Bhoja: Samarāṅgaṇa-sūtradhāra 15

कृते पुरनिवेशेऽथ चतुःषष्टिपदाश्रये। नियुक्तपरिखासालगोपुराट्टालकेऽपि च

kṛte puraniveśe'tha catuḥṣaṣṭipadāśraye| niyuktaparikhāsālagopurāṭṭālake'pi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विभक्तरथ्ये परितः प्रविभाजितचत्वरे। क्रमादन्तर्बहिः कॢप्तदेवतायतनस्थितौ

vibhaktarathye paritaḥ pravibhājitacatvare| kramādantarbahiḥ kḷptadevatāyatanasthitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रागुदक्प्रवणे देशे प्राग्द्वाराभ्युन्नतेऽथवा। यशः श्रीविजयाधायि मैत्रं पदमधिष्ठितम्

prāgudakpravaṇe deśe prāgdvārābhyunnate'thavā| yaśaḥ śrīvijayādhāyi maitraṃ padamadhiṣṭhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथावर्णक्रमायातं चतुरश्रं समं शुभम्। पुरमध्यादपरतोदिक्स्थं कुर्यान्नृपालयम्

yathāvarṇakramāyātaṃ caturaśraṃ samaṃ śubham| puramadhyādaparatodiksthaṃ kuryānnṛpālayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्गेषु भूवशात्कार्यं यद्वा दिक्ष्वपरास्वपि। विवस्वद्भूधरार्यम्णां कार्यमन्यतमे पदे

durgeṣu bhūvaśātkāryaṃ yadvā dikṣvaparāsvapi| vivasvadbhūdharāryamṇāṃ kāryamanyatame pade

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिचत्वारिंशता युक्ते ज्येष्ठं स्याद्द्वे धनुःशते। मध्यं शतं तु द्वाषष्टिः शतं साष्टकमन्तिमम्

tricatvāriṃśatā yukte jyeṣṭhaṃ syāddve dhanuḥśate| madhyaṃ śataṃ tu dvāṣaṣṭiḥ śataṃ sāṣṭakamantimam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्येष्ठे पुरे विधातव्यं ज्येष्ठं राजनिवेशनम्। मध्यमे मध्यमं कार्यं कानिष्ठं च कनीयसि

jyeṣṭhe pure vidhātavyaṃ jyeṣṭhaṃ rājaniveśanam| madhyame madhyamaṃ kāryaṃ kāniṣṭhaṃ ca kanīyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राकारपरिखागुप्तं चारुकान्ति समन्ततः। तमङ्गभ्रमनिर्यूहसुदृढाट्टालकान्वितम्

prākāraparikhāguptaṃ cārukānti samantataḥ| tamaṅgabhramaniryūhasudṛḍhāṭṭālakānvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकाशीत्या पदैर्भक्तं विधेयं नृपमन्दिरम्। राजमार्गं समाश्रित्य वास्तुद्वारमुदङ्मुखम्

ekāśītyā padairbhaktaṃ vidheyaṃ nṛpamandiram| rājamārgaṃ samāśritya vāstudvāramudaṅmukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युक्त्यानयैव कर्तव्यमन्यदिक्संश्रयेऽपि च। भल्लाटपदवर्त्यस्य गोपुरद्वारमिष्यते

yuktyānayaiva kartavyamanyadiksaṃśraye'pi ca| bhallāṭapadavartyasya gopuradvāramiṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्पुरद्वारविस्तारोच्छ्रायसम्मितमिष्टदम्। महेन्द्रं द्वारमिच्छन्ति निविष्टस्य महीधरे

tatpuradvāravistārocchrāyasammitamiṣṭadam| mahendraṃ dvāramicchanti niviṣṭasya mahīdhare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैवस्वते पुष्पदन्तमर्यणि च गृहक्षतम्। अन्येष्वेषामपरतः प्रदक्षिणपदेष्वथ

vaivasvate puṣpadantamaryaṇi ca gṛhakṣatam| anyeṣveṣāmaparataḥ pradakṣiṇapadeṣvatha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यान्यपि स्वासु दिक्षु द्वाराण्येवं प्रकल्पयेत्। आभिमुख्ये च सर्वेषां शस्यन्ते गोपुराणि च

