Bhoja: Samarāṅgaṇa-sūtradhāra 24

कर्णशालानिबद्धानि मण्डपैरन्तरस्थितैः। असम्बाधाजिराणि स्युर्हलानि दश पञ्च च

karṇaśālānibaddhāni maṇḍapairantarasthitaiḥ| asambādhājirāṇi syurhalāni daśa pañca ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईश्वरं वृषभं चन्द्रं रोगं पापं भयप्रदम्। नन्दनं खादकं ध्वाङ्क्षं विकृतं विलयं क्षयम्

īśvaraṃ vṛṣabhaṃ candraṃ rogaṃ pāpaṃ bhayapradam| nandanaṃ khādakaṃ dhvāṅkṣaṃ vikṛtaṃ vilayaṃ kṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

याम्यं च विपरीतं च भद्र कं चेति नामतः। एतानि हलकाख्यानि विद्याद्गेहानि यत्नतः

yāmyaṃ ca viparītaṃ ca bhadra kaṃ ceti nāmataḥ| etāni halakākhyāni vidyādgehāni yatnataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निरक्षोनिलेशानकोणगानां यथाक्रमम्। एकद्वित्रिचतुर्थाख्या हलकानां प्रकल्पयेत्

agnirakṣonileśānakoṇagānāṃ yathākramam| ekadvitricaturthākhyā halakānāṃ prakalpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन क्रमयोगेन च्छन्दोभेदा भवन्ति च। तत्राद्येनेश्वरं नाम हलकेन गृहं भवेत्

anena kramayogena cchandobhedā bhavanti ca| tatrādyeneśvaraṃ nāma halakena gṛhaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वलक्षणसंयुक्तं सर्ववृद्धिफलप्रदम्। वृषभं तु द्वितीयेन पुत्रदारविवर्धनम्

sarvalakṣaṇasaṃyuktaṃ sarvavṛddhiphalapradam| vṛṣabhaṃ tu dvitīyena putradāravivardhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रथमं च द्वितीयं च गृहे तु हलकं यदि। चन्द्रं वृद्धिकरं नृणां सर्वलक्षणसंयुतम्

prathamaṃ ca dvitīyaṃ ca gṛhe tu halakaṃ yadi| candraṃ vṛddhikaraṃ nṛṇāṃ sarvalakṣaṇasaṃyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायव्यं हलकं यत्र रोगं रोगविवर्धनम्। प्रथमं च तृतीयं च गृहे तु हलकं यदि

vāyavyaṃ halakaṃ yatra rogaṃ rogavivardhanam| prathamaṃ ca tṛtīyaṃ ca gṛhe tu halakaṃ yadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पापं तन्नामतो वास्तु सर्वपापप्रयोजकम्। पितृरोगोक्तकोणाभ्यां भयदं रोगमृत्यवे

pāpaṃ tannāmato vāstu sarvapāpaprayojakam| pitṛrogoktakoṇābhyāṃ bhayadaṃ rogamṛtyave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितृरोगाग्निकोणेषु नन्दनं गृहमादिशेत्। सुखमर्थप्रदं शान्तं हलकं परिकीर्तितम्

pitṛrogāgnikoṇeṣu nandanaṃ gṛhamādiśet| sukhamarthapradaṃ śāntaṃ halakaṃ parikīrtitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईशान्यां तु चतुर्थेन खादकं खादकं गृहम्। लाङ्गलाद्या यदा शाला ईशान्यां च यदापरा

īśānyāṃ tu caturthena khādakaṃ khādakaṃ gṛham| lāṅgalādyā yadā śālā īśānyāṃ ca yadāparā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्वाङ्क्षं तन्नामतो वास्तु दरिद्रा णां विधीयते। द्वितीया च चतुर्थी च शाला लाङ्गलके यदि

dhvāṅkṣaṃ tannāmato vāstu daridrā ṇāṃ vidhīyate| dvitīyā ca caturthī ca śālā lāṅgalake yadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विकृतं विकृतावासं प्रवासोऽत्र कुटुम्बिनः। आद्या शाला द्वितीया च चतुर्थी च यदा पुनः

vikṛtaṃ vikṛtāvāsaṃ pravāso'tra kuṭumbinaḥ| ādyā śālā dvitīyā ca caturthī ca yadā punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विलयं हानिदं नित्यं गृहं तद्वित्तनाशनम्। वायव्यं हलकं यस्मिन्नैशान्यां च यदा पुनः

vilayaṃ hānidaṃ nityaṃ gṛhaṃ tadvittanāśanam| vāyavyaṃ halakaṃ yasminnaiśānyāṃ ca yadā punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षयं क्षयकरं नित्यं हलकेषु गुहं भवेत्। अग्निवायुमहेशानां शाला लाङ्गलके यदि

kṣayaṃ kṣayakaraṃ nityaṃ halakeṣu guhaṃ bhavet| agnivāyumaheśānāṃ śālā lāṅgalake yadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

