Library·Bhoja: Samarāṅgaṇa-sūtradhāra·19

Bhoja: Samarāṅgaṇa-sūtradhāra 19

ब्रूमो नृपचमूनाथवर्णिनां भवनान्यथ। प्रशस्तान्यप्रशस्तानि कृत्स्नान्यपि यथाक्रमम्

brūmo nṛpacamūnāthavarṇināṃ bhavanānyatha| praśastānyapraśastāni kṛtsnānyapi yathākramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेश्मनामेकशालानां शतमष्टाधिकं स्मृतम्। द्वापञ्चाशद्द्विशालानां त्रिशालानां द्विसप्ततिः

veśmanāmekaśālānāṃ śatamaṣṭādhikaṃ smṛtam| dvāpañcāśaddviśālānāṃ triśālānāṃ dvisaptatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुःशालानि वेश्मानि यानि तेषां शतद्वयम्। पञ्चाशच्चाधिका षड्भिर्विज्ञातव्या मनीषिभिः

catuḥśālāni veśmāni yāni teṣāṃ śatadvayam| pañcāśaccādhikā ṣaḍbhirvijñātavyā manīṣibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्रं पञ्चशालानां स्यात्तथा पञ्चविंशतिः। षट्शालानां षण्णवतिः स्यात्सहस्रचतुष्टयम्

sahasraṃ pañcaśālānāṃ syāttathā pañcaviṃśatiḥ| ṣaṭśālānāṃ ṣaṇṇavatiḥ syātsahasracatuṣṭayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टाङ्गे त्वेकशालस्य भेदाः पञ्चाशदीरिताः। द्विशालानां तु सर्वेषां प्रभेदाः शतपञ्चकम्

aṣṭāṅge tvekaśālasya bhedāḥ pañcāśadīritāḥ| dviśālānāṃ tu sarveṣāṃ prabhedāḥ śatapañcakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतं शतं च प्रत्येकं त्रिशालानामुदाहृतम्। द्विचत्वारिंशदधिकं चतुःशालशताष्टकम्

śataṃ śataṃ ca pratyekaṃ triśālānāmudāhṛtam| dvicatvāriṃśadadhikaṃ catuḥśālaśatāṣṭakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विनवत्युत्तराण्येवं शतानि दश सप्त च। षोडशैव सहस्राणि षोडशोना चतुःशती

dvinavatyuttarāṇyevaṃ śatāni daśa sapta ca| ṣoḍaśaiva sahasrāṇi ṣoḍaśonā catuḥśatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेश्मानि सप्तशालानि भवन्ति परिसङ्ख्यया। पञ्चषष्टिसहस्राणि तथा पञ्चशतानि च

veśmāni saptaśālāni bhavanti parisaṅkhyayā| pañcaṣaṣṭisahasrāṇi tathā pañcaśatāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहाणामष्टशालानां षट्त्रिंशदपरा भवेत्। लक्षद्वयं सहस्राणि द्विषष्टिः शतमेव च

gṛhāṇāmaṣṭaśālānāṃ ṣaṭtriṃśadaparā bhavet| lakṣadvayaṃ sahasrāṇi dviṣaṣṭiḥ śatameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहाणां नवशालानां चत्वारिंशच्चतुर्युता। दशलक्षसहस्राणि चत्वारिंशत्तथाष्ट च

gṛhāṇāṃ navaśālānāṃ catvāriṃśaccaturyutā| daśalakṣasahasrāṇi catvāriṃśattathāṣṭa ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतानि दशशालानां पञ्च षट्सप्ततिस्तथा। गृहद्वितययोगेन संयुक्ताख्यानि विंशतिः

śatāni daśaśālānāṃ pañca ṣaṭsaptatistathā| gṛhadvitayayogena saṃyuktākhyāni viṃśatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहद्वितययोगेन द्वात्रिंशदिह वेश्मनाम्। दशपञ्च तथान्यानि भवन्ति हलकान्यपि

gṛhadvitayayogena dvātriṃśadiha veśmanām| daśapañca tathānyāni bhavanti halakānyapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहमालाथ सङ्घट्टो गृहनाभिर्गृहाङ्गणम्। उद्भिन्नं भिन्नकक्षं च निलीनं प्रतिपादितम्

gṛhamālātha saṅghaṭṭo gṛhanābhirgṛhāṅgaṇam| udbhinnaṃ bhinnakakṣaṃ ca nilīnaṃ pratipāditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यानि चाष्टभेदानि भवन्त्युत्तमवर्णिनाम्। लक्षणं नाम संस्थानं चैतेषां प्रतिपाद्यते

anyāni cāṣṭabhedāni bhavantyuttamavarṇinām| lakṣaṇaṃ nāma saṃsthānaṃ caiteṣāṃ pratipādyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्णिनां स्याच्चतुःशालं मितं द्वात्रिंशता करैः। सेनापतेश्चतुःषष्टिस्तद्वदेव पुरोधसः

varṇināṃ syāccatuḥśālaṃ mitaṃ dvātriṃśatā karaiḥ| senāpateścatuḥṣaṣṭistadvadeva purodhasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रेष्ठमष्टशतं राज्ञामेतानि तु यथाक्रमम्। चतुःषडष्टहान्या स्युः पञ्चमं च पृथक्पृथक्

