Śārṅgadhara-saṃhitā 2.6

हिङ्गु पाठाऽभया धान्यं दाडिमं चित्रकः शटी

hiṅgu pāṭhā'bhayā dhānyaṃ dāḍimaṃ citrakaḥ śaṭī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजमोदा त्रिकटुकं हपुषा चाम्लवेतसम् अजगन्धा तिन्तिडीकं जीरकं पौष्करं वचा

ajamodā trikaṭukaṃ hapuṣā cāmlavetasam ajagandhā tintiḍīkaṃ jīrakaṃ pauṣkaraṃ vacā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चव्यं क्षारद्वयं पञ्च लवणानि विचूर्णयेत् प्राग्भोजनस्य मध्ये वा चूर्णमेतत्प्रयोजयेत्

cavyaṃ kṣāradvayaṃ pañca lavaṇāni vicūrṇayet prāgbhojanasya madhye vā cūrṇametatprayojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिबेद्वा जीर्णमद्येन तक्रेणोष्णोदकेन वा गुल्मे वातकफोद्भूते हृद्ग्रहेऽष्ठीलिकासु च

pibedvā jīrṇamadyena takreṇoṣṇodakena vā gulme vātakaphodbhūte hṛdgrahe'ṣṭhīlikāsu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृद्वस्तिपार्श्वशूलेषु शूले च गुदयोनिजे मूत्रकृच्छ्रे तथानाहे पाण्डुरोगेऽरुचौ तथा

hṛdvastipārśvaśūleṣu śūle ca gudayonije mūtrakṛcchre tathānāhe pāṇḍuroge'rucau tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिक्कायां यकृति प्लीह्नि कासे श्वासे गलग्रहे ग्रहण्यर्शोविकारेषु चूर्णमेतत्प्रशस्यते

hikkāyāṃ yakṛti plīhni kāse śvāse galagrahe grahaṇyarśovikāreṣu cūrṇametatpraśasyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भावितं मातुलुङ्गस्य बहुशः स्वरसेन वा कुर्याच्च गुटिका बह्व्यो वातश्लेष्मामयापहाः

bhāvitaṃ mātuluṅgasya bahuśaḥ svarasena vā kuryācca guṭikā bahvyo vātaśleṣmāmayāpahāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यवानी दाडिमं शुण्ठी तिन्तिडीकाम्लवेतसौ बदराम्लं च कुर्वीत चतुःशाणमितानि च

yavānī dāḍimaṃ śuṇṭhī tintiḍīkāmlavetasau badarāmlaṃ ca kurvīta catuḥśāṇamitāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सार्धद्विशाणंमरिचं पिप्पली दशशाणिका त्वक्सौवर्चलधान्याकं जीरकं द्विद्विशाणकम्

sārdhadviśāṇaṃmaricaṃ pippalī daśaśāṇikā tvaksauvarcaladhānyākaṃ jīrakaṃ dvidviśāṇakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुःषष्टिमितैः शाणैः शर्करामत्र योजयेत् चूर्णितं सर्वमेकत्र यवानीखाण्डवाभिधम्

catuḥṣaṣṭimitaiḥ śāṇaiḥ śarkarāmatra yojayet cūrṇitaṃ sarvamekatra yavānīkhāṇḍavābhidham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चूर्णं जयेत्पाण्डुरोगं हृद्रो गं ग्रहणीं ज्वरम् छर्दिशोकातिसारांश्च प्लीहानाहविबन्धताः अरुचिं शूलमन्दाग्निमर्शोजिह्वागलामयान्

cūrṇaṃ jayetpāṇḍurogaṃ hṛdro gaṃ grahaṇīṃ jvaram chardiśokātisārāṃśca plīhānāhavibandhatāḥ aruciṃ śūlamandāgnimarśojihvāgalāmayān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तालीसं मरिचं शुण्ठी पिप्पली वंशरोचना एकद्वित्रिचतुःपञ्चकर्षैर्भागान्प्रकल्पयेत्

