Bhoja: Samarāṅgaṇa-sūtradhāra 51

एवं नृपस्य प्रासादे कृते कॢप्तऽथवा भुवि। तस्यानुशीविनः कुर्युः प्रासादान् परिधौ यदि

evaṃ nṛpasya prāsāde kṛte kḷpta'thavā bhuvi| tasyānuśīvinaḥ kuryuḥ prāsādān paridhau yadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा दिग्भागविन्यासस्थानमानान्यनुक्रमात्। तेषामिहाभिधीयन्ते सर्वेषां वृद्धिहेतवे

tadā digbhāgavinyāsasthānamānānyanukramāt| teṣāmihābhidhīyante sarveṣāṃ vṛddhihetave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशाष्टौ षट्च धनुषां शतानि क्ष्माभृतां क्रमात्। मानमायतनस्योक्तं त्रेधा श्रेष्ठादिभेदतः

daśāṣṭau ṣaṭca dhanuṣāṃ śatāni kṣmābhṛtāṃ kramāt| mānamāyatanasyoktaṃ tredhā śreṣṭhādibhedataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षेत्रमायतनस्यैवं चतुरश्रं समन्ततः। तत्र भक्ताः प्रकुर्वीरंस्त्रिधा स्वे स्वामिवत्सलाः

kṣetramāyatanasyaivaṃ caturaśraṃ samantataḥ| tatra bhaktāḥ prakurvīraṃstridhā sve svāmivatsalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये चास्य सम्मताः केचित्कुले जाता हितैषिणः। द्वादशांशेन हीनानि क्रमात् तान्यनुजन्मनाम्

ye cāsya sammatāḥ kecitkule jātā hitaiṣiṇaḥ| dvādaśāṃśena hīnāni kramāt tānyanujanmanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यैव वामतः कुर्यादुत्सेधाद्द्विगुणान्तरे। कुर्याद्दशांशहीनानि नैरृत्यां दिशि भूपतेः

tasyaiva vāmataḥ kuryādutsedhāddviguṇāntare| kuryāddaśāṃśahīnāni nairṛtyāṃ diśi bhūpateḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रासादान्नृपपत्नीनां सर्वासामपि शास्त्रवित्। अष्टभागेन हीनानि प्रतीच्यां दिशि कारयेत्

prāsādānnṛpapatnīnāṃ sarvāsāmapi śāstravit| aṣṭabhāgena hīnāni pratīcyāṃ diśi kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवधिष्ण्यानि तन्त्रैः स्यात् स्वसुराणां विधानतः। सौम्यायां मारुतीं यावन्नवांशापचिताः क्रमात्

devadhiṣṇyāni tantraiḥ syāt svasurāṇāṃ vidhānataḥ| saumyāyāṃ mārutīṃ yāvannavāṃśāpacitāḥ kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रासादा मन्त्रिसेनानीप्रतीहारपुरोधसाम्। एतेषां पूर्वभागस्थं राजमातुर्निवेशनम्

prāsādā mantrisenānīpratīhārapurodhasām| eteṣāṃ pūrvabhāgasthaṃ rājamāturniveśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हीनमेकादशांशेन तत्कार्यं राजकारिता। ऐशीमाश्रित्य देवानां तुल्यमैन्द्र पदावधि

hīnamekādaśāṃśena tatkāryaṃ rājakāritā| aiśīmāśritya devānāṃ tulyamaindra padāvadhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वसॄणां मातुलानां च कुमाराणां तथा क्रमात्। आग्नेय्यां द्विजमुख्यानां विधातव्यं निवेशनम्

svasṝṇāṃ mātulānāṃ ca kumārāṇāṃ tathā kramāt| āgneyyāṃ dvijamukhyānāṃ vidhātavyaṃ niveśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्यः पुरोधःप्रासादः तुल्यतत्पुनरेव वा। याम्यायां कुर्युरष्टांशहीनान्युर्वीशमन्दिरात्

