Library·Bhoja: Samarāṅgaṇa-sūtradhāra·59
विस्तारमुदयं चास्मिन् विदध्यात्स्कन्धशृङ्गयोः। मेरोरिवास्मिन् प्रासादे ववचद्व ग्रीवाण्डकस्य च
vistāramudayaṃ cāsmin vidadhyātskandhaśṛṅgayoḥ| merorivāsmin prāsāde vavacadva grīvāṇḍakasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कैलासः ।। ब्रूमोऽथ हंसकमस्य स्याद्विभागो रुचके यथा। जलान्तरं विशेषोऽत्र शेषं भरुचकवद्भवेत्
kailāsaḥ || brūmo'tha haṃsakamasya syādvibhāgo rucake yathā| jalāntaraṃ viśeṣo'tra śeṣaṃ bharucakavadbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हंसः ।। भद्र स्य लक्षणं ब्रूमो दशधा तं विभाजयेत्। गर्भविस्तारमानेन स्यादस्मिन् भद्र विस्तृतिः
haṃsaḥ || bhadra sya lakṣaṇaṃ brūmo daśadhā taṃ vibhājayet| garbhavistāramānena syādasmin bhadra vistṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सार्धद्विभागविस्तारौ रथकौ वामदक्षिणौ। गर्भार्धा तुल्यमायामात्प्राग्ग्रीवं चेहलं कारयेत्
sārdhadvibhāgavistārau rathakau vāmadakṣiṇau| garbhārdhā tulyamāyāmātprāggrīvaṃ cehalaṃ kārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राग्ग्रीवस्य समुत्सेधं शिखरार्धेन कारयेत्। वलभीं मध्यदेशेऽस्य सिंहकर्णसमन्विताम्
prāggrīvasya samutsedhaṃ śikharārdhena kārayet| valabhīṃ madhyadeśe'sya siṃhakarṇasamanvitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लताजलेगवाक्षाद्याश्चतुष्काभिश्चतुर्दिशम्। भद्रो भवति शेषं तु स्यादत्र रुचके यथा
latājalegavākṣādyāścatuṣkābhiścaturdiśam| bhadro bhavati śeṣaṃ tu syādatra rucake yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भद्र म् ।। अथ तुङ्गं प्रवक्ष्यामो द्वितीयो ह्येष मन्दरः। भूषयेत्सिंहकर्णैस्तं लतामूर्ध्वं च कारयेत्
bhadra m || atha tuṅgaṃ pravakṣyāmo dvitīyo hyeṣa mandaraḥ| bhūṣayetsiṃhakarṇaistaṃ latāmūrdhvaṃ ca kārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूमिभूमिसमुत्सेधः स्तम्भचित्रादिकं तथा। मेरोरिवात्र मध्ये तु मञ्जर्यः सर्वतोदिशम्
bhūmibhūmisamutsedhaḥ stambhacitrādikaṃ tathā| merorivātra madhye tu mañjaryaḥ sarvatodiśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुङ्गः ।। ब्रूमोऽथ मिश्रकं स स्यान्मानसंस्थानलक्षणैः। भौमो विमानवन्मध्ये शृङ्गं कैलासवद्भवेत्
tuṅgaḥ || brūmo'tha miśrakaṃ sa syānmānasaṃsthānalakṣaṇaiḥ| bhaumo vimānavanmadhye śṛṅgaṃ kailāsavadbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिश्रकः ।। अथ मालामाकारं तु तं कृत्वा गवाक्षैरुपशोभयेत्। यत्किञ्चिन्मानमध्यं तु तदाद्यस्येव प्रकल्पयेत्
miśrakaḥ || atha mālāmākāraṃ tu taṃ kṛtvā gavākṣairupaśobhayet| yatkiñcinmānamadhyaṃ tu tadādyasyeva prakalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गवयः ।। चित्रकूटमथ ब्रूमो दशधा तं विभाजयेत्। प्राग्ग्रीवा निर्गता तस्य गर्भमानेन कारयेत्
gavayaḥ || citrakūṭamatha brūmo daśadhā taṃ vibhājayet| prāggrīvā nirgatā tasya garbhamānena kārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सार्धद्वयाधोविस्तारांस्तत्कर्णान् वामदक्षिणान्। उत्सेधस्य त्रिभागेन जङ्घोत्सेधं प्रकल्पयेत्
sārdhadvayādhovistārāṃstatkarṇān vāmadakṣiṇān| utsedhasya tribhāgena jaṅghotsedhaṃ prakalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जङ्घोत्सेधत्रिभागेन विन्यस्येत्खुरपिण्डिकाम्। कपोतान्तरपत्रं च तत्र स्यादर्धभागिकम्
jaṅghotsedhatribhāgena vinyasyetkhurapiṇḍikām| kapotāntarapatraṃ ca tatra syādardhabhāgikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिखरोत्सेधमानं यत्तत्त्रयोदशभिः पदैः। तत्र भूमास्तदुत्सेधं कल्पयेदनुसारतः
śikharotsedhamānaṃ yattattrayodaśabhiḥ padaiḥ| tatra bhūmāstadutsedhaṃ kalpayedanusārataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तास्तम्भसो भित्तिः कुर्यान्मुक्ताश्च परिकर्मणा। कूटच्छेदेन तत्कर्म विन्यस्येत् सर्वतोदिशम्
