Bhoja: Samarāṅgaṇa-sūtradhāra 43

यदत्र नवकर्मोक्तं तद्यज्ञेषु गृहेषु च। ज्ञेयं ग्रामे पुरे वापि नगरे पत्तने तथा

yadatra navakarmoktaṃ tadyajñeṣu gṛheṣu ca| jñeyaṃ grāme pure vāpi nagare pattane tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्थानमाकृतिर्मानं ह्रासवृद्धी च बाहुषु। एकमेव विजानीयात्सर्वत्रैव विचक्षाणः

saṃsthānamākṛtirmānaṃ hrāsavṛddhī ca bāhuṣu| ekameva vijānīyātsarvatraiva vicakṣāṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यूपस्यैव निमित्तानि दारुकर्मणि निर्दिशेत्। पातं पते विजानीयात्तक्षणं तक्षणेन च

yūpasyaiva nimittāni dārukarmaṇi nirdiśet| pātaṃ pate vijānīyāttakṣaṇaṃ takṣaṇena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यूपोच्छ्रायमिव ब्रूयाद्दारूणामपि चोच्छ्रयम्। भङ्गेन भङ्गो निर्दिश्यः समाधिश्च समाधिना

yūpocchrāyamiva brūyāddārūṇāmapi cocchrayam| bhaṅgena bhaṅgo nirdiśyaḥ samādhiśca samādhinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवकर्मणि यत्स्निग्धं सुगन्धि प्रियदर्शनम्। गम्येहरं मनुष्याणां धन्यं तदभिनिर्दिशेत्

navakarmaṇi yatsnigdhaṃ sugandhi priyadarśanam| gamyeharaṃ manuṣyāṇāṃ dhanyaṃ tadabhinirdiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरं वा यदि वा ग्रामो गृहं वा यदि निष्प्रभम्। आयासबहुलं तद्धि तादृशैर्लक्षणैर्भवेत्

puraṃ vā yadi vā grāmo gṛhaṃ vā yadi niṣprabham| āyāsabahulaṃ taddhi tādṛśairlakṣaṇairbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिध्वस्तोपमं रूक्षं नवकर्मणि यद् भवेत्। भ्रमं रोगं च शोकं च तस्मिन् वेश्मनि निर्दिशेत्

paridhvastopamaṃ rūkṣaṃ navakarmaṇi yad bhavet| bhramaṃ rogaṃ ca śokaṃ ca tasmin veśmani nirdiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जनेन च यदाकीर्णं निश्छायमिव लक्षते। कुटुम्बी तत्र षण्मासान्नात्र जीवेन्न संशयः

janena ca yadākīrṇaṃ niśchāyamiva lakṣate| kuṭumbī tatra ṣaṇmāsānnātra jīvenna saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यच्छून्यमप्यशून्याभं वेश्म वा यदि वा पुरम्। सर्वकामगुणैर्युक्तं धनं तदभिनिर्दिशेत्

yacchūnyamapyaśūnyābhaṃ veśma vā yadi vā puram| sarvakāmaguṇairyuktaṃ dhanaṃ tadabhinirdiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वो नगरभागश्चेद्र म्यः स्यात् प्रियदर्शनः। प्रियभार्या मनःस्वास्थ्यं धनं धान्यं च भूपतेः

pūrvo nagarabhāgaścedra myaḥ syāt priyadarśanaḥ| priyabhāryā manaḥsvāsthyaṃ dhanaṃ dhānyaṃ ca bhūpateḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वदक्षिणभागश्चेत्पुरस्य प्रियदर्शनः। महद् यशस्तदाप्नोति राजा हेम च पुष्कलम्

pūrvadakṣiṇabhāgaścetpurasya priyadarśanaḥ| mahad yaśastadāpnoti rājā hema ca puṣkalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरस्य दक्षिणो भागो यदा रम्यस्तदा भवेत्। राज्ञः सेनापतिप्राप्तिर्धनं धान्यं च पुष्कलम्

