Bhoja: Samarāṅgaṇa-sūtradhāra 49

त्रिदशानां नृपाणां च वर्णिनां च विशेषतः। उत्पत्तिप्रसृतिं ब्रूमः प्रासादा यस्य ये मताः

tridaśānāṃ nṛpāṇāṃ ca varṇināṃ ca viśeṣataḥ| utpattiprasṛtiṃ brūmaḥ prāsādā yasya ye matāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरा ब्रह्मासृजत्पञ्च विमानान्यसुरद्विषाम्। वियद्वर्त्मविचारीणि श्रीमन्ति च महान्ति च

purā brahmāsṛjatpañca vimānānyasuradviṣām| viyadvartmavicārīṇi śrīmanti ca mahānti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तानि वैराजकैलासे पुष्पकं मणिकाभिधम्। हैमानि मणिचित्राणि पञ्चमं च त्रिविष्टपम्

tāni vairājakailāse puṣpakaṃ maṇikābhidham| haimāni maṇicitrāṇi pañcamaṃ ca triviṣṭapam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मनः शूलहस्तस्य धनाध्यक्षस्य पाशिनः। सुरेशिने च विश्वेशो विमानानि यथाक्रमम्

ātmanaḥ śūlahastasya dhanādhyakṣasya pāśinaḥ| sureśine ca viśveśo vimānāni yathākramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहून्यन्यानि चैवं स सूर्यादीनामकल्पयत्। विशेषाय यथोक्तैस्तान्याकारैः प्रतिदैवतम्

bahūnyanyāni caivaṃ sa sūryādīnāmakalpayat| viśeṣāya yathoktaistānyākāraiḥ pratidaivatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रासादांश्च तदाकाराञ्शिलापक्वेष्टकादिभिः। नगराणामलङ्कारहेतवे समकल्पयत्

prāsādāṃśca tadākārāñśilāpakveṣṭakādibhiḥ| nagarāṇāmalaṅkārahetave samakalpayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैराजं चतुरश्रं स्याद्वृत्तं कैलाससंज्ञितम्। चतुरश्रायताकारं विमानं पुष्पकं भवेत्

vairājaṃ caturaśraṃ syādvṛttaṃ kailāsasaṃjñitam| caturaśrāyatākāraṃ vimānaṃ puṣpakaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृत्तायतं च मणिकमष्टाश्रि स्यात्त्रिविष्टपम्। तद्भेदाञ्श्रीमतोऽन्यांश्च विविधानसृजत्प्रभुः

vṛttāyataṃ ca maṇikamaṣṭāśri syāttriviṣṭapam| tadbhedāñśrīmato'nyāṃśca vividhānasṛjatprabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये यत्र विहिता भेदाः पूर्वं कमलयोनिना। सर्वांस्तानभिधास्यामो नामसंस्थानमानतः

ye yatra vihitā bhedāḥ pūrvaṃ kamalayoninā| sarvāṃstānabhidhāsyāmo nāmasaṃsthānamānataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुचकश्चित्रकूटश्च तृतीयः सिंहपञ्जरः। भद्रः श्रीकूट उष्णीषः शालाक्षो गजयूथपः

rucakaścitrakūṭaśca tṛtīyaḥ siṃhapañjaraḥ| bhadraḥ śrīkūṭa uṣṇīṣaḥ śālākṣo gajayūthapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नन्द्यावर्तोऽवतंसाह्वः स्वस्तिकः क्षितिभूषणः। भूजयो विजयो नन्दी श्रीतरुः प्रमदाप्रियः

nandyāvarto'vataṃsāhvaḥ svastikaḥ kṣitibhūṣaṇaḥ| bhūjayo vijayo nandī śrītaruḥ pramadāpriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यामिश्रो हस्तिजातीयः कुबेरो वसुधाधरः। सर्वभद्रो विमानाख्यो मुक्तकोणश्च नामतः

vyāmiśro hastijātīyaḥ kubero vasudhādharaḥ| sarvabhadro vimānākhyo muktakoṇaśca nāmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्विंशतिरुद्दिष्टा चतुरश्राः समासतः। वृत्तांस्तथाभिधास्यामः प्रासादानपरानपि

caturviṃśatiruddiṣṭā caturaśrāḥ samāsataḥ| vṛttāṃstathābhidhāsyāmaḥ prāsādānaparānapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वलयो दुन्दुभिः प्रान्तः पद्मः कान्तश्चतुर्मुखः। माण्डूकाख्योऽथ कूर्मश्च तालीगृह उलूपिकः

valayo dundubhiḥ prāntaḥ padmaḥ kāntaścaturmukhaḥ| māṇḍūkākhyo'tha kūrmaśca tālīgṛha ulūpikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति वृत्ताः समासेन प्रासादा दश कीर्तिताः। चतुरश्रायता ये स्युः कथ्यन्ते तेऽपि नामतः

iti vṛttāḥ samāsena prāsādā daśa kīrtitāḥ| caturaśrāyatā ye syuḥ kathyante te'pi nāmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवो विशालः साम्मुख्यः प्रभवः शिबिरागृहः। मुखशालो द्विशालश्च गृहराजोऽमलो विभुः

bhavo viśālaḥ sāmmukhyaḥ prabhavaḥ śibirāgṛhaḥ| mukhaśālo dviśālaśca gṛharājo'malo vibhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमेते समुद्दिष्टाश्चतुरश्रायता दश। अथ वृत्तायतान्ब्रूमः प्रासादानभिधानतः

evamete samuddiṣṭāścaturaśrāyatā daśa| atha vṛttāyatānbrūmaḥ prāsādānabhidhānataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आमोदो रैतिकस्तुङ्गश्चारुर्भूतिर्निषेवकः। सदा निषेधः सिंहाख्यः सुप्रभो लोचनोत्सवः