stāstambhaso bhittiḥ kuryānmuktāśca parikarmaṇā| kūṭacchedena tatkarma vinyasyet sarvatodiśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्तमन्तरपत्रेण तलच्छन्दं तदूर्ध्वतः। द्वे द्वे कूटे ततो न्यस्येद्वामदक्षिणकर्णयोः
bhaktamantarapatreṇa talacchandaṃ tadūrdhvataḥ| dve dve kūṭe tato nyasyedvāmadakṣiṇakarṇayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालामध्ये तु चत्वारि नामे कूटानि सर्वतः। भूमिकाः सिंहकर्णाश्च कपाटद्वारघट्टनाः
śālāmadhye tu catvāri nāme kūṭāni sarvataḥ| bhūmikāḥ siṃhakarṇāśca kapāṭadvāraghaṭṭanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिखराणां समुत्सेधो यथैवाद्ये तथा भवेत्। चित्रकूटः ।। किरणः कथ्यते स स्यात्पद्मतुल्यः प्रमाणतः
śikharāṇāṃ samutsedho yathaivādye tathā bhavet| citrakūṭaḥ || kiraṇaḥ kathyate sa syātpadmatulyaḥ pramāṇataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वात्रिंशदनारा नस्मिन् विदध्यात्षोडशाथवा। शालासु भेदः कर्णैः स्याच्छेषं मालाधरे यथा
dvātriṃśadanārā nasmin vidadhyātṣoḍaśāthavā| śālāsu bhedaḥ karṇaiḥ syāccheṣaṃ mālādhare yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किरणः ।। सर्वाङ्गसुन्दरं ब्रूमः कर्मभेदैरनेकधा। नानाशिल्पलताधारं प्रासादैर्बहुभिर्युतम्
kiraṇaḥ || sarvāṅgasundaraṃ brūmaḥ karmabhedairanekadhā| nānāśilpalatādhāraṃ prāsādairbahubhiryutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तलच्छन्दतुल्यन्यासविरुक्तं बहुलक्षणम्। ना --- प्रासादे सर्वसुन्दरे
talacchandatulyanyāsaviruktaṃ bahulakṣaṇam| nā --- prāsāde sarvasundare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तोरणैः सिंहकर्णैश्च संयुक्तं परिकर्मभिः। प्रमाणमिह यत्किञ्चित्सर्व विद्यात्तदाद्यवत्
toraṇaiḥ siṃhakarṇaiśca saṃyuktaṃ parikarmabhiḥ| pramāṇamiha yatkiñcitsarva vidyāttadādyavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वसुन्दरः ।। श्रीवत्समथ वक्ष्यामो दशधा तं विभाजयेत्। भागत्रयेण कुर्वीत शालां तत्र विचक्षणः
sarvasundaraḥ || śrīvatsamatha vakṣyāmo daśadhā taṃ vibhājayet| bhāgatrayeṇa kurvīta śālāṃ tatra vicakṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सार्धभागप्रविस्तारौ रथकौ वामदक्षिणौ। मूलकर्णा भवन्त्यत्र भागद्वितयविस्तृताः
sārdhabhāgapravistārau rathakau vāmadakṣiṇau| mūlakarṇā bhavantyatra bhāgadvitayavistṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रासादहस्तमात्राभिः प्रत्येकं भद्र निर्गमः। द्व्यङ्गुलं त्र्यङ्गुलं वापि चतुरङ्गुलमेव वा
prāsādahastamātrābhiḥ pratyekaṃ bhadra nirgamaḥ| dvyaṅgulaṃ tryaṅgulaṃ vāpi caturaṅgulameva vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भली मध्ये तु मञ्जर्यः कार्याः पद्मदलोपमाः। सर्वतः परिकर्म स्याद्र थिका कर्णसंश्रया
bhalī madhye tu mañjaryaḥ kāryāḥ padmadalopamāḥ| sarvataḥ parikarma syādra thikā karṇasaṃśrayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आमलिश्चन्द्र शालाभिः स्कन्धान्तं परिपूरयेत्। खुरपिण्डा च जङ्घा च कुम्भाग्रं शिखरादि च
āmaliścandra śālābhiḥ skandhāntaṃ paripūrayet| khurapiṇḍā ca jaṅghā ca kumbhāgraṃ śikharādi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्किञ्चित्तत्प्रमाणेन वर्धमानसमं भवेत्। नन्द्यावर्तः ।। ब्रूमो वलभ्यं स भवेद्गृहराजस्य सन्निभः
yatkiñcittatpramāṇena vardhamānasamaṃ bhavet| nandyāvartaḥ || brūmo valabhyaṃ sa bhavedgṛharājasya sannibhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयतश्चतुरश्रो वा प्रमाणेनैकतः समः। चतुरश्रस्तु विस्तारादुदयो द्विगुणो भवेत्
āyataścaturaśro vā pramāṇenaikataḥ samaḥ| caturaśrastu vistārādudayo dviguṇo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आध्यतन्त्रस्य पुनः सार्धः स्कन्धोच्छ्रायो विधीयते। विस्तारं दशधा समक्ष---तुरश्र समन्तः
