Bhoja: Samarāṅgaṇa-sūtradhāra 30

अष्टोत्तरशतं ज्येष्ठं मध्यं स्यान्नवतिं करान्। जघन्यं सप्ततिकरान् राजवेश्म प्रशस्यते

aṣṭottaraśataṃ jyeṣṭhaṃ madhyaṃ syānnavatiṃ karān| jaghanyaṃ saptatikarān rājaveśma praśasyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतो हीनं न कर्तव्यं महतीं श्रियमिच्छता। चतुरश्रीकृते क्षेत्रे दशधा प्रविभाजिते

ato hīnaṃ na kartavyaṃ mahatīṃ śriyamicchatā| caturaśrīkṛte kṣetre daśadhā pravibhājite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भागार्धं शस्यते भित्तिरादिकोणसमाश्रिता। चतुष्को भागिको मध्ये चतुःस्तम्भसमन्वितः

bhāgārdhaṃ śasyate bhittirādikoṇasamāśritā| catuṣko bhāgiko madhye catuḥstambhasamanvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलिन्दस्तद्बहिः कार्यः स्तम्भैर्द्वादशभिर्वृतः। विंशत्या स्याद्वरैर्युक्तो द्वितीयोऽलिन्दकस्ततः

alindastadbahiḥ kāryaḥ stambhairdvādaśabhirvṛtaḥ| viṃśatyā syādvarairyukto dvitīyo'lindakastataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्यादष्टाविंशतिस्तम्भस्तृतीयश्चाप्यलिन्दकः। षट्त्रिंशता चतुर्थश्च स्तम्भानां परिकीर्तितः

syādaṣṭāviṃśatistambhastṛtīyaścāpyalindakaḥ| ṣaṭtriṃśatā caturthaśca stambhānāṃ parikīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं स्तम्भशतं मध्ये प्रोक्तं पृथ्वीजये बुधैः। द्वाराणि चास्य चत्वारि पञ्चशाखानि जायते

evaṃ stambhaśataṃ madhye proktaṃ pṛthvījaye budhaiḥ| dvārāṇi cāsya catvāri pañcaśākhāni jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चत्वारो निर्गमास्तस्य प्रोक्ताः सर्वे विभागिकाः। दिक्षु सर्वासु कर्तव्यमेवं भद्र निवेशनम्

catvāro nirgamāstasya proktāḥ sarve vibhāgikāḥ| dikṣu sarvāsu kartavyamevaṃ bhadra niveśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्धेन मध्यभित्तेस्तु भित्तिर्भद्र स्त्रये भवेत्। भद्रे भद्रे धराणां स्याद् विंशतिश्चाष्टभिर्युता

ardhena madhyabhittestu bhittirbhadra straye bhavet| bhadre bhadre dharāṇāṃ syād viṃśatiścāṣṭabhiryutā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुखभद्रं भवेत्युक्तं वेदिकामत्तवारणैः। क्षेत्रभागोदयाद्या भूराभूमिफलकान्तरम्

mukhabhadraṃ bhavetyuktaṃ vedikāmattavāraṇaiḥ| kṣetrabhāgodayādyā bhūrābhūmiphalakāntaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदिभूम्युदयार्धेन पीठं चास्य प्रकल्पयेत्। भागान्नवोदयं कृत्वा भागेनैकेन कुम्भिका

ādibhūmyudayārdhena pīṭhaṃ cāsya prakalpayet| bhāgānnavodayaṃ kṛtvā bhāgenaikena kumbhikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्तव्याष्टांशयुक्तेन स्तम्भो भागचतुष्टये। पादयुक्तं विधातव्यो भागेनोत्कलकं तथा

kartavyāṣṭāṃśayuktena stambho bhāgacatuṣṭaye| pādayuktaṃ vidhātavyo bhāgenotkalakaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हीरग्रहणकं कार्यं भागं पादविवर्जितः। सपादभागिकः पट्टः स्तम्भकेन समन्वितः

hīragrahaṇakaṃ kāryaṃ bhāgaṃ pādavivarjitaḥ| sapādabhāgikaḥ paṭṭaḥ stambhakena samanvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पट्टार्धेन जयन्त्यः स्युर्भूमौभूमावयं क्रमः। कॢप्तभागोदयादर्धं भूमिष्वन्यासु हीयते

paṭṭārdhena jayantyaḥ syurbhūmaubhūmāvayaṃ kramaḥ| kḷptabhāgodayādardhaṃ bhūmiṣvanyāsu hīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चभागप्रमाणं तु सच्छाद्यं नवमं तलम्। वेदिकाया अधश्छाद्यं सार्धभागत्रयोन्मितम्

pañcabhāgapramāṇaṃ tu sacchādyaṃ navamaṃ talam| vedikāyā adhaśchādyaṃ sārdhabhāgatrayonmitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्ठेन युक्तं कर्तव्यं वेदिका पिहिता यथा। तस्याः कण्ठे विधातव्यस्तन्मध्ये सार्धभागिकः

