अथ प्रियं वितेऽस्माभिर्विन्यासश्चित्रकर्मणः।
चित्रं हि सर्वशिल्पानां मुखं लोकस्य च प्रियम्
atha priyaṃ vite'smābhirvinyāsaścitrakarmaṇaḥ|
citraṃ hi sarvaśilpānāṃ mukhaṃ lokasya ca priyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पदे पदे वा कुड्ये वा यथा चित्रं सं वचने।
वर्तयः कृतबन्धाश्च लेखामानं यथा भवेत्
pade pade vā kuḍye vā yathā citraṃ saṃ vacane|
vartayaḥ kṛtabandhāśca lekhāmānaṃ yathā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्णगव्यक्तिया यादृग्यादृशो वर्तनाक्रमः।
नानोन्मानविधिश्चैव नवस्थाने विधिस्तथा
varṇagavyaktiyā yādṛgyādṛśo vartanākramaḥ|
nānonmānavidhiścaiva navasthāne vidhistathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्तानां यश्च विन्यासो लक्षणनात्रसंशय।
दिव्यानां मानुषाणां च दिव्या सा मुखजन्मना
hastānāṃ yaśca vinyāso lakṣaṇanātrasaṃśaya|
divyānāṃ mānuṣāṇāṃ ca divyā sā mukhajanmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गणरक्षःकिन्नराणां कुब्जवामनयस्तेषाम्।
विकल्पाकृतिमानानि रूपसंस्थानमेव च
gaṇarakṣaḥkinnarāṇāṃ kubjavāmanayasteṣām|
vikalpākṛtimānāni rūpasaṃsthānameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृक्षगुल्मलतावल्लीवीरुधां पापकर्मणाम्।
शूराणां दुर्विधानां च धनिनां पृथिवीभृताम्
vṛkṣagulmalatāvallīvīrudhāṃ pāpakarmaṇām|
śūrāṇāṃ durvidhānāṃ ca dhanināṃ pṛthivībhṛtām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणानां विसासोडजातन क्रूरकर्मणाम्।
मानिनामथ रङ्गोपजीविनां चेह्रङ्गकथ्यते
brāhmaṇānāṃ visāsoḍajātana krūrakarmaṇām|
mānināmatha raṅgopajīvināṃ cehraṅgakathyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूपलक्षणनैपथ्यं सतीनां राजयोषिताम्।
दासीप्रव्रजितारण्डायतिवल्लीषु लक्षणा
rūpalakṣaṇanaipathyaṃ satīnāṃ rājayoṣitām|
dāsīpravrajitāraṇḍāyativallīṣu lakṣaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कन्यानामसंकारणां च विध्याना गजवाजिनाम्।
मकरव्यालसिंहानां तथा यज्ञोपयोगिनाम्
kanyānāmasaṃkāraṇāṃ ca vidhyānā gajavājinām|
makaravyālasiṃhānāṃ tathā yajñopayoginām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विना रात्रिविभागस्य ऋतूनां चापि लक्षणम्।
अत्र योज्यं याप्यंभ्र कथं भवति
vinā rātrivibhāgasya ṛtūnāṃ cāpi lakṣaṇam|
atra yojyaṃ yāpyaṃbhra kathaṃ bhavati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रविभागस्य देवानां रेखाणां चापि लक्षणम्।
लक्षणं पञ्चभूतानां तेषामारम्भ एव च
pravibhāgasya devānāṃ rekhāṇāṃ cāpi lakṣaṇam|
lakṣaṇaṃ pañcabhūtānāṃ teṣāmārambha eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृकादीनां विहङ्गानां सर्वेषां जलवासिनाम्।
चित्रन्यासविधानस्य ब्रूमः सम्प्रति लक्षणम्
vṛkādīnāṃ vihaṅgānāṃ sarveṣāṃ jalavāsinām|
citranyāsavidhānasya brūmaḥ samprati lakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मण कर्मा करमे यस्माच्चित्रकर्मणि वर्तते।
तस्याङ्गान्यभिधीयन्ते तेन सर्वानि विस्तरात्
karmaṇa karmā karame yasmāccitrakarmaṇi vartate|
tasyāṅgānyabhidhīyante tena sarvāni vistarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्तिका प्रथमं तेषां द्वितीयं भूमिबन्धनम्।
लेख्यं तृतीयं स्याद् रेखाकर्माणि वर्ततेमिह लक्षणम्
vartikā prathamaṃ teṣāṃ dvitīyaṃ bhūmibandhanam|
lekhyaṃ tṛtīyaṃ syād rekhākarmāṇi vartatemiha lakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चमं कर्षकर्मच्च षाष्ठं स्याद् वर्तनाक्रमः।
सप्तमं लेखनं लेखकरणं द्विचकर्म तथाष्टमम्
pañcamaṃ karṣakarmacca ṣāṣṭhaṃ syād vartanākramaḥ|
saptamaṃ lekhanaṃ lekhakaraṇaṃ dvicakarma tathāṣṭamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सङ्ग्रहोऽयमिति चैव कर्मणः।
सूत्रिति तदनुक्रमेणा थः।
भावयेन्न खलु मोहमेत्यसौ।
चित्रकर्मणि कृती च जायते
saṅgraho'yamiti caiva karmaṇaḥ|
sūtriti tadanukrameṇā thaḥ|
bhāvayenna khalu mohametyasau|
citrakarmaṇi kṛtī ca jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.