श्रीसिव उवाच । साक्षाद् बभूव भगवान् परिपातुम् ईशो वेदान् युगादिसमये हयशीर्षनामा । हत्वा सुरेतरवरौ मधुकैटभाख्यौ नस्तश् चकार विश्रुतीः श्रुतिभिर् विमृग्यः
śrīsiva uvāca / sākṣād babhūva bhagavān paripātum īśo vedān yugādisamaye hayaśīrṣanāmā / hatvā suretaravarau madhukaiṭabhākhyau nastaś cakāra viśrutīḥ śrutibhir vimṛgyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोकान् निवृत्तिपरतां प्रचिकीर्षुर् आदौ भूत्वा चतुःसनतया भगवान् विमुक्त्यै । प्रोवाच योगम् अमलं विशदाशयेभ्यो भोगान् विरक्तिपरतां स्वयम् आचचार
lokān nivṛttiparatāṃ pracikīrṣur ādau bhūtvā catuḥsanatayā bhagavān vimuktyai / provāca yogam amalaṃ viśadāśayebhyo bhogān viraktiparatāṃ svayam ācacāra
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवेषु नारदतनुर् भगवान् विशुद्धं नैष्कर्म्ययोगम् अवहत् खलु पाञ्चरात्रम् । धर्मं तथा भगवता कथितं विशेषशिष्येष्व् असौ परमनिर्वृतिम् आदधानम्
deveṣu nāradatanur bhagavān viśuddhaṃ naiṣkarmyayogam avahat khalu pāñcarātram / dharmaṃ tathā bhagavatā kathitaṃ viśeṣaśiṣyeṣv asau paramanirvṛtim ādadhānam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदौ दधार धरणीधरणाय धातुः स्वायम्भुवोक्तिपरिपालककाल एव । नारायणो ऽखिलगुरुर् गुरुकोलदेहं तेनाहनद् दितिसुतं दशनाग्रघातैः
ādau dadhāra dharaṇīdharaṇāya dhātuḥ svāyambhuvoktiparipālakakāla eva / nārāyaṇo 'khilagurur gurukoladehaṃ tenāhanad ditisutaṃ daśanāgraghātaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूमेर् अधो धरणिमण्डलम् अप्रमेयः शेषाख्य आस जगतः स्थितये नितान्तम् । यस्मिन् कलार्पितम् इदं लिखिवच् चकास्ति नागाधिपैर् मुनिगणैः परिसेविताङ्घ्रिः
bhūmer adho dharaṇimaṇḍalam aprameyaḥ śeṣākhya āsa jagataḥ sthitaye nitāntam / yasmin kalārpitam idaṃ likhivac cakāsti nāgādhipair munigaṇaiḥ parisevitāṅghriḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद् अधः कमठ आस विशालरूपी ब्रह्माण्डभाण्डपरिविस्तृतादिव्यकायः । शेषो ऽपि यत्र परिभाति सुतन्तुतुल्यो यं चार्यमा पितृपतिः समुपासते वै
tasmād adhaḥ kamaṭha āsa viśālarūpī brahmāṇḍabhāṇḍaparivistṛtādivyakāyaḥ / śeṣo 'pi yatra paribhāti sutantutulyo yaṃ cāryamā pitṛpatiḥ samupāsate vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा दृशार्धवयसापि विहाय मातुर् देहं ध्रुवं मधुवने तपसाभितप्तम् । भूत्वा कृपामयवपुर् भगवान् स्वलोकं प्रादात् स्तुवन्ति यतयो मुनयो ऽपि यं वै
dṛṣṭvā dṛśārdhavayasāpi vihāya mātur dehaṃ dhruvaṃ madhuvane tapasābhitaptam / bhūtvā kṛpāmayavapur bhagavān svalokaṃ prādāt stuvanti yatayo munayo 'pi yaṃ vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आलोक्य कर्दमतपो भगवान् विभूत्यै संशुद्धदिव्यवपुषाविरभूत् सशुक्लः । तस्मा अदाद् वरमजात्मजपुत्ररूपम् आनन्दबिन्दुपयसा च चकार तीर्थम्
