Library·Bhoja: Samarāṅgaṇa-sūtradhāra·63

Bhoja: Samarāṅgaṇa-sūtradhāra 63

अथ मेर्वादिविंशिकानागरप्रासादलक्षणं नाम त्रिषष्टितमोऽध्यायः। अधुना नागरान्ब्रूमो प्रासादान्नामलक्षणैः। मेरुमन्दरकैलासाः कुम्भोऽथ मृगराड्गजः

atha mervādiviṃśikānāgaraprāsādalakṣaṇaṃ nāma triṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ| adhunā nāgarānbrūmo prāsādānnāmalakṣaṇaiḥ| merumandarakailāsāḥ kumbho'tha mṛgarāḍgajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमानच्छन्दसंज्ञश्च चतुरश्रस्तथापरः। अष्टाश्रिः षोडशाश्रिश्च वर्तुलः सर्वतोदकः

vimānacchandasaṃjñaśca caturaśrastathāparaḥ| aṣṭāśriḥ ṣoḍaśāśriśca vartulaḥ sarvatodakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिंहास्यो नन्दनो नन्दिवर्धनो हंसको वृषः। गरुडः पद्मकाख्यश्च समुद्र इति विंशतिः

siṃhāsyo nandano nandivardhano haṃsako vṛṣaḥ| garuḍaḥ padmakākhyaśca samudra iti viṃśatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागराणामिति प्रोक्ता प्रासादानां समासतः। शतमुद्र श्चतुर्द्वारः षोडशक्षितिरूर्ध्वतः

nāgarāṇāmiti proktā prāsādānāṃ samāsataḥ| śatamudra ścaturdvāraḥ ṣoḍaśakṣitirūrdhvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विचित्रशिखराकीर्णो मेरुः प्रासाद उच्यते। मन्दरो द्वादशतलः कैलासो नवभूमिकः

vicitraśikharākīrṇo meruḥ prāsāda ucyate| mandaro dvādaśatalaḥ kailāso navabhūmikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेकशिखरश्चित्रश्चतुर्द्वारो महोच्छ्रितिः। विमानच्छन्दकस्त्वष्टभूमिकः परिकीर्तितः

anekaśikharaścitraścaturdvāro mahocchritiḥ| vimānacchandakastvaṣṭabhūmikaḥ parikīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विंशत्यण्डकसंयुक्तः सप्तभूर्नन्दिवर्धनः। षड्भूमिर्नन्दनः कार्यः प्रासादः षोडशाण्डकः

viṃśatyaṇḍakasaṃyuktaḥ saptabhūrnandivardhanaḥ| ṣaḍbhūmirnandanaḥ kāryaḥ prāsādaḥ ṣoḍaśāṇḍakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चभूः सर्वतोभद्रो भद्र शालाविभूषितः। अनेकशिखराकीर्णः कर्तव्यः प्रचुराण्डकः

pañcabhūḥ sarvatobhadro bhadra śālāvibhūṣitaḥ| anekaśikharākīrṇaḥ kartavyaḥ pracurāṇḍakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वलभिच्छन्दकः कार्यो देवतानां वृषः सदा। वृषस्तु स्वोच्छ्रितेस्तुल्यः सर्वतः स्वस्ति वर्तितः

valabhicchandakaḥ kāryo devatānāṃ vṛṣaḥ sadā| vṛṣastu svocchritestulyaḥ sarvataḥ svasti vartitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मण्डलं स तु विज्ञेय एकाण्डकविभूषितः। सिंहः सिंहाकृतिर्ज्ञेयो गजो गजसमाकृतिः

maṇḍalaṃ sa tu vijñeya ekāṇḍakavibhūṣitaḥ| siṃhaḥ siṃhākṛtirjñeyo gajo gajasamākṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुम्भः कुम्भाकृतिस्तद्वद्भूमिकानवकोच्छ्रितः। अञ्जलीपुटसंस्थानः पञ्चाण्डकविभूषितः

kumbhaḥ kumbhākṛtistadvadbhūmikānavakocchritaḥ| añjalīpuṭasaṃsthānaḥ pañcāṇḍakavibhūṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षोडशाश्रिः समन्ताच्च विज्ञेयः स समुद्र कः। पार्श्वयोश्चन्द्र शाला च उच्छ्रायात्स द्विभूमिकः

ṣoḍaśāśriḥ samantācca vijñeyaḥ sa samudra kaḥ| pārśvayoścandra śālā ca ucchrāyātsa dvibhūmikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथाष्टाश्रिः पद्मनिभो भूमिकात्रयमुच्छ्रितः। षोडशाश्रिः स विज्ञेयो विचित्रशिखरः शुभः

tathāṣṭāśriḥ padmanibho bhūmikātrayamucchritaḥ| ṣoḍaśāśriḥ sa vijñeyo vicitraśikharaḥ śubhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृगराजस्तु विख्यातश्चन्द्र शालाविभूषितः। प्राग्ग्रीवेण विशालेन भूमिकास यदुच्छ्रितः