āmodo raitikastuṅgaścārurbhūtirniṣevakaḥ| sadā niṣedhaḥ siṃhākhyaḥ suprabho locanotsavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते वृत्तायताः प्रोक्ताः प्रासादा नामतो दश। अष्टाश्रीणां च नामानि कथयामि समासतः

ete vṛttāyatāḥ proktāḥ prāsādā nāmato daśa| aṣṭāśrīṇāṃ ca nāmāni kathayāmi samāsataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वज्रको नन्दनः शङ्कुर्मेखलो वामनो लयः। महापद्मश्च हंसश्च व्योमचन्द्रो दयाविति

vajrako nandanaḥ śaṅkurmekhalo vāmano layaḥ| mahāpadmaśca haṃsaśca vyomacandro dayāviti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टाश्रय इमे प्रोक्ताः प्रासादा दश संख्यया। भवन्त्येवं चतुष्षष्टिर्लक्ष्मैषामधुनोच्यते

aṣṭāśraya ime proktāḥ prāsādā daśa saṃkhyayā| bhavantyevaṃ catuṣṣaṣṭirlakṣmaiṣāmadhunocyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्थानमानविन्यासैर्भद्र स्तम्भादिसङ्ख्यया। एषां विशेषा वक्ष्यन्ते पृथक्पृथगनुक्रमात्

saṃsthānamānavinyāsairbhadra stambhādisaṅkhyayā| eṣāṃ viśeṣā vakṣyante pṛthakpṛthaganukramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्येष्ठो भागश्चतुर्हस्तः सार्धहस्तत्रयोऽपरः। कल्पनीयः कनीयांस्तु हस्तत्रितयसम्मितः

jyeṣṭho bhāgaścaturhastaḥ sārdhahastatrayo'paraḥ| kalpanīyaḥ kanīyāṃstu hastatritayasammitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्येष्ठमध्यकनीयोभिरेवं भागैर्विभाजिताः। भवन्ति सर्वप्रासादा ज्येष्ठमध्याधमक्रमात्

jyeṣṭhamadhyakanīyobhirevaṃ bhāgairvibhājitāḥ| bhavanti sarvaprāsādā jyeṣṭhamadhyādhamakramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुरश्रीकृते क्षेत्रे चतुर्भागविभाजिते। कुर्यात्स्वारोहकाश्वासं पीठमंशसमुद्धृतम्

caturaśrīkṛte kṣetre caturbhāgavibhājite| kuryātsvārohakāśvāsaṃ pīṭhamaṃśasamuddhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा तस्योपरि स्थाप्या हंसपृष्ठी समन्ततः। हस्तमात्रोच्छ्रिता वृत्ता जलनिर्गमभूषिता

tathā tasyopari sthāpyā haṃsapṛṣṭhī samantataḥ| hastamātrocchritā vṛttā jalanirgamabhūṣitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पीठस्य तस्यान्तर्द्विभागायमविस्तृतिः। प्रासादो रुचकः कार्यो भागत्रितयमुच्छ्रितः

tataḥ pīṭhasya tasyāntardvibhāgāyamavistṛtiḥ| prāsādo rucakaḥ kāryo bhāgatritayamucchritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सार्धभागेन संछा स्यात्सार्धभागस्तु योऽपरः। छायत्रयं सकण्ठं स्यात्तेन सामलसारकम्

sārdhabhāgena saṃchā syātsārdhabhāgastu yo'paraḥ| chāyatrayaṃ sakaṇṭhaṃ syāttena sāmalasārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वारं भागोच्छ्रितं तस्य कार्यं भागार्धविस्तृतम्। सप्राग्रीवः स कर्तव्यश्चतुर्दशधरावृतः

dvāraṃ bhāgocchritaṃ tasya kāryaṃ bhāgārdhavistṛtam| saprāgrīvaḥ sa kartavyaścaturdaśadharāvṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ससौधालिन्दकश्चारुरूर्ध्वच्छाद्योपकर्षवान्। क्रियतेऽत्र यदा स्तम्भाद्वाविंशत्या समावृतः

sasaudhālindakaścārurūrdhvacchādyopakarṣavān| kriyate'tra yadā stambhādvāviṃśatyā samāvṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्राग्रीवपरिष्कारो भागिकालिन्दशोभितः। मध्यप्रदेशे रुचकः प्रासादः परिकीर्तितः

saprāgrīvapariṣkāro bhāgikālindaśobhitaḥ| madhyapradeśe rucakaḥ prāsādaḥ parikīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुचकः। कर्णप्राग्रीवकैश्चित्रैः सप्राग्रीवश्च यो वृतः। द्वाभ्यां द्वाभ्यां गवाक्षाभ्यां चतुर्दिशमलङ्कृतः