ādhyatantrasya punaḥ sārdhaḥ skandhocchrāyo vidhīyate| vistāraṃ daśadhā samakṣa---turaśra samantaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विभजे स्यात् ततो मानं पूर्वप्रासादसन्निभम्। स्वरूपं तस्य वक्ष्यामः श्रीवत्समिव तं भवेत्
vibhaje syāt tato mānaṃ pūrvaprāsādasannibham| svarūpaṃ tasya vakṣyāmaḥ śrīvatsamiva taṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्वा विमानरुचकवर्धमानादिसद्मना। छन्देनैकस्य कस्यापि प्रासादस्य विभाजयेत्
yadvā vimānarucakavardhamānādisadmanā| chandenaikasya kasyāpi prāsādasya vibhājayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूस्तम्भपरिकर्माणि विस्तारोसेधमेखलाः। सिंहकर्णरथा घण्टा तथा कुम्भाग्रषण्डकम्
bhūstambhaparikarmāṇi vistārosedhamekhalāḥ| siṃhakarṇarathā ghaṇṭā tathā kumbhāgraṣaṇḍakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्किञ्चित्तत्प्रमाणेन यथैवाद्यं तथा भवेत्। वलभ्यः ।। सुपर्णस्य स्वरूपं च प्रमाणं चाभिधीयते
yatkiñcittatpramāṇena yathaivādyaṃ tathā bhavet| valabhyaḥ || suparṇasya svarūpaṃ ca pramāṇaṃ cābhidhīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विभक्तं सिंहरूपेण सर्वभद्रं निवेशयेत्। भागैश्चतुर्भिर्निष्क्रान्तं भद्रं गभयितः समम्
vibhaktaṃ siṃharūpeṇa sarvabhadraṃ niveśayet| bhāgaiścaturbhirniṣkrāntaṃ bhadraṃ gabhayitaḥ samam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वौ भागौ मूलकर्णौ तो षड्भागा भद्र विस्तृतिः। पञ्चभागोच्छ्रिता जङ्घा मेखला तस्य भागिका
dvau bhāgau mūlakarṇau to ṣaḍbhāgā bhadra vistṛtiḥ| pañcabhāgocchritā jaṅghā mekhalā tasya bhāgikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूलजङ्घात्रिभागेन कुरवेदिसमुच्छ्रितिः। सच मध्ये तु शृङ्गे द्वे कर्तव्ये वामदक्षिणे
mūlajaṅghātribhāgena kuravedisamucchritiḥ| saca madhye tu śṛṅge dve kartavye vāmadakṣiṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उच्छ्रायाद्द्विपदे स्यातां विभक्ते सर्वतोदिशम्। मूलकर्णेषु शृङ्गाणां त्रिपदा स्यात्समुच्छ्रितिः
ucchrāyāddvipade syātāṃ vibhakte sarvatodiśam| mūlakarṇeṣu śṛṅgāṇāṃ tripadā syātsamucchritiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
--- सेवापि चतुरङ्गुलमेव वा। कुर्याज्जाला विस्तारं श्रीवत्से नन्दने यथा
--- sevāpi caturaṅgulameva vā| kuryājjālā vistāraṃ śrīvatse nandane yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्ताराद्द्विगुणोत्सेधः स्कन्धः षड्भागविस्तृतः। उत्सेधस्य त्रिभागेन जङ्घोत्सेधो विधीयते
vistārāddviguṇotsedhaḥ skandhaḥ ṣaḍbhāgavistṛtaḥ| utsedhasya tribhāgena jaṅghotsedho vidhīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीयांशेन जङ्घायाः कुर्वीत खुरपिण्डिकाम्। मेखलान्तरपत्रं च विदध्यात्सार्धभागिकम्
tṛtīyāṃśena jaṅghāyāḥ kurvīta khurapiṇḍikām| mekhalāntarapatraṃ ca vidadhyātsārdhabhāgikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विभाज्या दशभिर्भागैः पूर्ववत्स्कन्धविस्तृतिः। सार्धद्विगुणविस्तृत्या पूर्वा कर्कटना भवेत्
vibhājyā daśabhirbhāgaiḥ pūrvavatskandhavistṛtiḥ| sārdhadviguṇavistṛtyā pūrvā karkaṭanā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्गुणेन सूत्रेण मध्या कर्कटना भवेत्। श्रीवार्धभागमुत्सेधात्कुमुदं कुम्भकं पुनः
caturguṇena sūtreṇa madhyā karkaṭanā bhavet| śrīvārdhabhāgamutsedhātkumudaṃ kumbhakaṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्मिन्नामलसारं च यथा चाद्ये तथा भवेत्। श्रीवत्सः ।। पद्मनाभमथ ब्रूमः पद्मशालाभिरन्वितम्
asminnāmalasāraṃ ca yathā cādye tathā bhavet| śrīvatsaḥ || padmanābhamatha brūmaḥ padmaśālābhiranvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वितीयः पद्मको ह्येष पद्ममालाधरः शुभः। सर्वमन्यत्प्रमाणं तु पद्मस्वस्तिकयोर्यथा
dvitīyaḥ padmako hyeṣa padmamālādharaḥ śubhaḥ| sarvamanyatpramāṇaṃ tu padmasvastikayoryathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्मनाभः ।। वैराजमथ वक्ष्यामि स विज्ञेयो विमानवत्। रूपशिख---मुत्सेधस्तम्भग्रीव---रूपकम्
