Samadhirajasutra 8

तत्र पुनरपि भगवान् चन्द्रप्रभं कुमारभूतमामन्त्रयते स्म - भूतपूर्वं कुमार अतीते ऽध्वनि असंख्येयैः कल्पैरसंख्येयतरैर्विपुलरैप्रमेयैरचिन्त्यैरपरिमाणैर्यदासीत् । तेन कालेन तेन समयेन अभावसमुद्गतो नाम तथागतो ऽर्हन् सम्यक्संबुद्धो लोके उदपादि विद्याचरणसंपन्नः सुगतो लोकविदनुत्तरः पुरुषदम्यसारथिः शास्ता देवानां च मनुष्याणां च बुद्धो भगवान् । तत् किं मन्यसे कुमार केन कारणेन स तथागतो ऽभावसमुद्गत इत्युच्यते? स खलु पुनः कुमार तथागतो जातमात्र एवोपर्यन्तरीक्षे सप्ततालमात्रं वैहायसमभ्युद्गम्य सप्त पदानि प्रक्रमित्वा इमामेवंरूपां वाचमभाषत - अभावसमुद्गताः सर्वधर्माः, अभावसमुद्गताः सर्वधर्मा इति । तेन च कुमार शब्देन त्रिसाहस्रमहासाहस्रो लोकधातुः स्वरेणाभिविज्ञप्तो ऽभूत् । तत्र भौमान् देवानुपादाय यावद् ब्रह्मलोकं परंपरया शब्दमुदीरयामासुः घोषमनुश्रावयामासुः - अभावसमुद्गतो बतायं तथागतो भविष्यति, यो जातमात्र एवोपर्यन्तरीक्षे सप्ततालमात्रमभ्युद्गम्य सप्त पदानि प्रक्रमित्वा अभावशब्दमुदीरयति । इति ह्यभावसमुद्गतो ऽभावसमुद्गत इति तस्य तथागतस्य नामधेयमुदपादि । तस्य च भगवतो बोधिप्राप्तस्य सर्ववृक्षपत्रेभ्यः सर्वतृणगुल्मौषधिवनस्पतिभ्यः सर्वशैलशिखरेभ्यश्चाभावसमुद्गतशब्दो निश्चरति । यावति च तत्र लोकधातौ शब्दप्रज्ञप्तिः सर्वतो ऽभावसमुद्गतविज्ञप्तिशब्दो निश्चरति । तेन च कुमार कालेन तेन समयेन तस्य भगवतो ऽभावसमुद्गतस्य तथागतस्यार्हतः सम्यक्संबुद्धस्य प्रवचने महाकरुणाचिन्ती नाम राजकुमारो ऽभूदभिरूपः प्रासादिको दर्शनीयः परमशुभवर्णपुष्कलतया समन्वागतः । अथ खलु कुमार स महाकरुणाचिन्ती नाम राजकुमारो येन भगवान् अभावसमुद्गतस्तथागतो ऽर्हन् सम्यक्संबुद्धस्तेनोसंक्रामत् । उपसंक्रम्य तस्य भगवतः पादौ शिरसाभिवन्द्य भगवन्तं त्रिः प्रदक्षिणीकृत्य एकान्ते ऽस्थात् ॥ अथ खलु कुमार स भगवान् अभावसमुद्गतस्तथागतो ऽर्हन् सम्यक्संबुद्धो महाकरुणाचिन्तिनो राजकुमारस्याध्याशयं विदित्वा इमं समाधिं देशयामास । अथ खलु कुमार स महाकरुणाचिन्ती राजकुमारः इमं समाधिं श्रुत्वा तुष्ट उदग्र आत्तमनाः प्रमुदितः प्रीतिसौमनस्यजातः प्रसीदति स्म । प्रसन्नचित्तश्च केशश्मश्रूण्यवतार्य काषायाणि वस्त्राणि परिधाय सम्यगेव श्रद्धया अगारादनगारिकां प्रव्रजितो ऽभूत् । स प्रव्रजितः सन्निमं समाधिमुद्गृहीतवान् । उद्गृह्य पर्यवाप्य धारयित्वा वाचयित्वा भावनायोगमनुयुक्तो व्यहार्षीत् । स तैनैव कुशलमूलेन (वैद्य ४२) विंशतिकल्पकोट्यो न जातु दुर्गतिविनिपातमगमत् । विंशतीनां कल्पानामत्ययेन अनुत्तरां सम्यक्संबोधिमभिसंबुद्धो ऽभूत् । सुविचिन्तितार्थो नाम तथागतो ऽर्हन् सम्यक्संबुद्धो लोक उदपादि । सर्वेषु च तेषु कल्पेषु विशतिं च बुद्धकोटीरारागयामास । पश्य कुमार यथायं समाधिर्बहुकरो बोधिसत्त्वानां महासत्त्वानामनुत्तरस्य बुद्धज्ञानस्य परिपूरणाय संवर्तते ॥ अथ खलु भगवांस्तस्यां वेलायामिमा गाथा अभाषत - स्मराम्यहं पूर्वमतीतमध्वनि अचिन्तिये कल्पि नराणमुत्तमः । उत्पन्नु लोकार्थकरो महर्षिर्नाम्ना हि सो ऽभावसमुद्गतो ऽभूत्

