Library·Bhoja: Samarāṅgaṇa-sūtradhāra·46

Bhoja: Samarāṅgaṇa-sūtradhāra 46

पुरातनं नवं वापि कृतं वाथार्धनिर्मितम्। देवतानां नृपाणां च तोरणं निपतेद्यदि

purātanaṃ navaṃ vāpi kṛtaṃ vāthārdhanirmitam| devatānāṃ nṛpāṇāṃ ca toraṇaṃ nipatedyadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भज्यते दह्यते वाथ नमते सज्जतेऽथवा। दवविद्युज्जलाद्यैर्वा हन्यते तत्कदाचन

bhajyate dahyate vātha namate sajjate'thavā| davavidyujjalādyairvā hanyate tatkadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र दोषान् प्रवक्ष्यामो दोषप्रशमनानि च। तोरणं निपतेत्सर्वं शिरो वास्य कथञ्चन

tatra doṣān pravakṣyāmo doṣapraśamanāni ca| toraṇaṃ nipatetsarvaṃ śiro vāsya kathañcana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञां सेनापतीनां च प्रतीहारपुरोधसाम्। प्रधानाश्वगजानां च विप्रपौरजनस्य च

rājñāṃ senāpatīnāṃ ca pratīhārapurodhasām| pradhānāśvagajānāṃ ca viprapaurajanasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र मृत्युभयं विद्याद्दुर्भिक्षं चापि निर्दिशेत्। तस्मात्प्रशमहेत्वर्थं विधिं कुर्यादिमं बुधः

tatra mṛtyubhayaṃ vidyāddurbhikṣaṃ cāpi nirdiśet| tasmātpraśamahetvarthaṃ vidhiṃ kuryādimaṃ budhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋत्विग्भिर्ब्राह्मणैर्धीरः स्थपतिः सपुरोहितैः। रात्रौ होमबलिं कुर्यान्नगरे तु चतुर्दिशम्

ṛtvigbhirbrāhmaṇairdhīraḥ sthapatiḥ sapurohitaiḥ| rātrau homabaliṃ kuryānnagare tu caturdiśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णचत्वरशृङ्गाटेष्ववनीपालवेश्मनि। स्थानेष्वेतेषु विप्राद्यैर्वेदिं निष्पाद्य साक्षताम्

karṇacatvaraśṛṅgāṭeṣvavanīpālaveśmani| sthāneṣveteṣu viprādyairvediṃ niṣpādya sākṣatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलशैर्द्र व्यगन्धैश्च श्वेतमाल्याम्बरैर्वृताम्। तत्र होमं प्रकुर्वीत शान्तिकं बलिमेव च

kalaśairdra vyagandhaiśca śvetamālyāmbarairvṛtām| tatra homaṃ prakurvīta śāntikaṃ balimeva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं प्रशमयेत्सर्वं यत्किञ्चिद्दुरितोत्थितम्। तोरणं भज्यते चेत्तद्रा ष्ट्रभङ्गं विनिर्दिशेत्

evaṃ praśamayetsarvaṃ yatkiñcidduritotthitam| toraṇaṃ bhajyate cettadrā ṣṭrabhaṅgaṃ vinirdiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्य प्रशमहेत्वर्थं पूर्वोक्तं कारयेद्विधिम्। तदेवैकं प्रदह्येत तोरणं नगरेर्यदि

asya praśamahetvarthaṃ pūrvoktaṃ kārayedvidhim| tadevaikaṃ pradahyeta toraṇaṃ nagareryadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा वह्निभयं ब्रूयाद्रा ष्ट्रस्य नगरस्य च। सबाह्याभ्यन्तरं विप्रैर्विधिमेनं प्रयोजयेत्

tadā vahnibhayaṃ brūyādrā ṣṭrasya nagarasya ca| sabāhyābhyantaraṃ viprairvidhimenaṃ prayojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नते वा शीर्णभग्ने वा व्याधिपीडां विनिर्दिशेत्। होमं बलिं च कुर्वीत पुनःसंस्कारमस्य च