ālokya kardamatapo bhagavān vibhūtyai saṃśuddhadivyavapuṣāvirabhūt saśuklaḥ / tasmā adād varamajātmajaputrarūpam ānandabindupayasā ca cakāra tīrtham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यज्ञे स एव रुचिना मनुपुत्रिपुत्र आहूतिसूतिर् असुरारणिवह्निकल्पः । त्रैलोक्यगोपनविधौ सुरनाथ ईश नाम्ना सुयज्ञ इति विश्रुतकीर्तिर् आशिः
yajñe sa eva rucinā manuputriputra āhūtisūtir asurāraṇivahnikalpaḥ / trailokyagopanavidhau suranātha īśa nāmnā suyajña iti viśrutakīrtir āśiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धेश्वरश् च समभूत् कपिलाख्य ईशः श्रीदेवहूतितनयो विततान तस्यै । योगं स्वशक्तिसहितं चिदचिद्विभागं सांख्यं तथा स्वभिमुखेषु जगाद शुद्धम्
siddheśvaraś ca samabhūt kapilākhya īśaḥ śrīdevahūtitanayo vitatāna tasyai / yogaṃ svaśaktisahitaṃ cidacidvibhāgaṃ sāṃkhyaṃ tathā svabhimukheṣu jagāda śuddham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगेश्वरो ऽत्रितनयो भगवान् अनन्तो दत्ताख्य आस समताववदत् स्वचर्याम् । प्रह्लादहैहययदुष्व् अपरायणेषु शिष्येषु शिक्षितकथां कथयन् गुरुभ्यः
yogeśvaro 'tritanayo bhagavān ananto dattākhya āsa samatāvavadat svacaryām / prahlādahaihayayaduṣv aparāyaṇeṣu śiṣyeṣu śikṣitakathāṃ kathayan gurubhyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणो नर ऋषिप्रवरावभूतां धर्मस्य दक्षदुहितर्य् अधिमूर्तिपत्न्याम् । धीरोपकारकरुणाशयकायशुद्धं तीव्रं तपः प्रचरतां सुरराजतापम्
nārāyaṇo nara ṛṣipravarāvabhūtāṃ dharmasya dakṣaduhitary adhimūrtipatnyām / dhīropakārakaruṇāśayakāyaśuddhaṃ tīvraṃ tapaḥ pracaratāṃ surarājatāpam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाभेर् अभूद् ऋषभसंज्ञसदाप्तकामो योगेश्वरः सुतशतैर् अवदत् प्रजाभ्यः । धर्मं ततः परमयोगिजनावचर्यां नैष्कर्म्यलक्षणपरां स्वयम् आचचार
nābher abhūd ṛṣabhasaṃjñasadāptakāmo yogeśvaraḥ sutaśatair avadat prajābhyaḥ / dharmaṃ tataḥ paramayogijanāvacaryāṃ naiṣkarmyalakṣaṇaparāṃ svayam ācacāra
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धात्रन्तिके सुसनकादिभिर् ईर्यमाणे चेतोगुणान् विगलितुं भगवान् स हंसः । प्रोवाच तत्त्वम् अमलं सदयार्द्रचित्ता यस्माद् गुणागुणविभागम् अभून् मुनीनाम्
dhātrantike susanakādibhir īryamāṇe cetoguṇān vigalituṃ bhagavān sa haṃsaḥ / provāca tattvam amalaṃ sadayārdracittā yasmād guṇāguṇavibhāgam abhūn munīnām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेने मृते द्विजजनैर् अनु बाहुयुग्मं संमथ्यमानसमये पृथुरूप आसीत् । लोकक्षुधां प्रशमयन् पृथिवीं दुदोह सर्वाणि भूतिकरणानि च सर्वभूत्यै