śreṣṭhamaṣṭaśataṃ rājñāmetāni tu yathākramam| catuḥṣaḍaṣṭahānyā syuḥ pañcamaṃ ca pṛthakpṛthak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशोधयेत्कनीयोभिर्मध्यमानि यथाक्रमम्। नरेन्द्र पुरुषाणां स्युर्वेश्मान्येतानि वृद्धये

viśodhayetkanīyobhirmadhyamāni yathākramam| narendra puruṣāṇāṃ syurveśmānyetāni vṛddhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहाणि शोधयेत्प्राग्वज्ज्यायांस्यपि च मध्यमैः। भवन्त्येतानि भूपानां रतिकोशप्रतिश्रयाः

gṛhāṇi śodhayetprāgvajjyāyāṃsyapi ca madhyamaiḥ| bhavantyetāni bhūpānāṃ ratikośapratiśrayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशांशयुक्तो विस्तारादायामो विप्रवेश्मनाम्। अष्टषट्चतुरंशाढ्यः क्षत्रादित्रयवेश्मनाम्

daśāṃśayukto vistārādāyāmo vipraveśmanām| aṣṭaṣaṭcaturaṃśāḍhyaḥ kṣatrāditrayaveśmanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो विस्तारः स एव स्यादायामोऽस्मिन् यथाक्रमम्। विट्शूद्र योः स्यादाधिक्यं मध्ये ज्येष्टे च सद्मनि

yo vistāraḥ sa eva syādāyāmo'smin yathākramam| viṭśūdra yoḥ syādādhikyaṃ madhye jyeṣṭe ca sadmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णसूत्राद्बहिः स्तम्भान्न्यसेत् सर्वान्प्रयत्नतः। धाम्नां षोडशहस्तानां पञ्चानां चतुरुत्तरा

karṇasūtrādbahiḥ stambhānnyaset sarvānprayatnataḥ| dhāmnāṃ ṣoḍaśahastānāṃ pañcānāṃ caturuttarā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृद्धिः शालास्तु तेषां स्युश्चतुरंशेन विस्तृताः। शालाव्यासार्धतोऽलिन्दः सर्वेषामपि वेश्मनाम्

vṛddhiḥ śālāstu teṣāṃ syuścaturaṃśena vistṛtāḥ| śālāvyāsārdhato'lindaḥ sarveṣāmapi veśmanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याः षोडशहस्ते स्यात् पञ्चमांशद्वयेन वा। सप्तमांशत्रयेण स्याद्द्वयोरपरवेश्मनोः

tasyāḥ ṣoḍaśahaste syāt pañcamāṃśadvayena vā| saptamāṃśatrayeṇa syāddvayoraparaveśmanoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्त्ययोर्हस्तयोः स स्याच्चतुर्भिर्नवमांशकैः। पञ्चभिः षड्भिरेभिश्च सार्धैः साङ्घ्रिनगैः करैः

antyayorhastayoḥ sa syāccaturbhirnavamāṃśakaiḥ| pañcabhiḥ ṣaḍbhirebhiśca sārdhaiḥ sāṅghrinagaiḥ karaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दैर्घ्यं स्याद्दशभिः सार्धैः शालायाः षोडशादिषु। निवेशदशमांशो यः स युतः सप्तभिः करैः

dairghyaṃ syāddaśabhiḥ sārdhaiḥ śālāyāḥ ṣoḍaśādiṣu| niveśadaśamāṃśo yaḥ sa yutaḥ saptabhiḥ karaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शालाया विस्तरः प्रोक्तः श्रेष्ठानामिह वेश्मनाम्। अलिन्दमानं प्रागेव प्रोक्तं निखिलवेश्मनाम्

śālāyā vistaraḥ proktaḥ śreṣṭhānāmiha veśmanām| alindamānaṃ prāgeva proktaṃ nikhilaveśmanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यच्छालालिन्दयोः शेषं भवेद्गर्भगृहं हि तत्। मूषावच्छिन्नमिच्छन्ति शालादैर्ध्यं विपश्चितः

yacchālālindayoḥ śeṣaṃ bhavedgarbhagṛhaṃ hi tat| mūṣāvacchinnamicchanti śālādairdhyaṃ vipaścitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शालाव्यासप्रमाणा स्यात्सर्वेषामवकोसिमा। दिशासु भवने शाला विदिशाकर्णसामयः

śālāvyāsapramāṇā syātsarveṣāmavakosimā| diśāsu bhavane śālā vidiśākarṇasāmayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णशाला तु या प्रोक्ता सा च ज्ञेयावकोसिमा। अलिन्दशालयोर्मध्ये या स्यान्मूषेति सा स्मृता

karṇaśālā tu yā proktā sā ca jñeyāvakosimā| alindaśālayormadhye yā syānmūṣeti sā smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वद्वारं नियम्यादावादिमूषा तदुत्तरा। मूषा भद्रा इति प्राहुस्तत्संख्यामवधारयेत्

pūrvadvāraṃ niyamyādāvādimūṣā taduttarā| mūṣā bhadrā iti prāhustatsaṃkhyāmavadhārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावन्मूषं भवेद्वेश्म तावद्भद्रं तदुच्यते। भद्रा भद्रे शक्रदिक्स्थे सौम्यासौम्ये यमाश्रिते

yāvanmūṣaṃ bhavedveśma tāvadbhadraṃ taducyate| bhadrā bhadre śakradiksthe saumyāsaumye yamāśrite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शान्ताशान्ते प्रतीचीस्थे सौम्यदिक्स्थे शिवाशिवे। अलिन्दा इति केऽप्याहुर्मूषा इत्यपरे विदुः