rucakaḥ| karṇaprāgrīvakaiścitraiḥ saprāgrīvaśca yo vṛtaḥ| dvābhyāṃ dvābhyāṃ gavākṣābhyāṃ caturdiśamalaṅkṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपोतालीपरिक्षिप्तः शोभितो द्वारसम्पदा। तदानीं चित्रकुटाख्यः प्रासादः सोऽभिधीयते

kapotālīparikṣiptaḥ śobhito dvārasampadā| tadānīṃ citrakuṭākhyaḥ prāsādaḥ so'bhidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्रकूटः। अयमेव पुनः षड्भिः स्तम्भैरपि चितो यदा। प्राग्रीवकविहीनश्च स भवेज्जालरूपकः

citrakūṭaḥ| ayameva punaḥ ṣaḍbhiḥ stambhairapi cito yadā| prāgrīvakavihīnaśca sa bhavejjālarūpakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिंहपञ्जर इत्युक्तः प्रासादः स तदा शुभः। सिंहपञ्जरः। कर्णप्राग्रीवकौ द्वौद्वावस्यैव भवतो यदा

siṃhapañjara ityuktaḥ prāsādaḥ sa tadā śubhaḥ| siṃhapañjaraḥ| karṇaprāgrīvakau dvaudvāvasyaiva bhavato yadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलिन्दकगतिस्थित्या तदा भद्रः प्रकीर्तितः। भद्रः। स्याच्चित्रकूट प्राग्रीवैश्चतुर्भिर्दिक्चतुष्टये

alindakagatisthityā tadā bhadraḥ prakīrtitaḥ| bhadraḥ| syāccitrakūṭa prāgrīvaiścaturbhirdikcatuṣṭaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहिरन्तश्चतुर्द्वारः श्रीकूट इति नामतः। श्रीकूटः। षड्दारुकसमायुक्तप्राग्द्वारस्त्वयमेव चेत्

bahirantaścaturdvāraḥ śrīkūṭa iti nāmataḥ| śrīkūṭaḥ| ṣaḍdārukasamāyuktaprāgdvārastvayameva cet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रासादस्तम्भगर्भः स्यात्तदोष्णीषोऽभिधीयते। उष्णीषः। चतुरंशकविस्तीर्णं षडंशविहितायति

prāsādastambhagarbhaḥ syāttadoṣṇīṣo'bhidhīyate| uṣṇīṣaḥ| caturaṃśakavistīrṇaṃ ṣaḍaṃśavihitāyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीठं शालागृहस्योक्तं सशालानिर्गमं शुभम्। मध्यादपरतस्तस्य द्विभागायतविस्तृतम्

pīṭhaṃ śālāgṛhasyoktaṃ saśālānirgamaṃ śubham| madhyādaparatastasya dvibhāgāyatavistṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधेयं गर्भभवनमलिन्दकपरिष्कृतम्। कार्या तस्याग्रतः सीमा भागद्वितयमायता

vidheyaṃ garbhabhavanamalindakapariṣkṛtam| kāryā tasyāgrataḥ sīmā bhāgadvitayamāyatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भागमेकं च विस्तीर्णा चतुःस्तम्भोपशोभिता। तदग्रतोऽपरा सीमा कार्या भागान्षडायता

bhāgamekaṃ ca vistīrṇā catuḥstambhopaśobhitā| tadagrato'parā sīmā kāryā bhāgānṣaḍāyatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिर्यक्स्था भागविस्तीर्णा प्रवेशद्वयशोभिता। एष शालागृहः स्तम्भैर्द्वाविंशत्या समावृतः

tiryaksthā bhāgavistīrṇā praveśadvayaśobhitā| eṣa śālāgṛhaḥ stambhairdvāviṃśatyā samāvṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राग्रीववेदिकाजालपक्षसोपानकैः शुभैः। शालाख्यः। पञ्चभागोन्मितव्यासे क्षेत्रभागाष्टकायते

prāgrīvavedikājālapakṣasopānakaiḥ śubhaiḥ| śālākhyaḥ| pañcabhāgonmitavyāse kṣetrabhāgāṣṭakāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीठं कुर्यादुभयतः ससोपानं शिलाचितम्। मध्यादपरभागेऽस्य देवागारं निवेशयेत्

pīṭhaṃ kuryādubhayataḥ sasopānaṃ śilācitam| madhyādaparabhāge'sya devāgāraṃ niveśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विभागायामविस्तारं चतुरश्रं सुसंहितम्। पादोनभागविस्तारमध्यर्धं भागमुच्छ्रितम्

vibhāgāyāmavistāraṃ caturaśraṃ susaṃhitam| pādonabhāgavistāramadhyardhaṃ bhāgamucchritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य कार्यं मुखं मध्ये पार्श्वतश्चयशोभितम्। सचया निर्गता सीमा द्वौ भागौ त्रींस्तथायथा

tasya kāryaṃ mukhaṃ madhye pārśvataścayaśobhitam| sacayā nirgatā sīmā dvau bhāgau trīṃstathāyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुरश्रा चतुःस्तम्भा तदग्रे भागविस्तृता। पञ्चभागायता तिर्यक्कार्या सीमा तथापरा