tālīsaṃ maricaṃ śuṇṭhī pippalī vaṃśarocanā ekadvitricatuḥpañcakarṣairbhāgānprakalpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एलात्वचोस्तु कर्षार्द्धं प्रत्येकं भागमाचरेत् द्वात्रिंशत्कर्षतुलिता प्रदेया शर्करा बुधैः

elātvacostu karṣārddhaṃ pratyekaṃ bhāgamācaret dvātriṃśatkarṣatulitā pradeyā śarkarā budhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तालीसाद्यमिदं चूर्णं रोचनं पाचनं स्मृतम् कासश्वासज्वरहरं छर्द्यतीसारनाशनम्

tālīsādyamidaṃ cūrṇaṃ rocanaṃ pācanaṃ smṛtam kāsaśvāsajvaraharaṃ chardyatīsāranāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शोषाध्मानहरं प्लीहाग्रहणीपाण्डुरोगजित् पक्त्वा वा शर्करां चूर्णं क्षिपेत्स्याद् गुटिका ततः

śoṣādhmānaharaṃ plīhāgrahaṇīpāṇḍurogajit paktvā vā śarkarāṃ cūrṇaṃ kṣipetsyād guṭikā tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सितोपलादिचूर्णं कासक्षयपित्तदाहादौ सितोपला षोडश स्यादष्टौ स्याद्वंशरोचना पिप्पली स्याच्चतुष्कर्षा स्यादेला च द्विकार्षिकी

sitopalādicūrṇaṃ kāsakṣayapittadāhādau sitopalā ṣoḍaśa syādaṣṭau syādvaṃśarocanā pippalī syāccatuṣkarṣā syādelā ca dvikārṣikī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकः कर्षस्त्वचः कार्यश्चूर्णयेत्सर्वमेकतः सितोपलादिकं चूर्णं मधुसर्पिर्युतं लिहेत्

ekaḥ karṣastvacaḥ kāryaścūrṇayetsarvamekataḥ sitopalādikaṃ cūrṇaṃ madhusarpiryutaṃ lihet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वासकासक्षयहरं हस्तपादाङ्गदाहजित् मन्दाग्निं सुप्तजिह्वत्वं पार्श्वशूलमरोचकम् ज्वरमूर्ध्वगतं रक्तं पित्तमाशु व्यपोहति

śvāsakāsakṣayaharaṃ hastapādāṅgadāhajit mandāgniṃ suptajihvatvaṃ pārśvaśūlamarocakam jvaramūrdhvagataṃ raktaṃ pittamāśu vyapohati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लवणभास्करचूर्णं ग्रहणीगुल्मादौ समुद्र लवणं कार्यमष्टकर्षमितं बुधैः पञ्चसौवर्चलं ग्राह्यं बिडं सैन्धवधान्यके

lavaṇabhāskaracūrṇaṃ grahaṇīgulmādau samudra lavaṇaṃ kāryamaṣṭakarṣamitaṃ budhaiḥ pañcasauvarcalaṃ grāhyaṃ biḍaṃ saindhavadhānyake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिप्पली पिप्पलीमूलं कृष्णजीरकपत्रकम् नागकेशरतालीसमम्लवेतसकं तथा

pippalī pippalīmūlaṃ kṛṣṇajīrakapatrakam nāgakeśaratālīsamamlavetasakaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विकर्षमात्राण्येतानि प्रत्येकं कारयेद् बुधः मरिचं जीरकं विश्वमेकैकं कर्षमात्रकम्

dvikarṣamātrāṇyetāni pratyekaṃ kārayed budhaḥ maricaṃ jīrakaṃ viśvamekaikaṃ karṣamātrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दाडिमंस्याच्चतुष्कर्षं त्वगेला चार्द्धकार्षिकी एतच्चूर्णीकृतं सर्वं लवणं भास्कराभिधम्

dāḍimaṃsyāccatuṣkarṣaṃ tvagelā cārddhakārṣikī etaccūrṇīkṛtaṃ sarvaṃ lavaṇaṃ bhāskarābhidham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शाणप्रमाणं देयं तु मस्तुतक्रसुरासवैः वातश्लेष्मभवं गुल्मं प्लीहानमुदरं क्षयम्