purasya dakṣiṇo bhāgo yadā ramyastadā bhavet| rājñaḥ senāpatiprāptirdhanaṃ dhānyaṃ ca puṣkalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रमणीयो यदा भागः पुरदक्षिणपश्चिमः। अर्थसंपत्तदा राज्ञः प्रजावृद्धिश्च जायते

ramaṇīyo yadā bhāgaḥ puradakṣiṇapaścimaḥ| arthasaṃpattadā rājñaḥ prajāvṛddhiśca jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरपश्चिमभागेन रमणीयेन पार्थिवः। पुत्रबान्धवधान्याढ्यः संप्राप्नोत्युन्नतिं पराम्

purapaścimabhāgena ramaṇīyena pārthivaḥ| putrabāndhavadhānyāḍhyaḥ saṃprāpnotyunnatiṃ parām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्चिमोत्तरभागे तु रमणीये नराधिपः। प्रेष्यैः पुत्रैर्वाहनैश्च वृद्धिमेत्युत्तरोत्तराम्

paścimottarabhāge tu ramaṇīye narādhipaḥ| preṣyaiḥ putrairvāhanaiśca vṛddhimetyuttarottarām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तरे रमणीये तु पुरभागे नरेश्वरः। शत्रून् विजयते सर्वान् वर्धते च पुरोहितः

uttare ramaṇīye tu purabhāge nareśvaraḥ| śatrūn vijayate sarvān vardhate ca purohitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि पूर्वोत्तरो भागः पुरस्य प्रियदर्शनः। यत्राभ्युत्तरमानन्दं क्षिप्रं राज्ञो विनिर्दिशेत्

yadi pūrvottaro bhāgaḥ purasya priyadarśanaḥ| yatrābhyuttaramānandaṃ kṣipraṃ rājño vinirdiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निष्पन्नस्य पुरादेर्यो भागो न स्यान्मनोरमः। तस्य तस्यैव भागस्य परिहाणिं विनिर्दिशेत्

niṣpannasya purāderyo bhāgo na syānmanoramaḥ| tasya tasyaiva bhāgasya parihāṇiṃ vinirdiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवे यदि पुरद्वारे कपाटं प्रविशीर्यते। स्त्रीनामधेयमन्यद्वा स्त्रीनाशं तद्विनिर्दिशेत्

nave yadi puradvāre kapāṭaṃ praviśīryate| strīnāmadheyamanyadvā strīnāśaṃ tadvinirdiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवागारे पुरद्वारे प्राकाराट्टालकेषु च। हस्तिशालाश्वशालासु रथशालास्तथापि वा

devāgāre puradvāre prākārāṭṭālakeṣu ca| hastiśālāśvaśālāsu rathaśālāstathāpi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोष्ठागारायुधागारे निमित्तं तु शुभाशुभम्। यदि किञ्चित्प्रदृश्येत राज्ञस्तदभिनिर्दिशेत्

koṣṭhāgārāyudhāgāre nimittaṃ tu śubhāśubham| yadi kiñcitpradṛśyeta rājñastadabhinirdiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भङ्गो यत्रोर्ध्ववंशस्य तत्र राजा विनश्यति। अर्गलापीलिकाकुञ्चीभङ्गे च नवकर्मणि

bhaṅgo yatrordhvavaṃśasya tatra rājā vinaśyati| argalāpīlikākuñcībhaṅge ca navakarmaṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रामे नश्यन्ति चैतानि तदा ग्रामो विनश्यति। द्विगुत्थितं तु राष्ट्राणां गृहार्थेषु कुटुम्बिनाम्

grāme naśyanti caitāni tadā grāmo vinaśyati| dvigutthitaṃ tu rāṣṭrāṇāṃ gṛhārtheṣu kuṭumbinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवकर्मणि यत्किञ्चिद्भज्यते यदि वा नमेत्। विस्ते वा स्फुटे वापि कुटुम्बिमरणं ध्रुवम्

navakarmaṇi yatkiñcidbhajyate yadi vā namet| viste vā sphuṭe vāpi kuṭumbimaraṇaṃ dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फलं सर्वनिमित्तेषु शुभं वा यदि वाशुभम्। संवत्सरं परं ग्राह्यं नवकर्मकृते गृहे