nate vā śīrṇabhagne vā vyādhipīḍāṃ vinirdiśet| homaṃ baliṃ ca kurvīta punaḥsaṃskāramasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वातेन विद्युता वापि तोरणं यदि भज्यते। तस्मिन्रोगाः प्रवर्तन्ते कुलपीडाधनक्षयाः

vātena vidyutā vāpi toraṇaṃ yadi bhajyate| tasminrogāḥ pravartante kulapīḍādhanakṣayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शान्तिकर्म प्रकुर्वीत ततः शान्तिकरं भवेत्। एवमादौ कृते पश्चात्पुनः संस्कारयेद्बुधः

śāntikarma prakurvīta tataḥ śāntikaraṃ bhavet| evamādau kṛte paścātpunaḥ saṃskārayedbudhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वावयवनिर्माणाद्विशिष्टं रचयेत्पुनः। दृढसन्धिनिगूढं च दृढद्र व्यसमन्वितम्

pūrvāvayavanirmāṇādviśiṣṭaṃ racayetpunaḥ| dṛḍhasandhinigūḍhaṃ ca dṛḍhadra vyasamanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विविधं रूपकर्माढ्यं सुसंस्थानं मनोरमम्। अकुब्जमनतं चैव पूर्वोत्कृष्टतरं तथा

vividhaṃ rūpakarmāḍhyaṃ susaṃsthānaṃ manoramam| akubjamanataṃ caiva pūrvotkṛṣṭataraṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नियुक्ते तु पुनः शान्तिं ब्राह्मणान् वाचयेत्ततः। पुराणे वा नवे वाथ कृते वार्धकृतेऽथवा

niyukte tu punaḥ śāntiṃ brāhmaṇān vācayettataḥ| purāṇe vā nave vātha kṛte vārdhakṛte'thavā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रासादे वा गृहे वापि कपोतः प्रविशेद्यदि। तत्र दोषाः प्रपद्यन्ते शान्तिकर्म तथैव च

prāsāde vā gṛhe vāpi kapotaḥ praviśedyadi| tatra doṣāḥ prapadyante śāntikarma tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालमूर्तिः कपोतश्च पापमूलकरण्डकम्। विहङ्गापशदो हीनः कृष्णचारी विहिङ्गमः

kālamūrtiḥ kapotaśca pāpamūlakaraṇḍakam| vihaṅgāpaśado hīnaḥ kṛṣṇacārī vihiṅgamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्विधः समाख्यातो मुनिभिः स तपोधनैः। श्वेतो विचित्रकण्ठश्च विचित्रोऽन्योऽथ कृष्णकः

caturvidhaḥ samākhyāto munibhiḥ sa tapodhanaiḥ| śveto vicitrakaṇṭhaśca vicitro'nyo'tha kṛṣṇakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपोतो भवने यस्य श्वेतवर्णो विशेत् क्वचित्। कीर्त्तिविद्याधनं पुण्यं शीघ्रं च नयते क्षयम्

kapoto bhavane yasya śvetavarṇo viśet kvacit| kīrttividyādhanaṃ puṇyaṃ śīghraṃ ca nayate kṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यं रोगाः प्रवर्धन्ते शिशुपीडा च जायते। चित्रकण्ठो हरेज्जायां पुत्रान्सर्वान् विचित्रकः

nityaṃ rogāḥ pravardhante śiśupīḍā ca jāyate| citrakaṇṭho harejjāyāṃ putrānsarvān vicitrakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वाः सिद्धीश्च कृष्णाङ्गः प्रदुष्य च कुलं हरेत्। रोगाः सर्वेऽपि वर्धन्ते विपदो व्यसनानि च

sarvāḥ siddhīśca kṛṣṇāṅgaḥ praduṣya ca kulaṃ haret| rogāḥ sarve'pi vardhante vipado vyasanāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बन्धनानि च जायन्ते प्रविष्टे तु कपोतके। तस्माद्यत्नपरो भूत्वा प्रायश्चित्तं समाचरेत्

