Bhoja: Samarāṅgaṇa-sūtradhāra 8

देशाश्च देशभूम्यश्च समासात्तव सम्प्रति। तत्सङ्ख्या तद्विभागाश्च प्रोच्यन्तेऽवहितः शृणु

deśāśca deśabhūmyaśca samāsāttava samprati| tatsaṅkhyā tadvibhāgāśca procyante'vahitaḥ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देशः स्याज्जाङ्गलानूपसाधारणतया त्रिधा। त्रिविधस्याप्यथैतस्य यथावल्लक्ष्म कथ्यते

deśaḥ syājjāṅgalānūpasādhāraṇatayā tridhā| trividhasyāpyathaitasya yathāvallakṣma kathyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दूराम्बुरिरिणप्रायो ह्रस्वकण्टकिपादपः। रूक्षोष्णचण्डपवनः कृष्णमृत्तेषु जाङ्गलः

dūrāmbuririṇaprāyo hrasvakaṇṭakipādapaḥ| rūkṣoṣṇacaṇḍapavanaḥ kṛṣṇamṛtteṣu jāṅgalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निम्नो भूरिजलः स्निग्धो बहुमत्स्यामिषो हिमः। स्यादनूपः सरित्प्रायः स्निग्धोच्छ्रितबहुद्रुमः

nimno bhūrijalaḥ snigdho bahumatsyāmiṣo himaḥ| syādanūpaḥ saritprāyaḥ snigdhocchritabahudrumaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः पुनर्नातिशीतोष्णः स्याद्देशद्वयलक्षणः। स साधारण इत्युक्तो देशो देशविशारदैः

yaḥ punarnātiśītoṣṇaḥ syāddeśadvayalakṣaṇaḥ| sa sādhāraṇa ityukto deśo deśaviśāradaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जाङ्गलादिषु देशेषु त्रिपुण्येषु स्वलक्षणैः। युक्ताः षोडश विज्ञेया भूमयः प्रविभागतः

jāṅgalādiṣu deśeṣu tripuṇyeṣu svalakṣaṇaiḥ| yuktāḥ ṣoḍaśa vijñeyā bhūmayaḥ pravibhāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बालिशस्वामिनी भोग्या सीता गोचररक्षिणी। अपाश्रयवती कान्ता खनिमत्यात्मधारिणी

bāliśasvāminī bhogyā sītā gocararakṣiṇī| apāśrayavatī kāntā khanimatyātmadhāriṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वणिक्प्रसाधिता द्र व्यसम्पन्नामित्रघातिनी। आश्रेणीपुरुषा शक्यसामन्ता देवमातृका

vaṇikprasādhitā dra vyasampannāmitraghātinī| āśreṇīpuruṣā śakyasāmantā devamātṛkā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धान्या हस्तिवनोपेता सुरक्षा चेति षोडश। भुवः संज्ञाभिरुद्दिष्टा लक्ष्मासामथ कथ्यते

dhānyā hastivanopetā surakṣā ceti ṣoḍaśa| bhuvaḥ saṃjñābhiruddiṣṭā lakṣmāsāmatha kathyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूभुजा बालिशेनापि शक्यते या प्रशासितुम्। या च भद्र जना सा स्याद्बालिशस्वामिनी क्षितिः

bhūbhujā bāliśenāpi śakyate yā praśāsitum| yā ca bhadra janā sā syādbāliśasvāminī kṣitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वितरन्त्यधिकं यस्यां भागभोगादिकान् करान्। नरा भूरिश्रियः सात्र भोग्येति क्षितिरुच्यते

vitarantyadhikaṃ yasyāṃ bhāgabhogādikān karān| narā bhūriśriyaḥ sātra bhogyeti kṣitirucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्यां नदाश्च नद्यश्च गिरिर्मध्येऽथवा बहिः। विभक्तक्षेत्रसीमा सा सीता गोचररक्षिणी

yasyāṃ nadāśca nadyaśca girirmadhye'thavā bahiḥ| vibhaktakṣetrasīmā sā sītā gocararakṣiṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरिदद्रि वनाद्येषु त्रासाद्यस्यां विशेज्जनः। जनापाश्रययोग्यत्वादपाश्रयवतीति सा