phalaṃ sarvanimitteṣu śubhaṃ vā yadi vāśubham| saṃvatsaraṃ paraṃ grāhyaṃ navakarmakṛte gṛhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिसंवत्सरान्ते च पुराणमिति निर्दिशेत्। तुम्बिका भज्यते यत्र नवकर्मणि निष्टिते

parisaṃvatsarānte ca purāṇamiti nirdiśet| tumbikā bhajyate yatra navakarmaṇi niṣṭite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रेष्ठा तु महिला तत्र षड्भिर्मासैर्विनश्यति। एवमेव नवं यस्य सदनं तु विनश्यति

śreṣṭhā tu mahilā tatra ṣaḍbhirmāsairvinaśyati| evameva navaṃ yasya sadanaṃ tu vinaśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेष्यदासादिविश्वासात्तद्विनाशयति ध्रुवम्। पृष्ठवंशो नवो यस्य नवकर्मणि भिद्यते

preṣyadāsādiviśvāsāttadvināśayati dhruvam| pṛṣṭhavaṃśo navo yasya navakarmaṇi bhidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुटुम्बी म्रियते तत्र गृहं संवत्सरात्परम्। प्रेष्याश्चात्र विनश्यन्ति दीर्यमाणे विशेषतः

kuṭumbī mriyate tatra gṛhaṃ saṃvatsarātparam| preṣyāścātra vinaśyanti dīryamāṇe viśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लुमासु भिद्यमानासु कन्यामरणमादिशेत्। मुण्डकेषु विनष्टेषु सुहृदस्य विनश्यति

lumāsu bhidyamānāsu kanyāmaraṇamādiśet| muṇḍakeṣu vinaṣṭeṣu suhṛdasya vinaśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुपूर्वेषु भिन्नेषु पुत्राणां मरणं ध्रुवम्। विपत्तौ मुण्डगोधानां माता तस्य विनश्यति

anupūrveṣu bhinneṣu putrāṇāṃ maraṇaṃ dhruvam| vipattau muṇḍagodhānāṃ mātā tasya vinaśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागपाशकभङ्गे तु भृत्यानां मरणं भवेत्। कपाटे भ्रातृमरणमर्गलायां स्त्रिया वधः

nāgapāśakabhaṅge tu bhṛtyānāṃ maraṇaṃ bhavet| kapāṭe bhrātṛmaraṇamargalāyāṃ striyā vadhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुतस्य चार्गलापार्श्वे विनष्टे मरणं भवेत्। द्वारबन्धे विनष्टे तु शीघ्रं कुर्यात्कुलक्षयम्

sutasya cārgalāpārśve vinaṣṭe maraṇaṃ bhavet| dvārabandhe vinaṣṭe tu śīghraṃ kuryātkulakṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्र कीलो दृढो यस्य भङ्गमायाति मूलतः। सपुत्रपशुवर्गस्य तस्य ब्रूयात्कुलक्षतिम्

indra kīlo dṛḍho yasya bhaṅgamāyāti mūlataḥ| saputrapaśuvargasya tasya brūyātkulakṣatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तोरणं भज्यते यस्य द्र व्यं तस्य विनश्यति। गृहभर्तुश्च मरणं त्रिदशैरवधारयेत्

toraṇaṃ bhajyate yasya dra vyaṃ tasya vinaśyati| gṛhabhartuśca maraṇaṃ tridaśairavadhārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वास्तुमध्ये विनष्टे तु कुवृद्धो विनश्यति। सोपानं भिद्यते यत्र नवकर्मणि निष्ठिते

vāstumadhye vinaṣṭe tu kuvṛddho vinaśyati| sopānaṃ bhidyate yatra navakarmaṇi niṣṭhite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य प्रेष्याश्च गावश्च हिरण्यं च विनश्यति। वेदिका भज्यते यस्य भार्या तस्य विनश्यति

