Library·Bhoja: Samarāṅgaṇa-sūtradhāra·73

Bhoja: Samarāṅgaṇa-sūtradhāra 73

लेप्यकर्म समृल्लक्ष्म लक्षा लक्ष्म च कथ्यते। वापीकूपतटाकानि पद्मिन्यो दीर्घिकास्तथा

lepyakarma samṛllakṣma lakṣā lakṣma ca kathyate| vāpīkūpataṭākāni padminyo dīrghikāstathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृक्षमूलं नदीतीरं गुल्ममध्यं तथैव च। मृत्तिकानामिति क्षेत्राण्युक्तान्येतानि तत्त्वतः

vṛkṣamūlaṃ nadītīraṃ gulmamadhyaṃ tathaiva ca| mṛttikānāmiti kṣetrāṇyuktānyetāni tattvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तासां वर्णः सिताक्षौद्र सन्निभो गौर एव च। कपिलश्चेति ते स्निग्धाः शस्ता विप्रादिषु क्रमात्

tāsāṃ varṇaḥ sitākṣaudra sannibho gaura eva ca| kapilaśceti te snigdhāḥ śastā viprādiṣu kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रा शीं! मृत्तिका ग्राह्या स्थूलपाषाणवर्जिता। शाल्मलीमाषककुभं मधूकत्रिफलोद्भवम्

indrā śīṃ! mṛttikā grāhyā sthūlapāṣāṇavarjitā| śālmalīmāṣakakubhaṃ madhūkatriphalodbhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसं विनिक्षिपेत्तस्यां पप्रेक्षस्यसिकथितां चापि। क्रमुकं चनका बिल्वे सटालोमालि वाजिनः

rasaṃ vinikṣipettasyāṃ paprekṣasyasikathitāṃ cāpi| kramukaṃ canakā bilve saṭālomāli vājinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गवां रोमाणि वा दद्यान्नालिकेरस्य वल्कलम्। मृदां संयोज्य मृद्गीयाद्दद्याद्वा द्विगुणांस्तुषान्

gavāṃ romāṇi vā dadyānnālikerasya valkalam| mṛdāṃ saṃyojya mṛdgīyāddadyādvā dviguṇāṃstuṣān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वालुकातीवती चापि त्तपासांयोगयेन्मृदम्। भागद्वयं मृत्तिकायै कार्पासांशेन मिश्रयेत्

vālukātīvatī cāpi ttapāsāṃyogayenmṛdam| bhāgadvayaṃ mṛttikāyai kārpāsāṃśena miśrayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदेकीकृत्य मृद्भागं तृतीयमुपरि क्षिपेत्। पूर्वोदितां सन्निधाय ततश्च कटशर्कराम्

tadekīkṛtya mṛdbhāgaṃ tṛtīyamupari kṣipet| pūrvoditāṃ sannidhāya tataśca kaṭaśarkarām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्कं विधाय चीरेण रूपं तत्परिवेष्टितम्। तेन निर्यासयुक्तेन कुर्यादाकारमादृतः

kalkaṃ vidhāya cīreṇa rūpaṃ tatpariveṣṭitam| tena niryāsayuktena kuryādākāramādṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कटशर्करया लिम्पेत् कूर्चकेन विचक्षणः। मृत्तिकाक्वाथसङ्घाताल्लेपकर्म प्रशस्यते

kaṭaśarkarayā limpet kūrcakena vicakṣaṇaḥ| mṛttikākvāthasaṅghātāllepakarma praśasyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रवयेल्लोहसङ्घातं लसंकार्यसुधामध्यये। युक्तं पक्षेत संयोज्य मोममान योजयेत्

ravayellohasaṅghātaṃ lasaṃkāryasudhāmadhyaye| yuktaṃ pakṣeta saṃyojya momamāna yojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेपकं समायुक्तं कर्तुः स्थानविनाशनम्। लेपकर्ममृत्तिकानिर्णयः ।। विलेखालक्षणं सम्यगिदानीमभिधीयते

anepakaṃ samāyuktaṃ kartuḥ sthānavināśanam| lepakarmamṛttikānirṇayaḥ || vilekhālakṣaṇaṃ samyagidānīmabhidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कूर्चनं कूर्चकेनाथ द्वितीयं हस्तकूर्चकम्। तृतीयं भासकूर्चाख्यं चतुर्थं चल्लकूर्चनम्

kūrcanaṃ kūrcakenātha dvitīyaṃ hastakūrcakam| tṛtīyaṃ bhāsakūrcākhyaṃ caturthaṃ callakūrcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्तनं पञ्चमं वर्तन्यकूर्चमान्यकूर्चनमिष्यते। लेप्यकर्मणि तच्छस्तमनामणवः

vartanaṃ pañcamaṃ vartanyakūrcamānyakūrcanamiṣyate| lepyakarmaṇi tacchastamanāmaṇavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलचूर्णकमानीतमिह सत्सन्तितो ---। कूर्चकं धारयेद् धीमान् वृषश्रवणरोमभिः

jalacūrṇakamānītamiha satsantito ---| kūrcakaṃ dhārayed dhīmān vṛṣaśravaṇaromabhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

--- तत्कृतकूर्चकैः। वल्कलैर्वा विधातव्यः खरकेशैरथापि वा

--- tatkṛtakūrcakaiḥ| valkalairvā vidhātavyaḥ kharakeśairathāpi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कूर्चको येमतिर्यापि विहितोऽत्र प्रशस्यते। कूर्चकं धारयेद्धीमान् वृषश्रवणरोमभिः

kūrcako yematiryāpi vihito'tra praśasyate| kūrcakaṃ dhārayeddhīmān vṛṣaśravaṇaromabhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्तूतः कूर्चकः श्रेष्ठो विलेखाकर्मणि स्वतः। आद्यो वदाङ्कुराकारस्ततो स्वच्छाङ्कुराकृतिः

tantūtaḥ kūrcakaḥ śreṣṭho vilekhākarmaṇi svataḥ| ādyo vadāṅkurākārastato svacchāṅkurākṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्लक्षसूचीनिभश्चान्यस्तृतीयः कूर्चको भवेत्। उदुम्बराङ्कुराकारश्चतुर्थः परिकीर्तितः

plakṣasūcīnibhaścānyastṛtīyaḥ kūrcako bhavet| udumbarāṅkurākāraścaturthaḥ parikīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थूला लेखा न कुर्वीत वटाङ्कुरनिभादितः। न्यूनलेखा न कुर्वीत प्लक्षाङ्कुरसमेन च

sthūlā lekhā na kurvīta vaṭāṅkuranibhāditaḥ| nyūnalekhā na kurvīta plakṣāṅkurasamena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्वत्थाङ्कुररूपेण यत्र विद्वतसहीकरात्। उदुम्बराङ्कुराकारो लेप्यकर्मणि शस्यते। ज्येष्ठः स्यादायतो दण्डो वैणवो --- ङ्गुलः

aśvatthāṅkurarūpeṇa yatra vidvatasahīkarāt| udumbarāṅkurākāro lepyakarmaṇi śasyate| jyeṣṭhaḥ syādāyato daṇḍo vaiṇavo --- ṅgulaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लेप्यकर्म --- समासतः। संस्कृतेः विधिरनन्तरं मृदः। अत्र सम्यगुदिता विलेखनी। कूर्चकस्य रचना च पञ्चधा

lepyakarma --- samāsataḥ| saṃskṛteḥ vidhiranantaraṃ mṛdaḥ| atra samyaguditā vilekhanī| kūrcakasya racanā ca pañcadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.