Bhoja: Samarāṅgaṇa-sūtradhāra 14

देवतानां पदैरित्थं संविभक्तैः पृथग्विधैः। स्थपतिः प्रयतः कुर्याद्वास्तुमित्थं पुमाकृतिम्

devatānāṃ padairitthaṃ saṃvibhaktaiḥ pṛthagvidhaiḥ| sthapatiḥ prayataḥ kuryādvāstumitthaṃ pumākṛtim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिरस्तस्याग्निरुद्दिष्टं दृष्टिर्दित्यम्बुदाधिपौ। जयन्तश्चादितिश्चास्य कर्णौ वायुर्मुखे स्थितः

śirastasyāgniruddiṣṭaṃ dṛṣṭirdityambudādhipau| jayantaścāditiścāsya karṇau vāyurmukhe sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्कः स्याद्दक्षिणे वामे भुजे सोमः प्रतिष्ठितः। महेन्द्र चरकौ सापवत्सावस्योरसि स्थितौ

arkaḥ syāddakṣiṇe vāme bhuje somaḥ pratiṣṭhitaḥ| mahendra carakau sāpavatsāvasyorasi sthitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तनेऽर्यमा दक्षिणे स्याद्वामे च पृथिवीधरः। यक्ष्मा रोगश्च नागश्च मुख्यो भल्लाट इत्यमी

stane'ryamā dakṣiṇe syādvāme ca pṛthivīdharaḥ| yakṣmā rogaśca nāgaśca mukhyo bhallāṭa ityamī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणेतरमेतस्य बाहुं देवाः समाश्रिताः। सत्यो भृशो नभो वायुः पूषा चेत्यथ दक्षिणम्

dakṣiṇetarametasya bāhuṃ devāḥ samāśritāḥ| satyo bhṛśo nabho vāyuḥ pūṣā cetyatha dakṣiṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चापि बाहुमेतस्य संश्रितास्त्रिदिवौकसः। सावित्रसवितारौ च रुद्र शक्तिधरावपि

pañcāpi bāhumetasya saṃśritāstridivaukasaḥ| sāvitrasavitārau ca rudra śaktidharāvapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चत्वारोऽमी कलाधिस्थाः करयोर्हृदि च स्वभूः। वितथौकः क्षतौ पार्श्वे दक्षिणेऽस्य व्यवस्थितौ

catvāro'mī kalādhisthāḥ karayorhṛdi ca svabhūḥ| vitathaukaḥ kṣatau pārśve dakṣiṇe'sya vyavasthitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामे पुनः स्थितावस्य देवौ शोषासुराभिधौ। मित्राभिधो विवस्वांश्च द्वावप्युदरमाश्रितौ

vāme punaḥ sthitāvasya devau śoṣāsurābhidhau| mitrābhidho vivasvāṃśca dvāvapyudaramāśritau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेढ्रमध्यस्थितावस्य सुराविन्द्र जयाभिधौ। यमश्च वरुणश्चोर्वोः क्रमाद्दक्षिणवामयोः

meḍhramadhyasthitāvasya surāvindra jayābhidhau| yamaśca varuṇaścorvoḥ kramāddakṣiṇavāmayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धर्वभृङ्गौ समृगौ जङ्घां राज्यामथेतराम्। द्वास्थसुग्रीवपुष्पाख्याः संश्रिताः पितरोऽङ्घ्रिगाः

gandharvabhṛṅgau samṛgau jaṅghāṃ rājyāmathetarām| dvāsthasugrīvapuṣpākhyāḥ saṃśritāḥ pitaro'ṅghrigāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकाशीतिपदस्येशदिग्विभागाश्रितं शिरः। माहेन्द्री संश्रितं विद्याच्चतुःषष्टिपदस्य तु

ekāśītipadasyeśadigvibhāgāśritaṃ śiraḥ| māhendrī saṃśritaṃ vidyāccatuḥṣaṣṭipadasya tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकाशीतिपदाज्जातो वास्तुः शतपदाभिधः। यः षोडशपदः स स्याच्चतुष्षष्ठिपदोद्भवः