caturaśrā catuḥstambhā tadagre bhāgavistṛtā| pañcabhāgāyatā tiryakkāryā sīmā tathāparā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वात्रिंशदत्र कर्तव्याः स्तम्भाः सर्वैक्यसङ्ख्यया। बहिःपरिसरो गर्भात्ससीम्नो भागविस्तृतः

dvātriṃśadatra kartavyāḥ stambhāḥ sarvaikyasaṅkhyayā| bahiḥparisaro garbhātsasīmno bhāgavistṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं स्याद्वेदिकाजालरूपादिभिरलङ्कृतः। बहिर्वयोच्छ्रितश्चैष प्रासादो गजयूथपः

evaṃ syādvedikājālarūpādibhiralaṅkṛtaḥ| bahirvayocchritaścaiṣa prāsādo gajayūthapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गजयूथपः। षड्भागभाजिते क्षेत्रे चतुरश्रे समन्ततः। गर्भो द्विभागिकः कार्यो द्वारं भागसमुच्छ्रितम्

gajayūthapaḥ| ṣaḍbhāgabhājite kṣetre caturaśre samantataḥ| garbho dvibhāgikaḥ kāryo dvāraṃ bhāgasamucchritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भागार्धं द्वारविस्तारः प्रासादस्योच्छ्रितिं पुनः। कुर्वीत चतुरो भागाञ्छादयेच्चित्रकूटवत्

bhāgārdhaṃ dvāravistāraḥ prāsādasyocchritiṃ punaḥ| kurvīta caturo bhāgāñchādayeccitrakūṭavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्या द्विभागिकाः शालाः सालिन्दास्तस्य बाह्यतः। बहिर्भित्तिपरिक्षिप्ताश्चतुर्भागायताः शुभाः

kāryā dvibhāgikāḥ śālāḥ sālindāstasya bāhyataḥ| bahirbhittiparikṣiptāścaturbhāgāyatāḥ śubhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वौ द्वौ गवाक्षकौ स्तम्भाः प्रतिशालं भवन्ति षट्। चतुःस्तम्भधृतैर्युक्ताः कार्या वा धार्मिकालयैः

dvau dvau gavākṣakau stambhāḥ pratiśālaṃ bhavanti ṣaṭ| catuḥstambhadhṛtairyuktāḥ kāryā vā dhārmikālayaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नन्द्यावर्तोऽयमेवं स्यात्सप्राग्रीवचतुष्टयः। प्रागु द्वारक्षणोपेतः प्रासादः शुभलक्षणः

nandyāvarto'yamevaṃ syātsaprāgrīvacatuṣṭayaḥ| prāgu dvārakṣaṇopetaḥ prāsādaḥ śubhalakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नन्द्यावर्तः। क्षेत्रषड्भागविस्तारे दशभागकृतायतौ। मध्यादपरभागेऽस्य देवकोष्ठं निवेशयेत्

nandyāvartaḥ| kṣetraṣaḍbhāgavistāre daśabhāgakṛtāyatau| madhyādaparabhāge'sya devakoṣṭhaṃ niveśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुरंशप्रतिन्यासं चतुरश्रं समन्ततः। द्वारं तस्य विधातव्यं भागमध्यर्धमुच्छ्रितम्

caturaṃśapratinyāsaṃ caturaśraṃ samantataḥ| dvāraṃ tasya vidhātavyaṃ bhāgamadhyardhamucchritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादोनं भागविस्तारं सिंहवक्त्रविभूषितम्। सीमा तस्याग्रतः कार्या देवकोष्ठेन सम्मिता

pādonaṃ bhāgavistāraṃ siṃhavaktravibhūṣitam| sīmā tasyāgrataḥ kāryā devakoṣṭhena sammitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तम्भैः षोडशभिर्युक्ता भागद्वितयमुच्छ्रितैः। ससीम्नो देवकोष्ठस्य समन्ताद्भित्तिवेष्टितः

stambhaiḥ ṣoḍaśabhiryuktā bhāgadvitayamucchritaiḥ| sasīmno devakoṣṭhasya samantādbhittiveṣṭitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलिन्दो भागिकः कार्यो गवाक्षैरुपशोभितः। सीम्नोश्चाग्रतः पार्श्वे षड्दारुकयुता बहिः

alindo bhāgikaḥ kāryo gavākṣairupaśobhitaḥ| sīmnoścāgrataḥ pārśve ṣaḍdārukayutā bahiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्या द्विरंशाः प्राग्रीवा भागिकालिन्दवेष्टिताः। द्विद्विस्तम्भधृताः सर्वे पार्श्वतश्चयशोभिताः

kāryā dviraṃśāḥ prāgrīvā bhāgikālindaveṣṭitāḥ| dvidvistambhadhṛtāḥ sarve pārśvataścayaśobhitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलिन्दास्तु चतुःस्तम्भाः कार्याः प्राग्रीवकाग्रतः। अवतंसक इत्येष सर्वलक्षणसंयुतः

