Bhoja: Samarāṅgaṇa-sūtradhāra 20

अग्रतःपृष्ठतःशब्दौ द्वारेण नियतौ गृहे। यतो द्वारं तदग्रं स्यात्पृष्ठं पृष्ठमुदाहृतम्

agrataḥpṛṣṭhataḥśabdau dvāreṇa niyatau gṛhe| yato dvāraṃ tadagraṃ syātpṛṣṭhaṃ pṛṣṭhamudāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्र व्यायामोदयव्यासैः शाला यत्राधिका भवेत्। वामा वा दक्षिणा वपि अग्रतः पृष्ठतोऽपि वा

dra vyāyāmodayavyāsaiḥ śālā yatrādhikā bhavet| vāmā vā dakṣiṇā vapi agrataḥ pṛṣṭhato'pi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हन्ति द्र व्याधिका द्र व्यमायामाभ्यधिका कुलम्। उच्छ्रायाभ्यधिका पूजां सन्ततिं विस्तराधिका

hanti dra vyādhikā dra vyamāyāmābhyadhikā kulam| ucchrāyābhyadhikā pūjāṃ santatiṃ vistarādhikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य निम्ना भवेद्भूमिर्वामा दक्षिणकास्थला। बहुदोषं हि तद्वास्तु पुत्रपौत्रविनाशकम्

yasya nimnā bhavedbhūmirvāmā dakṣiṇakāsthalā| bahudoṣaṃ hi tadvāstu putrapautravināśakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य दक्षिणका निम्ना भूमिर्वामास्थला भवेत्। यत्नेनापि कृतं तत्स्याद्भर्तुरल्पफलोदयम्

yasya dakṣiṇakā nimnā bhūmirvāmāsthalā bhavet| yatnenāpi kṛtaṃ tatsyādbharturalpaphalodayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्चिमेन भवेन्निम्ना भूमिः स्थूलतराग्रतः। यत्र तत्सर्ववर्णेषु सर्वकामप्रदं गृहम्

paścimena bhavennimnā bhūmiḥ sthūlatarāgrataḥ| yatra tatsarvavarṇeṣu sarvakāmapradaṃ gṛham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्रतश्च यदा हीनं पृष्ठतश्चोच्छ्रितं भवेत्। भवनं स्वामिनो ह्याशु विरागव्यसनाय तत्

agrataśca yadā hīnaṃ pṛṣṭhataścocchritaṃ bhavet| bhavanaṃ svāmino hyāśu virāgavyasanāya tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सच्छत्रं च सकक्षं च तथैव सपरिक्रमम्। सप्रभं च समाख्यातं गृहमत्र चतुर्विधम्

sacchatraṃ ca sakakṣaṃ ca tathaiva saparikramam| saprabhaṃ ca samākhyātaṃ gṛhamatra caturvidham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाह्योदकं च सच्छत्रं सकक्षमुभयोदकम्। सावश्यायं तु यद्वेश्म तद्विद्यात्सपरिक्रमम्

bāhyodakaṃ ca sacchatraṃ sakakṣamubhayodakam| sāvaśyāyaṃ tu yadveśma tadvidyātsaparikramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकेनाप्यत्र मुखतः पृष्ठतः पार्श्वतोऽपि वा। सप्रभं स्यादलिन्देन लक्षणं तु पृथक्पृथक्

ekenāpyatra mukhataḥ pṛṣṭhataḥ pārśvato'pi vā| saprabhaṃ syādalindena lakṣaṇaṃ tu pṛthakpṛthak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकोऽलिन्दस्तु कर्तव्यो मुखतो दक्षिणेन वा। मुखे राजप्रसादाय दक्षिणेऽर्थविवर्धनः

eko'lindastu kartavyo mukhato dakṣiṇena vā| mukhe rājaprasādāya dakṣiṇe'rthavivardhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामतस्तु न कर्तव्य एकोऽलिन्दो न पृष्ठतः। वामतोऽर्थविनाशाय पृष्ठतो म्रियते गृही

