रंगस्थ इति यथा रंगस्थ इत्येवमुपेक्षक एकः केवलः शुद्धः पुरुषस्तेनाहं दृष्टेति कृत्वा उपरता निवृता एका एकैव प्रकृतिः त्रैलोक्यस्यापि प्रधानकारणभूता न द्वितीया प्रकृतिरस्ति मूर्त्तिभेदे जातिभेदादेवं प्रकृतिपुरुषयोर्निर्वृत्तावपि व्यापकत्वात् संयोगो ऽस्ति न तु संयोगात् कुतः सर्गो भवति । सति संयोगे ऽपि तयोः प्रकृतिपुरुषयोः सर्वगतत्वात् सत्यपि संयोगे प्रयोजनं नास्ति सर्गस्य सृष्टेश्चरितार्थत्वात् प्रकृतेर्द्विविधं प्रयोजनं शब्दविषयोपलब्धिर्गुणपुरुषान्तरोपलब्धिश्च । उभयत्रापि चरितार्थत्वात् सर्गस्य नास्ति प्रयोजनं यः पुनः सर्ग इति । यथा दानग्रहणनिमित्त उत्तमर्णाधमर्णयोर्द्रव्यविशुद्धौ सत्यपि संयोगे न कश्चिदर्थसम्बन्धो भवति । एवं प्रकृतिपुरुषयोरपि नास्ति प्रयोजनमिति
raṃgastha iti yathā raṃgastha ityevamupekṣaka ekaḥ kevalaḥ śuddhaḥ puruṣastenāhaṃ dṛṣṭeti kṛtvā uparatā nivṛtā ekā ekaiva prakṛtiḥ trailokyasyāpi pradhānakāraṇabhūtā na dvitīyā prakṛtirasti mūrttibhede jātibhedādevaṃ prakṛtipuruṣayornirvṛttāvapi vyāpakatvāt saṃyogo 'sti na tu saṃyogāt kutaḥ sargo bhavati / sati saṃyoge 'pi tayoḥ prakṛtipuruṣayoḥ sarvagatatvāt satyapi saṃyoge prayojanaṃ nāsti sargasya sṛṣṭeścaritārthatvāt prakṛterdvividhaṃ prayojanaṃ śabdaviṣayopalabdhirguṇapuruṣāntaropalabdhiśca / ubhayatrāpi caritārthatvāt sargasya nāsti prayojanaṃ yaḥ punaḥ sarga iti / yathā dānagrahaṇanimitta uttamarṇādhamarṇayordravyaviśuddhau satyapi saṃyoge na kaścidarthasambandho bhavati / evaṃ prakṛtipuruṣayorapi nāsti prayojanamiti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.