alindāstu catuḥstambhāḥ kāryāḥ prāgrīvakāgrataḥ| avataṃsaka ityeṣa sarvalakṣaṇasaṃyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रासादः कथितः सम्यक् ।। अवतंसः ।। स्वस्तिकः प्रोच्यतेऽधुना। चतुरश्रीकृते क्षेत्रे षड्भागप्रविभाजिते

prāsādaḥ kathitaḥ samyak || avataṃsaḥ || svastikaḥ procyate'dhunā| caturaśrīkṛte kṣetre ṣaḍbhāgapravibhājite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रासादं कल्पयेन्मध्ये द्विभागायामविस्तृतम्। द्वारपाशोऽस्य भागार्धविस्तृतो भागिकोदयः

prāsādaṃ kalpayenmadhye dvibhāgāyāmavistṛtam| dvārapāśo'sya bhāgārdhavistṛto bhāgikodayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गर्भवेश्म चतुःस्तम्भमलिन्दो भागिदो बहिः। तस्य स्युर्द्वादश स्तम्भा भागिकोऽलिन्दकोऽपरः

garbhaveśma catuḥstambhamalindo bhāgido bahiḥ| tasya syurdvādaśa stambhā bhāgiko'lindako'paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विंशतिस्तम्भसंयुक्तो विधातव्यः समन्ततः। चयावृतश्च पुरतो भागो वाष्टधरान्वितः

viṃśatistambhasaṃyukto vidhātavyaḥ samantataḥ| cayāvṛtaśca purato bhāgo vāṣṭadharānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भागमेकैकमुत्सृज्य कर्णाभ्यां भागविस्तृतौ। भागिकोच्छ्रायनिष्कासौ त्रिदिशं सगवाक्षकौ। स्वस्तिकोऽयं समाख्यातः प्रासादश्चित्रलक्षणः

bhāgamekaikamutsṛjya karṇābhyāṃ bhāgavistṛtau| bhāgikocchrāyaniṣkāsau tridiśaṃ sagavākṣakau| svastiko'yaṃ samākhyātaḥ prāsādaścitralakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वस्तिकः ।। अथाभिधीयतेऽधुना प्रासादः शुभलक्षणः। षड्भागभाजिते क्षेत्रे चतुरश्रे समन्ततः

svastikaḥ || athābhidhīyate'dhunā prāsādaḥ śubhalakṣaṇaḥ| ṣaḍbhāgabhājite kṣetre caturaśre samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विभागायामविस्तारं मध्ये गर्भगृहं भवेत्। भागद्वयोच्छ्रितैः स्तम्भैर्युतं व्यक्तैः सलक्षणैः

dvibhāgāyāmavistāraṃ madhye garbhagṛhaṃ bhavet| bhāgadvayocchritaiḥ stambhairyutaṃ vyaktaiḥ salakṣaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निष्क्रान्तेषु बहिर्भागे गर्भपादेषु योजयेत्। तोरणानि मनोज्ञानि ककुप्सु चतसृष्वपि

niṣkrānteṣu bahirbhāge garbhapādeṣu yojayet| toraṇāni manojñāni kakupsu catasṛṣvapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गर्भस्तम्भप्रमाणेन तानि स्तम्भद्वयेन वा। समुत्क्षप्तानि युक्तानि कलशै रविमण्डलैः

garbhastambhapramāṇena tāni stambhadvayena vā| samutkṣaptāni yuktāni kalaśai ravimaṇḍalaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पल्लवैः पत्रजात्यादिविन्यासैश्चाप्यनेकशः। भूषितास्ये पुनर्मूर्ध्नि मकराणां मुखैरपि

pallavaiḥ patrajātyādivinyāsaiścāpyanekaśaḥ| bhūṣitāsye punarmūrdhni makarāṇāṃ mukhairapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तम्भयोरन्तरे दद्यादुभौ मकरपूरिमौ। अन्योन्याभिमुखे श्लिष्टे कुर्यान्मकरयोर्मुखे

stambhayorantare dadyādubhau makarapūrimau| anyonyābhimukhe śliṣṭe kuryānmakarayormukhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्णामपि निरिद्ष्टस्तोरणानां मया विधिः। अलिन्दो भागिकश्चा न्यो बहिर्भागे प्रकीर्तितः

caturṇāmapi niridṣṭastoraṇānāṃ mayā vidhiḥ| alindo bhāgikaścā nyo bahirbhāge prakīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्युर्भागिकान्यलिन्दान्ते धार्मिकायतनानि च। वेष्टितानि बहिर्भित्त्या सम्मुखानि परस्परम्

syurbhāgikānyalindānte dhārmikāyatanāni ca| veṣṭitāni bahirbhittyā sammukhāni parasparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धार्मिकालयभित्तीनां भूमिर्या बाह्यतो भवेत्। तस्याः षड्दारुकाणि स्युर्भागमात्रोच्छ्रितानि च

dhārmikālayabhittīnāṃ bhūmiryā bāhyato bhavet| tasyāḥ ṣaḍdārukāṇi syurbhāgamātrocchritāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राग्रीवकैः ससोपानैर्दिक्चक्रैस्तानि भूषयेत्। अपरस्याः पुनर्भित्तेर्भागद्वयविनिस्सृतम्