padmanābhaḥ || vairājamatha vakṣyāmi sa vijñeyo vimānavat| rūpaśikha---mutsedhastambhagrīva---rūpakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सभातोरणनिर्यूहसिंहकर्णाश्च तादृशैः। साधारं चतुरश्रं च तं कुर्यात्पञ्चभूमिकम्
sabhātoraṇaniryūhasiṃhakarṇāśca tādṛśaiḥ| sādhāraṃ caturaśraṃ ca taṃ kuryātpañcabhūmikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमानसदृशाकारो वैराजोऽयमुदाहृतः। वैराजः ।। ब्रूमोऽथ वृत्तकं मूले चतुरश्रः प्रकीर्तितः
vimānasadṛśākāro vairājo'yamudāhṛtaḥ| vairājaḥ || brūmo'tha vṛttakaṃ mūle caturaśraḥ prakīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जङ्घामूले ततोऽष्टाभिस्त्रिर्वृत्तो भागतृतीयके। मूलमध्याग्रतः पूर्णं तं कुर्यात्सर्वतोदिशम्
jaṅghāmūle tato'ṣṭābhistrirvṛtto bhāgatṛtīyake| mūlamadhyāgrataḥ pūrṇaṃ taṃ kuryātsarvatodiśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भद्रा कारं च भद्रे षु विभागे चतुरश्रके। अष्टाश्रिवज्जकाकारा वृत्ते स्वस्तिकसन्निभम्
bhadrā kāraṃ ca bhadre ṣu vibhāge caturaśrake| aṣṭāśrivajjakākārā vṛtte svastikasannibham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा मूलविभागेन लतिनः स्वस्तिकोदयः। तथा वृद्धिप्रमाणाभ्यामयमप्याद्यवद्भवेत्
yathā mūlavibhāgena latinaḥ svastikodayaḥ| tathā vṛddhipramāṇābhyāmayamapyādyavadbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृत्तकः ।। नन्द्यावर्तमथ ब्रूमो दशधा तं विभाजयेत्। पादोमध्यंशविस्तारो कर्णौ कुर्वीत पार्श्वयोः
vṛttakaḥ || nandyāvartamatha brūmo daśadhā taṃ vibhājayet| pādomadhyaṃśavistāro karṇau kurvīta pārśvayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्भागप्रविस्तारं भद्र मस्य प्रकल्पयेत्। सपादपदिकं कुर्याच्छालाकर्णान्तरे रथम्
caturbhāgapravistāraṃ bhadra masya prakalpayet| sapādapadikaṃ kuryācchālākarṇāntare ratham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलाधाररथं कर्णतः शालान्तेषु यथेष्टतः। ष---सु शिखरायामास्तन्मध्ये वलभी भवेत्
jalādhārarathaṃ karṇataḥ śālānteṣu yatheṣṭataḥ| ṣa---su śikharāyāmāstanmadhye valabhī bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलमार्गं च कुर्वीत शालाकर्णान्तमूलयोः। प्रमाणमन्यथा किञ्चिद्भूसिंहस्येव कारयेत्
jalamārgaṃ ca kurvīta śālākarṇāntamūlayoḥ| pramāṇamanyathā kiñcidbhūsiṃhasyeva kārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुपर्णः ।। प्रमाणमथ सिंहस्य लक्षणं चाभिधीयते। दशधा क्षेत्रविस्तारं विभजेत् सर्वतः समम्
suparṇaḥ || pramāṇamatha siṃhasya lakṣaṇaṃ cābhidhīyate| daśadhā kṣetravistāraṃ vibhajet sarvataḥ samam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विभागौ मूलकर्णौ तु कर्तव्यौ वामदक्षिणौ। मूलभद्र स्य विस्तारः षड्भिर्भागैर्विधीयते
dvibhāgau mūlakarṇau tu kartavyau vāmadakṣiṇau| mūlabhadra sya vistāraḥ ṣaḍbhirbhāgairvidhīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्तारो द्विगुणः कार्यः स्कन्धोत्सेधप्रमाणतः। पञ्चभागोच्छ्रिता जङ्घा मेखला सार्धभागिकी
vistāro dviguṇaḥ kāryaḥ skandhotsedhapramāṇataḥ| pañcabhāgocchritā jaṅghā mekhalā sārdhabhāgikī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खुरकं वेदिबन्धं च तत्त्रिभागेन कल्पयेत्। भागत्रयोच्छ्रितानि स्युः शृङ्गाणि च चतुर्दिशम्
khurakaṃ vedibandhaṃ ca tattribhāgena kalpayet| bhāgatrayocchritāni syuḥ śṛṅgāṇi ca caturdiśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिंहस्य कर्णवन्मध्ये वलभ्या भूषयेद्बुधः। सर्वमन्यत्प्रमाणं च सर्वतोभद्र वद्भवेत्
siṃhasya karṇavanmadhye valabhyā bhūṣayedbudhaḥ| sarvamanyatpramāṇaṃ ca sarvatobhadra vadbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिंहः। विचित्रकूटं वक्ष्यामो दशधा तं विभाजयेत्। द्विभागिको मूलभद्र स्य हस्ततुल्याङ्गुलो भवेत्