tasya preṣyāśca gāvaśca hiraṇyaṃ ca vinaśyati| vedikā bhajyate yasya bhāryā tasya vinaśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गवाक्षस्तु विनश्येत पट्टस्तम्भोऽपि वा दृढः। गजशुण्डाथ भिन्नोऽश्वः कपोताल्यथवा नवा

gavākṣastu vinaśyeta paṭṭastambho'pi vā dṛḍhaḥ| gajaśuṇḍātha bhinno'śvaḥ kapotālyathavā navā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थपनीपट्टिकाश्चैव स्त्रीविनाशं तदादिशेत्। विटङ्कस्य तुलाया वा भङ्गे जाते कथञ्चन

sthapanīpaṭṭikāścaiva strīvināśaṃ tadādiśet| viṭaṅkasya tulāyā vā bhaṅge jāte kathañcana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शालास्तम्भस्य वा नाशे भार्या तस्य विनश्यति। स्तम्भशीर्षं यदि भ्रश्येत् स्फुटेत्स्तम्भोऽपि वा दृढः

śālāstambhasya vā nāśe bhāryā tasya vinaśyati| stambhaśīrṣaṃ yadi bhraśyet sphuṭetstambho'pi vā dṛḍhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भज्यते प्रतिमोको वा स्वामिनस्तु वधो भवेत्। भङ्गे तु भङ्गवाहिन्याः कुलवृद्धवधो भवेत्

bhajyate pratimoko vā svāminastu vadho bhavet| bhaṅge tu bhaṅgavāhinyāḥ kulavṛddhavadho bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकाशतलके पुत्राः प्रतिच्छिन्ने कुटुम्बिनः। विनष्टे च विनश्यन्ति षड्भिर्मासैर्न संशयः

ākāśatalake putrāḥ praticchinne kuṭumbinaḥ| vinaṣṭe ca vinaśyanti ṣaḍbhirmāsairna saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रासादमण्डले भग्ने भग्नासु वलभीषु च। भार्या कुटुम्बिनस्तस्य नाशमायात्यसंशयः

prāsādamaṇḍale bhagne bhagnāsu valabhīṣu ca| bhāryā kuṭumbinastasya nāśamāyātyasaṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रलीनो वा विलीनो वा प्रासादो यस्य भज्यते। प्रलीने भृत्यमृत्युः स्याद्विलीने तु धनक्षयः

pralīno vā vilīno vā prāsādo yasya bhajyate| pralīne bhṛtyamṛtyuḥ syādvilīne tu dhanakṣayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मिश्रे विनष्टे प्रासादे हीयन्ते सर्ववृद्धयः। मरणं वा भवेत्तत्र कुष्ठव्याधिं च निर्दिशेत्

miśre vinaṣṭe prāsāde hīyante sarvavṛddhayaḥ| maraṇaṃ vā bhavettatra kuṣṭhavyādhiṃ ca nirdiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येषु स्थानेषु भङ्गो वा विनतिर्वा प्रकीर्तिता। उपद्रुतिर्विघातो वा तेषां फलमपीरितम्

yeṣu sthāneṣu bhaṅgo vā vinatirvā prakīrtitā| upadrutirvighāto vā teṣāṃ phalamapīritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्निग्धानि अय्दि दृश्यन्ते तानि दार्ढ्यान्वितानि च। धनमायुश्च हर्षं च पूर्वोक्तानां तदादिशेत्

snigdhāni aydi dṛśyante tāni dārḍhyānvitāni ca| dhanamāyuśca harṣaṃ ca pūrvoktānāṃ tadādiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णिकाभ्यन्तरी स्थूणा शालापादोऽथ हीयते। यदि तद्दुःखमाप्नोति गृहभर्ता न संशयः

karṇikābhyantarī sthūṇā śālāpādo'tha hīyate| yadi tadduḥkhamāpnoti gṛhabhartā na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संप्रधार्य च मेधावी बलाबलमतन्द्रि तः। निर्दिशन् बलमाप्नोति धनमायुर्यशस्तथा

saṃpradhārya ca medhāvī balābalamatandri taḥ| nirdiśan balamāpnoti dhanamāyuryaśastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.