saridadri vanādyeṣu trāsādyasyāṃ viśejjanaḥ| janāpāśrayayogyatvādapāśrayavatīti sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनोपवनवत्यद्रि सरित्कुञ्जमनोहरा। देहिनो रमयत्युर्वी या सा कान्तेति कीर्तिता

vanopavanavatyadri saritkuñjamanoharā| dehino ramayatyurvī yā sā kānteti kīrtitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्यां सदैव जायन्ते कलधौतादिधातवः। लवणानि च भूयांसि प्राहुः खनिमतीति ताम्

yasyāṃ sadaiva jāyante kaladhautādidhātavaḥ| lavaṇāni ca bhūyāṃsi prāhuḥ khanimatīti tām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यात्यन्तं नानुगृह्येत दण्डकोशासनादिभिः। स्फीतलोकाश्रया या च सा स्याद्भूरात्मधारिणी

yātyantaṃ nānugṛhyeta daṇḍakośāsanādibhiḥ| sphītalokāśrayā yā ca sā syādbhūrātmadhāriṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसिध्यन्त्यसकृद्यत्र पण्योपक्रयविक्रयाः। वणिक्प्रसाधितेत्युक्ता सा भूर्वणिगलङ्क्रता

prasidhyantyasakṛdyatra paṇyopakrayavikrayāḥ| vaṇikprasādhitetyuktā sā bhūrvaṇigalaṅkratā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शाकाश्वकर्णखदिरश्रीपर्णीस्यन्दनासनैः। वेणुवेत्रशराद्यैश्च युक्ता द्र व्यवतीति भूः

śākāśvakarṇakhadiraśrīparṇīsyandanāsanaiḥ| veṇuvetraśarādyaiśca yuktā dra vyavatīti bhūḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्यां जनपदाः साधु विभक्तास्त्यक्तविक्रमाः। योगं यान्ति च मित्राणि स्याद्भूः सामित्रघातिनी

yasyāṃ janapadāḥ sādhu vibhaktāstyaktavikramāḥ| yogaṃ yānti ca mitrāṇi syādbhūḥ sāmitraghātinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न क्षुद्रा वन्दिनो यस्यां दुर्गप्रत्यन्तसंश्रयाः। भूः साश्रेणीमनुष्येति विनीतैराश्रिता जनैः

na kṣudrā vandino yasyāṃ durgapratyantasaṃśrayāḥ| bhūḥ sāśreṇīmanuṣyeti vinītairāśritā janaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्रोत्साहादिवैमुख्यं यस्यां सामन्तभूभुजः। भजन्ते सा स्मृता शक्यसामन्ता भूः समन्ततः

mantrotsāhādivaimukhyaṃ yasyāṃ sāmantabhūbhujaḥ| bhajante sā smṛtā śakyasāmantā bhūḥ samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवन्ति क्षेत्रिणो यस्यां नदी नद्यादिवारिभिः। तां देवमातृकेत्याहुरनपेक्षितवारिदाम्

jīvanti kṣetriṇo yasyāṃ nadī nadyādivāribhiḥ| tāṃ devamātṛketyāhuranapekṣitavāridām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निष्पद्यन्तेऽधिकं यस्यां बीजान्युप्तान्ययत्नतः। कृष्टानुपहृतक्षेत्रा धान्या सा धान्यशालिनी

niṣpadyante'dhikaṃ yasyāṃ bījānyuptānyayatnataḥ| kṛṣṭānupahṛtakṣetrā dhānyā sā dhānyaśālinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पर्यन्तेष्वद्र यो यस्यां या च हस्तिवनाश्रिता। सा हस्तिवनवत्युर्वी भूभृतः सैन्यवर्धिनी

paryanteṣvadra yo yasyāṃ yā ca hastivanāśritā| sā hastivanavatyurvī bhūbhṛtaḥ sainyavardhinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुष्प्रधृष्यैव या नित्यं विषमत्वादरातिभिः। विषमाद्रि सरिद्गुप्ता सा सुरक्षेति भूः स्मृता

duṣpradhṛṣyaiva yā nityaṃ viṣamatvādarātibhiḥ| viṣamādri saridguptā sā surakṣeti bhūḥ smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षोडशेत्युदिता भूम्यः प्रविभागाद्यथातथम्। अन्या जनपदादीनां ब्रूमः सम्मिश्रलक्षणाः