mṛgarājastu vikhyātaścandra śālāvibhūṣitaḥ| prāggrīveṇa viśālena bhūmikāsa yaducchritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेकचन्द्र शालस्तु गजः प्रासाद उच्यते। पर्यस्तो मृगराजस्तु गरुडो नाम नामतः

anekacandra śālastu gajaḥ prāsāda ucyate| paryasto mṛgarājastu garuḍo nāma nāmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तभूम्युच्छ्रितस्तद्वच्चन्द्र शालात्रयान्वितः। अश्रिभिर्विहरं तस्य षड्भिर्युक्तः समन्ततः

saptabhūmyucchritastadvaccandra śālātrayānvitaḥ| aśribhirviharaṃ tasya ṣaḍbhiryuktaḥ samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्यादन्यो गरुडस्तद्वदुच्छ्राये दशभूमिकः। पद्मकः षोडशाश्रिः स्याद्भूमिकाद्वितयाधिकः

syādanyo garuḍastadvaducchrāye daśabhūmikaḥ| padmakaḥ ṣoḍaśāśriḥ syādbhūmikādvitayādhikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मतुल्यप्राणन वावृक्षश्चतुरश्रकः। पञ्चाण्डमे एकभूमिस्तु गर्भं हस्तचतुष्टयम्

padmatulyaprāṇana vāvṛkṣaścaturaśrakaḥ| pañcāṇḍame ekabhūmistu garbhaṃ hastacatuṣṭayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृषो भवति नात्रायं प्रासादः सर्वकामिकः। सप्तकापञ्चकाभूमिप्रासादो य इहोदिताः

vṛṣo bhavati nātrāyaṃ prāsādaḥ sarvakāmikaḥ| saptakāpañcakābhūmiprāsādo ya ihoditāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिंस्यते समा ज्ञेया ये चान्ये तत्प्रमाणकाः। विचित्रशिखराः कार्याश्चन्द्र शालाविभूषिताः

hiṃsyate samā jñeyā ye cānye tatpramāṇakāḥ| vicitraśikharāḥ kāryāścandra śālāvibhūṣitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे प्राग्ग्रीवसंयुक्ताः कर्तव्यास्तोरणान्विताः। ऐष्टिका दारवा यद्वा शैलजा वाजनाकुलाः

sarve prāggrīvasaṃyuktāḥ kartavyāstoraṇānvitāḥ| aiṣṭikā dāravā yadvā śailajā vājanākulāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्यात्पञ्चाशत्करान्मेरुसूत्रलिङ्गं नवोदयान्। गर्भास्तु द्विगुणा लिङ्गाद्भित्तयः स्युश्चतुष्कराः

syātpañcāśatkarānmerusūtraliṅgaṃ navodayān| garbhāstu dviguṇā liṅgādbhittayaḥ syuścatuṣkarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्धारिका हस्तषट्कं विधातव्या समन्ततः। अन्धारिकां च कुर्वीत बाहाभित्तिं विचक्षणः

andhārikā hastaṣaṭkaṃ vidhātavyā samantataḥ| andhārikāṃ ca kurvīta bāhābhittiṃ vicakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं साधारकः प्रोक्तो मेरुः सर्वगुणान्वितः। प्रासादानां तथान्येषां गर्भो लिङ्गदिशंगुणः

ayaṃ sādhārakaḥ prokto meruḥ sarvaguṇānvitaḥ| prāsādānāṃ tathānyeṣāṃ garbho liṅgadiśaṃguṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रासादगर्भमुत्सृष्टं यच्छेषं तेन कल्पयेत्। सहान्धारिकया सर्वां समभागेन पूर्ववत्

prāsādagarbhamutsṛṣṭaṃ yaccheṣaṃ tena kalpayet| sahāndhārikayā sarvāṃ samabhāgena pūrvavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेर्वाद्या ये विमानान्ताः सं--- पूर्वं प्रकीर्तिताः। शस्तास्ते मृज्य लिङ्गानामन्येषां तु भयावहम्

mervādyā ye vimānāntāḥ saṃ--- pūrvaṃ prakīrtitāḥ| śastāste mṛjya liṅgānāmanyeṣāṃ tu bhayāvaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वावृक्षमुख्या ये तूक्ता नन्दिवर्धनपश्चिमाः। तेऽष्टौ शुभा मध्यमानामन्येषां दुःखदाः स्मृताः

vāvṛkṣamukhyā ye tūktā nandivardhanapaścimāḥ| te'ṣṭau śubhā madhyamānāmanyeṣāṃ duḥkhadāḥ smṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हंसादयः समुद्रा न्ताः पञ्च ये समुदाहृताः। प्रशस्तास्ते समुद्दिष्टा लिङ्गानां विधीयसा

haṃsādayaḥ samudrā ntāḥ pañca ye samudāhṛtāḥ| praśastāste samuddiṣṭā liṅgānāṃ vidhīyasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्दरस्तु करात्कायश्चत्वारिंशत्तु ---। --- लासो विमानोषरोष्टिताः

mandarastu karātkāyaścatvāriṃśattu ---| --- lāso vimānoṣaroṣṭitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्तद्वात्रिंशता कार्यः प्रासादो नन्दिवर्धनः। हस्तांस्तु नन्दनस्त्रिंशत्सर्वतोभद्र एव च