siṃhaḥ| vicitrakūṭaṃ vakṣyāmo daśadhā taṃ vibhājayet| dvibhāgiko mūlabhadra sya hastatulyāṅgulo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालामध्यप्रदेशे तु वलभीं सन्निवेशयेत्। कूटे द्वे सर्वतो न्यस्येच्छ्लिष्टे---मूलक---योः
śālāmadhyapradeśe tu valabhīṃ sanniveśayet| kūṭe dve sarvato nyasyecchliṣṭe---mūlaka---yoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष भेदः समुद्दिष्टः शाला स्यात्कूटवर्जिता। प्रमाणमन्यत्सर्वं तु विज्ञेयं चित्रकूटवत्
eṣa bhedaḥ samuddiṣṭaḥ śālā syātkūṭavarjitā| pramāṇamanyatsarvaṃ tu vijñeyaṃ citrakūṭavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्रकूटः ।। योगपीठमथ ब्रूमस्त्रिविष्टपमिवोत्तमम्। विभजेद्भागविंशत्या चतुरश्रं समन्ततः
citrakūṭaḥ || yogapīṭhamatha brūmastriviṣṭapamivottamam| vibhajedbhāgaviṃśatyā caturaśraṃ samantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोष्ठान्यद्भागविस्तारा कुर्याद्दिक्षु विदिक्षु च। भागिकौ जलमार्गौ च विदध्याद्वामदक्षिणौ
koṣṭhānyadbhāgavistārā kuryāddikṣu vidikṣu ca| bhāgikau jalamārgau ca vidadhyādvāmadakṣiṇau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्तारात्तेषु गर्भः स्याद्भागत्रितयसंमितः। पञ्चभागोच्छ्रिता जङ्घा कपोतान्तरवर्जिता
vistārātteṣu garbhaḥ syādbhāgatritayasaṃmitaḥ| pañcabhāgocchritā jaṅghā kapotāntaravarjitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खुरकं वेदिबन्धं च कुर्याद्भागत्रयोच्छ्रितम्। विस्तारात्कुर्याद्दिक्षु द्विगुणोच्छ्रायः कार्योऽयं पञ्चभूमिकः। सिंहकर्णै रथैर्घण्टाभ्रमिकास्तम्भतोरणैः। रचनास्य विधातव्या कथिता पुष्पके तथा
khurakaṃ vedibandhaṃ ca kuryādbhāgatrayocchritam| vistārātkuryāddikṣu dviguṇocchrāyaḥ kāryo'yaṃ pañcabhūmikaḥ| siṃhakarṇai rathairghaṇṭābhramikāstambhatoraṇaiḥ| racanāsya vidhātavyā kathitā puṣpake tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सान्धारः केवलं कार्यः प्रासादोऽयं विचक्षणैः। योगपीठः ।। घण्टानादमथ ब्रूमः स भवेत्पञ्चभूमिकः
sāndhāraḥ kevalaṃ kāryaḥ prāsādo'yaṃ vicakṣaṇaiḥ| yogapīṭhaḥ || ghaṇṭānādamatha brūmaḥ sa bhavetpañcabhūmikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टाश्रिकोणः कर्तव्यः संस्थानात्पुष्पकोऽपरः। भैरवो भद्र काली च स्थाप्य चात्र पाठको
aṣṭāśrikoṇaḥ kartavyaḥ saṃsthānātpuṣpako'paraḥ| bhairavo bhadra kālī ca sthāpya cātra pāṭhako
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घण्टानादः ।। पताकिनमथ ब्रूमो वातोद्भूतमिवार---। लतिनं लतिनाकारं विभक्तं सर्वतोदिशम्
ghaṇṭānādaḥ || patākinamatha brūmo vātodbhūtamivāra---| latinaṃ latinākāraṃ vibhaktaṃ sarvatodiśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं चण्डिकायाः कुर्वीत रुचकं वर्धमानकम्। वृक्षपताकिनं वक्ष्यामि --- भृतं शाखिनं यथा
taṃ caṇḍikāyāḥ kurvīta rucakaṃ vardhamānakam| vṛkṣapatākinaṃ vakṣyāmi --- bhṛtaṃ śākhinaṃ yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पताकिनः ।। गुहाधरमथ ब्रूमः श्रीपुष्टिसौखदायिनम्। विभक्ते दशधा क्षेत्रे भद्रं स्याद्गर्भमानतः
patākinaḥ || guhādharamatha brūmaḥ śrīpuṣṭisaukhadāyinam| vibhakte daśadhā kṣetre bhadraṃ syādgarbhamānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्धेन मूलगर्भस्य कार्यो भद्र स्य निर्गमः। सार्धभागप्रविष्टारौ कर्णौ द्वौ द्वौ च पार्श्वयोः
ardhena mūlagarbhasya kāryo bhadra sya nirgamaḥ| sārdhabhāgapraviṣṭārau karṇau dvau dvau ca pārśvayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलाधा मूलकर्णान्ते कर्तव्यः पार्श्वयोर्द्वयोः। तद्द्वारमध्यदेशे तु विन्यस्येत्स्तम्भतोरणम्
jalādhā mūlakarṇānte kartavyaḥ pārśvayordvayoḥ| taddvāramadhyadeśe tu vinyasyetstambhatoraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्तारद्विगुणोत्सेधश्चतुःशृङ्गश्चतुर्मुखः। भूग्रीवामेखलाजङ्घाः कुम्भकामलसारके