śāntāśānte pratīcīsthe saumyadiksthe śivāśive| alindā iti ke'pyāhurmūṣā ityapare viduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भद्रा इति जगुः केचिदन्ये परिसरा इति। एकद्वित्रिचतुःपञ्चषट्सप्ताष्टक्रमेण याः

bhadrā iti jaguḥ kecidanye parisarā iti| ekadvitricatuḥpañcaṣaṭsaptāṣṭakrameṇa yāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूषास्तासां प्रवहणासंज्ञाः स्युर्वेश्मनामिह। तासामाद्याः प्रशस्ताः स्युरप्रशस्तास्ततः पराः

mūṣāstāsāṃ pravahaṇāsaṃjñāḥ syurveśmanāmiha| tāsāmādyāḥ praśastāḥ syurapraśastāstataḥ parāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नामतो गुणतश्चैव शुभाशुभफलोदयात्। अष्टावादौ गुरून्न्यस्येत्ततश्चाद्यगुरोरधः

nāmato guṇataścaiva śubhāśubhaphalodayāt| aṣṭāvādau gurūnnyasyettataścādyaguroradhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लघुं न्यस्येत्ततः शेषान् विदधीत यथोपरि। गुरुभिः पूरयेदादिं यावत्स्युर्लघवोऽखिलाः

laghuṃ nyasyettataḥ śeṣān vidadhīta yathopari| gurubhiḥ pūrayedādiṃ yāvatsyurlaghavo'khilāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आद्यपङ्क्तौ गुरुश्चैको लघुश्चैको यथाक्रमम्। अतः परं तु द्विगुणाः प्रतिपङ्क्ति भवन्त्यमी

ādyapaṅktau guruścaiko laghuścaiko yathākramam| ataḥ paraṃ tu dviguṇāḥ pratipaṅkti bhavantyamī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूषाभेदाश्चतुःशाले षट्पञ्चाशच्छतद्वयम्। अलिन्दवीथीप्रग्रीवनिर्यूहकगवाक्षकैः

mūṣābhedāścatuḥśāle ṣaṭpañcāśacchatadvayam| alindavīthīpragrīvaniryūhakagavākṣakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमङ्गभद्र विन्यासरचनाभिरनेकधा। अपरस्परसंबाधात्संवृतैर्विवृतैरपि

tamaṅgabhadra vinyāsaracanābhiranekadhā| aparasparasaṃbādhātsaṃvṛtairvivṛtairapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहभेदाः प्रसूयन्ते येषां संख्या न विद्यते। यत्संबद्धचतुश्शालममूषालिन्दकं हि तत्

gṛhabhedāḥ prasūyante yeṣāṃ saṃkhyā na vidyate| yatsaṃbaddhacatuśśālamamūṣālindakaṃ hi tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकभद्रा दिगेहानां ब्रूमो नामान्यतः परम्। यान्येकलघुलक्षाणि प्रस्तारे तानि तद्विदः

ekabhadrā digehānāṃ brūmo nāmānyataḥ param| yānyekalaghulakṣāṇi prastāre tāni tadvidaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथयन्त्येकभद्रा णि क्रमसंख्याविभागतः। प्रागायतं प्राग्विलग्नं जयं संयमनप्रियम्

kathayantyekabhadrā ṇi kramasaṃkhyāvibhāgataḥ| prāgāyataṃ prāgvilagnaṃ jayaṃ saṃyamanapriyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतीच्यं प्रासविन्यासं सुभद्रं कलहोत्तरम्। अष्टौ तान्येकभद्रा णि द्विभद्रा ण्यभिदध्महे

pratīcyaṃ prāsavinyāsaṃ subhadraṃ kalahottaram| aṣṭau tānyekabhadrā ṇi dvibhadrā ṇyabhidadhmahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वोत्तरोत्तरं पूर्वाद्भद्रा दिह विधानतः। स्यातां प्राग्मेलकाद्यद्वत्पूर्वाद्या दक्षिणा परे

pūrvottarottaraṃ pūrvādbhadrā diha vidhānataḥ| syātāṃ prāgmelakādyadvatpūrvādyā dakṣiṇā pare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईरं सुनीथमाग्नेयं द्वीपमाप्यं सुसंयमम्। अर्धर्चमैभं व्याकोशं नैरृतं वृषभं विनम्