याम्यं मृत्युकरं नॄणां न तत्कुर्यात्कदाचन। मारुते नैरृतैशान्योः शालाकर्णेषु लाङ्गलम्

yāmyaṃ mṛtyukaraṃ nṝṇāṃ na tatkuryātkadācana| mārute nairṛtaiśānyoḥ śālākarṇeṣu lāṅgalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विपरीतं व्याधिकरं नॄणां नाशकरं तथा। चतस्रो हलके यत्र प्रादक्षिण्यमुखाः स्थिताः

viparītaṃ vyādhikaraṃ nṝṇāṃ nāśakaraṃ tathā| catasro halake yatra prādakṣiṇyamukhāḥ sthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भद्र कं नाम तद्वास्तु सर्वभद्र प्रयोजकम्। द्वारोच्छ्रायं सविस्तारं तलोच्छ्रायं च वेश्मनाम्

bhadra kaṃ nāma tadvāstu sarvabhadra prayojakam| dvārocchrāyaṃ savistāraṃ talocchrāyaṃ ca veśmanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीठस्य च समुत्सेधं भित्तिविस्तारमेव च। तथा दारुकलां चैव या प्रोक्ता गृहकर्मणि

pīṭhasya ca samutsedhaṃ bhittivistārameva ca| tathā dārukalāṃ caiva yā proktā gṛhakarmaṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकशालाविधानं च तेषां नामानि यानि च। तत् सम्प्रति प्रवक्ष्यामो यथावदनुपूर्वशः

ekaśālāvidhānaṃ ca teṣāṃ nāmāni yāni ca| tat samprati pravakṣyāmo yathāvadanupūrvaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षोडशानां समुदयो विंशतेरपि चापरः। विंशतेः सचतुष्कायास्तथाष्टाविंशतेरपि

ṣoḍaśānāṃ samudayo viṃśaterapi cāparaḥ| viṃśateḥ sacatuṣkāyāstathāṣṭāviṃśaterapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वात्रिंशतोऽपरश्चेति पञ्च वर्गाधिपा मताः। शालाचतुर्थभागेन भित्तिविस्तार इष्यते

dvātriṃśato'paraśceti pañca vargādhipā matāḥ| śālācaturthabhāgena bhittivistāra iṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्गेषु भित्तिलक्ष्मोक्तं षोडशादिषु पञ्चसु। मर्मपीडा भवेद्यत्र भित्तिस्तम्भतुलादिभिः

vargeṣu bhittilakṣmoktaṃ ṣoḍaśādiṣu pañcasu| marmapīḍā bhavedyatra bhittistambhatulādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुर्वीत ह्रासं वृद्धिं वा तत्र मर्मव्यथां त्यजन्। अतिसंवृतविस्तारं कार्यमुद्दिश्य बुद्धिमान्

kurvīta hrāsaṃ vṛddhiṃ vā tatra marmavyathāṃ tyajan| atisaṃvṛtavistāraṃ kāryamuddiśya buddhimān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शालाप्रविष्टं कुर्वीत हीनवास्तु ष्वलिन्दकम्। चतुरश्रीकृते क्षेत्रे भूमिभागे समीकृते

śālāpraviṣṭaṃ kurvīta hīnavāstu ṣvalindakam| caturaśrīkṛte kṣetre bhūmibhāge samīkṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपरिष्टाद्भवेत्पीठं तलादर्धसमुच्छ्रितम्। नियुक्ते तु ततः पीठे वास्तुविस्तारतोऽङ्गुलम्

upariṣṭādbhavetpīṭhaṃ talādardhasamucchritam| niyukte tu tataḥ pīṭhe vāstuvistārato'ṅgulam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिहस्तं समुद्धृतय सप्तत्या सह योजयेत्। द्वारोच्छ्रायाः समाख्याता वर्गेषूक्तेषु पञ्चसु

pratihastaṃ samuddhṛtaya saptatyā saha yojayet| dvārocchrāyāḥ samākhyātā vargeṣūkteṣu pañcasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उच्छ्रायार्धेन वैपुल्यमष्टांशेन विवर्जितम्। द्वारविस्तारपादांशे पट्टविस्तार इष्यते

ucchrāyārdhena vaipulyamaṣṭāṃśena vivarjitam| dvāravistārapādāṃśe paṭṭavistāra iṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विस्तारार्धेन बाहल्यं सार्धं वेद्या तलोपरि। उत्तरोत्तरवैपुल्यं कुर्याच्छाखावशाद्बुधः

vistārārdhena bāhalyaṃ sārdhaṃ vedyā talopari| uttarottaravaipulyaṃ kuryācchākhāvaśādbudhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेद्या विस्तारबाहल्ये विधेये शाखयोरपि। द्वारविस्तारपादेन मूले स्तम्भस्य विस्तृतिः

vedyā vistārabāhalye vidheye śākhayorapi| dvāravistārapādena mūle stambhasya vistṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशभागविहीनाग्रे पट्टः स्तम्भेन सम्मितः। स्तम्भाग्रस्य त्रिभागेन पट्टकोटिर्विधीयते