hastadvātriṃśatā kāryaḥ prāsādo nandivardhanaḥ| hastāṃstu nandanastriṃśatsarvatobhadra eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टाविंशतिमष्टाभिः श्रिः षोडशा श्रि स्त्रिभिर्विना। वर्तुलः पद्मकः श्वेतो विमानच्छन्द एव च

aṣṭāviṃśatimaṣṭābhiḥ śriḥ ṣoḍaśā śri stribhirvinā| vartulaḥ padmakaḥ śveto vimānacchanda eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते द्वादशहस्ताः --- कार्या विंशतिहस्तकौ। गजः सिंहश्च कुम्भश्च वलभीछन्दकस्तथा

ete dvādaśahastāḥ --- kāryā viṃśatihastakau| gajaḥ siṃhaśca kumbhaśca valabhīchandakastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चत्वार एते तुल्याः स्युर्हस्तोन्मेडसमानतः। वावृक्षो मृगराजश्च विमानच्छन्द एव च

catvāra ete tulyāḥ syurhastonmeḍasamānataḥ| vāvṛkṣo mṛgarājaśca vimānacchanda eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते द्वादशहस्ताः स्युः प्रमाणेन पृथक्पृथक्। दशहस्तो भवेद्वा स गरुडोऽष्टकरः स्मृतः

ete dvādaśahastāḥ syuḥ pramāṇena pṛthakpṛthak| daśahasto bhavedvā sa garuḍo'ṣṭakaraḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतैः प्रमाणैः प्रासादान् कुर्यादित्यपरे स्थिताः। एकहस्ता द्विहस्ताश्च त्रिहस्ता ये च कीर्तिताः

etaiḥ pramāṇaiḥ prāsādān kuryādityapare sthitāḥ| ekahastā dvihastāśca trihastā ye ca kīrtitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यक्षनागग्रहादीनां विधेया रक्षसां च ते। विधिरेष समुद्दिष्टः प्रासादानां समासतः

yakṣanāgagrahādīnāṃ vidheyā rakṣasāṃ ca te| vidhireṣa samuddiṣṭaḥ prāsādānāṃ samāsataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशेषेण पुनर्ब्रूमो विमानं शुद्धपुष्पकम्। चतुरश्रीकृते क्षेत्रे पञ्चात्रिंशद्विभाजिते

viśeṣeṇa punarbrūmo vimānaṃ śuddhapuṣpakam| caturaśrīkṛte kṣetre pañcātriṃśadvibhājite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रथिका पञ्चभागा स्याद्द्विभागं सलिलान्तरम्। कूट त्रिभागं पञ्जरं कुर्यात्प्राग्ग्रीवकविभूषितम्

rathikā pañcabhāgā syāddvibhāgaṃ salilāntaram| kūṭa tribhāgaṃ pañjaraṃ kuryātprāggrīvakavibhūṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलान्तरं द्वितीयं तु तदपि स्याद्द्विभागिकम्। शालैकादशभागा तु पूर्ववत्सलिलान्तरम्

jalāntaraṃ dvitīyaṃ tu tadapi syāddvibhāgikam| śālaikādaśabhāgā tu pūrvavatsalilāntaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिभागं पञ्जरं कुर्याद् द्विभागं सलिलान्तरम्। कूटं पञ्चकरं प्रान्ते दिक्षु सर्वास्वयं विधिः

tribhāgaṃ pañjaraṃ kuryād dvibhāgaṃ salilāntaram| kūṭaṃ pañcakaraṃ prānte dikṣu sarvāsvayaṃ vidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागरोऽयं तलच्छन्दः प्रासादे शुद्धपुष्पके। जङ्घा सपीठा क्षेत्रार्धविस्तारसदृशोदया

nāgaro'yaṃ talacchandaḥ prāsāde śuddhapuṣpake| jaṅghā sapīṭhā kṣetrārdhavistārasadṛśodayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सार्धैर्द्वितीया दशभिस्तृतीया नवभिः करैः। अष्टहस्ता चतुर्थी स्यात्सप्तहस्ता तु पञ्चमी

sārdhairdvitīyā daśabhistṛtīyā navabhiḥ karaiḥ| aṣṭahastā caturthī syātsaptahastā tu pañcamī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षष्ठी तु भूमिका कार्या प्रमाणेनास्य षट्करा। सप्तमी पञ्चहस्ता तु चतुर्हस्ता ततोऽष्टमी