īraṃ sunīthamāgneyaṃ dvīpamāpyaṃ susaṃyamam| ardharcamaibhaṃ vyākośaṃ nairṛtaṃ vṛṣabhaṃ vinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काव्यं विपासमानीरं कान्तं सौभं विपश्चिमम्। गवयं श्रीवहं श्लिष्टं गणं भीममयोगमम्

kāvyaṃ vipāsamānīraṃ kāntaṃ saubhaṃ vipaścimam| gavayaṃ śrīvahaṃ śliṣṭaṃ gaṇaṃ bhīmamayogamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्तं चलं शठं क्रान्तमित्यष्टाविंशको गणः। द्विभद्रा णां समाख्यातस्त्रिभद्रा णामतः परम्

vartaṃ calaṃ śaṭhaṃ krāntamityaṣṭāviṃśako gaṇaḥ| dvibhadrā ṇāṃ samākhyātastribhadrā ṇāmataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐन्द्रं विलोममायामं वधमेकाक्षमन्तिकम्। प्रकाशं पैत्रमायस्तं भद्रं प्रान्तं प्रसाधकम्

aindraṃ vilomamāyāmaṃ vadhamekākṣamantikam| prakāśaṃ paitramāyastaṃ bhadraṃ prāntaṃ prasādhakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षमं विघातमायातं कान्तं चित्रं द्विमन्दिरम्। सुदक्षिणं भयं श्लिष्टं प्रमोदं व्यायतं वियत्

kṣamaṃ vighātamāyātaṃ kāntaṃ citraṃ dvimandiram| sudakṣiṇaṃ bhayaṃ śliṣṭaṃ pramodaṃ vyāyataṃ viyat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आप्यं सुनागं नागेन्द्र मीरितं शोभनं घनम्। शस्तोत्तरं कफं कर्णं क्रुष्टं क्रान्तं क्रमागतम्

āpyaṃ sunāgaṃ nāgendra mīritaṃ śobhanaṃ ghanam| śastottaraṃ kaphaṃ karṇaṃ kruṣṭaṃ krāntaṃ kramāgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विशस्तं द्विभयं प्रोक्तं चक्रं मलयमायतम्। वनं भारं सुगाराख्यमागारं वीरमेव च

dviśastaṃ dvibhayaṃ proktaṃ cakraṃ malayamāyatam| vanaṃ bhāraṃ sugārākhyamāgāraṃ vīrameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यायाममायुतं तद्वद्व्याहृतं च ततः परम्। दुर्गमं क्षोभसंज्ञं च कृत्रिमं क्षोभणं तथा

vyāyāmamāyutaṃ tadvadvyāhṛtaṃ ca tataḥ param| durgamaṃ kṣobhasaṃjñaṃ ca kṛtrimaṃ kṣobhaṇaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चारुरुच्याभिधानं च ध्रुवं कथमिति क्रमात्। षट्पञ्चाशत्त्रिभद्रा णि चतुर्भद्रा ण्यतः परम्

cārurucyābhidhānaṃ ca dhruvaṃ kathamiti kramāt| ṣaṭpañcāśattribhadrā ṇi caturbhadrā ṇyataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतमर्चायनं पौष्णमुद्गतं मिश्रमुत्सुकम्। विघ्नं विपक्षमाहूतं रुचकं वर्धनं पृथु

kṛtamarcāyanaṃ pauṣṇamudgataṃ miśramutsukam| vighnaṃ vipakṣamāhūtaṃ rucakaṃ vardhanaṃ pṛthu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलहं छलमायास्यं त्रिनाभं स्वस्तिकं स्थिरम्

kalahaṃ chalamāyāsyaṃ trinābhaṃ svastikaṃ sthiram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरलं द्विगुणं नाद्यं चित्रं भ्रान्तं विधारणम्। साधारणं नतं त्र्यंशमृषं रोगं विशेषणम्

śaralaṃ dviguṇaṃ nādyaṃ citraṃ bhrāntaṃ vidhāraṇam| sādhāraṇaṃ nataṃ tryaṃśamṛṣaṃ rogaṃ viśeṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतीच्यं त्रिसमं स्वैरं सुप्रतीकं नलं क्षपम्। व्याप्तमाक्रीडनं व्यर्थमीशानं सुखमव्ययम्

pratīcyaṃ trisamaṃ svairaṃ supratīkaṃ nalaṃ kṣapam| vyāptamākrīḍanaṃ vyarthamīśānaṃ sukhamavyayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मगधं क्षिप्रमागस्त्यमेकोजं द्विर्गतं लिहम्। पर्कं विलोममुद्दण्डं मुण्डं मातङ्गमाखिलम्

magadhaṃ kṣipramāgastyamekojaṃ dvirgataṃ liham| parkaṃ vilomamuddaṇḍaṃ muṇḍaṃ mātaṅgamākhilam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खर्वं पिनाकमुद्यन्तं विशिखं प्रसभं रजम्। चुरुकं सफलं वामं वर्धनं धावनं सहम्

kharvaṃ pinākamudyantaṃ viśikhaṃ prasabhaṃ rajam| curukaṃ saphalaṃ vāmaṃ vardhanaṃ dhāvanaṃ saham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चयं सेव्यं कलं तीर्णं चतुर्भद्रा णि सप्ततिः। पञ्चभद्रा ण्यथोच्यन्ते षट्पञ्चाशदनुक्रमात्

cayaṃ sevyaṃ kalaṃ tīrṇaṃ caturbhadrā ṇi saptatiḥ| pañcabhadrā ṇyathocyante ṣaṭpañcāśadanukramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कानलं लोलुपं जिह्मं प्रगालं सालिनं जिनम्। सुजयं विजयं यामं जयं ज्ञातं जपं तपम्

kānalaṃ lolupaṃ jihmaṃ pragālaṃ sālinaṃ jinam| sujayaṃ vijayaṃ yāmaṃ jayaṃ jñātaṃ japaṃ tapam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जमं वरं चरं वैरं विशिषं सुप्रभं प्रभम्। प्रतीक्षं क्षमिणं युक्तं शान्तं त्रैतं विनोदनम्