tatra punarapi bhagavān candraprabhaṃ kumārabhūtamāmantrayate sma - bhūtapūrvaṃ kumāra atīte 'dhvani asaṃkhyeyaiḥ kalpairasaṃkhyeyatarairvipularaiprameyairacintyairaparimāṇairyadāsīt | tena kālena tena samayena abhāvasamudgato nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loke udapādi vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavidanuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca buddho bhagavān | tat kiṃ manyase kumāra kena kāraṇena sa tathāgato 'bhāvasamudgata ityucyate? sa khalu punaḥ kumāra tathāgato jātamātra evoparyantarīkṣe saptatālamātraṃ vaihāyasamabhyudgamya sapta padāni prakramitvā imāmevaṃrūpāṃ vācamabhāṣata - abhāvasamudgatāḥ sarvadharmāḥ, abhāvasamudgatāḥ sarvadharmā iti | tena ca kumāra śabdena trisāhasramahāsāhasro lokadhātuḥ svareṇābhivijñapto 'bhūt | tatra bhaumān devānupādāya yāvad brahmalokaṃ paraṃparayā śabdamudīrayāmāsuḥ ghoṣamanuśrāvayāmāsuḥ - abhāvasamudgato batāyaṃ tathāgato bhaviṣyati, yo jātamātra evoparyantarīkṣe saptatālamātramabhyudgamya sapta padāni prakramitvā abhāvaśabdamudīrayati | iti hyabhāvasamudgato 'bhāvasamudgata iti tasya tathāgatasya nāmadheyamudapādi | tasya ca bhagavato bodhiprāptasya sarvavṛkṣapatrebhyaḥ sarvatṛṇagulmauṣadhivanaspatibhyaḥ sarvaśailaśikharebhyaścābhāvasamudgataśabdo niścarati | yāvati ca tatra lokadhātau śabdaprajñaptiḥ sarvato 'bhāvasamudgatavijñaptiśabdo niścarati | tena ca kumāra kālena tena samayena tasya bhagavato 'bhāvasamudgatasya tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya pravacane mahākaruṇācintī nāma rājakumāro 'bhūdabhirūpaḥ prāsādiko darśanīyaḥ paramaśubhavarṇapuṣkalatayā samanvāgataḥ | atha khalu kumāra sa mahākaruṇācintī nāma rājakumāro yena bhagavān abhāvasamudgatastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhastenosaṃkrāmat | upasaṃkramya tasya bhagavataḥ pādau śirasābhivandya bhagavantaṃ triḥ pradakṣiṇīkṛtya ekānte 'sthāt || atha khalu kumāra sa bhagavān abhāvasamudgatastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho mahākaruṇācintino rājakumārasyādhyāśayaṃ viditvā imaṃ samādhiṃ deśayāmāsa | atha khalu kumāra sa mahākaruṇācintī rājakumāraḥ imaṃ samādhiṃ śrutvā tuṣṭa udagra āttamanāḥ pramuditaḥ prītisaumanasyajātaḥ prasīdati sma | prasannacittaśca keśaśmaśrūṇyavatārya kāṣāyāṇi vastrāṇi paridhāya samyageva śraddhayā agārādanagārikāṃ pravrajito 'bhūt | sa pravrajitaḥ sannimaṃ samādhimudgṛhītavān | udgṛhya paryavāpya dhārayitvā vācayitvā bhāvanāyogamanuyukto vyahārṣīt | sa tainaiva kuśalamūlena (Vaidya 42) viṃśatikalpakoṭyo na jātu durgativinipātamagamat | viṃśatīnāṃ kalpānāmatyayena anuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbuddho 'bhūt | suvicintitārtho nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loka udapādi | sarveṣu ca teṣu kalpeṣu viśatiṃ ca buddhakoṭīrārāgayāmāsa | paśya kumāra yathāyaṃ samādhirbahukaro bodhisattvānāṃ mahāsattvānāmanuttarasya buddhajñānasya paripūraṇāya saṃvartate || atha khalu bhagavāṃstasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata - smarāmyahaṃ pūrvamatītamadhvani acintiye kalpi narāṇamuttamaḥ / utpannu lokārthakaro maharṣirnāmnā hi so 'bhāvasamudgato 'bhūt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स जातमात्रो गगने स्थिहित्वा सर्वेष धर्माण अभावु देशयी । तदानुरूपं कृतु नामधेयं शब्देन सर्वं त्रिसहस्र विज्ञपी