ekāśītipadājjāto vāstuḥ śatapadābhidhaḥ| yaḥ ṣoḍaśapadaḥ sa syāccatuṣṣaṣṭhipadodbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्ये य एव देवानां स्थितो ब्रह्माब्जसंभवः। स सहस्राननोऽचिन्त्यविभवो जगतां प्रभुः

madhye ya eva devānāṃ sthito brahmābjasaṃbhavaḥ| sa sahasrānano'cintyavibhavo jagatāṃ prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योऽयं वह्निरिहोक्तः स सर्वभूतहरो हरः। पर्जन्यनामा यश्चायं वृष्टिमानम्बुदाधिपः

yo'yaṃ vahnirihoktaḥ sa sarvabhūtaharo haraḥ| parjanyanāmā yaścāyaṃ vṛṣṭimānambudādhipaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयन्तस्तु द्विनामाख्यः कश्यपो भगवानृषिः। महेन्द्र स्तु सुराधीशो दनुजानां विमर्दनः

jayantastu dvināmākhyaḥ kaśyapo bhagavānṛṣiḥ| mahendra stu surādhīśo danujānāṃ vimardanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदित्यं पुनरिच्छन्ति विवस्वन्तमहस्करम्। सत्यो भूतहितो धर्मो भृशः कामोऽथ मन्मथः

ādityaṃ punaricchanti vivasvantamahaskaram| satyo bhūtahito dharmo bhṛśaḥ kāmo'tha manmathaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योऽन्तरिक्षः स्मृतो देवस्तन्नभः समुदाहृतम्। मारुतो वायुरुद्दिष्टः पूषा मातृगणः स्मृतः

yo'ntarikṣaḥ smṛto devastannabhaḥ samudāhṛtam| māruto vāyuruddiṣṭaḥ pūṣā mātṛgaṇaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधर्मो वितथाख्यः स्यात्कलेरप्रतिमः सुतः। गृहक्षतः पुनर्योत्र स चन्द्र तनयो बुधः

adharmo vitathākhyaḥ syātkalerapratimaḥ sutaḥ| gṛhakṣataḥ punaryotra sa candra tanayo budhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेताधिपो मतः श्रीमान् यमो वैवस्वतश्च सः। गन्धर्वो भगवान् देवो नारदः परिकीर्तितः

pretādhipo mataḥ śrīmān yamo vaivasvataśca saḥ| gandharvo bhagavān devo nāradaḥ parikīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भृङ्गराजमिहेच्छन्ति राक्षसं निरृतेः सुतम्। यो मृगोऽस्मिन्ननन्तः स स्वयंभूर्धर्म इत्यपि

bhṛṅgarājamihecchanti rākṣasaṃ nirṛteḥ sutam| yo mṛgo'sminnanantaḥ sa svayaṃbhūrdharma ityapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदिः प्रजापतिः स्रष्टा मनुः सुग्रीव ईरितः। पुष्पदन्तस्तु विनतातनयः स्यान्महाजवः

ādiḥ prajāpatiḥ sraṣṭā manuḥ sugrīva īritaḥ| puṣpadantastu vinatātanayaḥ syānmahājavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरुणः पाथसां नाथो लोकपालः स कीर्तितः। असुरो राहुरर्केन्दुमर्दनः सिंहिकात्मजः

varuṇaḥ pāthasāṃ nātho lokapālaḥ sa kīrtitaḥ| asuro rāhurarkendumardanaḥ siṃhikātmajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शोषस्तु भगवानेष सूर्यपुत्रः शनैश्चरः। पापयक्ष्मा क्षयः प्रोक्तो रोगस्तु कथितो ज्वरः