prāgrīvakaiḥ sasopānairdikcakraistāni bhūṣayet| aparasyāḥ punarbhitterbhāgadvayavinissṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्ये द्विभागविस्तीर्णं देवकोष्ठं निवेशयेत्। द्वारपाशं च कुर्वीत तस्योकुं भागमुच्छ्रितम्

madhye dvibhāgavistīrṇaṃ devakoṣṭhaṃ niveśayet| dvārapāśaṃ ca kurvīta tasyokuṃ bhāgamucchritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा भागार्धविस्तारमित्येष क्षितिभूषणः। प्रासादः कीर्तितः सम्यक् सर्वलक्षणलक्षितः

tathā bhāgārdhavistāramityeṣa kṣitibhūṣaṇaḥ| prāsādaḥ kīrtitaḥ samyak sarvalakṣaṇalakṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षेत्रस्य चतुरश्रस्य भागान् द्वादश कल्पयेत्। मध्ये गर्भं चतुःस्तम्भं तस्य कुर्याद् द्विभागिकम्

kṣetrasya caturaśrasya bhāgān dvādaśa kalpayet| madhye garbhaṃ catuḥstambhaṃ tasya kuryād dvibhāgikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्बहिर्भागिकोऽलिन्दो द्वादशस्तम्भवान् भवेत्। मध्येऽपरस्यां यौ स्तम्भौ ताभ्यां कुर्वीत तोरणम्

tadbahirbhāgiko'lindo dvādaśastambhavān bhavet| madhye'parasyāṃ yau stambhau tābhyāṃ kurvīta toraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलिन्दो भागिकः कार्यो भित्त्या भागिकया वृतः। प्राच्यां षड्दारुकं मध्ये गर्भव्यासोन्मितायति

alindo bhāgikaḥ kāryo bhittyā bhāgikayā vṛtaḥ| prācyāṃ ṣaḍdārukaṃ madhye garbhavyāsonmitāyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृतीयो भागिकोऽलिन्दः स्याद्भित्त्या परिवेष्टितः। चतुर्भागायतं भूयस्तत्र षड्दारुकं भवेत्

tṛtīyo bhāgiko'lindaḥ syādbhittyā pariveṣṭitaḥ| caturbhāgāyataṃ bhūyastatra ṣaḍdārukaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राग्रीवं भागविष्कम्भं कुर्याद्भागद्वयायतम्। अग्रतः स्तोभितं स्तम्भैर्भागान्तस्थचयावृतम्

prāgrīvaṃ bhāgaviṣkambhaṃ kuryādbhāgadvayāyatam| agrataḥ stobhitaṃ stambhairbhāgāntasthacayāvṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा प्राच्यां तथोदीच्यां याम्यायामपि कीर्तितम्। दिशि प्रतीच्यां तु पुनर्द्वितीयालिन्दकाद्बहिः

yathā prācyāṃ tathodīcyāṃ yāmyāyāmapi kīrtitam| diśi pratīcyāṃ tu punardvitīyālindakādbahiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विभागायामविष्कम्भं देवकोष्ठं निवेशयेत्। सपक्षद्वारकं श्रीमद् द्वारपाशोपशोभितम्

dvibhāgāyāmaviṣkambhaṃ devakoṣṭhaṃ niveśayet| sapakṣadvārakaṃ śrīmad dvārapāśopaśobhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भागिकोऽलिन्दकस्तस्माद् बहिर्भित्त्याभिवेष्टितः। बहिश्चयावृतो वा स्याद् गवाक्षैर्वा विभूषितः

bhāgiko'lindakastasmād bahirbhittyābhiveṣṭitaḥ| bahiścayāvṛto vā syād gavākṣairvā vibhūṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथ्वी विजयते यस्मात्तेनासौ पृथिवीजयः। भूजयः ।। यदा पृथ्वीजयस्यैव कर्णप्राग्रीवकावुभौ

pṛthvī vijayate yasmāttenāsau pṛthivījayaḥ| bhūjayaḥ || yadā pṛthvījayasyaiva karṇaprāgrīvakāvubhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोणेषु भागिकौ स्यातां विज्ञेयो विजयस्तदा। विजयः ।। अयं समन्तादुत्क्षिप्तो बाह्यालिन्दं विना यदा

koṇeṣu bhāgikau syātāṃ vijñeyo vijayastadā| vijayaḥ || ayaṃ samantādutkṣipto bāhyālindaṃ vinā yadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्यमालिन्दसौधस्थं कर्णप्रासादकैश्चितः। प्रथमालिन्दगर्भौ च समुत्क्षिप्ततरौ ततः

madhyamālindasaudhasthaṃ karṇaprāsādakaiścitaḥ| prathamālindagarbhau ca samutkṣiptatarau tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्यातां छाद्यद्वयच्छन्नौ तदा नन्दोऽभिधीयते। नन्दः ।। चतुरश्रीकृते क्षेत्रे दशभागविभाजिते

syātāṃ chādyadvayacchannau tadā nando'bhidhīyate| nandaḥ || caturaśrīkṛte kṣetre daśabhāgavibhājite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुरश्रो भवेन्मध्ये देवकोष्ठो द्विभागिकः। द्वारबन्धोऽस्य भागोच्चः कार्यो भागार्धविस्तृतः