kaṇṭhena yuktaṃ kartavyaṃ vedikā pihitā yathā| tasyāḥ kaṇṭhe vidhātavyastanmadhye sārdhabhāgikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदिकाविस्तरः कार्यो भागांस्तत्रार्धसप्तमान्। वेदिकोपरि घण्टा च सार्धभागाश्चतुर्दश

vedikāvistaraḥ kāryo bhāgāṃstatrārdhasaptamān| vedikopari ghaṇṭā ca sārdhabhāgāścaturdaśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भागद्वयं सपादं तु कण्ठः पट्टं तु पञ्चभिः। चतुर्भिश्च द्वितीयं च तृतीयं च त्रिभिस्ततः

bhāgadvayaṃ sapādaṃ tu kaṇṭhaḥ paṭṭaṃ tu pañcabhiḥ| caturbhiśca dvitīyaṃ ca tṛtīyaṃ ca tribhistataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सद्मशीर्षश्च दातव्यो यथाशोभं यथारुचि। क्षेत्रभागसमः कार्यः कलशश्चूलिकावधेः

sadmaśīrṣaśca dātavyo yathāśobhaṃ yathāruci| kṣetrabhāgasamaḥ kāryaḥ kalaśaścūlikāvadheḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदयार्धेन भूमेः स्युरन्तराणि तलानि च। यथाशोभं तु कर्तव्यं पीठं तस्य सुशोभितम्

udayārdhena bhūmeḥ syurantarāṇi talāni ca| yathāśobhaṃ tu kartavyaṃ pīṭhaṃ tasya suśobhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सार्धभागद्वयं चास्य कार्या खुरघरण्डिका। जङ्घा भागचतुष्कं च ततश्छाद्यं प्रयोजयेत्

sārdhabhāgadvayaṃ cāsya kāryā khuragharaṇḍikā| jaṅghā bhāgacatuṣkaṃ ca tataśchādyaṃ prayojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भागद्वयं च पादोनं छाद्यपिण्डः प्रकीर्तितः। निर्गमोऽस्य चतुर्भागो हंसाख्यस्तस्य चोपरि

bhāgadvayaṃ ca pādonaṃ chādyapiṇḍaḥ prakīrtitaḥ| nirgamo'sya caturbhāgo haṃsākhyastasya copari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादोनभागं कर्तव्यं ततश्छाद्यं द्वितीयकम्। जङ्घा भूमिचतुष्केण प्रासादस्य प्रकल्पयेत्

pādonabhāgaṃ kartavyaṃ tataśchādyaṃ dvitīyakam| jaṅghā bhūmicatuṣkeṇa prāsādasya prakalpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्थभूमिकामूर्ध्नि ततो मुण्डा निवेशयेत्। क्षणक्षणप्रवेशेन कार्याः शेषास्तु भूमिकाः

caturthabhūmikāmūrdhni tato muṇḍā niveśayet| kṣaṇakṣaṇapraveśena kāryāḥ śeṣāstu bhūmikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदिका च यथोक्ता स्यात्सघण्टा कलशान्विता। रेखाशुद्ध्या च कर्तव्या मुण्डाः सर्वे यथायथम्

vedikā ca yathoktā syātsaghaṇṭā kalaśānvitā| rekhāśuddhyā ca kartavyā muṇḍāḥ sarve yathāyatham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्धोदयं त्रिधा कृत्वा तृतीयं दशधा भजेत्। वामनश्चातपत्रश्च कुबेरो भ्रमरावली

ardhodayaṃ tridhā kṛtvā tṛtīyaṃ daśadhā bhajet| vāmanaścātapatraśca kubero bhramarāvalī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हंसपृष्ठो महाभोगी नारदः शम्बुको जयः। अनन्तो दशमस्तेषां विधायकवशादमी

haṃsapṛṣṭho mahābhogī nāradaḥ śambuko jayaḥ| ananto daśamasteṣāṃ vidhāyakavaśādamī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधातव्याः स्थपतिभिर्मुण्डरेखाप्रसिद्धये। तमङ्गवेदिकाजालमत्तवारणशोभितम्

vidhātavyāḥ sthapatibhirmuṇḍarekhāprasiddhaye| tamaṅgavedikājālamattavāraṇaśobhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वितर्दिनिर्यूहयुतं चन्द्र शालाविभूषितम्। कर्माढ्यं बहुचित्रं च कुर्वीत पृथिवीजयम्

vitardiniryūhayutaṃ candra śālāvibhūṣitam| karmāḍhyaṃ bahucitraṃ ca kurvīta pṛthivījayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रासादाश्च महान्तो ये विधेयास्ते समोदयाः। अर्धोदयेन लघवो ह्यवाकोणादयं क्रमः

prāsādāśca mahānto ye vidheyāste samodayāḥ| ardhodayena laghavo hyavākoṇādayaṃ kramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूम्यष्टकादभ्युदयः क्षेत्रविस्तारसम्मितः। यतस्तव वधे प्रोक्तः प्रासादोऽन्यद्विभूषणम्

bhūmyaṣṭakādabhyudayaḥ kṣetravistārasammitaḥ| yatastava vadhe proktaḥ prāsādo'nyadvibhūṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहवो निकरा येषु प्राङ्गणं तेषु दीयते। रेखायां प्रथमायां वा द्वितीयायामथापि वा

bahavo nikarā yeṣu prāṅgaṇaṃ teṣu dīyate| rekhāyāṃ prathamāyāṃ vā dvitīyāyāmathāpi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृतीयायां वा रेखायां तत्र संवरणाः स्मृताः। अयं भूम्युदयः कार्यः क्षेत्रे दशविभागिके

tṛtīyāyāṃ vā rekhāyāṃ tatra saṃvaraṇāḥ smṛtāḥ| ayaṃ bhūmyudayaḥ kāryaḥ kṣetre daśavibhāgike