vene mṛte dvijajanair anu bāhuyugmaṃ saṃmathyamānasamaye pṛthurūpa āsīt / lokakṣudhāṃ praśamayan pṛthivīṃ dudoha sarvāṇi bhūtikaraṇāni ca sarvabhūtyai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षस्य यज्ञविहिते शिवशक्तिहेतोः प्राप्ताज्यभामम् अधिकं भृगुणाभिदत्तम् । तत्राष्टबाहुर् अभवद् भगवान् भवाय प्राप्ता नुतिः सुरनरादिकृतापि तेन
dakṣasya yajñavihite śivaśaktihetoḥ prāptājyabhāmam adhikaṃ bhṛguṇābhidattam / tatrāṣṭabāhur abhavad bhagavān bhavāya prāptā nutiḥ suranarādikṛtāpi tena
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जातः प्रियव्रतकुले गय इत्य् उदारकीर्तिं ततान भगवान् तनुवाङ्मनोभिः । तेनापि यज्ञतनुर् ईश्वर इन्द्ररूपी स्पर्धां चकार महतां मदम् आदधानः
jātaḥ priyavratakule gaya ity udārakīrtiṃ tatāna bhagavān tanuvāṅmanobhiḥ / tenāpi yajñatanur īśvara indrarūpī spardhāṃ cakāra mahatāṃ madam ādadhānaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवत्सरस्य तनयः स ह यामिनीनाम् आलोकनादिविविधं मुदम् आचिकीर्षुः । श्रीकामदेववपुषा ह्य् अवतीर्य देवो देव्योमया मदनकेलिभिर् आरराम
saṃvatsarasya tanayaḥ sa ha yāminīnām ālokanādivividhaṃ mudam ācikīrṣuḥ / śrīkāmadevavapuṣā hy avatīrya devo devyomayā madanakelibhir ārarāma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राचीनबर्हितनयांस् तपसा सुतप्तान् दृष्ट्वा स्वशान्तवपुषाविरभूद् अनन्तः । दत्त्वा स्वपादभजनं वसतां गृहेषु कन्यां च वृक्षजनिताम् अदिशद् दयालुः
prācīnabarhitanayāṃs tapasā sutaptān dṛṣṭvā svaśāntavapuṣāvirabhūd anantaḥ / dattvā svapādabhajanaṃ vasatāṃ gṛheṣu kanyāṃ ca vṛkṣajanitām adiśad dayāluḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वारोचिषे तुषितया द्विजवेदशीर्षाज् जातो विभुः सकलधर्मभृतां वरिष्ठः । यद् ब्रह्मचर्यानियमान् ऋषयो ऽप्य् अशिक्षन् साक्षाज् जगद्गुरुतयावचचार शुद्धान्
svārociṣe tuṣitayā dvijavedaśīrṣāj jāto vibhuḥ sakaladharmabhṛtāṃ variṣṭhaḥ / yad brahmacaryāniyamān ṛṣayo 'py aśikṣan sākṣāj jagadgurutayāvacacāra śuddhān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्माद् अभूत् सुततया भगवांस् तृतीये मन्वन्तरे त्रिजगतः स्थितये कृपालुः । श्रीसत्यसेन इति दुर्जनयक्षरक्षान् यस् तान् अपाहरद् असौ सुरनाथमित्रः
dharmād abhūt sutatayā bhagavāṃs tṛtīye manvantare trijagataḥ sthitaye kṛpāluḥ / śrīsatyasena iti durjanayakṣarakṣān yas tān apāharad asau suranāthamitraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुर्ये ऽन्तरे सरसि वारणराजराजं ग्राहेण तीव्रबलिना परिकर्षयन्तम् । नारायणेत्य् अभिहिते हरिर् उद्दधार तस्माद् भवार्णवजलाद् अपि देवराजः
turye 'ntare sarasi vāraṇarājarājaṃ grāheṇa tīvrabalinā parikarṣayantam / nārāyaṇety abhihite harir uddadhāra tasmād bhavārṇavajalād api devarājaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैकुण्ठ आस भगवान् द्विजवर्य मुद्रा देव्या मया तदनुरूपजयाभिधानः । वैकुण्ठदर्शनम् अकारयद् अप्रमेयस् तस्याउ पञ्चममनोः समये प्रसिद्धम्