jamaṃ varaṃ caraṃ vairaṃ viśiṣaṃ suprabhaṃ prabham| pratīkṣaṃ kṣamiṇaṃ yuktaṃ śāntaṃ traitaṃ vinodanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सन्दोहं विप्रदोहं च विद्रुतं सततं ततम्। व्याकुलं लीनमालीनं विचित्रं लम्बनं खरम्

sandohaṃ vipradohaṃ ca vidrutaṃ satataṃ tatam| vyākulaṃ līnamālīnaṃ vicitraṃ lambanaṃ kharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शेखरं विबुधं चैत्रं व्यासक्तं संपदं पदम्। त्रिशिखं चतुरं प्रातं सुस्थितं दुःस्थितं स्थितम्

śekharaṃ vibudhaṃ caitraṃ vyāsaktaṃ saṃpadaṃ padam| triśikhaṃ caturaṃ prātaṃ susthitaṃ duḥsthitaṃ sthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्रं वक्रं लघं लाभं संपर्कं मूलमव्ययम्। अष्टाविंशतिरन्यानि षड्भद्रा णि निबोधत

cakraṃ vakraṃ laghaṃ lābhaṃ saṃparkaṃ mūlamavyayam| aṣṭāviṃśatiranyāni ṣaḍbhadrā ṇi nibodhata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किन्नरं कौस्तुभं हर्म्यं धार्मिकं निषधं वसु। साटिकं वामनं गौरमस्थिरं क्रमिणं खलम्

kinnaraṃ kaustubhaṃ harmyaṃ dhārmikaṃ niṣadhaṃ vasu| sāṭikaṃ vāmanaṃ gauramasthiraṃ kramiṇaṃ khalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विवरं वालिशं धौमं त्रिपुष्टं मन्दिरं भवम्। अशोकं भास्वरं चौष्यं लातव्यं सुस्वनं मखम्

vivaraṃ vāliśaṃ dhaumaṃ tripuṣṭaṃ mandiraṃ bhavam| aśokaṃ bhāsvaraṃ cauṣyaṃ lātavyaṃ susvanaṃ makham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाजि नेत्रं भ्रमं घोषं सप्तभद्रा ण्यतः परम्। भाण्डीरं वैसहं प्रस्थं प्रतानं वासुलं कटम्

vāji netraṃ bhramaṃ ghoṣaṃ saptabhadrā ṇyataḥ param| bhāṇḍīraṃ vaisahaṃ prasthaṃ pratānaṃ vāsulaṃ kaṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्ष्मीवासं सुगन्धान्तमष्टधैतानि नामतः । अन्यच्च सर्वतोभद्र मेकं भद्रा भिरष्टभिः

lakṣmīvāsaṃ sugandhāntamaṣṭadhaitāni nāmataḥ | anyacca sarvatobhadra mekaṃ bhadrā bhiraṣṭabhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संप्रकल्प्यं चतुःशालं ब्रूमश्चैषां शुभाशुभम्। प्रदक्षिणा शुभा मूषा विपरीता विपर्यये

saṃprakalpyaṃ catuḥśālaṃ brūmaścaiṣāṃ śubhāśubham| pradakṣiṇā śubhā mūṣā viparītā viparyaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समवाये यथा भूयो जानीयात्साध्वसाधु च। तथाष्टावेकभद्रा णि सप्तभद्रा णि च क्रमात्

samavāye yathā bhūyo jānīyātsādhvasādhu ca| tathāṣṭāvekabhadrā ṇi saptabhadrā ṇi ca kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विभद्रा ण्यष्टभिर्युक्ता षड्भद्रा णि च विंशतिः। षट्पञ्चाशत्त्रिभद्रा णि पञ्चभद्रा णि चोन्नयेत्

dvibhadrā ṇyaṣṭabhiryuktā ṣaḍbhadrā ṇi ca viṃśatiḥ| ṣaṭpañcāśattribhadrā ṇi pañcabhadrā ṇi connayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्ततिश्च चतुर्भद्रा ण्येकं भद्रा भिरष्टभिः। एवं शतद्वयं पिण्डः षट्पञ्चाशच्च वेश्मनाम्

saptatiśca caturbhadrā ṇyekaṃ bhadrā bhiraṣṭabhiḥ| evaṃ śatadvayaṃ piṇḍaḥ ṣaṭpañcāśacca veśmanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भद्रैः पूर्वविधानेन चतुःशालाक्रियादिषु। मूषा स्यात्कुड्यजैस्तेषु चतुश्शालेषु वेश्मसु

bhadraiḥ pūrvavidhānena catuḥśālākriyādiṣu| mūṣā syātkuḍyajaisteṣu catuśśāleṣu veśmasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुवंशाश्रिते मूषे स्वस्तिके स्तःपराङ्मुखे। मुखायते च पुरतो द्वे स्यातामवकोसिमे

anuvaṃśāśrite mūṣe svastike staḥparāṅmukhe| mukhāyate ca purato dve syātāmavakosime