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न्यूनाधिकविभक्ते तु कार्यः स्यादनुसारतः। मुक्तकोणस्य लक्ष्माथ प्रक्रमागतमुच्यते

nyūnādhikavibhakte tu kāryaḥ syādanusārataḥ| muktakoṇasya lakṣmātha prakramāgatamucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुरश्रीकृते क्षेत्रे भागद्वादशकाङ्किते। भागश्चतुष्टो मध्येऽस्य चतुर्द्वारविभूषितः

caturaśrīkṛte kṣetre bhāgadvādaśakāṅkite| bhāgaścatuṣṭo madhye'sya caturdvāravibhūṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भागेन च ततोऽलिन्दो धरद्वादशकान्वितः। तद्वद् द्वितीयालिन्दोऽपि विंशत्या धारितो धरैः

bhāgena ca tato'lindo dharadvādaśakānvitaḥ| tadvad dvitīyālindo'pi viṃśatyā dhārito dharaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृतीयश्च धरैरष्टाविंशत्यालिन्दको भवेत्। षट्त्रिंशता धरैर्युक्तः कार्योऽलिन्दश्चतुर्थकः

tṛtīyaśca dharairaṣṭāviṃśatyālindako bhavet| ṣaṭtriṃśatā dharairyuktaḥ kāryo'lindaścaturthakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुश्चत्वारिंशता स्याद् धरैर्युक्तश्च पञ्चमः। भागार्धं कारयेद् गित्तिं सार्धं भागं विमुच्य तु

catuścatvāriṃśatā syād dharairyuktaśca pañcamaḥ| bhāgārdhaṃ kārayed gittiṃ sārdhaṃ bhāgaṃ vimucya tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भागत्रयं ततः कुर्यात्प्राग्ग्रीवं दैर्घ्यविस्तृतौ। विस्तृतौ निर्गमे चैषां भद्रं भागेन कल्पयेत्

bhāgatrayaṃ tataḥ kuryātprāggrīvaṃ dairghyavistṛtau| vistṛtau nirgame caiṣāṃ bhadraṃ bhāgena kalpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भागिकं निर्गतं तस्मान्मध्येऽन्यद्भद्र मस्य हि। भागनिर्गमविस्तारं दिक्षु सर्वास्वयं विधिः

bhāgikaṃ nirgataṃ tasmānmadhye'nyadbhadra masya hi| bhāganirgamavistāraṃ dikṣu sarvāsvayaṃ vidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुःपञ्चाशता स्तम्भैरेकैकं भद्र मन्वितम्। मध्ये वास्य चतुश्चत्वारिंशं स्तम्भशतं भवेत्

catuḥpañcāśatā stambhairekaikaṃ bhadra manvitam| madhye vāsya catuścatvāriṃśaṃ stambhaśataṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षोडशाभ्यधिका च स्याद्भद्र स्तम्भशतद्वयी। एवं धराणां सर्वेषां भवेत् षष्ठं शतत्रयम्

ṣoḍaśābhyadhikā ca syādbhadra stambhaśatadvayī| evaṃ dharāṇāṃ sarveṣāṃ bhavet ṣaṣṭhaṃ śatatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथ्वीजयवदत्रापि शेषनिर्माणमिष्यते। तृतीयभूमिकामूर्ध्नि निर्गमेष्वखिलेष्वपि

pṛthvījayavadatrāpi śeṣanirmāṇamiṣyate| tṛtīyabhūmikāmūrdhni nirgameṣvakhileṣvapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राङ्गणानि विधेयानि विशेषोऽत्रैष कीर्तितः। सर्वतोभद्र संज्ञेऽथ शत्रुमर्दननामपि

prāṅgaṇāni vidheyāni viśeṣo'traiṣa kīrtitaḥ| sarvatobhadra saṃjñe'tha śatrumardananāmapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयमेव विधिः कार्यो मुण्डरेखाप्रसिद्धये। श्रीवत्सस्यापि मध्ये स्यात् स्तम्भाद्यं मुक्तकोणवत्

ayameva vidhiḥ kāryo muṇḍarekhāprasiddhaye| śrīvatsasyāpi madhye syāt stambhādyaṃ muktakoṇavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सार्धं भागं परित्यज्य भागत्रितयविस्तृतम्। कर्णप्राग्ग्रीवमेतस्य भगेन च विनिर्गतम्