vāmatastu na kartavya eko'lindo na pṛṣṭhataḥ| vāmato'rthavināśāya pṛṣṭhato mriyate gṛhī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य स्यातामलिन्दौ द्वौ गृहस्योभयपार्श्वयोः। धनलाभं विजानीयात्तत्प्रवेशे कुडुम्बिनः

yasya syātāmalindau dvau gṛhasyobhayapārśvayoḥ| dhanalābhaṃ vijānīyāttatpraveśe kuḍumbinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य स्यातामलिन्दौ द्वावग्रतः पृष्ठतस्तथा। धनधान्यमवाप्नोति सौभाग्यं चापि तद्गृही

yasya syātāmalindau dvāvagrataḥ pṛṣṭhatastathā| dhanadhānyamavāpnoti saubhāgyaṃ cāpi tadgṛhī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य वा हलकालिन्दो मुखतो दक्षिणेन वा। राजप्रसादैस्तत्स्वामी धनधान्यैश्च वर्धते

yasya vā halakālindo mukhato dakṣiṇena vā| rājaprasādaistatsvāmī dhanadhānyaiśca vardhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामतो हलकालिन्दो मुखतश्च कृतो यदि। राजदण्डभयं विद्यात्पत्नी चास्य विनश्यति

vāmato halakālindo mukhataśca kṛto yadi| rājadaṇḍabhayaṃ vidyātpatnī cāsya vinaśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणो हलकालिन्दः पश्चिमश्च कृतो यदि। ततः परापि वृद्धिः स्यात्सौभाग्यं च परं भवेत्

dakṣiṇo halakālindaḥ paścimaśca kṛto yadi| tataḥ parāpi vṛddhiḥ syātsaubhāgyaṃ ca paraṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृष्ठतो हलकालिन्दो वामतश्च कृतो यदि। कलत्रमरणं तत्र भवेद्दुर्भगतापि च

pṛṣṭhato halakālindo vāmataśca kṛto yadi| kalatramaraṇaṃ tatra bhaveddurbhagatāpi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृष्ठतो वामतश्चैव पुरतो दक्षिणेन वा। अलिन्दस्य कृतस्याथ वक्ष्यामोऽनुक्रमात्फलम्

pṛṣṭhato vāmataścaiva purato dakṣiṇena vā| alindasya kṛtasyātha vakṣyāmo'nukramātphalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृष्ठतो दारनाशाय धनलाभाय दक्षिणे। अग्रे राजप्रसादाय वामतोऽर्थविनाशनः

pṛṣṭhato dāranāśāya dhanalābhāya dakṣiṇe| agre rājaprasādāya vāmato'rthavināśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समापितं तु यद्वास्तु सर्वतः परिशोधितम्। स्वामिनस्तद्भवेद्धन्यं स्थपतेश्च यशस्करम्

samāpitaṃ tu yadvāstu sarvataḥ pariśodhitam| svāminastadbhaveddhanyaṃ sthapateśca yaśaskaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्जितं वर्धते तस्य वृद्धिश्च स्यान्नृपश्रिया। धर्मकामाश्च वर्धन्ते कीर्त्तिरायुर्यशो बलम्

arjitaṃ vardhate tasya vṛddhiśca syānnṛpaśriyā| dharmakāmāśca vardhante kīrttirāyuryaśo balam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यं प्रक्रीडितजनं नित्यं सन्निहितश्रि तत्। नृत्यवादित्रगीतैश्च नित्यामोदं निरामयम्

nityaṃ prakrīḍitajanaṃ nityaṃ sannihitaśri tat| nṛtyavāditragītaiśca nityāmodaṃ nirāmayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र नैकप्रकाराणि त्रिशालान्युपलक्षयेत्। प्रकारेषु च सर्वेषु निन्द्यौ याम्यापरोज्झितौ

tatra naikaprakārāṇi triśālānyupalakṣayet| prakāreṣu ca sarveṣu nindyau yāmyāparojjhitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकस्मिन्स्वामिनो मृत्युरपरस्मिन् धनक्षयः। पूर्वोत्तरोज्झितौ धन्यौ संज्ञाश्चैषां प्रकारतः