vistāradviguṇotsedhaścatuḥśṛṅgaścaturmukhaḥ| bhūgrīvāmekhalājaṅghāḥ kumbhakāmalasārake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिंहस्येव प्रकुर्वीत गुहाधारस्ततो भवेत्। द्वारभेदेन नामास्य प्रासादस्य विनिर्मितम्
siṃhasyeva prakurvīta guhādhārastato bhavet| dvārabhedena nāmāsya prāsādasya vinirmitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुहाधरः ।। कथयामोऽथ शालाकं दशधा तं विभाजयेत्। द्विभागिकौ मूलकर्णौ षड्भागा भद्र विस्तृतिः
guhādharaḥ || kathayāmo'tha śālākaṃ daśadhā taṃ vibhājayet| dvibhāgikau mūlakarṇau ṣaḍbhāgā bhadra vistṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वाराणि भद्र मध्ये स्युर्मूलद्वारसमानि तु। चतुर्बाहुश्चतुर्द्वारो द्वितीयो रुचको ह्यसौ
dvārāṇi bhadra madhye syurmūladvārasamāni tu| caturbāhuścaturdvāro dvitīyo rucako hyasau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वारमानेन नामास्य शालाक इति कीरितम्। प्रमाणमन्यद्यत्किञ्चिद्भद्र कस्येव तद्भवेत्
dvāramānena nāmāsya śālāka iti kīritam| pramāṇamanyadyatkiñcidbhadra kasyeva tadbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालाकः। इदानीं वेणुकं ब्रूमश्चतुरश्रं समं शुभम्। न कुर्याद्भद्र निष्क्राममात्रच्छत्रात्मनः शुभम्
śālākaḥ| idānīṃ veṇukaṃ brūmaścaturaśraṃ samaṃ śubham| na kuryādbhadra niṣkrāmamātracchatrātmanaḥ śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्तारद्विगुणोच्छ्रायः कुम्भाग्रं यचेदिष्यत्। शिखाद्विगुणमानस्य जङ्घा त्र्यंशेन कल्पते
vistāradviguṇocchrāyaḥ kumbhāgraṃ yacediṣyat| śikhādviguṇamānasya jaṅghā tryaṃśena kalpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जङ्घात्रिभागमुत्सेधात्कार्या खुरवरण्डिका। कपोतान्तरपत्रं च कर्तव्यं साधभागिकम्
jaṅghātribhāgamutsedhātkāryā khuravaraṇḍikā| kapotāntarapatraṃ ca kartavyaṃ sādhabhāgikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्भागोन सूत्रेण वेणुकोशं समालिखेत्। सर्वतः शोभनं कुर्यात्तं कपोतविनिर्गमे
caturbhāgona sūtreṇa veṇukośaṃ samālikhet| sarvataḥ śobhanaṃ kuryāttaṃ kapotavinirgame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखेऽस्य सिंहकर्णाः स्युश्चन्द्र शालाविवर्जिताः। प्रमाणमस्य यत्किञ्चिद्वेणुकं च विधीयते
mukhe'sya siṃhakarṇāḥ syuścandra śālāvivarjitāḥ| pramāṇamasya yatkiñcidveṇukaṃ ca vidhīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेणुकम् । । इदानीं कुञ्जरं ब्रूमो गजलक्षणलक्षितम्। अर्धसूत्रेण तत्साम्नः पृष्ठतो वृत्तमालिखेत्
veṇukam | | idānīṃ kuñjaraṃ brūmo gajalakṣaṇalakṣitam| ardhasūtreṇa tatsāmnaḥ pṛṣṭhato vṛttamālikhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्भागा भवेज्जङ्घा मेखला सार्धभागिका। वृत्ताकारं पृष्ठदेशे तं कुर्वीत विचक्षणः
caturbhāgā bhavejjaṅghā mekhalā sārdhabhāgikā| vṛttākāraṃ pṛṣṭhadeśe taṃ kurvīta vicakṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालासु सिंहकर्णाः स्युः पार्श्वतः पृष्ठतोऽग्रतः। कर्णाश्च तस्य कर्तव्याः शृङ्गैः सर्वेऽपि पूरिताः
śālāsu siṃhakarṇāḥ syuḥ pārśvataḥ pṛṣṭhato'grataḥ| karṇāśca tasya kartavyāḥ śṛṅgaiḥ sarve'pi pūritāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्यप्रदेशे वलभी कर्तव्या चातिशोभना। यत्किञ्चित्तत्प्रमाणं तु यथैवाद्ये तथा भवेत्
madhyapradeśe valabhī kartavyā cātiśobhanā| yatkiñcittatpramāṇaṃ tu yathaivādye tathā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुञ्जरः ।। अथ हर्षं प्रवक्ष्यामश्चतुरश्रं मनोरमम्। विस्तारात्सार्ध उत्सेधः स्याद्ध्यटां मस्तकावधेः
kuñjaraḥ || atha harṣaṃ pravakṣyāmaścaturaśraṃ manoramam| vistārātsārdha utsedhaḥ syāddhyaṭāṃ mastakāvadheḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छाद्यरूपं च कुर्वीत चतुरश्रं चतुर्दिशम्। शुकनासं सुखातेन शोभितं परिकर्मणा