sārdhaṃ bhāgaṃ parityajya bhāgatritayavistṛtam| karṇaprāggrīvametasya bhagena ca vinirgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भद्रं तस्यापि कर्तव्यं भागविस्तारनिर्गमम्। मुक्तकोणवदस्यापि मध्यभद्रं विधीयते

bhadraṃ tasyāpi kartavyaṃ bhāgavistāranirgamam| muktakoṇavadasyāpi madhyabhadraṃ vidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं विधिः समग्रासु दिक्षु शेषं तु पूर्ववत्। प्रतिभद्रं धरास्त्रिंशद्भवन्त्यस्य दृढाः शुभाः

ayaṃ vidhiḥ samagrāsu dikṣu śeṣaṃ tu pūrvavat| pratibhadraṃ dharāstriṃśadbhavantyasya dṛḍhāḥ śubhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतं विंशमिदं सर्वधराणामिह कीर्तितम्। एवं समस्तस्तम्भानां चतुःषष्ठं शतद्वयम्

śataṃ viṃśamidaṃ sarvadharāṇāmiha kīrtitam| evaṃ samastastambhānāṃ catuḥṣaṣṭhaṃ śatadvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वतोधद्र संज्ञस्य लक्ष्मेदानीं प्रचक्ष्महे। चतुरश्रीकृते क्षेत्रे चतुर्दशविभाजिते

sarvatodhadra saṃjñasya lakṣmedānīṃ pracakṣmahe| caturaśrīkṛte kṣetre caturdaśavibhājite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भागिकः स्याच्चतुष्कोऽस्य चतुःस्तम्भविभूषितः। स्तम्भैर्द्वाडशभिर्युक्तः प्रथमः स्यादलिन्दकः

bhāgikaḥ syāccatuṣko'sya catuḥstambhavibhūṣitaḥ| stambhairdvāḍaśabhiryuktaḥ prathamaḥ syādalindakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तम्भविंशतिसंयुक्तो द्वितीयः स्यादलिन्दकः। स्यादष्टाविंशतिस्तम्भस्तृतीयः स्याप्यलिन्दकः

stambhaviṃśatisaṃyukto dvitīyaḥ syādalindakaḥ| syādaṣṭāviṃśatistambhastṛtīyaḥ syāpyalindakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षट्त्रिंशता चतुर्थः स्यादलिन्दो भूषितो धरैः। पञ्चमः स्याच्चतुश्चत्वारिंशता भूषितो धरैः

ṣaṭtriṃśatā caturthaḥ syādalindo bhūṣito dharaiḥ| pañcamaḥ syāccatuścatvāriṃśatā bhūṣito dharaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वापञ्चाशद्धरः षष्ठः सर्वेऽप्येतेऽस्य भागिकाः। भागार्धं शस्यते भित्तिः सर्वतः सुदृढा घना

dvāpañcāśaddharaḥ ṣaṣṭhaḥ sarve'pyete'sya bhāgikāḥ| bhāgārdhaṃ śasyate bhittiḥ sarvataḥ sudṛḍhā ghanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सार्धभागं परित्यज्य भागत्रितयविस्तृतः। कर्णप्राग्ग्रीवकश्च स्याद्भागमेकं च निर्गमः

sārdhabhāgaṃ parityajya bhāgatritayavistṛtaḥ| karṇaprāggrīvakaśca syādbhāgamekaṃ ca nirgamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भद्र मस्यापि कर्तव्यं भागनिर्गमविस्तृतम्। मध्ये भद्रं विधातव्यं भागद्वयविनिर्गतम्

bhadra masyāpi kartavyaṃ bhāganirgamavistṛtam| madhye bhadraṃ vidhātavyaṃ bhāgadvayavinirgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्यापि भद्रं मध्ये स्याद्भागत्रितयविस्तृतम्। भागिको निर्गमश्चास्य तदन्तर्भागनिर्गतम्

asyāpi bhadraṃ madhye syādbhāgatritayavistṛtam| bhāgiko nirgamaścāsya tadantarbhāganirgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भागविस्तारसंयुक्तं भद्र मन्यत्प्रकल्पयेत्। दिक्षु सर्वास्वयं प्रोक्तो विधिर्भद्र प्रकल्पने

bhāgavistārasaṃyuktaṃ bhadra manyatprakalpayet| dikṣu sarvāsvayaṃ prokto vidhirbhadra prakalpane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तम्भानामस्य कर्तव्यं मध्ये षण्णवतं शतम्। भद्रे ष्वेषु च सर्वेषु भवेत् षष्ट्यधिकं शतम्

stambhānāmasya kartavyaṃ madhye ṣaṇṇavataṃ śatam| bhadre ṣveṣu ca sarveṣu bhavet ṣaṣṭyadhikaṃ śatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समेन प्रविभागेन स्तम्भानामेकसङ्ख्यया। इत्थं समस्तस्तम्भानां षट्पञ्चाशं शतत्रयम्

samena pravibhāgena stambhānāmekasaṅkhyayā| itthaṃ samastastambhānāṃ ṣaṭpañcāśaṃ śatatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किन्तु जङ्घा भवेदस्य भूमिकात्रितयोन्मिता। शत्रुमर्दनसंज्ञस्य भाम्नो लक्ष्माथ कथ्यते