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नोदङ्मुखः स कर्तव्यः कार्यः प्राग्जीवसंयुतः। वर्धमाने तथा कार्ये यथा प्राग्ग्रीवसंयुतः

nodaṅmukhaḥ sa kartavyaḥ kāryaḥ prāgjīvasaṃyutaḥ| vardhamāne tathā kārye yathā prāggrīvasaṃyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्धमाने तथा कार्ये द्वारमूषे मुखायते। मूषाया दक्षिणे स्यातां दीर्घवामेऽवकोसिमे

vardhamāne tathā kārye dvāramūṣe mukhāyate| mūṣāyā dakṣiṇe syātāṃ dīrghavāme'vakosime

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नन्द्यावर्तगृहे सर्वा नन्द्यावर्ता भवन्ति ताः। द्वे स्तरु मूषे रुचके स्यातामायते त्ववकोसिमे

nandyāvartagṛhe sarvā nandyāvartā bhavanti tāḥ| dve staru mūṣe rucake syātāmāyate tvavakosime

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वद्वारवहा मूषाः सर्वतोभद्र वेश्मनि। आदिमूषा भवेदेका गृहं प्रागायतं हि तत्

sarvadvāravahā mūṣāḥ sarvatobhadra veśmani| ādimūṣā bhavedekā gṛhaṃ prāgāyataṃ hi tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीयया प्राग्विलग्नमेकया तदनन्तरम्। प्रदक्षिणेन वेश्मानि जयादीन्येकयैकया

dvitīyayā prāgvilagnamekayā tadanantaram| pradakṣiṇena veśmāni jayādīnyekayaikayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूषया स्युः क्रमादेवं कथ्यन्ते तत्फलान्यथ। धनमर्थविनाशश्च जयश्चैवाशुभं सदा

mūṣayā syuḥ kramādevaṃ kathyante tatphalānyatha| dhanamarthavināśaśca jayaścaivāśubhaṃ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रीतिरुद्धेगकल्याणकलहाश्चाप्यनुक्रमात्। यत्र पूर्वे उभे मूषे तदीरं परिकीर्तितम्

prītiruddhegakalyāṇakalahāścāpyanukramāt| yatra pūrve ubhe mūṣe tadīraṃ parikīrtitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र पूर्वा तृतीया च तत्सुनीतं गृहं विदुः। आग्नेये द्वितृतीये स्तो द्वीपे चाद्यचतुर्थिके

yatra pūrvā tṛtīyā ca tatsunītaṃ gṛhaṃ viduḥ| āgneye dvitṛtīye sto dvīpe cādyacaturthike

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विचतुर्थ्यौ तथा चाप्ये त्रिचतुर्थ्यौ सुसंयमे। अर्धर्चे त्वाद्यपञ्चम्यौ द्वितीयैभे सपञ्चमी

dvicaturthyau tathā cāpye tricaturthyau susaṃyame| ardharce tvādyapañcamyau dvitīyaibhe sapañcamī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याकोशे च त्रिपञ्चम्यौ नैरृते द्विशराभिधे। वृषभे प्रथमाषष्ठ्यौ द्विषष्ठ्यौ च तथा विने

vyākośe ca tripañcamyau nairṛte dviśarābhidhe| vṛṣabhe prathamāṣaṣṭhyau dviṣaṣṭhyau ca tathā vine

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काव्ये तृतीया षष्ठी च विपासेऽब्धिरसाभिधे। आनीरे पञ्चमीषष्ठ्यौ साद्या कान्ते च सप्तमी

kāvye tṛtīyā ṣaṣṭhī ca vipāse'bdhirasābhidhe| ānīre pañcamīṣaṣṭhyau sādyā kānte ca saptamī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौभे द्वितीयासप्तम्यौ त्रिसप्तम्यौ विपश्चिमे। गवये सप्तमीतुर्ये श्रीवहे पञ्चसप्तमी

saubhe dvitīyāsaptamyau trisaptamyau vipaścime| gavaye saptamīturye śrīvahe pañcasaptamī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सषष्ठी सप्तमी श्लिष्टे गणे पूर्वाष्टमी तथा। भीमेऽष्टमी द्वितीया च त्र्यष्टम्यौ चाप्ययोगमे

saṣaṣṭhī saptamī śliṣṭe gaṇe pūrvāṣṭamī tathā| bhīme'ṣṭamī dvitīyā ca tryaṣṭamyau cāpyayogame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्ते चतुर्थ्यष्टमी च पञ्चमी चाष्टमी चले। षष्ठ्यष्टम्यौ शठे क्रान्ते सप्तमी चाष्टमीति च

varte caturthyaṣṭamī ca pañcamī cāṣṭamī cale| ṣaṣṭhyaṣṭamyau śaṭhe krānte saptamī cāṣṭamīti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्यष्टाविंशतिः प्रोक्ता द्विभद्रा णामिहौकसाम्। अथ ब्रूमस्त्रिभद्रा णि तत्रैन्द्रं पुष्टिवर्धनम्

ityaṣṭāviṃśatiḥ proktā dvibhadrā ṇāmihaukasām| atha brūmastribhadrā ṇi tatraindraṃ puṣṭivardhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्याद्याम्यपश्चिमद्वारमाद्यमूषात्रयान्वितम्। आद्या द्वितीया तुर्या च यस्य द्वारं विपश्चिमम्

syādyāmyapaścimadvāramādyamūṣātrayānvitam| ādyā dvitīyā turyā ca yasya dvāraṃ vipaścimam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विलोमं नाम तद्वेश्म शूद्रा णां पुष्टिवर्धनम्। आद्या तृतीया तुर्या स्यादायामे सर्वतोमुखे