vaikuṇṭha āsa bhagavān dvijavarya mudrā devyā mayā tadanurūpajayābhidhānaḥ / vaikuṇṭhadarśanam akārayad aprameyas tasyāu pañcamamanoḥ samaye prasiddham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षष्ठे ऽन्तरे तु भगवान् द्विजशापखिन्नदेहान् सुरान् अवनतान् अवलोक्य सन्नः । वैराजविप्रतनयो ऽजितसंज्ञ ईशो देवासुरैर् अमथयत् सहसा पयोधिम्
ṣaṣṭhe 'ntare tu bhagavān dvijaśāpakhinnadehān surān avanatān avalokya sannaḥ / vairājavipratanayo 'jitasaṃjña īśo devāsurair amathayat sahasā payodhim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवासुरे जलनिधेर् मथनाद् विषष्णे हस्ताच् च्युते गिरिवरे सहसार्द्रचित्तः । भूत्वा तु कूर्मवपुर् अद्भुतम् उद्दधार मेने च पर्वतविवर्तनगात्रकण्डूम्
devāsure jalanidher mathanād viṣaṣṇe hastāc cyute girivare sahasārdracittaḥ / bhūtvā tu kūrmavapur adbhutam uddadhāra mene ca parvatavivartanagātrakaṇḍūm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुग्धाम्बुधाव् उरुरुजां प्रचिकीर्षुर् ईश आदाय पूर्णकलशं सुधया नितान्तम् । आयुर्विधाननिगमं खलु यज्ञभोक्ता धन्वन्तरिः समभवद् भगवान् नराणाम्
dugdhāmbudhāv ururujāṃ pracikīrṣur īśa ādāya pūrṇakalaśaṃ sudhayā nitāntam / āyurvidhānanigamaṃ khalu yajñabhoktā dhanvantariḥ samabhavad bhagavān narāṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धन्वन्तरेर् अमृतपूर्णघटे स्ववारा चूर्णीयमान अमरे शरणं प्रविष्टे । मोहिन्य् अभूत् स भगवान् असुरासुराणां मोहाय तापविरमाय सदाप्तकामः
dhanvantarer amṛtapūrṇaghaṭe svavārā cūrṇīyamāna amare śaraṇaṃ praviṣṭe / mohiny abhūt sa bhagavān asurāsurāṇāṃ mohāya tāpaviramāya sadāptakāmaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यव्रताय जनतर्पणतः स्वरूपं मात्स्यं महाकरुणया प्रवितत्य सद्यः । कल्पार्णवे ऽप्य् अवदद् अच्युत आत्मतत्त्वं भूरूपनाविवसते विहरन् द्विजेभ्यः
satyavratāya janatarpaṇataḥ svarūpaṃ mātsyaṃ mahākaruṇayā pravitatya sadyaḥ / kalpārṇave 'py avadad acyuta ātmatattvaṃ bhūrūpanāvivasate viharan dvijebhyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रैलोक्यदुःखदलनाय नृसिंहरूपं कृत्वा स्वभक्तम् अवितुं किल लाङ्गलाग्रैः । धृत्वासुरेन्द्रम् असुरेन्द्रविशालतीव्रवक्षःस्थलं स्थलम् इवाग्रनखैर् ददार
trailokyaduḥkhadalanāya nṛsiṃharūpaṃ kṛtvā svabhaktam avituṃ kila lāṅgalāgraiḥ / dhṛtvāsurendram asurendraviśālatīvravakṣaḥsthalaṃ sthalam ivāgranakhair dadāra
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मिन् प्रपश्यति बलिः सगणं त्रिलोकं तेनापि वामनतनुं भगवान् गृहीत्वा । संयाच्य सम्मितपदत्रितयं बलेः स्वं कृत्वा त्रिविष्टपम् अदाद् अदितेः सुतेभ्यः