anyānyapi svāsu dikṣu dvārāṇyevaṃ prakalpayet| ābhimukhye ca sarveṣāṃ śasyante gopurāṇi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदीयनगरद्वाराद्विंशत्यंशोज्झितानि वा। पक्षद्वाराणि सुग्रीवे जयन्ते मुख्यनाम्नि च

tadīyanagaradvārādviṃśatyaṃśojjhitāni vā| pakṣadvārāṇi sugrīve jayante mukhyanāmni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वितथेऽथ भ्रमांस्तद्वद्विदधीत प्रदक्षिणान्। वास्तौ विभक्ते पुरवत्कॢप्तेऽमरपदव्रजैः

vitathe'tha bhramāṃstadvadvidadhīta pradakṣiṇān| vāstau vibhakte puravatkḷpte'marapadavrajaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र मैत्रपदस्थाने निवेशायावनीपतेः। प्रासादः प्राङ्मुखः कार्यो यथावत्पृथिवीञ्जयः

tatra maitrapadasthāne niveśāyāvanīpateḥ| prāsādaḥ prāṅmukhaḥ kāryo yathāvatpṛthivīñjayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीवृक्षं सर्वतोभद्रं मुक्तकोणमथापरम्। यमिच्छेन्नृपतिः कुर्यात्प्रासादं शुभलक्षणम्

śrīvṛkṣaṃ sarvatobhadraṃ muktakoṇamathāparam| yamicchennṛpatiḥ kuryātprāsādaṃ śubhalakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शालापरिक्रमोपेतकर्मान्तैरपि चान्वितम्। तत्र प्राच्यां भवेद्गेहमादित्यपदसंश्रितम्

śālāparikramopetakarmāntairapi cānvitam| tatra prācyāṃ bhavedgehamādityapadasaṃśritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्माधिकरणं सत्ये व्यवहारेक्षणाय च। भृशे च कोष्ठागारं स्यादम्बरे मृगपक्षिणाम्

dharmādhikaraṇaṃ satye vyavahārekṣaṇāya ca| bhṛśe ca koṣṭhāgāraṃ syādambare mṛgapakṣiṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्नेः ककुभमाश्रित्य कार्यं वायोर्महानसम्। सभाजनाश्रयं पूष्णि विदध्याद्भोजनास्पदम्

agneḥ kakubhamāśritya kāryaṃ vāyormahānasam| sabhājanāśrayaṃ pūṣṇi vidadhyādbhojanāspadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सावित्रे वाद्यशाला स्यात्सवितृस्थाश्च वन्दिनः। चर्माणि वितथे कुर्यात्तद्योग्यान्यायुधानि च

sāvitre vādyaśālā syātsavitṛsthāśca vandinaḥ| carmāṇi vitathe kuryāttadyogyānyāyudhāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्णरूप्यादिकर्मान्तान्विदधीत गृहक्षते। याम्ये दक्षिणतो गुप्तिं कोष्ठागारं च कल्पयेत्

svarṇarūpyādikarmāntānvidadhīta gṛhakṣate| yāmye dakṣiṇato guptiṃ koṣṭhāgāraṃ ca kalpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेक्षासङ्गीतकानि स्युर्गन्धर्वे वासवेश्म च। कार्या वैवस्वते शाला रथानां दन्तिनां तथा

prekṣāsaṅgītakāni syurgandharve vāsaveśma ca| kāryā vaivasvate śālā rathānāṃ dantināṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्चिमोत्तरभागस्थां वापीमपि च कारयेत्। वायौ सुग्रीवपदयोर्गन्धर्वस्य च बाह्यतः

paścimottarabhāgasthāṃ vāpīmapi ca kārayet| vāyau sugrīvapadayorgandharvasya ca bāhyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुर्यादन्तःपुरस्थानं प्राकारवलयावृतम्। कुर्यात्तद्गोपुरद्वारमुदगास्यं जयाभिधे

kuryādantaḥpurasthānaṃ prākāravalayāvṛtam| kuryāttadgopuradvāramudagāsyaṃ jayābhidhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्यः स्थपतिना चैव प्रासादश्चापराङ्मुखः। क्रीडादोलालयान्भृङ्गे कुमारीभवनं तथा