chādyarūpaṃ ca kurvīta caturaśraṃ caturdiśam| śukanāsaṃ sukhātena śobhitaṃ parikarmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जङ्घामेखलयोश्च---सुरपिण्डस्य चोच्छ्रितिः। घण्टाग्रं चन्द्र शाला च च्छाद्यकं च यदृच्छया
jaṅghāmekhalayośca---surapiṇḍasya cocchritiḥ| ghaṇṭāgraṃ candra śālā ca cchādyakaṃ ca yadṛcchayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्यात्प्रमाणमन्यच्च यथैव मनसः प्रियम्। हर्षणः ।। इदानीं विजयं ब्रूमः प्रासादं सार्धशोभनम्
kuryātpramāṇamanyacca yathaiva manasaḥ priyam| harṣaṇaḥ || idānīṃ vijayaṃ brūmaḥ prāsādaṃ sārdhaśobhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लतिनो वर्धमानेन --- विभाजयेत्। शुकनासोदयं न्यस्येदंशोनशिखरोदयम्
latino vardhamānena --- vibhājayet| śukanāsodayaṃ nyasyedaṃśonaśikharodayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्रप्राग्ग्रीवकौ कार्यौ रथकौ वामदक्षिणौ। कर्तव्योर्ध्वलतश्चापं पूर्णः सर्वतोदिशम्
agraprāggrīvakau kāryau rathakau vāmadakṣiṇau| kartavyordhvalataścāpaṃ pūrṇaḥ sarvatodiśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विजयो वर्धमानश्च प्रमाणेन समावुभौ। अलिन्दभेदान्नामास्य कृतं विजय इत्यदः
vijayo vardhamānaśca pramāṇena samāvubhau| alindabhedānnāmāsya kṛtaṃ vijaya ityadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महापद्मः। ब्रूमोऽथ हर्म्यं प्रासादं तं कुर्यादेकभूमिकम्। दारुजं चतुरश्रं च पट्टतुलाभित्तिभिः
mahāpadmaḥ| brūmo'tha harmyaṃ prāsādaṃ taṃ kuryādekabhūmikam| dārujaṃ caturaśraṃ ca paṭṭatulābhittibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दण्डच्छाद्यं च कुर्वीत समन्ताच्च चतुष्किकाम्। ऊर्ध्वतस्तुम्बिकाक्रान्तं पद्मखण्डविभूषितम्
daṇḍacchādyaṃ ca kurvīta samantācca catuṣkikām| ūrdhvatastumbikākrāntaṃ padmakhaṇḍavibhūṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखैः पत्रैर्गवाक्षैश्च वेदिकास्तम्भतोरणैः। वलभीशालभञ्जीभिः सिंहकर्णैश्च भूषयेत्
mukhaiḥ patrairgavākṣaiśca vedikāstambhatoraṇaiḥ| valabhīśālabhañjībhiḥ siṃhakarṇaiśca bhūṣayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्तारमस्य हर्म्यस्य कुर्यादुच्छ्रयसंमितम्। हर्म्यः ।। इदानीमुज्जयन्तस्य लक्षणं सम्प्रचक्ष्महे
vistāramasya harmyasya kuryāducchrayasaṃmitam| harmyaḥ || idānīmujjayantasya lakṣaṇaṃ sampracakṣmahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्याद्भूहर्म्यमानेऽत्र द्वारि मण्डपभूषितम्। चतुर्द्वारं च कुर्वीत सर्वतो मण्डपान्वितम्
kuryādbhūharmyamāne'tra dvāri maṇḍapabhūṣitam| caturdvāraṃ ca kurvīta sarvato maṇḍapānvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमाणमन्यदप्यस्य हर्म्यस्येवाखिलं भवेत्। उज्जयन्तः ।। इदानीमभिधास्यामो गन्धमादनलक्षणम्
pramāṇamanyadapyasya harmyasyevākhilaṃ bhavet| ujjayantaḥ || idānīmabhidhāsyāmo gandhamādanalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हर्म्यमानेन कर्तव्यः प्रासादो गन्धमादनः। अग्रतः पृष्ठदेशे च मण्डपं तस्य कारयेत्
harmyamānena kartavyaḥ prāsādo gandhamādanaḥ| agrataḥ pṛṣṭhadeśe ca maṇḍapaṃ tasya kārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुष्कीजालपक्ष्माद्या वामदक्षिणभागयोः। प्रमाणमस्य कर्तव्यं यथा हर्म्यस्य कीर्तितम्
catuṣkījālapakṣmādyā vāmadakṣiṇabhāgayoḥ| pramāṇamasya kartavyaṃ yathā harmyasya kīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धमादनः। ब्रूमोऽथ शतशृङ्गं स त्रिविष्टपसमो भवेत्। विभजेद्भागविंशत्या पञ्च भौमं च कारयेत्
gandhamādanaḥ| brūmo'tha śataśṛṅgaṃ sa triviṣṭapasamo bhavet| vibhajedbhāgaviṃśatyā pañca bhaumaṃ ca kārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
---द्विभागानि कूटानि सैकमण्डशतं भवेत्। भूमौ भूमौ च शृङ्गाणि भूविस्तारदशांशतः
---dvibhāgāni kūṭāni saikamaṇḍaśataṃ bhavet| bhūmau bhūmau ca śṛṅgāṇi bhūvistāradaśāṃśataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमाणमस्य यत्किञ्चित्तत्त्रिविष्टपवद्भवेत्। निरवद्यः ।। विभ्रान्तमथ वक्ष्यामः सर्वतोभद्र सन्निभम्