śoṣastu bhagavāneṣa sūryaputraḥ śanaiścaraḥ| pāpayakṣmā kṣayaḥ prokto rogastu kathito jvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुजङ्गमानामधिपः श्रीमान् नागस्तु वासुकिः। त्वष्टा स्यान्मुख्यसंज्ञोऽत्र विश्वकर्माभिधश्च सः

bhujaṅgamānāmadhipaḥ śrīmān nāgastu vāsukiḥ| tvaṣṭā syānmukhyasaṃjño'tra viśvakarmābhidhaśca saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रो भल्वाट इत्युक्तः कुबेरः सोमसंज्ञितः। चरको व्यवसायाख्यः श्रीरिहादितिसंज्ञिका

candro bhalvāṭa ityuktaḥ kuberaḥ somasaṃjñitaḥ| carako vyavasāyākhyaḥ śrīrihāditisaṃjñikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दितिरत्रोच्यते शर्वः शूलभृद्वृषभध्वजः। हिमवानाप इत्युक्त आपवत्स उमा स्मृता

ditiratrocyate śarvaḥ śūlabhṛdvṛṣabhadhvajaḥ| himavānāpa ityukta āpavatsa umā smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदित्यस्त्वर्यमा वेदमाता सावित्र उच्यते। देवी गङ्गात्र विद्वद्भिः सवितेति प्रकीर्तिता

ādityastvaryamā vedamātā sāvitra ucyate| devī gaṅgātra vidvadbhiḥ saviteti prakīrtitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृत्युः शरीरहर्तासौ विवस्वानिति स स्मृतः। जयाभिधस्तु वज्रीति स्यादिन्द्रो बलवान् हरिः

mṛtyuḥ śarīrahartāsau vivasvāniti sa smṛtaḥ| jayābhidhastu vajrīti syādindro balavān hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मित्रो हलधरो माली रुद्र स्तूक्तो महेश्वरः। राजयक्ष्मा गुहः प्रोक्तः क्षितिध्रोऽनन्त उच्यते

mitro haladharo mālī rudra stūkto maheśvaraḥ| rājayakṣmā guhaḥ proktaḥ kṣitidhro'nanta ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चरकी च विदारी च पूतना पापराक्षसी। रक्षोयोनिभवा ह्येता देवतानुचरीर्विदुः

carakī ca vidārī ca pūtanā pāparākṣasī| rakṣoyonibhavā hyetā devatānucarīrviduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येष वास्तुदेवानां निघण्टुः परिकीर्तितः। क्षो मूर्ध्नि हो दृशोर्मध्ये सो घ्राणे चिबुके तु षः

ityeṣa vāstudevānāṃ nighaṇṭuḥ parikīrtitaḥ| kṣo mūrdhni ho dṛśormadhye so ghrāṇe cibuke tu ṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शः कण्ठे हृदये वः स्याल्लकारो नाभिदेशगः। रेफो बस्तौ यकारस्तु मेढ्रे मः पुष्यकावुभौ

śaḥ kaṇṭhe hṛdaye vaḥ syāllakāro nābhideśagaḥ| repho bastau yakārastu meḍhre maḥ puṣyakāvubhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नकार ऊरुर्णो जानु ञकारः पिण्डिकाश्रितः। ङकारो गुल्पह्योरन्ते पकारोऽङ्घ्रितले स्मृतः

nakāra ūrurṇo jānu ñakāraḥ piṇḍikāśritaḥ| ṅakāro gulpahyorante pakāro'ṅghritale smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उक्तानि वास्तुपुरुषस्य यथावदित्थमङ्गानि वास्तुपददैवतनामभेदाः। वार्णाश्च वास्त्ववयवेष्विह षोडशैव ब्रूमोऽथ दैवतवशेन पुरे निवेशम्

uktāni vāstupuruṣasya yathāvaditthamaṅgāni vāstupadadaivatanāmabhedāḥ| vārṇāśca vāstvavayaveṣviha ṣoḍaśaiva brūmo'tha daivatavaśena pure niveśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.