kāryaḥ sthapatinā caiva prāsādaścāparāṅmukhaḥ| krīḍādolālayānbhṛṅge kumārībhavanaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृपान्तःपुरमिच्छन्ति मृगे पित्र्ये त्ववस्करम्। नृपस्त्रीणामुपस्थानगृहमिन्द्र पदे विदुः

nṛpāntaḥpuramicchanti mṛge pitrye tvavaskaram| nṛpastrīṇāmupasthānagṛhamindra pade viduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुग्रीवपदसंसक्तमरिष्टारमिष्टदम्। द्वास्थसुग्रीवपित्र्यं शपश्चाद्भागे मनोहरा

sugrīvapadasaṃsaktamariṣṭāramiṣṭadam| dvāsthasugrīvapitryaṃ śapaścādbhāge manoharā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विघेयाशोकवनिका स्नानधारागृहाणि च। लतामण्डपसंयुक्ताः स्युरत्रैव लतागृहाः

vigheyāśokavanikā snānadhārāgṛhāṇi ca| latāmaṇḍapasaṃyuktāḥ syuratraiva latāgṛhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दारुशैलाश्च वाप्यश्च पुष्पवीथ्यः सुकल्पिताः। पुष्पदन्ते भवेद्यन्त्रकर्मान्तः पुष्पवेश्म च

dāruśailāśca vāpyaśca puṣpavīthyaḥ sukalpitāḥ| puṣpadante bhavedyantrakarmāntaḥ puṣpaveśma ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरुणस्य पदे कुर्याद्वापीपानगृहाणि च। स्यात्कोष्ठागारमसुरे शोषे त्वायुधमन्दिरम्

varuṇasya pade kuryādvāpīpānagṛhāṇi ca| syātkoṣṭhāgāramasure śoṣe tvāyudhamandiram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भाण्डागारं तु रौद्रा ख्ये विदध्यात्स्थपतिः श्रिये। उलूखलशिलायन्त्रभवनं पापयक्ष्मणि

bhāṇḍāgāraṃ tu raudrā khye vidadhyātsthapatiḥ śriye| ulūkhalaśilāyantrabhavanaṃ pāpayakṣmaṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दारुकर्मान्तमप्याहुः श्रेयसे राजयक्ष्मणि। स्यादोषधेरधिष्ठानं रोगे दिशि नभस्वतः

dārukarmāntamapyāhuḥ śreyase rājayakṣmaṇi| syādoṣadheradhiṣṭhānaṃ roge diśi nabhasvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागानां शस्यते स्थानं पदे नागस्य सूरिभिः। भवन्ति मुख्ये व्यायामनाट्यचित्रगृहाणि च

nāgānāṃ śasyate sthānaṃ pade nāgasya sūribhiḥ| bhavanti mukhye vyāyāmanāṭyacitragṛhāṇi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गवां स्थानं तथा क्षीरगृहं भल्लाटनामनि। उदक्प्रदेशे सौम्यस्य पुरोधःस्थानमिष्यते

gavāṃ sthānaṃ tathā kṣīragṛhaṃ bhallāṭanāmani| udakpradeśe saumyasya purodhaḥsthānamiṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञोऽभिषेचनं चात्र दानाध्ययनशान्तयः। चामरच्छत्रधाम स्यान्मन्त्रवेश्म च भूधरे

rājño'bhiṣecanaṃ cātra dānādhyayanaśāntayaḥ| cāmaracchatradhāma syānmantraveśma ca bhūdhare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्यिणां चात्र कार्याणि स्थितः पश्येन्नराधिपः। विधेया मन्दुराश्वानामुत्तरं पार्श्वमाश्रिता

kāryiṇāṃ cātra kāryāṇi sthitaḥ paśyennarādhipaḥ| vidheyā mandurāśvānāmuttaraṃ pārśvamāśritā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महीधरपदस्यैव यथावद्दक्षिणामुखी। कार्या सर्वत्र चाश्वानां शाला राज्ञो यथागृहम्

mahīdharapadasyaiva yathāvaddakṣiṇāmukhī| kāryā sarvatra cāśvānāṃ śālā rājño yathāgṛham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशतो दक्षिणेन स्याद्वामेन च विषाणिनाम्। वेश्मानि राजपुत्राणां विदध्याच्चरकाभिधे