yasmin prapaśyati baliḥ sagaṇaṃ trilokaṃ tenāpi vāmanatanuṃ bhagavān gṛhītvā / saṃyācya sammitapadatritayaṃ baleḥ svaṃ kṛtvā triviṣṭapam adād aditeḥ sutebhyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्तान् अहं समनुवर्त इति स्ववाचं साक्षात् प्रकर्तुम् इव भूविवरे प्रविष्टः । वैरोचनेर् गृहम् अरक्षयद् अप्रमेयो नाम्ना गदाधर इति क्षपयन् दयावान्
bhaktān ahaṃ samanuvarta iti svavācaṃ sākṣāt prakartum iva bhūvivare praviṣṭaḥ / vairocaner gṛham arakṣayad aprameyo nāmnā gadādhara iti kṣapayan dayāvān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूत्वा तु भार्गवकुले निजतातनाशाद् रामो महापरशुकं परिगृह्य तीक्ष्णम् । क्षत्रं निवार्य क्षितितलं परिहृत्य भूयो दत्त्वा द्विजाय ह्य् अवसत् स महेन्द्रपृष्ठे
bhūtvā tu bhārgavakule nijatātanāśād rāmo mahāparaśukaṃ parigṛhya tīkṣṇam / kṣatraṃ nivārya kṣititalaṃ parihṛtya bhūyo dattvā dvijāya hy avasat sa mahendrapṛṣṭhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृन्दारकैः परिनिषेवितपादपद्मः श्रीरामचन्द्र इति सूर्यकुलाब्धिजातः । देवारिनाशनविधौ कुशिकान्वयेन नीतो महेशधनुर् आजगवं बभञ्ज
vṛndārakaiḥ pariniṣevitapādapadmaḥ śrīrāmacandra iti sūryakulābdhijātaḥ / devārināśanavidhau kuśikānvayena nīto maheśadhanur ājagavaṃ babhañja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञात्वा ततो भृगुकुलोद्भवधीरवीरं रामं सुगौररुचिरां परिणीय सीताम् । गत्वा गृहान् गृहपतेः पितुर् आप्तजायावाचं निशम्य वनवासम् अगात् सभार्यः
jñātvā tato bhṛgukulodbhavadhīravīraṃ rāmaṃ sugaurarucirāṃ pariṇīya sītām / gatvā gṛhān gṛhapateḥ pitur āptajāyāvācaṃ niśamya vanavāsam agāt sabhāryaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीर्त्वा गाङ्गपयो ऽनुजानुगमनाच् छ्रीचित्रकूटं गिरिं त्यक्त्वा दुष्टविराधराधदमनो धावन् धनुर् धारयन् । हत्वा क्रूरसुरेन्द्रवैरिहरिणं मारीचसंज्ञं ततो लङ्केशाहृतसीतया खलु पुनः प्राप्तो दृशाम् ईदृशाम्
tīrtvā gāṅgapayo 'nujānugamanāc chrīcitrakūṭaṃ giriṃ tyaktvā duṣṭavirādharādhadamano dhāvan dhanur dhārayan / hatvā krūrasurendravairihariṇaṃ mārīcasaṃjñaṃ tato laṅkeśāhṛtasītayā khalu punaḥ prāpto dṛśām īdṛśām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चन्द्रं चण्डकरं प्रचण्डपवनं मेने सुमन्दानिलं मालां मालतिमल्लिकां शुचिकलां गीतं स्फुलिङ्गायितम् । इत्य् एवं वनितापरायणनरं हास्यन्न् इवालोकयन् ऋक्षं मन्मथसायकाहृतमनो रेमे प्रियाशङ्कया
candraṃ caṇḍakaraṃ pracaṇḍapavanaṃ mene sumandānilaṃ mālāṃ mālatimallikāṃ śucikalāṃ gītaṃ sphuliṅgāyitam / ity evaṃ vanitāparāyaṇanaraṃ hāsyann ivālokayan ṛkṣaṃ manmathasāyakāhṛtamano reme priyāśaṅkayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गत्वा वानरराजवालिनमहामित्रेण सेतुं ततो बद्ध्वा वारिधिम् आतरत् तरतमं साकं प्लवंगैर् मुदा । छित्त्वा राक्षसयक्षलक्षम् अमला सीता सपुत्रानुजं लङ्केशं ज्वलदग्निना भगवता चाप्ता पुनः सा पुरी