pramāṇamasya yatkiñcittattriviṣṭapavadbhavet| niravadyaḥ || vibhrāntamatha vakṣyāmaḥ sarvatobhadra sannibham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सान्धारं तं प्रकुर्वीत सर्वतो मण्डपैर्युतम्। गवाक्षा वेदिजालाद्याः कुर्याद्दिक्षु चतुष्किकाः
sāndhāraṃ taṃ prakurvīta sarvato maṇḍapairyutam| gavākṣā vedijālādyāḥ kuryāddikṣu catuṣkikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विभ्रान्तः ।। मनोहरमथ ब्रूमः स भवेन्मण्डपो यथा। साच्छाद्यतोरणैर्दिक्षु चतुर्द्वारः समण्डपः
vibhrāntaḥ || manoharamatha brūmaḥ sa bhavenmaṇḍapo yathā| sācchādyatoraṇairdikṣu caturdvāraḥ samaṇḍapaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदिषण्डाम्बुमार्गाद्यैः प्रतोलीद्वारजालिकैः। सिंहपीठतलन्यासैः कलशैः परिपूरितः
vediṣaṇḍāmbumārgādyaiḥ pratolīdvārajālikaiḥ| siṃhapīṭhatalanyāsaiḥ kalaśaiḥ paripūritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृत्तस्तम्भस्तुलाच्छन्नो बहिश्छाद्येन भूषितः। सिंहव्यालगजैः पत्रैर्मुखे सस्तम्भतोरणैः
vṛttastambhastulācchanno bahiśchādyena bhūṣitaḥ| siṃhavyālagajaiḥ patrairmukhe sastambhatoraṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः कार्यं प्रमाणं तु यथाशोभं विधीयते। मनोहरः ।। वृत्तवृत्तायतौ ब्रूमस्तयोः कम्बुसमाकृतिः
punaḥ kāryaṃ pramāṇaṃ tu yathāśobhaṃ vidhīyate| manoharaḥ || vṛttavṛttāyatau brūmastayoḥ kambusamākṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृत्तस्तत्र तलन्यासचतुरस्रॐशपञ्चकम्। वृत्ताद्यमूर्ध्वतो वृत्तं यथाशोभं समुत्थितम्
vṛttastatra talanyāsacaturasraoṃśapañcakam| vṛttādyamūrdhvato vṛttaṃ yathāśobhaṃ samutthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्यान्मुखायतं चान्यं सिंहकर्णान्वितं मुखे। वृत्तवृत्तायतौ ।। चैत्यस्य लक्षणं ब्रूमः स स्याच्छात्रयान्वितः
kuryānmukhāyataṃ cānyaṃ siṃhakarṇānvitaṃ mukhe| vṛttavṛttāyatau || caityasya lakṣaṇaṃ brūmaḥ sa syācchātrayānvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्याकारः प्रमाणं च यथा वृत्ते तथा भवेत् । चैत्यः ।। किङ्किणीकमथ ब्रूमः पञ्चाण्डं नवभूमिकम्
asyākāraḥ pramāṇaṃ ca yathā vṛtte tathā bhavet | caityaḥ || kiṅkiṇīkamatha brūmaḥ pañcāṇḍaṃ navabhūmikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृत्तकूटाः शुभाः कार्याः सर्वेऽमी शुभलक्षणाः। किङ्किणीकः ।। इदानीं लयनं ब्रूमः स शैलखननाद्भवेत्
vṛttakūṭāḥ śubhāḥ kāryāḥ sarve'mī śubhalakṣaṇāḥ| kiṅkiṇīkaḥ || idānīṃ layanaṃ brūmaḥ sa śailakhananādbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निःश्रेण्यारोहसोपाननिर्यूहकगवाक्षकान्। वेदीभ्रमविटङ्कांश्च प्रतोलीद्वारसंयुतान्
niḥśreṇyārohasopānaniryūhakagavākṣakān| vedībhramaviṭaṅkāṃśca pratolīdvārasaṃyutān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्कीर्णानाचरे तरप्राग्रीवन्मानं च । लयनम् ।। इदानीं पट्टिसं ब्रूमः प्रासादं वस्त्रसम्भवम्
utkīrṇānācare taraprāgrīvanmānaṃ ca | layanam || idānīṃ paṭṭisaṃ brūmaḥ prāsādaṃ vastrasambhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बोहातो जालपादैश्च वेदीषण्डैश्च मण्डितम्। कूर्मपृष्ठं प्रदातव्यमिच्छता शुभलक्षणम्
bohāto jālapādaiśca vedīṣaṇḍaiśca maṇḍitam| kūrmapṛṣṭhaṃ pradātavyamicchatā śubhalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पट्टिसः ।। विभवः कथ्यते स स्यात् सुर्यामन्यसमाश्रयः। दारवे दारवो योज्यः शैलजे शैलसम्भवः
paṭṭisaḥ || vibhavaḥ kathyate sa syāt suryāmanyasamāśrayaḥ| dārave dāravo yojyaḥ śailaje śailasambhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृन्मये मृन्मयः कार्यश्चयने चयनोद्भवः। प्रत्यन्तग्रामखेटेषु दारुस्तम्भैर्विधीयते
mṛnmaye mṛnmayaḥ kāryaścayane cayanodbhavaḥ| pratyantagrāmakheṭeṣu dārustambhairvidhīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.