viśato dakṣiṇena syādvāmena ca viṣāṇinām| veśmāni rājaputrāṇāṃ vidadhyāccarakābhidhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रैव विद्याधिगमशालाश्चैषां निवेशयेत्। नृपस्य मातुरदितिस्थाने कुर्यान्निवेशनम्

atraiva vidyādhigamaśālāścaiṣāṃ niveśayet| nṛpasya māturaditisthāne kuryānniveśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथगत्रैव शिबिकाशय्यासनगृहं विदुः। नृपद्विपानां शस्ता स्यादापे सदनकल्पना

pṛthagatraiva śibikāśayyāsanagṛhaṃ viduḥ| nṛpadvipānāṃ śastā syādāpe sadanakalpanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिषेचनकं स्थानमिहैव स्याद्विषाणिनाम्। आपवत्सपदे हंसक्रौञ्चसारसनादिताः

abhiṣecanakaṃ sthānamihaiva syādviṣāṇinām| āpavatsapade haṃsakrauñcasārasanāditāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्युः फुल्लाब्जवनाः स्वच्छसलिलाः सलिलाशयाः। पितृव्यमातुलादीनां कार्यं दितिपदे गृहम्

syuḥ phullābjavanāḥ svacchasalilāḥ salilāśayāḥ| pitṛvyamātulādīnāṃ kāryaṃ ditipade gṛham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्येषामपि चात्रैव सामन्तानां महीपतेः। ऐशान्यामनलस्थाने वोच्छ्रितस्तम्भवेदिकम्

anyeṣāmapi cātraiva sāmantānāṃ mahīpateḥ| aiśānyāmanalasthāne vocchritastambhavedikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्यं देवकुलं चारु सुश्लिष्टमणिकुट्टिमम्। पर्जन्यस्य पदे होराज्योतिर्विद्गृहमिष्यते

kāryaṃ devakulaṃ cāru suśliṣṭamaṇikuṭṭimam| parjanyasya pade horājyotirvidgṛhamiṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जये सेनापतेर्वेश्म विधेयं विजयप्रदम्। द्वारं प्राकारमाश्रित्य पदेऽर्यम्णः प्रशस्यते

jaye senāpaterveśma vidheyaṃ vijayapradam| dvāraṃ prākāramāśritya pade'ryamṇaḥ praśasyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राग्दक्षिणाश्रितं शस्त्रकर्मान्तं शस्त्रमत्र च। विभुञ्चेद्ब्रह्मणः स्थानमिन्द्र ध्वजयुतं नृणाम्

prāgdakṣiṇāśritaṃ śastrakarmāntaṃ śastramatra ca| vibhuñcedbrahmaṇaḥ sthānamindra dhvajayutaṃ nṛṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्राशुभानि वेश्मानि निवेशाश्चासुखावहाः। गवाक्षस्तम्भशोभिन्यो विधेयाश्चानुकामतः

tatrāśubhāni veśmāni niveśāścāsukhāvahāḥ| gavākṣastambhaśobhinyo vidheyāścānukāmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सभा यथादिक्प्रभवा नृपवेश्माभिगुप्तये। सर्वत्र नृपतेः सौधान्नृपसौधस्य सम्मुखा

sabhā yathādikprabhavā nṛpaveśmābhiguptaye| sarvatra nṛpateḥ saudhānnṛpasaudhasya sammukhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्चाद्भागाश्रिता यद्वा शाला कार्या विषाणिनाम्। इत्यास्पदं सुरपदास्पदकल्पमाद्य-। मेतद्यथावदनुतिष्ठति यः सदैव। स क्ष्मामिमां भुजबलक्षपितारिपक्षः। सप्ताम्बुराशिरशनां नृपतिः प्रशास्ति

paścādbhāgāśritā yadvā śālā kāryā viṣāṇinām| ityāspadaṃ surapadāspadakalpamādya-| metadyathāvadanutiṣṭhati yaḥ sadaiva| sa kṣmāmimāṃ bhujabalakṣapitāripakṣaḥ| saptāmburāśiraśanāṃ nṛpatiḥ praśāsti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.