ṣoḍaśetyuditā bhūmyaḥ pravibhāgādyathātatham| anyā janapadādīnāṃ brūmaḥ sammiśralakṣaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धातुस्यन्दोल्लसत्कुञ्जगुल्मद्रुमलतावृतैः। उत्सङ्गिताः पृथुशिलैः समन्तादवनीधरैः

dhātusyandollasatkuñjagulmadrumalatāvṛtaiḥ| utsaṅgitāḥ pṛthuśilaiḥ samantādavanīdharaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थावतारकान्ताभिः स्वादुतोयाभिरावृताः। नदीभिः पुलिनप्रान्तैर्विचित्रद्रुमशालिभिः

tīrthāvatārakāntābhiḥ svādutoyābhirāvṛtāḥ| nadībhiḥ pulinaprāntairvicitradrumaśālibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोकिलालापसुभगैर्मधुमत्तालिशालिभिः। विचित्रफलपुष्पाढ्यैः काननैरुपशोभिताः

kokilālāpasubhagairmadhumattāliśālibhiḥ| vicitraphalapuṣpāḍhyaiḥ kānanairupaśobhitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दलत्कुवलयश्रेणीक्वणन्मधुपहारिभिः। सरसीदेवखाताद्यैर्भूषिताः प्राज्यवारिभिः

dalatkuvalayaśreṇīkvaṇanmadhupahāribhiḥ| sarasīdevakhātādyairbhūṣitāḥ prājyavāribhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समैः सुगन्धिभिः स्वादुशीतैः कान्तैरभङ्गुरैः। क्षेत्रैरक्षतसीमान्तैः सस्यनिष्पादिभिर्वृताः

samaiḥ sugandhibhiḥ svāduśītaiḥ kāntairabhaṅguraiḥ| kṣetrairakṣatasīmāntaiḥ sasyaniṣpādibhirvṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निष्कण्टकाश्मवल्मीकैः प्रभूतयवसेन्धनैः। विभक्तक्षेत्रसीमान्तैर्गोचरैरुपशोभिताः

niṣkaṇṭakāśmavalmīkaiḥ prabhūtayavasendhanaiḥ| vibhaktakṣetrasīmāntairgocarairupaśobhitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थले तृणसमुद्रा णामन्तरेषु वसुन्धराः। प्रशस्यन्ते समासन्नस्वादुशीतलवारयः

sthale tṛṇasamudrā ṇāmantareṣu vasundharāḥ| praśasyante samāsannasvāduśītalavārayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुरात्मनामधृष्या यास्तथानेकाश्रयान्विताः। संरम्भत्रासनिर्मृक्तं मनश्च रमयन्ति याः

durātmanāmadhṛṣyā yāstathānekāśrayānvitāḥ| saṃrambhatrāsanirmṛktaṃ manaśca ramayanti yāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तास्वेवंगुणयुक्तासु महीषु विनिवेशयेत्। यथास्थानं जनपदान् खेटग्रामपुरादि च

tāsvevaṃguṇayuktāsu mahīṣu viniveśayet| yathāsthānaṃ janapadān kheṭagrāmapurādi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युता महीध्रमूला स्वप्राकारैस्तु पृथक्पृथक्। चतस्रः कीर्तिता धन्या भूमयो दुर्गहेतवः

yutā mahīdhramūlā svaprākāraistu pṛthakpṛthak| catasraḥ kīrtitā dhanyā bhūmayo durgahetavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुरारोहतया दुर्गे टङ्कच्छिन्न इवान्ततः। समपृष्ठेऽम्बुयुक्ताद्रौ गिरिदुर्गावनिर्भवेत्

durārohatayā durge ṭaṅkacchinna ivāntataḥ| samapṛṣṭhe'mbuyuktādrau giridurgāvanirbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्टकिद्रुमनीरन्ध्रनद्धे साम्भसि कानने। गूढप्रवेशमार्गे भूर्मूलदुर्गेति कीर्तिता

kaṇṭakidrumanīrandhranaddhe sāmbhasi kānane| gūḍhapraveśamārge bhūrmūladurgeti kīrtitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वीपेषु स्वादुतोयेषु बह्वागाधजला बहिः। रम्यावकाशदेशा स्याज्जलदुर्गा च मेदिनी