sa jātamātro gagane sthihitvā sarveṣa dharmāṇa abhāvu deśayī / tadānurūpaṃ kṛtu nāmadheyaṃ śabdena sarvaṃ trisahasra vijñapī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवापि सर्वे प्रमुमोच शब्दं अभावु नाम्नेति जिनो भविष्यति । यो जातमात्रः पद सप्त प्रक्रमन्नभावु धर्माण ब्रवीति नायकः

devāpi sarve pramumoca śabdaṃ abhāvu nāmneti jino bhaviṣyati / yo jātamātraḥ pada sapta prakramannabhāvu dharmāṇa bravīti nāyakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुद्धो यदा भेष्यति धर्मराजः सर्वेष धर्माण प्रकाशको मुनिः । तृणवृक्षगुल्मौषधिशैलपर्वते अभावु धर्माण रवो भविष्यति

buddho yadā bheṣyati dharmarājaḥ sarveṣa dharmāṇa prakāśako muniḥ / tṛṇavṛkṣagulmauṣadhiśailaparvate abhāvu dharmāṇa ravo bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावन्ति शब्दास्तहि लोकधातौ सर्वे ह्यभावा न हि कश्चि भावः । तावन्ति खो तस्य तथागतस्य स्वरु निश्चरी लोकविनायकस्य

yāvanti śabdāstahi lokadhātau sarve hyabhāvā na hi kaści bhāvaḥ / tāvanti kho tasya tathāgatasya svaru niścarī lokavināyakasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिंश्च काले अभु राजपुत्रः करुणाविचिन्ती सद नामधेयः । अभिरूप प्रासादिक दर्शनीय उपागमी तस्य जिनस्य अन्तिकम्

tasmiṃśca kāle abhu rājaputraḥ karuṇāvicintī sada nāmadheyaḥ / abhirūpa prāsādika darśanīya upāgamī tasya jinasya antikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वन्दित्व पादौ मुनिपुंगवस्य प्रदक्षिणं कृत्य च गौरवेण । प्रसन्नचित्तो निषसाद तत्र श्रवणाय धर्मं विरजमनुत्तरम्

vanditva pādau munipuṃgavasya pradakṣiṇaṃ kṛtya ca gauraveṇa / prasannacitto niṣasāda tatra śravaṇāya dharmaṃ virajamanuttaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स चो जिनो आशयु ज्ञात्व धीरः प्रकाशयामास समाधिमेतम् । श्रुत्वा च सो इमु विरजं समाधिं लघु प्रव्रजी जिनवरशासने ऽस्मिन्

sa co jino āśayu jñātva dhīraḥ prakāśayāmāsa samādhimetam / śrutvā ca so imu virajaṃ samādhiṃ laghu pravrajī jinavaraśāsane 'smin

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स प्रव्रजित्वान इमं समाधिं धारित्व वाचित्व पर्यापुणित्वा । कल्पान कोट्यः परिपूर्ण विंशतिं न जातु गच्छे विनिपातभूमिम्

sa pravrajitvāna imaṃ samādhiṃ dhāritva vācitva paryāpuṇitvā / kalpāna koṭyaḥ paripūrṇa viṃśatiṃ na jātu gacche vinipātabhūmim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तेन चैवं कुशलेन कर्मणा आरागयी विंशति बुद्धकोट्यः । तेषां च सर्वेषु जिनान अन्तिकादिमं वरं शान्त समाधि भावयी

sa tena caivaṃ kuśalena karmaṇā ārāgayī viṃśati buddhakoṭyaḥ / teṣāṃ ca sarveṣu jināna antikādimaṃ varaṃ śānta samādhi bhāvayī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स पश्चिकाले अभु बुद्ध लोके सुचिन्तितार्थो सदनामधेयः । कृत्वा च अर्थं बहुप्राणकोटिनां स पश्चकालस्मि शिखीव निर्वृतः

sa paścikāle abhu buddha loke sucintitārtho sadanāmadheyaḥ / kṛtvā ca arthaṃ bahuprāṇakoṭināṃ sa paścakālasmi śikhīva nirvṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद्धि य इच्छति बोधि बुद्धितुं सत्त्वांश्च उत्तरायितुं भवार्णवात् । धारेत सूत्रमिमु बुद्धवर्णितं न दुर्लभा भेष्यति सो ऽग्रबोधिः

tasmāddhi ya icchati bodhi buddhituṃ sattvāṃśca uttarāyituṃ bhavārṇavāt / dhāreta sūtramimu buddhavarṇitaṃ na durlabhā bheṣyati so 'grabodhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.