ṣaṣṭhī tu bhūmikā kāryā pramāṇenāsya ṣaṭkarā| saptamī pañcahastā tu caturhastā tato'ṣṭamī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिहस्तं वेदिकाबन्धं विचित्रं कारयेद्बुधः। विस्ताराद् द्विगुणोच्छ्रायः स्कन्धोऽयं वेदिकाबन्ध

trihastaṃ vedikābandhaṃ vicitraṃ kārayedbudhaḥ| vistārād dviguṇocchrāyaḥ skandho'yaṃ vedikābandha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्कन्धादूर्ध्वं भवेद्घण्टा यदि वामलसारकम्। तद् वर्तुलं शुभं कार्यं घण्टा स्कन्धार्धमुच्छ्रिता

skandhādūrdhvaṃ bhavedghaṇṭā yadi vāmalasārakam| tad vartulaṃ śubhaṃ kāryaṃ ghaṇṭā skandhārdhamucchritā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घण्टाविस्तारतः कुम्भं चतुर्थांशेन कारयेत्। प्रमाणं समुदायेन भूमिकानामुदाहृता

ghaṇṭāvistārataḥ kumbhaṃ caturthāṃśena kārayet| pramāṇaṃ samudāyena bhūmikānāmudāhṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकैकस्या विशेषेण प्रविविच्याधुनोच्यते। प्रमाणेन विधातव्या खकारा भूमिरङ्गिका

ekaikasyā viśeṣeṇa pravivicyādhunocyate| pramāṇena vidhātavyā khakārā bhūmiraṅgikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यं हस्तं तु खुरकं द्विभागा पद्मपत्रिका। भागिका कणकयायस्त्र्यंशं कुमुदं छेद एव च

yaṃ hastaṃ tu khurakaṃ dvibhāgā padmapatrikā| bhāgikā kaṇakayāyastryaṃśaṃ kumudaṃ cheda eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्र्यंशस्तद्द्विगुणः कण्ठः किङ्किणीपल्लवान्वितः। तस्यार्धं पट्टिका कार्या तत्समा गिरिपत्रिका

tryaṃśastaddviguṇaḥ kaṇṭhaḥ kiṅkiṇīpallavānvitaḥ| tasyārdhaṃ paṭṭikā kāryā tatsamā giripatrikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भात्र्यंशावरण्डीतमध्ये पच्छीतलार्धभागिकी। पूर्वप्रोक्तेन कण्ठेन समसूत्रा च सा भवेत्

bhātryaṃśāvaraṇḍītamadhye pacchītalārdhabhāgikī| pūrvaproktena kaṇṭhena samasūtrā ca sā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छेदं तदूर्ध्वं कुर्वीत स्तरमेकं विचक्षणः। पुनः कण्ठःह् प्रदातव्यो भागद्वितयसम्मितः

chedaṃ tadūrdhvaṃ kurvīta staramekaṃ vicakṣaṇaḥ| punaḥ kaṇṭhaḥh pradātavyo bhāgadvitayasammitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पट्तिका स्तरमेकं तु तत्समा गिरिपत्रिका। चतुर्गुणाथ त्रिगुणा कार्याविलकनासिका

paṭtikā staramekaṃ tu tatsamā giripatrikā| caturguṇātha triguṇā kāryāvilakanāsikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तम्भद्वितयमध्ये तु पञ्चयं कर्म कारयेत्। शोभनं तत्तु कर्तव्यं युक्तं तिलकनामया

stambhadvitayamadhye tu pañcayaṃ karma kārayet| śobhanaṃ tattu kartavyaṃ yuktaṃ tilakanāmayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनश्छेदः प्रदातव्यः पूर्वमानेन धीमता। जङ्घा सप्तस्तरा मेठा वरण्डी त्रिस्तरोर्ध्वतः

punaśchedaḥ pradātavyaḥ pūrvamānena dhīmatā| jaṅghā saptastarā meṭhā varaṇḍī tristarordhvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवेदधस्ताज्जङ्घायास्त्रिस्तरलकुम्भकः। घण्टापमण्टपसंयुक्ता माला स्यात् षद्यरात्ततः

bhavedadhastājjaṅghāyāstristaralakumbhakaḥ| ghaṇṭāpamaṇṭapasaṃyuktā mālā syāt ṣadyarāttataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्धेन तस्या लशुनं स्तरेण भरणं भवेत्। कुर्वीत द्विस्तरं कुम्भं गण्डमेकस्तरं ततः

ardhena tasyā laśunaṃ stareṇa bharaṇaṃ bhavet| kurvīta dvistaraṃ kumbhaṃ gaṇḍamekastaraṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उच्छालं द्विस्तरं कुर्याद्वीरगण्डं ततः स्तरम्। द्विस्तरः स्यात्ततः पट्टस्यार्धेन पट्टिका

ucchālaṃ dvistaraṃ kuryādvīragaṇḍaṃ tataḥ staram| dvistaraḥ syāttataḥ paṭṭasyārdhena paṭṭikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्समा गिरिपत्री च वरण्डी त्रिस्तरा ततः। स्तम्भस्योर्ध्वं विधातव्या मनोज्ञा त्र्यर्धपादिका

tatsamā giripatrī ca varaṇḍī tristarā tataḥ| stambhasyordhvaṃ vidhātavyā manojñā tryardhapādikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तरमेकं ततश्छेदस्ततः कण्ठः स्तरत्रयम्। पट्टिका स्तरमेकं स्यात्तत्समा गिरिपत्रिका

staramekaṃ tataśchedastataḥ kaṇṭhaḥ staratrayam| paṭṭikā staramekaṃ syāttatsamā giripatrikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरण्डीं त्रिस्तरां कुर्यादर्धप्रस्तरसंयुतम्। पुनश्छेदः स्तरं कार्यः कण्ठस्तेन समस्ततः