śāṇapramāṇaṃ deyaṃ tu mastutakrasurāsavaiḥ vātaśleṣmabhavaṃ gulmaṃ plīhānamudaraṃ kṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्शांसि ग्रहणीं कुष्ठं विबन्धं च भगन्दरम् शोफं शूलं श्वासकासावामवातं च हृद्रुजम्

arśāṃsi grahaṇīṃ kuṣṭhaṃ vibandhaṃ ca bhagandaram śophaṃ śūlaṃ śvāsakāsāvāmavātaṃ ca hṛdrujam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्दाग्निं नाशयेदेतद् दीपनं पाचनं परम् सर्वलोकहितार्थाय भास्करेणोदितं पुरा

mandāgniṃ nāśayedetad dīpanaṃ pācanaṃ param sarvalokahitārthāya bhāskareṇoditaṃ purā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एलाप्रियङ्गुमुस्तानि कोलमज्जा च पिप्पली श्रीचन्दनं तथा लाजा लवङ्गं नागकेशरम्

elāpriyaṅgumustāni kolamajjā ca pippalī śrīcandanaṃ tathā lājā lavaṅgaṃ nāgakeśaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतच्चूर्णीकृतं सर्वं सिताक्षौद्र युतं लिहेत् वातपित्तकफोद्भूतां छर्दिं हन्त्यतिवेगतः

etaccūrṇīkṛtaṃ sarvaṃ sitākṣaudra yutaṃ lihet vātapittakaphodbhūtāṃ chardiṃ hantyativegataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यिआघ्रीजीरकधात्रीणां चूर्णं मधुयुतंलिहेत् ऊर्ध्ववातमहाश्वासतमकैर्मुच्यते क्षणात्

vyiāghrījīrakadhātrīṇāṃ cūrṇaṃ madhuyutaṃlihet ūrdhvavātamahāśvāsatamakairmucyate kṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूलं पत्रं फलं पुष्पं त्वचं निम्बात्समाहरेत् सूक्ष्मचूर्णमिदंकुर्यात्पलैः पञ्चदशोन्मितैः

mūlaṃ patraṃ phalaṃ puṣpaṃ tvacaṃ nimbātsamāharet sūkṣmacūrṇamidaṃkuryātpalaiḥ pañcadaśonmitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोहभस्महरीतक्यौ चक्रमर्दकचित्रकौ भल्लातकं बिडङ्गानि शर्करामलकं निशा

lohabhasmaharītakyau cakramardakacitrakau bhallātakaṃ biḍaṅgāni śarkarāmalakaṃ niśā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिप्पली मरिचं शुण्ठी वाकुची कृतमालकः गोक्षुरश्च पलोन्मानमेकैकं कारयेद् बुधः

pippalī maricaṃ śuṇṭhī vākucī kṛtamālakaḥ gokṣuraśca palonmānamekaikaṃ kārayed budhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वमेकीकृतं चूर्णं भृङ्गराजेन भावयेत् अष्टभागावशिष्टेन खदिरासनवारिणा

sarvamekīkṛtaṃ cūrṇaṃ bhṛṅgarājena bhāvayet aṣṭabhāgāvaśiṣṭena khadirāsanavāriṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भावयित्वा च संशुष्कं कर्षमात्रं ततः पिबेत् खदिरासनतोयेन सर्पिषा पयसाथवा

bhāvayitvā ca saṃśuṣkaṃ karṣamātraṃ tataḥ pibet khadirāsanatoyena sarpiṣā payasāthavā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मासेन सर्वकुष्ठानि विनिहन्ति रसायनम् पञ्चनिम्बमिदं चूर्णं सर्वरोगप्रणाशनम्

māsena sarvakuṣṭhāni vinihanti rasāyanam pañcanimbamidaṃ cūrṇaṃ sarvarogapraṇāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतावरी गोक्षुरश्च बीजं च कपिकच्छुजम् गाङ्गेरुकी चातिबला बीजमिक्षुरकोद्भवम्