caturaśro bhavenmadhye devakoṣṭho dvibhāgikaḥ| dvārabandho'sya bhāgoccaḥ kāryo bhāgārdhavistṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्याद् बहिर्द्वादशधरोऽलिन्दको देवकोष्ठतः। भागिकः स च विज्ञेयो भित्तियुक्तस्ततोऽपरः

syād bahirdvādaśadharo'lindako devakoṣṭhataḥ| bhāgikaḥ sa ca vijñeyo bhittiyuktastato'paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं द्विभागिकैर्युक्तः प्राग्रीवैर्भागनिर्गमैः। तथा तृतीयोऽलिन्दः स्यात्समन्ताद्भित्तिवेष्टितः

ayaṃ dvibhāgikairyuktaḥ prāgrīvairbhāganirgamaiḥ| tathā tṛtīyo'lindaḥ syātsamantādbhittiveṣṭitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राग्रीवकैश्चतुःस्तम्भैः सप्रवेशैर्विभूषितः। भागिकी स्याद्बहिर्भित्तिरितरा तु धरैः समा

prāgrīvakaiścatuḥstambhaiḥ sapraveśairvibhūṣitaḥ| bhāgikī syādbahirbhittiritarā tu dharaiḥ samā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येष श्रीतरुर्नाम प्रासादः परिकीर्तितः। श्रीतरुः ।। अस्यैव स्तम्भगर्भस्य द्वितीयालिन्दभित्तिषु

ityeṣa śrītarurnāma prāsādaḥ parikīrtitaḥ| śrītaruḥ || asyaiva stambhagarbhasya dvitīyālindabhittiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षड्दारूणि विधेयानि पूर्वरूपव्यवस्थितेः। द्वौ द्वौ प्राग्रीवकौ कार्यौ तृतीयालिन्दकाद्बहिः

ṣaḍdārūṇi vidheyāni pūrvarūpavyavasthiteḥ| dvau dvau prāgrīvakau kāryau tṛtīyālindakādbahiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तौ च द्विन्तरितौ सर्वतो भागनिर्गतौ। एवं पञ्चांशता स्तम्भैर्द्वाभ्यां च परिवेष्टितः

tau ca dvintaritau sarvato bhāganirgatau| evaṃ pañcāṃśatā stambhairdvābhyāṃ ca pariveṣṭitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुःस्तम्भैः सप्रवेशैः समन्तादुपनिर्गमैः। प्रासादोऽयं समाख्यातो नामतः प्रमदाप्रियः

catuḥstambhaiḥ sapraveśaiḥ samantādupanirgamaiḥ| prāsādo'yaṃ samākhyāto nāmataḥ pramadāpriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमदाप्रियः ।। भागविस्तारविष्कम्भमस्य प्राग्रीवकं यदा। भिन्नालिन्दाग्रतस्तिर्यग्द्वे शाले तन्मुखं शुभम्

pramadāpriyaḥ || bhāgavistāraviṣkambhamasya prāgrīvakaṃ yadā| bhinnālindāgratastiryagdve śāle tanmukhaṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीयालिन्दकस्थाने कर्णप्रासादकैर्युतः। एवं व्यामिश्रसंज्ञोऽयं प्रासादः परिकीर्तितः

dvitīyālindakasthāne karṇaprāsādakairyutaḥ| evaṃ vyāmiśrasaṃjño'yaṃ prāsādaḥ parikīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यामिश्रः ।। विजयस्यास्य च यदा कर्णलाङ्गलकैर्युता। भवेद्भित्तिस्तदा हस्तिजातीय इति कथ्यते

vyāmiśraḥ || vijayasyāsya ca yadā karṇalāṅgalakairyutā| bhavedbhittistadā hastijātīya iti kathyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्तिजातीयः ।। सीमाप्राग्रीवभूमीषु यदा स्युः पृथिवीजये। द्विभागाश्चाभितोऽलिन्दास्तिर्यक्शालामुखेषु च

hastijātīyaḥ || sīmāprāgrīvabhūmīṣu yadā syuḥ pṛthivījaye| dvibhāgāścābhito'lindāstiryakśālāmukheṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलिन्दे पश्चिमा शाला सर्वशालोकना शुभा। षड्दारुकं तथैवात्र चतुर्भागायतं भवेत्

alinde paścimā śālā sarvaśālokanā śubhā| ṣaḍdārukaṃ tathaivātra caturbhāgāyataṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्ववत्सर्वमन्यच्च कुबेरः स तदा भवेत्। कुबेरः ।। प्रासादः कथ्यतेऽन्यश्च सम्प्रतीह धराधरः

pūrvavatsarvamanyacca kuberaḥ sa tadā bhavet| kuberaḥ || prāsādaḥ kathyate'nyaśca sampratīha dharādharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुबेरोपत्तरोक्षिप्तः कर्णप्रासादभूषितः। मध्यद्वारान्वितः श्रीमान् धराधर इति स्मृतः

kuberopattarokṣiptaḥ karṇaprāsādabhūṣitaḥ| madhyadvārānvitaḥ śrīmān dharādhara iti smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसुधाधरः ।। यत्राग्रतश्चित्रकूटस्तस्माद्यः सर्वतोदिशम्। धराधरतदम्भासः सर्वतोभद्र उच्यते