varaṇḍīṃ tristarāṃ kuryādardhaprastarasaṃyutam| punaśchedaḥ staraṃ kāryaḥ kaṇṭhastena samastataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्समा गिरिपत्री च त्र्यंशमामलसारकम्। ततश्छेदं च कण्ठं च गिरिपत्रीं वरण्डिकाम्

tatsamā giripatrī ca tryaṃśamāmalasārakam| tataśchedaṃ ca kaṇṭhaṃ ca giripatrīṃ varaṇḍikām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वमानेन कुर्वीत च्छेदकम्पे तथा पुनः। गिरिपत्रीं स्तरं कुर्यात् त्र्यंशक्तखरंकततः

pūrvamānena kurvīta cchedakampe tathā punaḥ| giripatrīṃ staraṃ kuryāt tryaṃśaktakharaṃkatataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छेदं कण्ठं पत्रिकां च प्रास्तरमेकं ततश्छेदकं कुर्यात्पुनर्बुधः। वरण्डीं त्रिस्तरां कुर्यादर्धप्रस्तरसंयुतम्

chedaṃ kaṇṭhaṃ patrikāṃ ca prāstaramekaṃ tataśchedakaṃ kuryātpunarbudhaḥ| varaṇḍīṃ tristarāṃ kuryādardhaprastarasaṃyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छेदं कण्ठं च पीठं च प्राग्ववामलसारकण्ठं कुर्यात्तथापरम्। पूर्ववद्गिरिपत्रीं च द्विस्तरां वेदिकां ततः

chedaṃ kaṇṭhaṃ ca pīṭhaṃ ca prāgvavāmalasārakaṇṭhaṃ kuryāttathāparam| pūrvavadgiripatrīṃ ca dvistarāṃ vedikāṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छेदं कुर्यात्तदर्धं च ततः कण्ठं स्तरद्वयम्। गिरिपत्रीं ततः कुर्यात्स्तरमेकं सुशोभनाम्

chedaṃ kuryāttadardhaṃ ca tataḥ kaṇṭhaṃ staradvayam| giripatrīṃ tataḥ kuryātstaramekaṃ suśobhanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुरश्रप्रमाणं च कुर्यादामलसारकम्। पद्मपत्रं तु तस्यार्धमुपरिष्टात्प्रकल्पयेत्

caturaśrapramāṇaṃ ca kuryādāmalasārakam| padmapatraṃ tu tasyārdhamupariṣṭātprakalpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुःस्तरो भवेत्कुम्भः स्तरं कण्ठस्ततो भवेत्। स्तरमेकं ततः कर्णो द्विस्तरं बीजपूरकम्

catuḥstaro bhavetkumbhaḥ staraṃ kaṇṭhastato bhavet| staramekaṃ tataḥ karṇo dvistaraṃ bījapūrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्भिः कूटविस्तारं ततो भागे विराजयेत्। द्विभागं मञ्जरी कार्या स्तरसेनैरलङ्कृता

caturbhiḥ kūṭavistāraṃ tato bhāge virājayet| dvibhāgaṃ mañjarī kāryā starasenairalaṅkṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरण्डिकाख्यो बन्धश्च भागं भागं भवेत्ततः। विस्तारं मूलमञ्जर्याः शुकनासां प्रकल्पयेत्

varaṇḍikākhyo bandhaśca bhāgaṃ bhāgaṃ bhavettataḥ| vistāraṃ mūlamañjaryāḥ śukanāsāṃ prakalpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ निर्णीयते द्व्यर्धपादाख्यं तत्र विस्तृतिः। उच्छ्रायाद्द्विगुणा कार्या पञ्चभागक्रमोऽथवा

atha nirṇīyate dvyardhapādākhyaṃ tatra vistṛtiḥ| ucchrāyāddviguṇā kāryā pañcabhāgakramo'thavā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूरसेनोऽथवा कार्यः शुकनासास्त्रिवेत्यसौ । कृत्वा त्रिभागमुच्छ्रायं मकरं चोर्ध्वभागिकम्

śūraseno'thavā kāryaḥ śukanāsāstrivetyasau | kṛtvā tribhāgamucchrāyaṃ makaraṃ cordhvabhāgikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तम्भयुक्तं गुणद्वारं स्योतस्योधिः संप्रताम्। अर्धप्रस्तरसंयुक्तं कुर्यात्पार्श्वयोर्द्वयोः

stambhayuktaṃ guṇadvāraṃ syotasyodhiḥ saṃpratām| ardhaprastarasaṃyuktaṃ kuryātpārśvayordvayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्तव्यं गर्भकूटं वा शुभं तत्र विपश्चिता। द्वितीयभूमिकायां तु पीठं सास्तदशस्तरम्

kartavyaṃ garbhakūṭaṃ vā śubhaṃ tatra vipaścitā| dvitīyabhūmikāyāṃ tu pīṭhaṃ sāstadaśastaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेलान्ततोवती जङ्घा माला कार्या चतुःस्तरा। लशुनं द्विस्तरं प्रोक्तं स्तरं भरणमिष्यते