vilomaṃ nāma tadveśma śūdrā ṇāṃ puṣṭivardhanam| ādyā tṛtīyā turyā syādāyāme sarvatomukhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वधे द्वित्रिचतुर्थ्यः स्युर्द्वारं च स्यादुदग्दिशि। यत्र साद्ये द्विपञ्चम्यावेकाक्षं तदुदाहृतम्

vadhe dvitricaturthyaḥ syurdvāraṃ ca syādudagdiśi| yatra sādye dvipañcamyāvekākṣaṃ tadudāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साद्ये यत्र द्विपञ्चम्यौ तत्प्रोक्तं गृहमन्तिकम्। यत्र स्युर्द्वित्रिपञ्चम्यः प्रकाशं सर्ववृद्धिकृत्

sādye yatra dvipañcamyau tatproktaṃ gṛhamantikam| yatra syurdvitripañcamyaḥ prakāśaṃ sarvavṛddhikṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वा चतुर्थीपञ्चम्यौ यत्र तत्पैत्रमुच्यते। पञ्चमी द्विचतुर्थ्यौ च यत्रायस्तं तदीरितम्

pūrvā caturthīpañcamyau yatra tatpaitramucyate| pañcamī dvicaturthyau ca yatrāyastaṃ tadīritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिचतुःपञ्चमीयुक्तं भद्र माहुर्मनीषिणः। आद्या द्वितीया षष्ठी च यत्र तत्प्रान्तशब्दितम्

tricatuḥpañcamīyuktaṃ bhadra māhurmanīṣiṇaḥ| ādyā dvitīyā ṣaṣṭhī ca yatra tatprāntaśabditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आद्या तृतीया षष्ठी च स्यात्प्रसाधकवेश्मनि। तद्भवेत्सर्वतोद्वारं तथा सर्वार्थसाधकम्

ādyā tṛtīyā ṣaṣṭhī ca syātprasādhakaveśmani| tadbhavetsarvatodvāraṃ tathā sarvārthasādhakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीया च तृतीया च षष्ठी च क्षमनामनि। तस्य प्रत्यग्दिशि द्वारं शूद्र वर्गस्य चेष्टदम्

dvitīyā ca tṛtīyā ca ṣaṣṭhī ca kṣamanāmani| tasya pratyagdiśi dvāraṃ śūdra vargasya ceṣṭadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षष्ठी चतुर्थी चाद्या च स्युर्विघाताख्यवेश्मनि। षष्ठी द्वितुर्ये यस्मिंस्तदायातं दक्षिणामुखम्

ṣaṣṭhī caturthī cādyā ca syurvighātākhyaveśmani| ṣaṣṭhī dviturye yasmiṃstadāyātaṃ dakṣiṇāmukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षट्चतुस्त्रियुतं कान्तं तत्स्यात्सर्वार्थसाधकम्। षट्पञ्चाद्यान्वितं चित्रं तच्च स्याद्याम्यदिङ्मुखम्

ṣaṭcatustriyutaṃ kāntaṃ tatsyātsarvārthasādhakam| ṣaṭpañcādyānvitaṃ citraṃ tacca syādyāmyadiṅmukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीयापञ्चमीषष्ठ्यो यस्मिन् स्युस्तद्द्विमन्दिरम्। यत्र त्रिपञ्चमीषष्ठ्यस्तद्वदन्ति सुदक्षिणम्

dvitīyāpañcamīṣaṣṭhyo yasmin syustaddvimandiram| yatra tripañcamīṣaṣṭhyastadvadanti sudakṣiṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्थीपञ्चमीषष्ठ्यो भये स्युस्तन्न वृद्धिकृत्। पूर्वाद्वितीयासप्तम्यो यत्र तच्छ्लिष्टसंज्ञितम्

caturthīpañcamīṣaṣṭhyo bhaye syustanna vṛddhikṛt| pūrvādvitīyāsaptamyo yatra tacchliṣṭasaṃjñitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

याम्यास्यमिदमिच्छन्ति शुभं सर्वार्थदं नृणाम्। साद्ये तृतीयासप्तम्यौ प्रमोदे परिकीर्तिते

yāmyāsyamidamicchanti śubhaṃ sarvārthadaṃ nṛṇām| sādye tṛtīyāsaptamyau pramode parikīrtite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र स्युर्द्वित्रिसप्तम्यस्तद्वेश्म व्यायतं स्मृतम्। यत्राद्या च चतुर्थी च सप्तम्यपि च तद्वियत्

yatra syurdvitrisaptamyastadveśma vyāyataṃ smṛtam| yatrādyā ca caturthī ca saptamyapi ca tadviyat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विचतुःसप्तमीमूषमाप्यं स्याद्दक्षिणामुखम्। त्रिचतुस्सप्तमीभिस्तु सुनागं वेश्म कीर्त्यते

dvicatuḥsaptamīmūṣamāpyaṃ syāddakṣiṇāmukham| tricatussaptamībhistu sunāgaṃ veśma kīrtyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच्च याम्यापरमुखं धनधान्यसुखप्रदम्। सप्तमी पञ्चमी पूर्वा मूषा नागेन्द्र संज्ञिते