dvīpeṣu svādutoyeṣu bahvāgādhajalā bahiḥ| ramyāvakāśadeśā syājjaladurgā ca medinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्निग्धाः सारभृतः शुद्धाः प्रदक्षिणजलाशयाः। बहूदकास्तरुच्छन्ना निबिडाः प्रागुदक्प्लवाः

snigdhāḥ sārabhṛtaḥ śuddhāḥ pradakṣiṇajalāśayāḥ| bahūdakāstarucchannā nibiḍāḥ prāgudakplavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दूर्वासस्त्वौषधीमुञ्जकुरुन्दकुशवल्कलैः। परितः परिणद्धाश्च स्वादुस्वच्छस्थिरोदकाः

dūrvāsastvauṣadhīmuñjakurundakuśavalkalaiḥ| paritaḥ pariṇaddhāśca svādusvacchasthirodakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वास्तुयज्ञामरस्थानाद्यारामोद्यानसंभृताः। तटाकवापीस्थानैश्च याः समन्तादलङ्कृताः

vāstuyajñāmarasthānādyārāmodyānasaṃbhṛtāḥ| taṭākavāpīsthānaiśca yāḥ samantādalaṅkṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

या वाहनानां सुखदा मिथुनानां रतिप्रदाः। पुरार्थं ताः प्रशस्यन्ते भूमयो जनितश्रियः

yā vāhanānāṃ sukhadā mithunānāṃ ratipradāḥ| purārthaṃ tāḥ praśasyante bhūmayo janitaśriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुङ्कुमागुरुकर्पूरस्पृक्कैलाचन्दनादिभिः। सुगन्धा मिश्रितैरेभिः पृथक्स्थैर्वा वसुन्धरा

kuṅkumāgurukarpūraspṛkkailācandanādibhiḥ| sugandhā miśritairebhiḥ pṛthaksthairvā vasundharā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्हारपाटलाम्भोजमालतीचम्पकोत्पलैः। स्थलाम्बुप्रभवैश्चान्यैः सुगन्धा कुसुमैस्तथा

kalhārapāṭalāmbhojamālatīcampakotpalaiḥ| sthalāmbuprabhavaiścānyaiḥ sugandhā kusumaistathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोमूत्रगोमयक्षीरदधिमध्वाज्यगन्धभाक्। समानगन्धा मदिरामाध्वीकेभमदासवैः

gomūtragomayakṣīradadhimadhvājyagandhabhāk| samānagandhā madirāmādhvīkebhamadāsavaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शालिपिष्टकगन्धैश्च धान्यगन्धैश्च या तथा। प्रशस्ताखिलवर्णानामीदृग्गन्धा वसुन्धरा

śālipiṣṭakagandhaiśca dhānyagandhaiśca yā tathā| praśastākhilavarṇānāmīdṛggandhā vasundharā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिता रक्ता च पीता च कृष्णा चैव क्रमान्मही। विप्रादीनां हि वर्णानां सरवेषामथवा हिता

sitā raktā ca pītā ca kṛṣṇā caiva kramānmahī| viprādīnāṃ hi varṇānāṃ saraveṣāmathavā hitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वादुः कषाया तिक्ता च कटुका चेत्यनुक्रमात्। वर्णानां स्वादतः शस्ता सर्वेषां मधुराथवा

svāduḥ kaṣāyā tiktā ca kaṭukā cetyanukramāt| varṇānāṃ svādataḥ śastā sarveṣāṃ madhurāthavā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घर्मागमे हिमस्पर्शा या स्यादुष्णा हिमागमे। प्रावृष्युष्णहिमस्पर्शा सा प्रशस्ता वसुन्धरा

gharmāgame himasparśā yā syāduṣṇā himāgame| prāvṛṣyuṣṇahimasparśā sā praśastā vasundharā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृदङ्गवल्लकीवेणुदुन्दुभीनां समा ध्वनौ। द्विपाश्वाब्धिसमस्वाना चेति स्युर्भूमयः शुभाः

mṛdaṅgavallakīveṇudundubhīnāṃ samā dhvanau| dvipāśvābdhisamasvānā ceti syurbhūmayaḥ śubhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदानीमप्रशस्तानां भुवां लक्ष्माभिदध्महे। पुरादिसन्निवेशार्थं परित्याज्या भवन्ति याः