melāntatovatī jaṅghā mālā kāryā catuḥstarā| laśunaṃ dvistaraṃ proktaṃ staraṃ bharaṇamiṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुम्भं तद्वत्प्रकर्तव्यमुच्छालं द्विगुणान्वितः। गण्डकः स्तरमेकं स्यात्ततः पट्टः स्तरद्वयम्

kumbhaṃ tadvatprakartavyamucchālaṃ dviguṇānvitaḥ| gaṇḍakaḥ staramekaṃ syāttataḥ paṭṭaḥ staradvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्धेन पट्टिका कार्या तथैव गिरिपत्रिका। सूरत्रयं वरण्डी स्याच्छूरसेनैरलङ्कृता

ardhena paṭṭikā kāryā tathaiva giripatrikā| sūratrayaṃ varaṇḍī syācchūrasenairalaṅkṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तरमेकं भवेच्छेदस्ततः कण्ठः स्तरद्वयम्। पट्टिका भागमेकं च तत्समं गिरिपत्रिका

staramekaṃ bhavecchedastataḥ kaṇṭhaḥ staradvayam| paṭṭikā bhāgamekaṃ ca tatsamaṃ giripatrikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिभागं शिखरं कुर्याच्छेदं मे तु भागिकम्। एकं कण्ठं प्रकुर्वीत पथिकां विस्तरं विदुः

tribhāgaṃ śikharaṃ kuryācchedaṃ me tu bhāgikam| ekaṃ kaṇṭhaṃ prakurvīta pathikāṃ vistaraṃ viduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तरमेकं भवेत् कण्ठः पट्टिकापि च तत्समा। गिरिपत्रीं च कुर्वीत भागार्धेन विचक्षणः

staramekaṃ bhavet kaṇṭhaḥ paṭṭikāpi ca tatsamā| giripatrīṃ ca kurvīta bhāgārdhena vicakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वार्धपादिकया युक्ता त्रिस्तरा स्याद्वरण्डिका। छेदं कण्ठं च कुर्वीत पूर्वमानेन बुद्धिमान्

dvārdhapādikayā yuktā tristarā syādvaraṇḍikā| chedaṃ kaṇṭhaṃ ca kurvīta pūrvamānena buddhimān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पट्टिका गिरिपत्री च भागं भागं विधीयते। द्विस्तरं शिखरं कुर्यात्तथा छेदं तु भागिकाम्

paṭṭikā giripatrī ca bhāgaṃ bhāgaṃ vidhīyate| dvistaraṃ śikharaṃ kuryāttathā chedaṃ tu bhāgikām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं कण्ठं प्रकुर्वीत --- पट्टिकाम्। वरण्डिका द्विभास्योदृकारेण समन्विता

evaṃ kaṇṭhaṃ prakurvīta --- paṭṭikām| varaṇḍikā dvibhāsyodṛkāreṇa samanvitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छेदं कण्ठं च पत्री च गिरिवर्ती त्रिभागिका। प्राग्वद्विरिहिर कुर्याद् यथाशोभं प्र ---

chedaṃ kaṇṭhaṃ ca patrī ca girivartī tribhāgikā| prāgvadvirihira kuryād yathāśobhaṃ pra ---

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्थी भूमिका चोर्ध्वं कर्तव्या लक्षणान्विता। त्रयोदशस्तरं पीठं मध्यजङ्घा च तत्समा

caturthī bhūmikā cordhvaṃ kartavyā lakṣaṇānvitā| trayodaśastaraṃ pīṭhaṃ madhyajaṅghā ca tatsamā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुःस्तरा भवेन्माला तदर्धं लशुनं ततः। कुम्भं तेन समं कार्यमुच्छालं द्विस्तरं भवेत्

catuḥstarā bhavenmālā tadardhaṃ laśunaṃ tataḥ| kumbhaṃ tena samaṃ kāryamucchālaṃ dvistaraṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यार्धे गण्डकं कुर्यात् पट्टं तद्द्विगुणं ततः। पट्टिका गिरिपत्री च विधातव्ये स्तरं स्तरम्

tasyārdhe gaṇḍakaṃ kuryāt paṭṭaṃ taddviguṇaṃ tataḥ| paṭṭikā giripatrī ca vidhātavye staraṃ staram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरण्डी त्रिस्तरा कार्या छेदमेकस्तरं विदुः। कुर्वीत द्विस्तरं कण्ठं तदर्धेन तु पट्टिकाम्

varaṇḍī tristarā kāryā chedamekastaraṃ viduḥ| kurvīta dvistaraṃ kaṇṭhaṃ tadardhena tu paṭṭikām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्समां गिरिपत्रीं द्वौ स्तरौ खिरिहिरं ततः। छेदः कण्ठः पट्टिका च गिरिपत्रीति भागिकाः

tatsamāṃ giripatrīṃ dvau starau khirihiraṃ tataḥ| chedaḥ kaṇṭhaḥ paṭṭikā ca giripatrīti bhāgikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरण्डी द्विस्तरा कार्या ततश्छेदः स्तरं भवेत्। कण्ठश्च पत्रिका चेति गिरिपत्रीति भागिकाः