kintu jaṅghā bhavedasya bhūmikātritayonmitā| śatrumardanasaṃjñasya bhāmno lakṣmātha kathyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथ्वीजयसमं मध्ये भित्तिश्चापि तथाविधा। सार्धं भागं परित्यज्य भागेनायतविस्तृतम्

pṛthvījayasamaṃ madhye bhittiścāpi tathāvidhā| sārdhaṃ bhāgaṃ parityajya bhāgenāyatavistṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भद्रं विदध्यात्तन्मध्ये भगत्रितयविस्तृतम्। भद्र मेव विधातव्यं भागत्रितयनिर्गतम्

bhadraṃ vidadhyāttanmadhye bhagatritayavistṛtam| bhadra meva vidhātavyaṃ bhāgatritayanirgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पार्श्वयोर्भागिकं भद्र मायत्यां विस्तरेण च। भागत्रितयविस्तारं भागेनैकेन निर्गमम्

pārśvayorbhāgikaṃ bhadra māyatyāṃ vistareṇa ca| bhāgatritayavistāraṃ bhāgenaikena nirgamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्यभद्रं ततोऽपि स्याद्भागेनायतविस्तृतम्। क्रमोऽयं दिक्षु सर्वासु विधातव्योऽस्य सिद्धये

madhyabhadraṃ tato'pi syādbhāgenāyatavistṛtam| kramo'yaṃ dikṣu sarvāsu vidhātavyo'sya siddhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊर्ध्वंपृथ्वीजयस्येव कार्यमस्यापरं पुनः। प्रतिभद्रं चतुश्चत्वारिंशत्स्तम्भसमन्वितम्

ūrdhvaṃpṛthvījayasyeva kāryamasyāparaṃ punaḥ| pratibhadraṃ catuścatvāriṃśatstambhasamanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्ये स्तम्भशतं चास्य विधेयं सुदृढं शुभम्। षट्सप्ततिस्तम्भशतद्वयमस्य भवेदिति

madhye stambhaśataṃ cāsya vidheyaṃ sudṛḍhaṃ śubham| ṣaṭsaptatistambhaśatadvayamasya bhavediti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चानामपि चैतेषां हस्ताष्टशतमुत्तमम्। मानमुत्सेधविस्तारात्कर्तव्यं श्रियमिच्छता

pañcānāmapi caiteṣāṃ hastāṣṭaśatamuttamam| mānamutsedhavistārātkartavyaṃ śriyamicchatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्यमाधमयोर्मानं कीर्तितं पृथिवीजये। राज्ञः क्रीडार्थमन्यच्च कथ्यते गृहपञ्चकम्

madhyamādhamayormānaṃ kīrtitaṃ pṛthivījaye| rājñaḥ krīḍārthamanyacca kathyate gṛhapañcakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षोणीवि भूषणं त्वाद्यं पृथिवीतिलकं परम्। प्रतापवर्धनं चान्यच्छ्रीनिवासं ततोऽपि च

kṣoṇīvi bhūṣaṇaṃ tvādyaṃ pṛthivītilakaṃ param| pratāpavardhanaṃ cānyacchrīnivāsaṃ tato'pi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्ष्मीविलाससंज्ञं च पञ्चमं परिकीर्तितम्। चतुरश्रीकृते क्षेत्रे दशभागैर्विभाजिते

lakṣmīvilāsasaṃjñaṃ ca pañcamaṃ parikīrtitam| caturaśrīkṛte kṣetre daśabhāgairvibhājite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुष्को भागविस्तीर्णो मध्ये कार्यश्चतुर्धरः। बहिश्च भागिकोऽलिन्दस्तदन्तेंऽशत्रयायताः

catuṣko bhāgavistīrṇo madhye kāryaścaturdharaḥ| bahiśca bhāgiko'lindastadanteṃ'śatrayāyatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णप्रासादकाः कार्या भागत्रितयविस्तृताः। तेषां षड्दारुकं मध्ये भित्तिर्भागार्धसम्मिता

karṇaprāsādakāḥ kāryā bhāgatritayavistṛtāḥ| teṣāṃ ṣaḍdārukaṃ madhye bhittirbhāgārdhasammitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्बहिर्भागनिष्क्रान्तो भद्रे भागं च विस्तृतः। प्राग्ग्रीवत्रयसंयुक्तो भागिकालिन्दवेष्टितः

tadbahirbhāganiṣkrānto bhadre bhāgaṃ ca vistṛtaḥ| prāggrīvatrayasaṃyukto bhāgikālindaveṣṭitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्ध भागिकभित्त्या च चतुष्को वेष्टितो भवेत्। प्रासादोऽयं मनोहारी भवेदवनिशेखरः

ardha bhāgikabhittyā ca catuṣko veṣṭito bhavet| prāsādo'yaṃ manohārī bhavedavaniśekharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुरश्रीकृते क्षेत्रे भागद्वादशभाजिते। चतुष्को भागिको मध्ये बाह्यालिन्दौ च भागिकौ