gatvā vānararājavālinamahāmitreṇa setuṃ tato baddhvā vāridhim ātarat taratamaṃ sākaṃ plavaṃgair mudā / chittvā rākṣasayakṣalakṣam amalā sītā saputrānujaṃ laṅkeśaṃ jvaladagninā bhagavatā cāptā punaḥ sā purī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूर्यादिशक्तिम् अविहृत्य शशास भूमिं गोविप्रप्राज्ञपरिसेवनसर्वधर्मः । उद्रिक्तभक्तिनमितान् अनयत् स्वनाथान् सर्वान् वनाधिवसतः स्वपदं सुशान्तम्
sūryādiśaktim avihṛtya śaśāsa bhūmiṃ govipraprājñaparisevanasarvadharmaḥ / udriktabhaktinamitān anayat svanāthān sarvān vanādhivasataḥ svapadaṃ suśāntam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यानुजो भरतसंज्ञ उदारबुद्धी रामाज्ञया निजगृहे निवसन्न् अपि श्रीम् । त्यक्त्वा वनस्थव्रतवान् अभवत् ततो वै गन्धर्वकोटिमथनं विहरंश् चकार
tasyānujo bharatasaṃjña udārabuddhī rāmājñayā nijagṛhe nivasann api śrīm / tyaktvā vanasthavratavān abhavat tato vai gandharvakoṭimathanaṃ viharaṃś cakāra
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीलक्ष्मणस् तदवरो वनम् एत्य रामं सीतां निषेच्य बहुकष्ट आसीत् । बाह्ये ऽपि चास्य वचसा वनम् एत्य देहं संत्यज्य तत्पदम् अगाद् अरिसैन्यवह्निः
śrīlakṣmaṇas tadavaro vanam etya rāmaṃ sītāṃ niṣecya bahukaṣṭa āsīt / bāhye 'pi cāsya vacasā vanam etya dehaṃ saṃtyajya tatpadam agād arisainyavahniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शत्रुघ्नसंज्ञ उरुविक्रमशुद्धबुद्धिः शौर्येण दर्पदलनो द्विषतां दयालुः । दीनेषु दैत्यलवणान्तक आर्यसेवी स्वान्येषु साम्यमतिराजनताभिरामः
śatrughnasaṃjña uruvikramaśuddhabuddhiḥ śauryeṇa darpadalano dviṣatāṃ dayāluḥ / dīneṣu daityalavaṇāntaka āryasevī svānyeṣu sāmyamatirājanatābhirāmaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार्कण्डनाममुनये भुवनानि देष्टुं मायालये तनुतरे जठरे मुकुन्दः । न्यग्रोधपत्त्रपुटकोशशयान आसीद् अङ्गुष्ठपानपरमः शिशुर् अप्रमेयः
mārkaṇḍanāmamunaye bhuvanāni deṣṭuṃ māyālaye tanutare jaṭhare mukundaḥ / nyagrodhapattrapuṭakośaśayāna āsīd aṅguṣṭhapānaparamaḥ śiśur aprameyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृत्रस्य घोरवपुषा परितापितानां संरक्षणाय भगवान् युधि निर्जराणाम् । आद्यो ह्य् अभूद् गरुडकिंनरगीतकीर्तिस् तेषां सुदुःखभयशोकविनाशशीलः
vṛtrasya ghoravapuṣā paritāpitānāṃ saṃrakṣaṇāya bhagavān yudhi nirjarāṇām / ādyo hy abhūd garuḍakiṃnaragītakīrtis teṣāṃ suduḥkhabhayaśokavināśaśīlaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गुष्ठपर्वसुमितान् श्रमणान् द्विजाग्र्यान् दृष्ट्वा तु गोष्पदपयोगतसर्वदेहान् । ब्रह्मण्य इन्द्रहसितान् समिदंशुहस्तान् गुर्वर्चनाय कृपयावद् अमून् प्रपन्नान्