śatāvarī gokṣuraśca bījaṃ ca kapikacchujam gāṅgerukī cātibalā bījamikṣurakodbhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चूर्णितं सर्वमेकत्र गोदुग्धेन पिबेन्निशि न तृप्तिं याति नारीभिर्नरश्चूर्णप्रभावतः

cūrṇitaṃ sarvamekatra godugdhena pibenniśi na tṛptiṃ yāti nārībhirnaraścūrṇaprabhāvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्वगन्धा दशपला तन्मात्रो वृद्धदारकः चूर्णीकृत्योभयं विद्वान्घृतभाण्डे निधापयेत्

aśvagandhā daśapalā tanmātro vṛddhadārakaḥ cūrṇīkṛtyobhayaṃ vidvānghṛtabhāṇḍe nidhāpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्षैकं पयसा पीत्वा नारीभिर्नैव तृप्यति अगत्वा प्रमदां भूयाद्वलीपलितवर्जितः

karṣaikaṃ payasā pītvā nārībhirnaiva tṛpyati agatvā pramadāṃ bhūyādvalīpalitavarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुसलीकन्दचूर्णं तु गुडूचीसत्त्वसंयुतम् वानरीगोक्षुराभ्यां च शाल्मलीशर्करामलैः आलोड्य घृतदुग्धेन पाययेत्कामवर्धनम्

musalīkandacūrṇaṃ tu guḍūcīsattvasaṃyutam vānarīgokṣurābhyāṃ ca śālmalīśarkarāmalaiḥ āloḍya ghṛtadugdhena pāyayetkāmavardhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्रकं त्रिफला मुस्तं विडङ्गं त्र्यूषणानि च समभागानि कार्याणि नव भागा हतायसः

citrakaṃ triphalā mustaṃ viḍaṅgaṃ tryūṣaṇāni ca samabhāgāni kāryāṇi nava bhāgā hatāyasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतदेकीकृतं चूर्णं मधुसर्पिर्युतं लिहेत् गोमूत्रमथवा तक्रमनुपाने प्रशस्यते

etadekīkṛtaṃ cūrṇaṃ madhusarpiryutaṃ lihet gomūtramathavā takramanupāne praśasyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाण्डुरोगं जयत्युग्रं हृद्रो गं च भगन्दरम् शोथकुष्ठोदरार्शांसि मन्दाग्निमरुचिं कृमीन्

pāṇḍurogaṃ jayatyugraṃ hṛdro gaṃ ca bhagandaram śothakuṣṭhodarārśāṃsi mandāgnimaruciṃ kṛmīn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकारकरभः शुण्ठी कङ्कोलं कुङ्कुमं कणा जातीफलं लवङ्गं च चन्दनं चेति कार्षिकान्

ākārakarabhaḥ śuṇṭhī kaṅkolaṃ kuṅkumaṃ kaṇā jātīphalaṃ lavaṅgaṃ ca candanaṃ ceti kārṣikān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चूर्णानि मानतः कुर्यादहिफेनं पलोन्मितं सर्वमेकीकृतं चूर्णं माषैकं मधुना लिहेत्

cūrṇāni mānataḥ kuryādahiphenaṃ palonmitaṃ sarvamekīkṛtaṃ cūrṇaṃ māṣaikaṃ madhunā lihet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुक्रस्तम्भकरं चूर्णं पुंसामानन्दकारकम् नारीणां प्रीतिजननं सेवेत निशि कामुकः

śukrastambhakaraṃ cūrṇaṃ puṃsāmānandakārakam nārīṇāṃ prītijananaṃ seveta niśi kāmukaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बकुलत्वग्भवं चूर्णं घर्षयेद्दन्तपङ्क्तिषु वज्रादपि दृढीभूता दन्ताः स्युश्चपला ध्रुवम्

bakulatvagbhavaṃ cūrṇaṃ gharṣayeddantapaṅktiṣu vajrādapi dṛḍhībhūtā dantāḥ syuścapalā dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.