तमसस्तावदष्टधा भेदः प्रलयो ऽज्ञानाद्विभज्यते सो ऽष्टासु प्रकृतिषु लीयते प्रधानबुद्ध्यहंकारपञ्चतन्मात्राष्टासु तत्र लीनमात्मानं मन्यते मुक्तो ऽहमिति तमो भेद एषो ऽष्टविधस्य मोहस्य भेदो ऽष्टविध एवेत्यर्थः । यत्राष्टगुणमणिमाद्यैश्वर्यं तत्र संगादिन्द्रादयो देवा न मोक्षं प्राप्नुवन्ति पुनश्च तत् क्षये संसरन्त्येषो ऽष्टविधो मोह इति । दशविधो महामोहः शब्दस्पर्शरूपरसगन्धा देवानामेते पञ्चविषयाः सुखलक्षणाः मानुषाणामप्येते एव शब्दादयः पञ्च विषया एवमेतेषु दशसु महामोह इति । तामिस्रो ऽष्टदशधाष्टाविधमैश्वर्यं दृष्टानुश्रविका विषया दश एतेषामष्टादशानां सम्पदमनुनन्दन्ति विपदं नानुमोदन्त्येषो ऽष्टादशविधो विकल्पस्तामिस्रो । तथा तामिस्रमष्टगुणमैश्वर्यं दृष्टानुश्रविका दशविषयास्तथान्धतामिस्रो ऽप्यष्टादशभेद एव किंतु विषयसम्पत्तौ सम्भोगकाले य एव म्रियते ऽष्टगुणैश्वर्याद्वा भ्रश्यते ततस्तस्य महद्दुःखमुत्पद्यते सो ऽन्धतामिस्र इति । एवं विपर्ययभेदास्तमः प्रभृतयः पञ्च प्रत्येकं भिद्यमाना द्विषष्टिभेदाः संवृत्ता इति
tamasastāvadaṣṭadhā bhedaḥ pralayo 'jñānādvibhajyate so 'ṣṭāsu prakṛtiṣu līyate pradhānabuddhyahaṃkārapañcatanmātrāṣṭāsu tatra līnamātmānaṃ manyate mukto 'hamiti tamo bheda eṣo 'ṣṭavidhasya mohasya bhedo 'ṣṭavidha evetyarthaḥ / yatrāṣṭaguṇamaṇimādyaiśvaryaṃ tatra saṃgādindrādayo devā na mokṣaṃ prāpnuvanti punaśca tat kṣaye saṃsarantyeṣo 'ṣṭavidho moha iti / daśavidho mahāmohaḥ śabdasparśarūparasagandhā devānāmete pañcaviṣayāḥ sukhalakṣaṇāḥ mānuṣāṇāmapyete eva śabdādayaḥ pañca viṣayā evameteṣu daśasu mahāmoha iti / tāmisro 'ṣṭadaśadhāṣṭāvidhamaiśvaryaṃ dṛṣṭānuśravikā viṣayā daśa eteṣāmaṣṭādaśānāṃ sampadamanunandanti vipadaṃ nānumodantyeṣo 'ṣṭādaśavidho vikalpastāmisro / tathā tāmisramaṣṭaguṇamaiśvaryaṃ dṛṣṭānuśravikā daśaviṣayāstathāndhatāmisro 'pyaṣṭādaśabheda eva kiṃtu viṣayasampattau sambhogakāle ya eva mriyate 'ṣṭaguṇaiśvaryādvā bhraśyate tatastasya mahadduḥkhamutpadyate so 'ndhatāmisra iti / evaṃ viparyayabhedāstamaḥ prabhṛtayaḥ pañca pratyekaṃ bhidyamānā dviṣaṣṭibhedāḥ saṃvṛttā iti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.