vasudhādharaḥ || yatrāgrataścitrakūṭastasmādyaḥ sarvatodiśam| dharādharatadambhāsaḥ sarvatobhadra ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वतोभद्रः ।। कर्णप्राग्रीवकौ द्वौ द्वौ शालाप्राग्रीवकाअपि। स्यातां यदास्य प्रोक्तोऽसौ विमानाख्यस्तदा शुभः

sarvatobhadraḥ || karṇaprāgrīvakau dvau dvau śālāprāgrīvakāapi| syātāṃ yadāsya prokto'sau vimānākhyastadā śubhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमानाख्यः ।। विमानपीठे निर्मुक्तः शालाभिः सर्वतो वृतः। अन्योन्यशालासम्बन्धे विमानो न्यस्यते यदा

vimānākhyaḥ || vimānapīṭhe nirmuktaḥ śālābhiḥ sarvato vṛtaḥ| anyonyaśālāsambandhe vimāno nyasyate yadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णप्रासादकोपेतः कोणैः शालोज्झितैर्युतः। स विमुककोणः स्यात्प्रासादोऽत्यर्थशोभितः

karṇaprāsādakopetaḥ koṇaiḥ śālojjhitairyutaḥ| sa vimukakoṇaḥ syātprāsādo'tyarthaśobhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुक्तकोणः ।। प्रासादाश्चतुरश्राः स्वैर्विशेषैर्वर्णिनाः पृथक्। इदानीमभिधीयन्ते वृत्ताः स्वैः स्वैर्विशेषणैः

muktakoṇaḥ || prāsādāścaturaśrāḥ svairviśeṣairvarṇināḥ pṛthak| idānīmabhidhīyante vṛttāḥ svaiḥ svairviśeṣaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रादौ वलयाकारो वलयः स च कथ्यते। समन्ताद्वर्तिते क्षेत्रे चतुर्भागविभाजिते

tatrādau valayākāro valayaḥ sa ca kathyate| samantādvartite kṣetre caturbhāgavibhājite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुर्यात्सारोहणं पीठं सार्धभागोच्छ्रितं शुभम्। परिक्षिप्तं गजमुखैर्मकरस्याम्बुनिर्गतम्

kuryātsārohaṇaṃ pīṭhaṃ sārdhabhāgocchritaṃ śubham| parikṣiptaṃ gajamukhairmakarasyāmbunirgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहिर्भागसमोपेतस्तस्मिन्कार्यः सुरालयः। पादोनविस्तृतिर्द्विघ्नद्वारोच्छ्रायविभूषितः

bahirbhāgasamopetastasminkāryaḥ surālayaḥ| pādonavistṛtirdvighnadvārocchrāyavibhūṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याष्टस्तम्भकोऽलिन्दो बहिर्वलय इत्यसौ। वृत्तच्छाद्यः सिंहकर्णस्तथा जालकरूपवान्

tasyāṣṭastambhako'lindo bahirvalaya ityasau| vṛttacchādyaḥ siṃhakarṇastathā jālakarūpavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूलवयः ।। प्राग्रीवका स स्याद यद्वा स्तम्भोच्छ्रयानतः। तदैष दुन्दुभिः प्रोक्तस्त्रिभिस्तैः प्रान्त उच्यते

bhūlavayaḥ || prāgrīvakā sa syāda yadvā stambhocchrayānataḥ| tadaiṣa dundubhiḥ proktastribhistaiḥ prānta ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयमेव चतुर्भिः स्यात्पद्मः प्राग्रीवकैः शुभैः। स्तम्भैश्चतुर्भिस्तस्यैव यदा पश्चान्निवेश्यते

ayameva caturbhiḥ syātpadmaḥ prāgrīvakaiḥ śubhaiḥ| stambhaiścaturbhistasyaiva yadā paścānniveśyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्यवृत्तो गर्भकोष्ठो भित्तिश्चोभयतः स्थिता। स कान्त इति विख्यातः प्रासादो वर्तुलाकृतिः

madhyavṛtto garbhakoṣṭho bhittiścobhayataḥ sthitā| sa kānta iti vikhyātaḥ prāsādo vartulākṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चत्वारि वलयस्यैव यत्र द्वाराण्यलिन्दकः। स्याच्चतुर्विंशतिस्तम्भैर्द्वितीयो भागसम्मितः

catvāri valayasyaiva yatra dvārāṇyalindakaḥ| syāccaturviṃśatistambhairdvitīyo bhāgasammitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राग्रीवकाश्च स्तम्भाभ्यां द्वाभ्यां द्वाभ्यां समन्विताः। चत्वारो यत्र स प्रोक्तः प्रासादोऽत्र चतुर्मुखः

prāgrīvakāśca stambhābhyāṃ dvābhyāṃ dvābhyāṃ samanvitāḥ| catvāro yatra sa proktaḥ prāsādo'tra caturmukhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्यैवैकं यदा द्वारं प्राग्रीवोऽलिन्दवेष्टितः। एक एव तथाचान्यः प्राग्रीवस्तस्य चाग्रतः

asyaivaikaṃ yadā dvāraṃ prāgrīvo'lindaveṣṭitaḥ| eka eva tathācānyaḥ prāgrīvastasya cāgrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.