daśabhāgavihīnāgre paṭṭaḥ stambhena sammitaḥ| stambhāgrasya tribhāgena paṭṭakoṭirvidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हीरग्रहणमायामे स्तम्भाग्रात्तु चतुर्गुणम्। पट्टान्यान्युद्भवेत्तत्र व्यासबाहल्ययोस्तथा

hīragrahaṇamāyāme stambhāgrāttu caturguṇam| paṭṭānyānyudbhavettatra vyāsabāhalyayostathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पट्टकोट्यर्धमुत्सेधादुत्सेधार्धेन निर्गतम्। तन्त्रकस्य प्रमाणं स्यादिति शास्त्रविदो विदुः

paṭṭakoṭyardhamutsedhādutsedhārdhena nirgatam| tantrakasya pramāṇaṃ syāditi śāstravido viduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्र व्याण्युपर्युपर्यस्य परापरविभागतः। पट्टकोट्याश्चतुर्थेन प्रविभागेन ह्रासयेत्

dra vyāṇyuparyuparyasya parāparavibhāgataḥ| paṭṭakoṭyāścaturthena pravibhāgena hrāsayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वामुखं गृहं यत्तु द्वारं माहेन्द्र संयुतम्। हस्तिनी च भवेच्छाला तद्गृहं भद्र संज्ञितम्

pūrvāmukhaṃ gṛhaṃ yattu dvāraṃ māhendra saṃyutam| hastinī ca bhavecchālā tadgṛhaṃ bhadra saṃjñitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भद्रं भद्र करं भर्तुर्यशोबलविवर्धनम्। सिध्यन्ति चास्य कार्याणि भद्रा ख्ये वसतो गृहे

bhadraṃ bhadra karaṃ bharturyaśobalavivardhanam| sidhyanti cāsya kāryāṇi bhadrā khye vasato gṛhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणाभिमुखं वेश्म द्वारं चास्य गृहक्षतम्। महिषी च भवेच्छाला तद्गृहं नन्दपीठकम्

dakṣiṇābhimukhaṃ veśma dvāraṃ cāsya gṛhakṣatam| mahiṣī ca bhavecchālā tadgṛhaṃ nandapīṭhakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नन्दपीठगृहं पुंसा नित्यानन्दकरं स्मृतम्। सर्वसम्पद्गुणोपेतं धनधान्यविवर्धनम्

nandapīṭhagṛhaṃ puṃsā nityānandakaraṃ smṛtam| sarvasampadguṇopetaṃ dhanadhānyavivardhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वारुण्यभिमुखं सद्म द्वारं च कुसुमाह्वयम्। गावी चैव भवेच्छाला सौरभं तद्विदुर्बुधाः

vāruṇyabhimukhaṃ sadma dvāraṃ ca kusumāhvayam| gāvī caiva bhavecchālā saurabhaṃ tadvidurbudhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौरभे नित्यहृष्टत्वं वसतां गृहमेधिनाम्। सफलं कृषिवाणिज्यं पुत्राश्च वशवर्तिनः

saurabhe nityahṛṣṭatvaṃ vasatāṃ gṛhamedhinām| saphalaṃ kṛṣivāṇijyaṃ putrāśca vaśavartinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तराभिमुखं धिष्ण्यं द्वारं भल्लाटसंयुतम्। छागली च भवेच्छाला पुष्कराख्यं तदुच्यते

uttarābhimukhaṃ dhiṣṇyaṃ dvāraṃ bhallāṭasaṃyutam| chāgalī ca bhavecchālā puṣkarākhyaṃ taducyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलवान् नित्यसन्तुष्टः सुहृत्सुजनवत्सलः। सुभगः पुष्कराख्ये च बहुपुत्रधनान्वितः

śīlavān nityasantuṣṭaḥ suhṛtsujanavatsalaḥ| subhagaḥ puṣkarākhye ca bahuputradhanānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भद्रं च नन्दपीठं च सौरभं पुष्करं तथा। प्रथमार्धे तु वर्गस्य प्रथमस्य प्रयोजयेत्

bhadraṃ ca nandapīṭhaṃ ca saurabhaṃ puṣkaraṃ tathā| prathamārdhe tu vargasya prathamasya prayojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वभद्रा दिकाः सर्वे निवेशा ये प्रकीर्तिताः। उत्पन्नास्ते विमानेभ्यः पञ्चभ्यः पञ्चपञ्चके

sarvabhadrā dikāḥ sarve niveśā ye prakīrtitāḥ| utpannāste vimānebhyaḥ pañcabhyaḥ pañcapañcake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वारस्य पीठस्य च मन्दिरेषु भित्तेश्च मानं कथितं क्रमेण। तथो देता दारुकलास्तु सम्यक्प्रहीणवास्तोः सकलं च लक्ष्म

dvārasya pīṭhasya ca mandireṣu bhitteśca mānaṃ kathitaṃ krameṇa| tatho detā dārukalāstu samyakprahīṇavāstoḥ sakalaṃ ca lakṣma

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.