caturaśrīkṛte kṣetre bhāgadvādaśabhājite| catuṣko bhāgiko madhye bāhyālindau ca bhāgikau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवकोष्ठांश्च कर्णेषु प्रासादान् विनिवेशयेत्। षड्दारुकं च कर्तव्यं तेषामन्तरसंश्रयम्

navakoṣṭhāṃśca karṇeṣu prāsādān viniveśayet| ṣaḍdārukaṃ ca kartavyaṃ teṣāmantarasaṃśrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततोऽर्धभागिकी भित्तिः कर्तव्या सर्वतो बहिः। भद्रे भागायतो भागविनिष्क्रान्तश्चतुर्दिशम्

tato'rdhabhāgikī bhittiḥ kartavyā sarvato bahiḥ| bhadre bhāgāyato bhāgaviniṣkrāntaścaturdiśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुष्को भागिकाऽलिन्दवेष्टितश्च विधीयते। अस्य भद्र त्रयं कार्यं भागविस्तारनिर्गमम्

catuṣko bhāgikā'lindaveṣṭitaśca vidhīyate| asya bhadra trayaṃ kāryaṃ bhāgavistāranirgamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्धभागिकभित्त्या च वेष्टितं तद्विधीयते। कर्णे कर्णेऽस्य विस्तीर्णे द्वे भद्रे भागनिर्गते

ardhabhāgikabhittyā ca veṣṭitaṃ tadvidhīyate| karṇe karṇe'sya vistīrṇe dve bhadre bhāganirgate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रासादमेवं भुवनतिलकं परिचक्षते। चतुरश्रीकृते क्षेत्रे भागद्वादशभाजिते

prāsādamevaṃ bhuvanatilakaṃ paricakṣate| caturaśrīkṛte kṣetre bhāgadvādaśabhājite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुष्को भागिको मध्ये चतुःस्तम्भो विधीयते। तद्बहिर्भागिकोऽलिन्दो द्वितीयोऽपि अ भागिकः

catuṣko bhāgiko madhye catuḥstambho vidhīyate| tadbahirbhāgiko'lindo dvitīyo'pi a bhāgikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवकोष्ठांश्च कर्णेषु प्रासादान् विनिवेशयेत्। षड्दारुकं च कर्तव्यं तेषामन्तरसंश्रयम्

navakoṣṭhāṃśca karṇeṣu prāsādān viniveśayet| ṣaḍdārukaṃ ca kartavyaṃ teṣāmantarasaṃśrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततोऽर्धभागिकी भित्तिः कर्तव्या सर्वतो बहिः। भद्रे भागायतो भद्र विनिष्क्रान्तश्चतुर्धरः

tato'rdhabhāgikī bhittiḥ kartavyā sarvato bahiḥ| bhadre bhāgāyato bhadra viniṣkrāntaścaturdharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुष्को भागिकालिन्दद्वयेन परिवेष्टितः। त्रिभागविस्तृतं भद्रं तद्बहिर्भागनिर्गतम्

catuṣko bhāgikālindadvayena pariveṣṭitaḥ| tribhāgavistṛtaṃ bhadraṃ tadbahirbhāganirgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भागिकं प्रतिभद्रं च कुर्यादुभयतः समम्। भागार्धं बाह्यतो भित्तिर्भद्र स्य परितो भवेत्

bhāgikaṃ pratibhadraṃ ca kuryādubhayataḥ samam| bhāgārdhaṃ bāhyato bhittirbhadra sya parito bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधिरेष विधातव्यो दिक्ष्वेवं चतसृष्वपि। विलासस्तबको नाम प्रासादोऽयं प्रकीर्तितः

vidhireṣa vidhātavyo dikṣvevaṃ catasṛṣvapi| vilāsastabako nāma prāsādo'yaṃ prakīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णप्राग्ग्रीवकौ द्वौ द्वौ शालाप्राग्ग्रीवकौ यदा। स्यातामस्य तदा कीर्त्तिपताकः परिकीर्तितः

karṇaprāggrīvakau dvau dvau śālāprāggrīvakau yadā| syātāmasya tadā kīrttipatākaḥ parikīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्यैव पीठे निर्मुक्तशालाभिः परितोऽष्टभिः। अन्योन्यशालासंबद्धे यदासाबेव दीयते

asyaiva pīṭhe nirmuktaśālābhiḥ parito'ṣṭabhiḥ| anyonyaśālāsaṃbaddhe yadāsābeva dīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णप्रासादकोपेतः कोणैः शालोज्झितैर्युतः। प्रासादसुन्दरो ज्ञेयस्तदा भुवनमण्डनः

karṇaprāsādakopetaḥ koṇaiḥ śālojjhitairyutaḥ| prāsādasundaro jñeyastadā bhuvanamaṇḍanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते प्रोक्तास्तलच्छन्दा जङ्घासंवरणादिकम्। भूमिमानादिकं यच्च तत्पृथ्वीजयवद्भवेत्

ete proktāstalacchandā jaṅghāsaṃvaraṇādikam| bhūmimānādikaṃ yacca tatpṛthvījayavadbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदानीं कथ्यते लक्ष्म क्षोणीभूषणवेश्मनः। पञ्चपञ्चाशता हस्तैः कल्पिते चतुरश्रके