aṅguṣṭhaparvasumitān śramaṇān dvijāgryān dṛṣṭvā tu goṣpadapayogatasarvadehān / brahmaṇya indrahasitān samidaṃśuhastān gurvarcanāya kṛpayāvad amūn prapannān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुष्यन्तबीजम् अधिगम्य शकुन्तलायां जातो ह्य् अजो ऽपि भगवान् अधियज्ञकर्त् । विस्मापयन् बहुनृपान् बहुवाजिमेधान् साक्षाद् इयाज बहु दानम् अदाद् अमेयः
duṣyantabījam adhigamya śakuntalāyāṃ jāto hy ajo 'pi bhagavān adhiyajñakart / vismāpayan bahunṛpān bahuvājimedhān sākṣād iyāja bahu dānam adād ameyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वान् जनान् कलियुगे बलबुद्धिहीनान् दृष्ट्वा कृपापरवशो वसुवीर्यजायाम् । जातः पराशरसकाशत आदिदेवो वेदान् समाहिततया विभजिष्यति स्म
sarvān janān kaliyuge balabuddhihīnān dṛṣṭvā kṛpāparavaśo vasuvīryajāyām / jātaḥ parāśarasakāśata ādidevo vedān samāhitatayā vibhajiṣyati sma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृष्णेः कुले तु भगवान् बलदेवनामा यस्माद् बलान् अतिबलान् अदलत् सुरारीन् । यल् लाङ्गलाग्रकलनात् कुरुराजधानी धानेव धामसहिता चलितातिभीता
vṛṣṇeḥ kule tu bhagavān baladevanāmā yasmād balān atibalān adalat surārīn / yal lāṅgalāgrakalanāt kururājadhānī dhāneva dhāmasahitā calitātibhītā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूमेर् जनस्य निजपादपरायणस्य वृष्णेर् अजो ऽपि भगवान् सुखम् आदधानः । जातो भविष्यति यशो विपुलं प्रकर्तुं श्रीकृष्ण इत्य् अभिहितो ऽखिलशक्तिपूर्णः
bhūmer janasya nijapādaparāyaṇasya vṛṣṇer ajo 'pi bhagavān sukham ādadhānaḥ / jāto bhaviṣyati yaśo vipulaṃ prakartuṃ śrīkṛṣṇa ity abhihito 'khilaśaktipūrṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जातो निजेन वपुषा वसुदेवगेहे गत्वा तु गोकुलम् अथो विहरन् विनोदैः । बालाकृतिर् विशदबालकभाषाहासैर् गोगोपगोपवनितामुदम् आशु कर्ता
jāto nijena vapuṣā vasudevagehe gatvā tu gokulam atho viharan vinodaiḥ / bālākṛtir viśadabālakabhāṣāhāsair gogopagopavanitāmudam āśu kartā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कंसानुशिष्टसुरशत्रुगणान् उलूकीमुख्यान् हनिष्यति व्रजस्थितये महाद्रिम् । धृत्वोच्छिलीन्ध्रम् इव सप्त दिनानि वामहस्ते प्रगृह्य सुरनाथमदं प्रमार्ष्टा
kaṃsānuśiṣṭasuraśatrugaṇān ulūkīmukhyān haniṣyati vrajasthitaye mahādrim / dhṛtvocchilīndhram iva sapta dināni vāmahaste pragṛhya suranāthamadaṃ pramārṣṭā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धात्रा यदा सपशुगोपशिशौ प्रणीते बुद्धेर् भ्रमो हलभृतो ऽभवद् अप्रमेयः । तत् संहरन् सपशुपालकुलस्वरूपं कृत्वा विधिं विविधमोहमलात् स धर्ता
dhātrā yadā sapaśugopaśiśau praṇīte buddher bhramo halabhṛto 'bhavad aprameyaḥ / tat saṃharan sapaśupālakulasvarūpaṃ kṛtvā vidhiṃ vividhamohamalāt sa dhartā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृन्दावने सुरभिवाद्यविलासगीतैर् गोधुग्वधूजनमनोजजवं दधानः । कर्ता महामदनकेलिविहारगोष्ठीविस्मापनं निशि निशाचरखेचराणाम्
