इति ज्ञाननिर्णयः । अथ श्रोता उवाच । इदं किं दृश्यते केन कथं जातम् ? तं होवाच- प्रथम अनादिवस्तु चैतन्य आत्मा । तस्य स्फुरणं जातं स इममेवात्मानं द्विधा पातयेत्ततः । पतिश्च पत्नी चाभवतामिति बृहदारण्ये । तत्त्वमसीति यस्मिन् त्रिपदानि भवन्ति । तत् त्वं असि । ब्रह्माहमस्मीति सकलब्रह्मान्तं निश्वसितम् । अथ तत्सर्वं त्वमेव । इदमाश्चर्यम् । तर्हि चित्त एकाग्रम् अतिसूक्ष्मतरं कुरु । परमर्थमित्युक्तम् । आत्मा ऽयं गुरुरचलधर्मव्यापकत्वादिति । अथ- अन्धः पङ्गुरसङ्गे च सङ्गात्कर्म प्रतिष्ठितम् । यत्र पङ्गुस्वतन्त्रत्वं तत्रान्धो निःफलो भवेत्
iti jñānanirṇayaḥ / atha śrotā uvāca / idaṃ kiṃ dṛśyate kena kathaṃ jātam ? taṃ hovāca- prathama anādivastu caitanya ātmā / tasya sphuraṇaṃ jātaṃ sa imamevātmānaṃ dvidhā pātayettataḥ / patiśca patnī cābhavatāmiti bṛhadāraṇye / tattvamasīti yasmin tripadāni bhavanti / tat tvaṃ asi / brahmāhamasmīti sakalabrahmāntaṃ niśvasitam / atha tatsarvaṃ tvameva / idamāścaryam / tarhi citta ekāgram atisūkṣmataraṃ kuru / paramarthamityuktam / ātmā 'yaṃ gururacaladharmavyāpakatvāditi / atha- andhaḥ paṅgurasaṅge ca saṅgātkarma pratiṣṭhitam / yatra paṅgusvatantratvaṃ tatrāndho niḥphalo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्धातीतं भवेत्पङ्गुरचलं च सनातनम् । सबाह्याभ्यन्तरं भूतं यथाकाशं च दृश्यते
andhātītaṃ bhavetpaṅguracalaṃ ca sanātanam / sabāhyābhyantaraṃ bhūtaṃ yathākāśaṃ ca dṛśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किन्तु माया अन्धा अविवेकित्वात् । उभयोरेकीभूत्वा मिथ्या जीवेश्वरौ व्याजेनापि ब्रह्माण्डयोः । सृष्टिनिर्मिताः । तस्मान्मायापरित्यागेन स्वयमेव चिदाकाशे च वर्तते । तत्र प्रमाणं श्रुतिः । आकाश आत्मा खं ब्रह्म । अथ जीवेश्वरयोर्लक्षणम् । तत्र प्रमाणं श्रुतिः । द्वा सुपर्णा सयुजा सखाया समानं वृक्षं परिषस्वजाते । तयोरन्यः पिप्पलं स्वाद्वत्त्यनश्नन्नन्यो अभिचाकशीति । अथ वेदेति । कार्योपादिचैतन्यं जीवशब्दवाच्यम् । कारणोपाधिचैतन्यम् ईश्वरशब्दवाच्यम् । कार्योपाधिरयं जीवः कारणोपाधिरीश्वरः । कार्यकारणतां हित्वा पूर्णबोभो विधीयते
kintu māyā andhā avivekitvāt / ubhayorekībhūtvā mithyā jīveśvarau vyājenāpi brahmāṇḍayoḥ / sṛṣṭinirmitāḥ / tasmānmāyāparityāgena svayameva cidākāśe ca vartate / tatra pramāṇaṃ śrutiḥ / ākāśa ātmā khaṃ brahma / atha jīveśvarayorlakṣaṇam / tatra pramāṇaṃ śrutiḥ / dvā suparṇā sayujā sakhāyā samānaṃ vṛkṣaṃ pariṣasvajāte / tayoranyaḥ pippalaṃ svādvattyanaśnannanyo abhicākaśīti / atha vedeti / kāryopādicaitanyaṃ jīvaśabdavācyam / kāraṇopādhicaitanyam īśvaraśabdavācyam / kāryopādhirayaṃ jīvaḥ kāraṇopādhirīśvaraḥ / kāryakāraṇatāṃ hitvā pūrṇabobho vidhīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र कार्यं नाम अहङ्कारादिसृष्टिव्यापारः कारणं नाम साक्षी ह्यन्तःस्फुरणम् । इति वेदान्ते । उपद्रष्टानुमन्ता च भर्त्ता भोक्ता महेश्वरः । परमात्मेति चाप्युक्तो देहे ऽस्मिन्पुरुषः परः
tatra kāryaṃ nāma ahaṅkārādisṛṣṭivyāpāraḥ kāraṇaṃ nāma sākṣī hyantaḥsphuraṇam / iti vedānte / upadraṣṭānumantā ca bharttā bhoktā maheśvaraḥ / paramātmeti cāpyukto dehe 'sminpuruṣaḥ paraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.