idānīṃ kathyate lakṣma kṣoṇībhūṣaṇaveśmanaḥ| pañcapañcāśatā hastaiḥ kalpite caturaśrake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विभक्ते चाष्टभिर्भागैश्चतुष्को भागिकः स्मृतः। चतुर्भिरन्वितः स्तम्भैरलिन्दश्चास्य भागिकः

vibhakte cāṣṭabhirbhāgaiścatuṣko bhāgikaḥ smṛtaḥ| caturbhiranvitaḥ stambhairalindaścāsya bhāgikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युक्तो द्वादशभिः स्तम्भैर्विंशत्या च द्वितीयकः। स्यादष्टाविंशतिधरस्तृतीयश्चाप्यलिन्दकः

yukto dvādaśabhiḥ stambhairviṃśatyā ca dvitīyakaḥ| syādaṣṭāviṃśatidharastṛtīyaścāpyalindakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भित्तेरप्यर्धभागेन सार्धं भागं विमुच्यते। भागपञ्चकविस्तीर्णं भद्रं भागेन निर्गतम्

bhitterapyardhabhāgena sārdhaṃ bhāgaṃ vimucyate| bhāgapañcakavistīrṇaṃ bhadraṃ bhāgena nirgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्मध्यभद्र मन्यच्च भागत्रितयविस्तृतम्। भागेन निर्गतं कार्यं भद्र मन्यत्ततोऽपि च

tanmadhyabhadra manyacca bhāgatritayavistṛtam| bhāgena nirgataṃ kāryaṃ bhadra manyattato'pi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भागेन विस्तृतं कार्यं भागेनापि च निर्गतम्। दिक्षु सर्वासु कर्तव्यो विधिरेषोऽस्य सिद्धये

bhāgena vistṛtaṃ kāryaṃ bhāgenāpi ca nirgatam| dikṣu sarvāsu kartavyo vidhireṣo'sya siddhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्यस्तम्भैश्चतुःषष्ट्या संयुक्तं सारदारुजैः। प्रतिभद्रं धरैः कार्यमष्टादशभिरन्वितम्

madhyastambhaiścatuḥṣaṣṭyā saṃyuktaṃ sāradārujaiḥ| pratibhadraṃ dharaiḥ kāryamaṣṭādaśabhiranvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षट्त्रिंशं शतमेवं स्यात्स्तम्भानामिह सर्वतः। चतुर्द्वारमिदं कार्यं यशःश्रीकीर्तिवर्धनम्

ṣaṭtriṃśaṃ śatamevaṃ syātstambhānāmiha sarvataḥ| caturdvāramidaṃ kāryaṃ yaśaḥśrīkīrtivardhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथिवीतिलकस्याथ लक्षणं परिकीर्त्यते। चत्वारिंशत्करे क्षेत्रे भागैर्भक्तेऽर्धषष्ठकैः

pṛthivītilakasyātha lakṣaṇaṃ parikīrtyate| catvāriṃśatkare kṣetre bhāgairbhakte'rdhaṣaṣṭhakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भागिकः स्याच्चतुष्कोऽन्तश्चतुःस्तम्भविभूषितः। अलिन्दोऽपि च भागेन स्तम्भैर्द्वादशभिर्युतः

bhāgikaḥ syāccatuṣko'ntaścatuḥstambhavibhūṣitaḥ| alindo'pi ca bhāgena stambhairdvādaśabhiryutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विंशत्या च द्वितीयोऽपि भित्तिः स्यादस्य पादिका। कर्णे प्रासादको भागैस्त्रिभिः स्यान्निर्गतायतः

viṃśatyā ca dvitīyo'pi bhittiḥ syādasya pādikā| karṇe prāsādako bhāgaistribhiḥ syānnirgatāyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्य भद्र द्वयं कार्यं भागनिर्गतविस्तृतम्। कर्णप्रासादयोर्मध्ये भागपञ्चकविस्तृतम्

asya bhadra dvayaṃ kāryaṃ bhāganirgatavistṛtam| karṇaprāsādayormadhye bhāgapañcakavistṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भागेन निर्गतं कार्यं भद्रं तस्यापि मध्यतः। भागत्रितयविस्तीर्णं भागेनैकेन निर्गतम्

bhāgena nirgataṃ kāryaṃ bhadraṃ tasyāpi madhyataḥ| bhāgatritayavistīrṇaṃ bhāgenaikena nirgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भद्र मस्यापि मध्येऽन्यद्भागेनायतनिर्गतम्। स्तम्भाः षट्त्रिंशदन्तः स्युर्भद्रे ष्वष्टौ शतद्वयम्

bhadra masyāpi madhye'nyadbhāgenāyatanirgatam| stambhāḥ ṣaṭtriṃśadantaḥ syurbhadre ṣvaṣṭau śatadvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथातः श्रीनिवासस्य लक्षणं सम्प्रचक्ष्महे। पृथ्वीतिलकबन्मध्यमेतस्य परिकीर्त्यते