idānīmapraśastānāṃ bhuvāṃ lakṣmābhidadhmahe| purādisanniveśārthaṃ parityājyā bhavanti yāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भस्माङ्गारकपालास्थितुषकेशविषाश्मभिः। मूषकोत्करवल्मीकशर्कराभिश्च निर्भरा

bhasmāṅgārakapālāsthituṣakeśaviṣāśmabhiḥ| mūṣakotkaravalmīkaśarkarābhiśca nirbharā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूक्षा प्ररोहिणी निम्ना भङ्गुरा सुषिरोषरा। वामावर्तजलास्राविण्यसारा विषमोन्नता

rūkṣā prarohiṇī nimnā bhaṅgurā suṣiroṣarā| vāmāvartajalāsrāviṇyasārā viṣamonnatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कटुकण्टकिनिःसारशुष्कनिष्फलपादपा। क्रव्यात्पक्षिसमाकीर्णा कृमिकीटवती च या

kaṭukaṇṭakiniḥsāraśuṣkaniṣphalapādapā| kravyātpakṣisamākīrṇā kṛmikīṭavatī ca yā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुकृतान्यपि भोज्यान्नभक्ष्यपानानि तत्क्षणात्। यस्यां विनाशमायान्ति सह तूर्यादिनिस्वनैः

sukṛtānyapi bhojyānnabhakṣyapānāni tatkṣaṇāt| yasyāṃ vināśamāyānti saha tūryādinisvanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरित् पूर्ववहा यस्यां पुरार्थं तामपि त्यजेत्। बहुनापि यतस्तत्र कालेनायाति सा पुनः

sarit pūrvavahā yasyāṃ purārthaṃ tāmapi tyajet| bahunāpi yatastatra kālenāyāti sā punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसासृङ्मज्जविण्मूत्रमलकोथपतत्रिणाम्। समगन्धां त्यजेदुर्वीं तैलस्य च शवस्य च

vasāsṛṅmajjaviṇmūtramalakothapatatriṇām| samagandhāṃ tyajedurvīṃ tailasya ca śavasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदैव धूम्रवर्णा या मिश्रवर्णाथवा मही। विवर्णा रूक्षवर्णा वा सा न स्यादिष्टदायिनी

sadaiva dhūmravarṇā yā miśravarṇāthavā mahī| vivarṇā rūkṣavarṇā vā sā na syādiṣṭadāyinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिक्ताम्ललवणा चापि भूमिर्या स्वादतो भवेत्। तां लोकविद्वेषकरीं त्यजेत् पुरनिवेशने

tiktāmlalavaṇā cāpi bhūmiryā svādato bhavet| tāṃ lokavidveṣakarīṃ tyajet puraniveśane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

या रूक्षखरसंस्पर्शा सदैवोष्णा हिमाथवा। अनिष्टसुखसंस्पर्शा या स्यात्तामपि सन्त्यजेत्

yā rūkṣakharasaṃsparśā sadaivoṣṇā himāthavā| aniṣṭasukhasaṃsparśā yā syāttāmapi santyajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रोष्टूष्ट्रश्वखरस्वाना या च निर्झरनिस्वना। भिन्नभाण्डसमक्रूरध्वनितापि च नेष्यते

kroṣṭūṣṭraśvakharasvānā yā ca nirjharanisvanā| bhinnabhāṇḍasamakrūradhvanitāpi ca neṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति गन्धादिभिर्भूमिः कथितेयं शुभाशुभा। हलेन कृष्यमाणायां भूमौ काष्ठे समुद्धृते

iti gandhādibhirbhūmiḥ kathiteyaṃ śubhāśubhā| halena kṛṣyamāṇāyāṃ bhūmau kāṣṭhe samuddhṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्याद्भयं वह्निभवमिष्टकायां धनागमम्। पाषाणेषु तु कल्याणं कुलप्रध्वंसमस्थिषु

vidyādbhayaṃ vahnibhavamiṣṭakāyāṃ dhanāgamam| pāṣāṇeṣu tu kalyāṇaṃ kulapradhvaṃsamasthiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरीसृपेषु सर्वेषु स्तेनेभ्यो भयमादिशेत्। अनूषरा बहुतृणा शस्ता स्निग्धोत्तरप्लवा

sarīsṛpeṣu sarveṣu stenebhyo bhayamādiśet| anūṣarā bahutṛṇā śastā snigdhottaraplavā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रागीशानप्लवा सर्वप्लवा वा दर्पणोदरा। शुभेऽह्न्युपोषितः स्नातः शुचिः शुक्लस्रगम्बरः