tacca yāmyāparamukhaṃ dhanadhānyasukhapradam| saptamī pañcamī pūrvā mūṣā nāgendra saṃjñite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूषा द्विपञ्चसप्तम्यो याम्यं च मुखमीरिते। त्रिपञ्चसप्तमीमूषाशोभितं शोभनं भवेत्

mūṣā dvipañcasaptamyo yāmyaṃ ca mukhamīrite| tripañcasaptamīmūṣāśobhitaṃ śobhanaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्थी पञ्चमी यत्र सप्तम्यपि च तद्घनम्। पूर्वा षष्ठी सप्तमी च स्मृता शस्तोत्तरे गृहे

caturthī pañcamī yatra saptamyapi ca tadghanam| pūrvā ṣaṣṭhī saptamī ca smṛtā śastottare gṛhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीयासप्तमीषष्ठ्यो यमिंस्तत्कफसंज्ञितम्। द्वारं वारुणमेतस्य हितं च स्याद्द्विजन्मनाम्

dvitīyāsaptamīṣaṣṭhyo yamiṃstatkaphasaṃjñitam| dvāraṃ vāruṇametasya hitaṃ ca syāddvijanmanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णं स्यात्पश्चिमद्वारं त्रिषष्ठीसप्तमीयुतम्। चतुर्थीसप्तमीषष्ठ्यो मूषाः स्युः क्रुष्टसंज्ञिते

karṇaṃ syātpaścimadvāraṃ triṣaṣṭhīsaptamīyutam| caturthīsaptamīṣaṣṭhyo mūṣāḥ syuḥ kruṣṭasaṃjñite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तमीपञ्चमीषष्ठीयुक्तं क्रान्तं यशस्करम्। आद्याष्टमी द्वितीया च मूषा प्रोक्ता क्रमागते

saptamīpañcamīṣaṣṭhīyuktaṃ krāntaṃ yaśaskaram| ādyāṣṭamī dvitīyā ca mūṣā proktā kramāgate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आद्याष्टमी तृतीया च द्विशस्ते भवने स्मृताः। यत्राष्टमी त्रिद्वितीये द्विभयं तदुदाहृतम्

ādyāṣṭamī tṛtīyā ca dviśaste bhavane smṛtāḥ| yatrāṣṭamī tridvitīye dvibhayaṃ tadudāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आद्याष्टमी चतुर्थी च यत्र तच्चक्रसंज्ञितं। तुर्याष्टमी द्वितीया च यत्र तन्मलयं विदुः

ādyāṣṭamī caturthī ca yatra taccakrasaṃjñitaṃ| turyāṣṭamī dvitīyā ca yatra tanmalayaṃ viduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुर्याष्टमी तृतीया च यत्र तत्प्रोक्तमायतम्। आद्याष्टमी पञ्चमी च स्याद्यस्मिंस्तद्वनं स्मृतम्

turyāṣṭamī tṛtīyā ca yatra tatproktamāyatam| ādyāṣṭamī pañcamī ca syādyasmiṃstadvanaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीया पञ्चमी मूषा यत्र स्यादष्टमी तथा। तद्भाराख्यमुदग्वक्त्रं शुभं विघ्नकृदन्यथा

dvitīyā pañcamī mūṣā yatra syādaṣṭamī tathā| tadbhārākhyamudagvaktraṃ śubhaṃ vighnakṛdanyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिपञ्चम्यष्टमीभिस्तु सुगारं परिकीर्तितम्। यत्राष्ठमी तदागारं चतुर्थी पञ्चमी तथा

tripañcamyaṣṭamībhistu sugāraṃ parikīrtitam| yatrāṣṭhamī tadāgāraṃ caturthī pañcamī tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मिन्नाद्याष्टमीषष्ठ्यो वीरं तदिह कीर्तितम्। षष्ठ्यष्टमी द्वितीया च गृहे व्यायामनामनि

yasminnādyāṣṭamīṣaṣṭhyo vīraṃ tadiha kīrtitam| ṣaṣṭhyaṣṭamī dvitīyā ca gṛhe vyāyāmanāmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षष्ठ्यष्टमीतृतीयाभिर्मूषाभिः प्रोक्तमायुतम्। षष्ठ्यष्टमीचतुर्थ्यः स्युर्यत्र तद्व्याहृतं विदुः

ṣaṣṭhyaṣṭamītṛtīyābhirmūṣābhiḥ proktamāyutam| ṣaṣṭhyaṣṭamīcaturthyaḥ syuryatra tadvyāhṛtaṃ viduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षष्ठ्यष्टमीपञ्चमीभिर्दुर्गमं व्याधिकृन्मतम्। आद्याष्टमीसप्तमीभिः संयुक्तं क्षोभमुच्यते

ṣaṣṭhyaṣṭamīpañcamībhirdurgamaṃ vyādhikṛnmatam| ādyāṣṭamīsaptamībhiḥ saṃyuktaṃ kṣobhamucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विसप्तम्यष्टमीयुक्तं गृहं कृत्रिमसंज्ञितम्। त्रिसप्तम्यष्टमीभिस्तु मूषाभिः क्षोभणं भवेत्

dvisaptamyaṣṭamīyuktaṃ gṛhaṃ kṛtrimasaṃjñitam| trisaptamyaṣṭamībhistu mūṣābhiḥ kṣobhaṇaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.