varaṇḍī dvistarā kāryā tataśchedaḥ staraṃ bhavet| kaṇṭhaśca patrikā ceti giripatrīti bhāgikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राग्वकाशिखिरिहिरं कुर्याच्छेदं पूर्वक्रमेण च। द्विस्तरा तिलनासा तु विधातव्या विपश्चिता

prāgvakāśikhirihiraṃ kuryācchedaṃ pūrvakrameṇa ca| dvistarā tilanāsā tu vidhātavyā vipaścitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुर्वीत भागिकं छेदं ततः कण्ठा द्विभागिकी। पट्टिकां भागमेकं च तत्समां गिइ!त्रिकाम्

kurvīta bhāgikaṃ chedaṃ tataḥ kaṇṭhā dvibhāgikī| paṭṭikāṃ bhāgamekaṃ ca tatsamāṃ gii!trikām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घण्टा सप्तस्तरा प्रोक्ता पद्मं द्विस्तरमुच्यते। द्विगुणः कलशस्तस्यां छेदं पूर्ववदाचरेत्

ghaṇṭā saptastarā proktā padmaṃ dvistaramucyate| dviguṇaḥ kalaśastasyāṃ chedaṃ pūrvavadācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊर्ध्वं स्यात्पञ्चमी भूमिः पीठमेकादशस्तरम्। तद्वन्मट्टा भवेज्जङ्घा माला च त्रिस्तरा ततः

ūrdhvaṃ syātpañcamī bhūmiḥ pīṭhamekādaśastaram| tadvanmaṭṭā bhavejjaṅghā mālā ca tristarā tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधस्तरं स्याल्लशुनं स्तरेण भरणं भवेत्। कुम्भं गण्डकसंयुक्तं कुर्यात् सार्धस्तरं बुधः

sādhastaraṃ syāllaśunaṃ stareṇa bharaṇaṃ bhavet| kumbhaṃ gaṇḍakasaṃyuktaṃ kuryāt sārdhastaraṃ budhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उच्छालं द्विस्तरं प्रोक्तं स्तरं गण्डो विधीयते। द्विस्तरः स्यात्तरः पट्टः पट्टस्यार्धेन पट्टिका

ucchālaṃ dvistaraṃ proktaṃ staraṃ gaṇḍo vidhīyate| dvistaraḥ syāttaraḥ paṭṭaḥ paṭṭasyārdhena paṭṭikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्समा गिरिपत्री च त्रिस्तरा तु वरण्डिका। स्तरमेकं भवेच्छेदः कण्ठस्तद्द्विगुणस्ततः

tatsamā giripatrī ca tristarā tu varaṇḍikā| staramekaṃ bhavecchedaḥ kaṇṭhastaddviguṇastataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदर्धं पट्टिका कार्या तथैव गिरिपत्रिका। स्तरकं द्वयं विरिहिरं तदर्धं छेदमाचरेत्

tadardhaṃ paṭṭikā kāryā tathaiva giripatrikā| starakaṃ dvayaṃ virihiraṃ tadardhaṃ chedamācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं कण्ठः पट्टिका च स्यात्तथा गिरिपत्रिका। द्वौ स्तरौ तिलनासा स्याच्छेदः सार्धकरायतः

evaṃ kaṇṭhaḥ paṭṭikā ca syāttathā giripatrikā| dvau starau tilanāsā syācchedaḥ sārdhakarāyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्ठं तद्द्विगुणं कुर्याद्भागेनैकेन पट्टिकाम्। तत्समा गिरिपत्री स्याद्घण्टा पञ्चस्तरा भवेत्

kaṇṭhaṃ taddviguṇaṃ kuryādbhāgenaikena paṭṭikām| tatsamā giripatrī syādghaṇṭā pañcastarā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुर्वीत द्विस्तरं पद्मं शेषं पूर्वक्रमात्ततः। ततो भूमिर्भवेत्षष्ठी पीठं तत्राभिधीयते

kurvīta dvistaraṃ padmaṃ śeṣaṃ pūrvakramāttataḥ| tato bhūmirbhavetṣaṣṭhī pīṭhaṃ tatrābhidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विस्तरा भूमिरङ्गा स्यातुलः खुरकस्ततः। छेदो भवेत्तदर्धेन ततः कण्ठः स्तरद्वयम्

dvistarā bhūmiraṅgā syātulaḥ khurakastataḥ| chedo bhavettadardhena tataḥ kaṇṭhaḥ staradvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पट्टिका भागमेकं स्याद्भागं च गिरिपत्रिका। वरण्डीं द्विस्तरां कुर्यात्तदर्धं छेदमादिशेत्

paṭṭikā bhāgamekaṃ syādbhāgaṃ ca giripatrikā| varaṇḍīṃ dvistarāṃ kuryāttadardhaṃ chedamādiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वादशांशमिदं पीठं जङ्घा माट्टा तदर्धतः। माला तु द्विस्तरा प्रोक्ता लशुनं तत्समं भवेत्