prāgīśānaplavā sarvaplavā vā darpaṇodarā| śubhe'hnyupoṣitaḥ snātaḥ śuciḥ śuklasragambaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वस्ति विप्रान् वाचयित्वा वास्तुदेवान् समर्च्य च। करप्रमाणं कुर्वीत खातं तद्भूमिमध्यगम्

svasti viprān vācayitvā vāstudevān samarcya ca| karapramāṇaṃ kurvīta khātaṃ tadbhūmimadhyagam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तन्मृदमाकृष्य तत् तयैवानुपूरयेत्। खाताधिकमृदुक्ता भूः श्रेष्ठा मध्या च तत्समा

tatastanmṛdamākṛṣya tat tayaivānupūrayet| khātādhikamṛduktā bhūḥ śreṣṭhā madhyā ca tatsamā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रहीणखातमृत् क्षोणी हीना शस्ता न सा नृणाम्। खन्यमाने यदा खाते तन्मृदोऽन्तर्विलोक्यते

prahīṇakhātamṛt kṣoṇī hīnā śastā na sā nṛṇām| khanyamāne yadā khāte tanmṛdo'ntarvilokyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मणिशङ्खप्रवालादि तदातिश्रेयसी क्षितिः। सापि प्रशस्यते भूमिर्यस्यां स्युः खातपांसवः

maṇiśaṅkhapravālādi tadātiśreyasī kṣitiḥ| sāpi praśasyate bhūmiryasyāṃ syuḥ khātapāṃsavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुषकेशोपलाङ्गारभस्मास्थिलववर्जिताः। भृत्वाद्भिः खातमापूर्णे तस्मिन् पदशतं व्रजेत्

tuṣakeśopalāṅgārabhasmāsthilavavarjitāḥ| bhṛtvādbhiḥ khātamāpūrṇe tasmin padaśataṃ vrajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावच्चेदागमेऽम्भः स्यात्तदा भूः सार्वकामिकी। मध्यमात्रप्रहीणे स्यात् ततो हीनतरेऽधमा

tāvaccedāgame'mbhaḥ syāttadā bhūḥ sārvakāmikī| madhyamātraprahīṇe syāt tato hīnatare'dhamā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खाते सितादिमाल्यानि यस्यां निश्युषितानि च। यद्वर्णानि न शुष्यन्ति सा तद्वर्णेष्टदा मही

khāte sitādimālyāni yasyāṃ niśyuṣitāni ca| yadvarṇāni na śuṣyanti sā tadvarṇeṣṭadā mahī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खातस्योदक्प्रभृतिषु दिक्षु प्रज्वालयीत वा। दीपान् यस्यां चिरं तिष्ठेत् तद्वर्णेष्टप्रदा हि सा

khātasyodakprabhṛtiṣu dikṣu prajvālayīta vā| dīpān yasyāṃ ciraṃ tiṣṭhet tadvarṇeṣṭapradā hi sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येवं कीर्त्तिताः कार्त्स्न्याल्लक्ष्मभिः पुरभूमयः। खर्वटग्रामखेटानामेता एव स्मृता हिताः

ityevaṃ kīrttitāḥ kārtsnyāllakṣmabhiḥ purabhūmayaḥ| kharvaṭagrāmakheṭānāmetā eva smṛtā hitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्णिनां वर्णधाम्नां च शिबिराणां च सर्वदा। प्रासादयज्ञवाटानामेता एवेष्टदा भुवः

varṇināṃ varṇadhāmnāṃ ca śibirāṇāṃ ca sarvadā| prāsādayajñavāṭānāmetā eveṣṭadā bhuvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येवमादिभिरिमाः शुभलक्ष्मयुक्ता। भूम्यः शुभा निगदिता नगरादिहेतोः। आभ्यः परेण बहुधा परिकल्प्यमानं। ब्रूमस्त्रिधा स्थितवतोऽपि करस्य मानम्

ityevamādibhirimāḥ śubhalakṣmayuktā| bhūmyaḥ śubhā nigaditā nagarādihetoḥ| ābhyaḥ pareṇa bahudhā parikalpyamānaṃ| brūmastridhā sthitavato'pi karasya mānam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.