ekasminsvāmino mṛtyuraparasmin dhanakṣayaḥ| pūrvottarojjhitau dhanyau saṃjñāścaiṣāṃ prakārataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्युरुदक्पूर्वयाम्याप्यशलाहीनान्यनुक्रमात्। हिरण्यनाभसुक्षेत्रचुल्लीपक्षघ्ननामभिः

syurudakpūrvayāmyāpyaśalāhīnānyanukramāt| hiraṇyanābhasukṣetracullīpakṣaghnanāmabhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनियोगो यथालिन्दमलिन्दव्यूढिरिच्छया। वेश्मान्यथ द्विशालानि कीर्त्यन्ते षड् यथाक्रमम्

viniyogo yathālindamalindavyūḍhiricchayā| veśmānyatha dviśālāni kīrtyante ṣaḍ yathākramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिक्कर्णेसु द्विशालानि तत्कर्णान्येषु निर्दिशेत्। संमुखे द्वे समेतानि षडेतान्युपलक्षयेत्

dikkarṇesu dviśālāni tatkarṇānyeṣu nirdiśet| saṃmukhe dve sametāni ṣaḍetānyupalakṣayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धर्थं दक्षिणाप्रत्यग्भवन्त्यत्रार्थसिद्धयः। यमसूर्यमुदक्प्रत्यक्तत्र मृत्युभयं सदा

siddharthaṃ dakṣiṇāpratyagbhavantyatrārthasiddhayaḥ| yamasūryamudakpratyaktatra mṛtyubhayaṃ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रागुदीच्योस्तु दण्डः स्याद्दण्डस्तत्र सदा भवेत्। प्राग्याम्ययोस्तु वाताख्यं वास्तु तत्कलहोत्तरम्

prāgudīcyostu daṇḍaḥ syāddaṇḍastatra sadā bhavet| prāgyāmyayostu vātākhyaṃ vāstu tatkalahottaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदग्दक्षिनसाम्मुख्ये द्विशालं काचवास्त्विति। तत्र ज्ञातिविरोधः स्यान्न तत्कुर्यात्कदाचन

udagdakṣinasāmmukhye dviśālaṃ kācavāstviti| tatra jñātivirodhaḥ syānna tatkuryātkadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राक्प्रतीच्योस्तु साम्मुख्ये चुल्लीवास्तु विनिर्दिशेत्। तत्र वित्तक्षयो घोरः कदाप्येतन्न कारयेत्

prākpratīcyostu sāmmukhye cullīvāstu vinirdiśet| tatra vittakṣayo ghoraḥ kadāpyetanna kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुश्शालं त्रिशालेन प्रान्तं प्राकारवर्तिना। पूर्वेण सप्तशालेषु मणिच्छन्द इति स्मृतम्

catuśśālaṃ triśālena prāntaṃ prākāravartinā| pūrveṇa saptaśāleṣu maṇicchanda iti smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यानि चैवं त्रीण्याहुः प्रान्तमेव प्रदक्षिणम्। अपरं परिधानं च सपक्षमिति तानि च

anyāni caivaṃ trīṇyāhuḥ prāntameva pradakṣiṇam| aparaṃ paridhānaṃ ca sapakṣamiti tāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकभित्ती तु शाले द्वे गृहसंघट्ट उच्यते। न तं कुर्यात्स हि सदा बन्धदोषवधप्रदः

ekabhittī tu śāle dve gṛhasaṃghaṭṭa ucyate| na taṃ kuryātsa hi sadā bandhadoṣavadhapradaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युच्चनीचगृहभागफलं प्रदिष्ट-। मस्मिन्नलिन्दफलमप्यशुभं शुभं च। यद्द्वित्रिशालगृहलक्ष्म तदप्यमुष्मिन्। सामान्यतो द्वितययोगभवं च सम्यक्

ityuccanīcagṛhabhāgaphalaṃ pradiṣṭa-| masminnalindaphalamapyaśubhaṃ śubhaṃ ca| yaddvitriśālagṛhalakṣma tadapyamuṣmin| sāmānyato dvitayayogabhavaṃ ca samyak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.