dvādaśāṃśamidaṃ pīṭhaṃ jaṅghā māṭṭā tadardhataḥ| mālā tu dvistarā proktā laśunaṃ tatsamaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भरणं स्तरमेकं तु द्विभागः कलशो भवेत्। उच्छालकं च तत्तुल्यं गण्डो भागं विधीयते

bharaṇaṃ staramekaṃ tu dvibhāgaḥ kalaśo bhavet| ucchālakaṃ ca tattulyaṃ gaṇḍo bhāgaṃ vidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुर्वीत द्विस्तरं पट्टं भागेनैकेन पट्टिकाम्। पूर्ववद्गिरिपत्रीं --- स्तरां तु वरण्डिकाम्

kurvīta dvistaraṃ paṭṭaṃ bhāgenaikena paṭṭikām| pūrvavadgiripatrīṃ --- starāṃ tu varaṇḍikām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तरमेकं भवेच्छेदः कण्ठस्तद्द्विगुणस्ततः। पूर्ववत्पत्रिके द्वे तु द्व्यंशं खिरिहिरं भवेत्

staramekaṃ bhavecchedaḥ kaṇṭhastaddviguṇastataḥ| pūrvavatpatrike dve tu dvyaṃśaṃ khirihiraṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छेदः कण्ठः पट्टिका च गिरिपत्रीति भागिकाः। द्विस्तरा तिलनासा स्याच्छेदः कार्यस्तु भागिकः

chedaḥ kaṇṭhaḥ paṭṭikā ca giripatrīti bhāgikāḥ| dvistarā tilanāsā syācchedaḥ kāryastu bhāgikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विस्तरः स्यात्ततः कण्ठो भागिका कण्ठपट्टिका। भागिकी गिरिपत्री च विधातव्या ततः परम्

dvistaraḥ syāttataḥ kaṇṭho bhāgikā kaṇṭhapaṭṭikā| bhāgikī giripatrī ca vidhātavyā tataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चस्तरान् त्रिभागोनान् कुर्यादामलसारकम्। त्रिस्तरं स्यात्ततः --- शेषं पूर्वक्रमाद्भवेत्

pañcastarān tribhāgonān kuryādāmalasārakam| tristaraṃ syāttataḥ --- śeṣaṃ pūrvakramādbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चम्यां भूमिकायां तु पीठं स्याद्द्वादशस्तरम्। जङ्घा पञ्चस्तरा मेठा माला च स्याद्द्विभागिकी

pañcamyāṃ bhūmikāyāṃ tu pīṭhaṃ syāddvādaśastaram| jaṅghā pañcastarā meṭhā mālā ca syāddvibhāgikī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्धस्तरेण लशुनं स्तरेण भरणं भवेत्। कुम्भं गण्डेन सहितं स्तरं कुर्याद् विचक्षणः

ardhastareṇa laśunaṃ stareṇa bharaṇaṃ bhavet| kumbhaṃ gaṇḍena sahitaṃ staraṃ kuryād vicakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उच्छालं द्विस्तरं कुर्याद्गण्डो भागं विधीयते। पट्टः सार्धस्तरः कार्यः पट्टिका तु स्तरं भवेत्

ucchālaṃ dvistaraṃ kuryādgaṇḍo bhāgaṃ vidhīyate| paṭṭaḥ sārdhastaraḥ kāryaḥ paṭṭikā tu staraṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्समा गिरिपत्री च त्रिस्तरा तु वरण्डिका। छेदो भागत्रिभोगं कण्ठस्यार्धे गुणस्ततः

tatsamā giripatrī ca tristarā tu varaṇḍikā| chedo bhāgatribhogaṃ kaṇṭhasyārdhe guṇastataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पत्रिके द्वे तु भागिक्यौ --- स्तरा तिलनासिका। अर्धप्रस्तारयुक्तासौ कार्याथ प्रस्तरान्विता

patrike dve tu bhāgikyau --- starā tilanāsikā| ardhaprastārayuktāsau kāryātha prastarānvitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छेदं भागेन कुर्वीत कण्ठं तद्द्विगुणं ततः। अर्धप्रस्तरं पूर्ववत्पत्रिके द्वे तु घण्टा स्तरचतुष्टायम्

chedaṃ bhāgena kurvīta kaṇṭhaṃ taddviguṇaṃ tataḥ| ardhaprastaraṃ pūrvavatpatrike dve tu ghaṇṭā staracatuṣṭāyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुर्वीत द्विस्तरं पद्मं शेषं पूर्वक्रमेण तु। अष्टमी भूमिका या तु सा कार्या शुभलक्षणा

kurvīta dvistaraṃ padmaṃ śeṣaṃ pūrvakrameṇa tu| aṣṭamī bhūmikā yā tu sā kāryā śubhalakṣaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेर्वादयो विंशतिरेवमुक्ताः। प्रासादमुख्याः --- भूम्यष्टकान्तास्तदिमान् विदध्यात्। स्याच्छिल्पिनां संसदि पूजनीयः

mervādayo viṃśatirevamuktāḥ| prāsādamukhyāḥ --- bhūmyaṣṭakāntāstadimān vidadhyāt| syācchilpināṃ saṃsadi pūjanīyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.