kāryaḥ purodhaḥprāsādaḥ tulyatatpunareva vā| yāmyāyāṃ kuryuraṣṭāṃśahīnānyurvīśamandirāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सामन्तकुञ्जरारोहभटपौरजनाः क्रमात्। एतान्यायतनान्येषां यथाभागं प्रकल्पयेत्

sāmantakuñjarārohabhaṭapaurajanāḥ kramāt| etānyāyatanānyeṣāṃ yathābhāgaṃ prakalpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्मवेधप्रदेशस्थान् द्वारवेधगतानपि। स्वस्थानान्तरितांश्चैतान् न कुर्याद्धितकाम्यया

marmavedhapradeśasthān dvāravedhagatānapi| svasthānāntaritāṃścaitān na kuryāddhitakāmyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलिन्दैर्गर्भकोष्ठैश्च सीमास्तम्भगवाक्षकैः। द्वारद्र व्यतलोच्छ्रायैः प्राग्ग्रीवैः सिंहकर्णकैः

alindairgarbhakoṣṭhaiśca sīmāstambhagavākṣakaiḥ| dvāradra vyatalocchrāyaiḥ prāggrīvaiḥ siṃhakarṇakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न कुर्याद्भूषणैस्तुल्यं समं वास्थंदरूपतः। समरूपं भवेद्धर्म्यं निर्युक्तं च न नन्दति

na kuryādbhūṣaṇaistulyaṃ samaṃ vāsthaṃdarūpataḥ| samarūpaṃ bhaveddharmyaṃ niryuktaṃ ca na nandati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजपीडा भवेत्तस्मिन्नाधिक्ये च कुलक्षयः। प्रासादाद्भूमिपालस्य निवेशं परिधौ स्थितम्

rājapīḍā bhavettasminnādhikye ca kulakṣayaḥ| prāsādādbhūmipālasya niveśaṃ paridhau sthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्र व्येण कतरेणापि नोत्कृष्टं कारयेद्बुधः। संस्थानान्मानतश्चापि विस्तारेणोच्छ्रयेण वा

dra vyeṇa katareṇāpi notkṛṣṭaṃ kārayedbudhaḥ| saṃsthānānmānataścāpi vistāreṇocchrayeṇa vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वोक्तेभ्यो विभागेभ्यः किञ्चिद्धीनतमः शुभः। अन्योन्यं द्विगुणच्छाद्यैरेकैकस्यान्तरं शुभम्

pūrvoktebhyo vibhāgebhyaḥ kiñciddhīnatamaḥ śubhaḥ| anyonyaṃ dviguṇacchādyairekaikasyāntaraṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुभोग्यं तं च कुर्वीत बहुभिर्भवनान्तरैः। कोष्ठिकाभोजनागारैर्भाण्डोपस्करधामभिः

subhogyaṃ taṃ ca kurvīta bahubhirbhavanāntaraiḥ| koṣṭhikābhojanāgārairbhāṇḍopaskaradhāmabhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिलालूषात शालाभिः शेषं तु परिपूरयेत्। प्रशस्तान् कारयेत्सर्वाञ्शुभरूपान् मनोरमान्

śilālūṣāta śālābhiḥ śeṣaṃ tu paripūrayet| praśastān kārayetsarvāñśubharūpān manoramān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रायशः स्वालयांश्चान्यान् सर्वस्यान्यगृहाणि च। नरेन्द्रा यतनस्यैव निवेशात्परिकल्पयेत्

prāyaśaḥ svālayāṃścānyān sarvasyānyagṛhāṇi ca| narendrā yatanasyaiva niveśātparikalpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यथात्वे महादोषा वैपरीत्ये कुलक्षयः। इति कथितदिगादिभेदयोगैः। सुरभवनानि भवन्ति यस्य राज्ञः ।। अविरतमुदितोदितप्रतापः। स्वभुजजितां स चिरं प्रशास्ति पृथ्वीम्

anyathātve mahādoṣā vaiparītye kulakṣayaḥ| iti kathitadigādibhedayogaiḥ| surabhavanāni bhavanti yasya rājñaḥ || aviratamuditoditapratāpaḥ| svabhujajitāṃ sa ciraṃ praśāsti pṛthvīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.