Library·Bhoja: Samarāṅgaṇa-sūtradhāra·71

Bhoja: Samarāṅgaṇa-sūtradhāra 71

अथ प्रियं वितेऽस्माभिर्विन्यासश्चित्रकर्मणः। चित्रं हि सर्वशिल्पानां मुखं लोकस्य च प्रियम्

atha priyaṃ vite'smābhirvinyāsaścitrakarmaṇaḥ| citraṃ hi sarvaśilpānāṃ mukhaṃ lokasya ca priyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पदे पदे वा कुड्ये वा यथा चित्रं सं वचने। वर्तयः कृतबन्धाश्च लेखामानं यथा भवेत्

pade pade vā kuḍye vā yathā citraṃ saṃ vacane| vartayaḥ kṛtabandhāśca lekhāmānaṃ yathā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्णगव्यक्तिया यादृग्यादृशो वर्तनाक्रमः। नानोन्मानविधिश्चैव नवस्थाने विधिस्तथा

varṇagavyaktiyā yādṛgyādṛśo vartanākramaḥ| nānonmānavidhiścaiva navasthāne vidhistathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्तानां यश्च विन्यासो लक्षणनात्रसंशय। दिव्यानां मानुषाणां च दिव्या सा मुखजन्मना

hastānāṃ yaśca vinyāso lakṣaṇanātrasaṃśaya| divyānāṃ mānuṣāṇāṃ ca divyā sā mukhajanmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गणरक्षःकिन्नराणां कुब्जवामनयस्तेषाम्। विकल्पाकृतिमानानि रूपसंस्थानमेव च

gaṇarakṣaḥkinnarāṇāṃ kubjavāmanayasteṣām| vikalpākṛtimānāni rūpasaṃsthānameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृक्षगुल्मलतावल्लीवीरुधां पापकर्मणाम्। शूराणां दुर्विधानां च धनिनां पृथिवीभृताम्

vṛkṣagulmalatāvallīvīrudhāṃ pāpakarmaṇām| śūrāṇāṃ durvidhānāṃ ca dhanināṃ pṛthivībhṛtām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणानां विसासोडजातन क्रूरकर्मणाम्। मानिनामथ रङ्गोपजीविनां चेह्रङ्गकथ्यते

brāhmaṇānāṃ visāsoḍajātana krūrakarmaṇām| mānināmatha raṅgopajīvināṃ cehraṅgakathyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपलक्षणनैपथ्यं सतीनां राजयोषिताम्। दासीप्रव्रजितारण्डायतिवल्लीषु लक्षणा

rūpalakṣaṇanaipathyaṃ satīnāṃ rājayoṣitām| dāsīpravrajitāraṇḍāyativallīṣu lakṣaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कन्यानामसंकारणां च विध्याना गजवाजिनाम्। मकरव्यालसिंहानां तथा यज्ञोपयोगिनाम्

kanyānāmasaṃkāraṇāṃ ca vidhyānā gajavājinām| makaravyālasiṃhānāṃ tathā yajñopayoginām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विना रात्रिविभागस्य ऋतूनां चापि लक्षणम्। अत्र योज्यं याप्यंभ्र कथं भवति

vinā rātrivibhāgasya ṛtūnāṃ cāpi lakṣaṇam| atra yojyaṃ yāpyaṃbhra kathaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रविभागस्य देवानां रेखाणां चापि लक्षणम्। लक्षणं पञ्चभूतानां तेषामारम्भ एव च

pravibhāgasya devānāṃ rekhāṇāṃ cāpi lakṣaṇam| lakṣaṇaṃ pañcabhūtānāṃ teṣāmārambha eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृकादीनां विहङ्गानां सर्वेषां जलवासिनाम्। चित्रन्यासविधानस्य ब्रूमः सम्प्रति लक्षणम्

vṛkādīnāṃ vihaṅgānāṃ sarveṣāṃ jalavāsinām| citranyāsavidhānasya brūmaḥ samprati lakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मण कर्मा करमे यस्माच्चित्रकर्मणि वर्तते। तस्याङ्गान्यभिधीयन्ते तेन सर्वानि विस्तरात्

karmaṇa karmā karame yasmāccitrakarmaṇi vartate| tasyāṅgānyabhidhīyante tena sarvāni vistarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्तिका प्रथमं तेषां द्वितीयं भूमिबन्धनम्। लेख्यं तृतीयं स्याद् रेखाकर्माणि वर्ततेमिह लक्षणम्

vartikā prathamaṃ teṣāṃ dvitīyaṃ bhūmibandhanam| lekhyaṃ tṛtīyaṃ syād rekhākarmāṇi vartatemiha lakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चमं कर्षकर्मच्च षाष्ठं स्याद् वर्तनाक्रमः। सप्तमं लेखनं लेखकरणं द्विचकर्म तथाष्टमम्

pañcamaṃ karṣakarmacca ṣāṣṭhaṃ syād vartanākramaḥ| saptamaṃ lekhanaṃ lekhakaraṇaṃ dvicakarma tathāṣṭamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सङ्ग्रहोऽयमिति चैव कर्मणः। सूत्रिति तदनुक्रमेणा थः। भावयेन्न खलु मोहमेत्यसौ। चित्रकर्मणि कृती च जायते

saṅgraho'yamiti caiva karmaṇaḥ| sūtriti tadanukrameṇā thaḥ| bhāvayenna khalu mohametyasau| citrakarmaṇi kṛtī ca jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.