athātaḥ śrīnivāsasya lakṣaṇaṃ sampracakṣmahe| pṛthvītilakabanmadhyametasya parikīrtyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सपादं भागमुत्सृज्य भागत्रितयविस्तृतम्। भागेन निर्गतं चास्य भद्र माद्यं प्रकल्पयेत्

sapādaṃ bhāgamutsṛjya bhāgatritayavistṛtam| bhāgena nirgataṃ cāsya bhadra mādyaṃ prakalpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यापि मध्यवर्तन्यद्भागनिर्गतविस्तृतम्। अन्वितं दशभिः स्तम्भैः सुदृढैस्तद्विधीयते

tasyāpi madhyavartanyadbhāganirgatavistṛtam| anvitaṃ daśabhiḥ stambhaiḥ sudṛḍhaistadvidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वास्वपि च दिक्ष्वेवं विधेया भद्र कल्पना। अस्य षट्सप्ततिः स्तम्भाः भवन्त्येकत्र सङ्ख्यया

sarvāsvapi ca dikṣvevaṃ vidheyā bhadra kalpanā| asya ṣaṭsaptatiḥ stambhāḥ bhavantyekatra saṅkhyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतापवर्धनस्याथ लक्ष्म साम्प्रतमुच्यते। पञ्चविंशतिहस्ताङ्के सार्धभागत्रयाङ्किते

pratāpavardhanasyātha lakṣma sāmpratamucyate| pañcaviṃśatihastāṅke sārdhabhāgatrayāṅkite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्ये चतुष्को भागेन चतुर्भिः सम्भृतो धरैः। अलिन्दो भागिकश्चास्य स्तम्भद्वादशकान्वितः

madhye catuṣko bhāgena caturbhiḥ sambhṛto dharaiḥ| alindo bhāgikaścāsya stambhadvādaśakānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादिका भित्तिरेतस्य भद्रं चास्य प्रकल्पयेत्। भागनिर्गमविस्तारं चतुःस्तम्भविभूषितम्

pādikā bhittiretasya bhadraṃ cāsya prakalpayet| bhāganirgamavistāraṃ catuḥstambhavibhūṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधिरेष समग्रासु दिक्षु कार्योऽस्य सिद्धये। स्तम्भैर्द्वात्रिंशता युक्तो बहिरन्तरयं भवेत्

vidhireṣa samagrāsu dikṣu kāryo'sya siddhaye| stambhairdvātriṃśatā yukto bahirantarayaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धराणां चैव सर्वेषां चतुःषष्टिः प्रकल्पना। अथ लक्ष्मीविलासस्य सम्यग्लक्ष्माधुनोच्यते

dharāṇāṃ caiva sarveṣāṃ catuḥṣaṣṭiḥ prakalpanā| atha lakṣmīvilāsasya samyaglakṣmādhunocyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतापवर्धनस्येव मध्यमस्य प्रकल्पयेत्। प्रतापवर्धनसमं सर्वतोऽप्येतदीरितम्

pratāpavardhanasyeva madhyamasya prakalpayet| pratāpavardhanasamaṃ sarvato'pyetadīritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किन्त्वस्य पार्श्वभद्रा णि भद्रा णामेव कारयेत्। कोणेष्वपि च भद्रा णि पार्श्वयोरुभयोस्तथा

kintvasya pārśvabhadrā ṇi bhadrā ṇāmeva kārayet| koṇeṣvapi ca bhadrā ṇi pārśvayorubhayostathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भागस्य निर्गमोऽप्येषां विशेषोऽस्मादयं मतः। भद्र मस्य दशस्तम्भैर्मध्यं षोडशभिर्धरैः

bhāgasya nirgamo'pyeṣāṃ viśeṣo'smādayaṃ mataḥ| bhadra masya daśastambhairmadhyaṃ ṣoḍaśabhirdharaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्द्वारं भवेदेतदिच्छया क्षणमध्यगम्। द्वारमन्यद्विधातव्यं स्वपदे स्यात्सुशोभितम्

caturdvāraṃ bhavedetadicchayā kṣaṇamadhyagam| dvāramanyadvidhātavyaṃ svapade syātsuśobhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमिभिः सार्धषष्ठीभिर्विधेयः क्षोणिभूषणः। अर्धाष्टमीभिश्च भवेत्पृथ्वीतिलकसंज्ञकः

bhūmibhiḥ sārdhaṣaṣṭhībhirvidheyaḥ kṣoṇibhūṣaṇaḥ| ardhāṣṭamībhiśca bhavetpṛthvītilakasaṃjñakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्यात्सार्धपञ्चमीभिस्तु श्रीनिवासोऽत्र भूमिभिः। लक्ष्मीविलाससंज्ञोऽर्धपञ्चमीभिर्विधीयते

syātsārdhapañcamībhistu śrīnivāso'tra bhūmibhiḥ| lakṣmīvilāsasaṃjño'rdhapañcamībhirvidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतापवर्धनाख्योऽर्धचतुर्थीभिर्विधीयते। राज्ञां पृथ्वीजयादीनि निवासभवनानि च

pratāpavardhanākhyo'rdhacaturthībhirvidhīyate| rājñāṃ pṛthvījayādīni nivāsabhavanāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.