bandhanāni ca jāyante praviṣṭe tu kapotake| tasmādyatnaparo bhūtvā prāyaścittaṃ samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नातस्त्रिकालशुद्धात्मा सोपवासो जितेन्द्रि यः। देवपूजाचनरतो नित्यं दानपरः शुचिः

snātastrikālaśuddhātmā sopavāso jitendri yaḥ| devapūjācanarato nityaṃ dānaparaḥ śuciḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यवान्नप्रायभोजी च नित्यं होमपरायणः। गुरुविप्ररतश्चैव श्वेतमाल्याम्बरस्तथा

yavānnaprāyabhojī ca nityaṃ homaparāyaṇaḥ| guruviprarataścaiva śvetamālyāmbarastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृही सगृहिणीकस्तु व्रतमेतत्समाचरेत्। श्वेतके पञ्चरात्रं च चित्रकण्ठे दशैव तत्

gṛhī sagṛhiṇīkastu vratametatsamācaret| śvetake pañcarātraṃ ca citrakaṇṭhe daśaiva tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्रे पञ्चदशाहानि कृष्णे दिवसविंशतिः। व्रतस्थेन तु कर्तव्यमग्निकार्यं मनोरमम्

citre pañcadaśāhāni kṛṣṇe divasaviṃśatiḥ| vratasthena tu kartavyamagnikāryaṃ manoramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथालाभं समादाय तस्य देहं सपिच्छकम्। निकृन्तेत् खण्डखण्डानि विभागाष्टशतानि तम्

yathālābhaṃ samādāya tasya dehaṃ sapicchakam| nikṛntet khaṇḍakhaṇḍāni vibhāgāṣṭaśatāni tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घृतप्लुतानि पुण्यानि मधुलाजान्वितानि च। पञ्चवारुणसंज्ञेन वह्निकार्ये कृतेऽक्षतैः

ghṛtaplutāni puṇyāni madhulājānvitāni ca| pañcavāruṇasaṃjñena vahnikārye kṛte'kṣataiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश्च मांसं जुहुयाद्धव्यमात्रेण मन्त्रवित्। हुते क्रव्ये ततः क्षीरं दधिमध्वाज्यमेव च

tataśca māṃsaṃ juhuyāddhavyamātreṇa mantravit| hute kravye tataḥ kṣīraṃ dadhimadhvājyameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संपूजयेद्ग्रहान् सर्वान् ब्राह्मणान्वाचयेत् ततः। स्ववित्तपादं श्वेते तु विप्रेभ्यः प्रतिपादयेत्

saṃpūjayedgrahān sarvān brāhmaṇānvācayet tataḥ| svavittapādaṃ śvete tu viprebhyaḥ pratipādayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वित्ताधं चित्रकण्ठे तु पादोनं सर्वचित्रके। कृष्णे सर्वधनत्यागः कर्तव्यो ब्राह्मणात्पुनः

vittādhaṃ citrakaṇṭhe tu pādonaṃ sarvacitrake| kṛṣṇe sarvadhanatyāgaḥ kartavyo brāhmaṇātpunaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं शान्तिर्भवेद्गेहे सर्वदोषक्षयावहा। महतीं श्रियमाप्नोति धनलाभश्च जायते

evaṃ śāntirbhavedgehe sarvadoṣakṣayāvahā| mahatīṃ śriyamāpnoti dhanalābhaśca jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रैः पौत्रैर्वृद्धिमाप्नोत्यनन्तामायुर्दीर्घं प्राप्नुयात्संयतात्मा। एतत्कृत्वा मुच्यते सर्वपापैर्मेघैर्यद्वच्छारदः शीतरश्मिः

putraiḥ pautrairvṛddhimāpnotyanantāmāyurdīrghaṃ prāpnuyātsaṃyatātmā| etatkṛtvā mucyate sarvapāpairmeghairyadvacchāradaḥ śītaraśmiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.