vṛndāvane surabhivādyavilāsagītair godhugvadhūjanamanojajavaṃ dadhānaḥ / kartā mahāmadanakelivihāragoṣṭhīvismāpanaṃ niśi niśācarakhecarāṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कंसस्य रङ्गसदनं सबले प्रणीते स्वाफल्किना भवधनुस् तरसा विभज्य । चाणूरशूरशमनं सहकंसमाजौ कर्ता द्विपं कुवलयं सहसा निहत्य
kaṃsasya raṅgasadanaṃ sabale praṇīte svāphalkinā bhavadhanus tarasā vibhajya / cāṇūraśūraśamanaṃ sahakaṃsamājau kartā dvipaṃ kuvalayaṃ sahasā nihatya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सांदीपनं मृतसुतं गुरुदक्षिणार्थी दत्त्वा जरासुतबलं यवनं च हत्वा । श्रीरुक्मिणीप्रभृतिदारशतं विवाह्य ताभ्यः सुतान् दशदशानु जनिष्यति स्म
sāṃdīpanaṃ mṛtasutaṃ gurudakṣiṇārthī dattvā jarāsutabalaṃ yavanaṃ ca hatvā / śrīrukmiṇīprabhṛtidāraśataṃ vivāhya tābhyaḥ sutān daśadaśānu janiṣyati sma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भौमं निहत्य सगणं दिवि देवमातुर् दातुं तदीयमणिकुण्डलम् आदिदेवः । गत्वा सुरेन्द्रतरुराजवरं प्रियायाः प्रीतौ समुद्धरणतो दितिजान् स जेता
bhaumaṃ nihatya sagaṇaṃ divi devamātur dātuṃ tadīyamaṇikuṇḍalam ādidevaḥ / gatvā surendratarurājavaraṃ priyāyāḥ prītau samuddharaṇato ditijān sa jetā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाणासुरस्य समरे मम वीर्यनाशाल् लब्धामरत्वम् अधिकं युधि भूपबन्धून् । जित्वा युधिष्ठिरनृपक्रतुना विवाहबीजं निपात्य गुरुभारतरं प्रहर्ता
bāṇāsurasya samare mama vīryanāśāl labdhāmaratvam adhikaṃ yudhi bhūpabandhūn / jitvā yudhiṣṭhiranṛpakratunā vivāhabījaṃ nipātya gurubhārataraṃ prahartā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोके प्रदर्श्य सुतरां द्विजदेवपूजां स्वस्याप्य् अपारकरुणां निजसेवकेभ्यः । त्रात्वा परीक्षितनृपं परमास्त्रदग्धं पार्थाय भूतिम् अवलोकयिता द्विजार्थे
loke pradarśya sutarāṃ dvijadevapūjāṃ svasyāpy apārakaruṇāṃ nijasevakebhyaḥ / trātvā parīkṣitanṛpaṃ paramāstradagdhaṃ pārthāya bhūtim avalokayitā dvijārthe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामेन स्नेहभयरागकुटुबसंधे यस्मिन् मनो निवसतः शमलं निरस्य । दाता स्वरूपम् अमलं परिशुद्धभावः साक्षात् स्वरूपनिरतस्य च किं नु वक्ष्ये
kāmena snehabhayarāgakuṭubasaṃdhe yasmin mano nivasataḥ śamalaṃ nirasya / dātā svarūpam amalaṃ pariśuddhabhāvaḥ sākṣāt svarūpaniratasya ca kiṃ nu vakṣye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् पादपङ्कजपरागपरायणानाम् अग्रे चकास्ति न च मुक्तिसुखं नितान्तम् । किं वान्यदर्पितभयं खलु कालवेगैः साक्षान् महासुखसमुद्रगतान्तराणाम्
yat pādapaṅkajaparāgaparāyaṇānām agre cakāsti na ca muktisukhaṃ nitāntam / kiṃ vānyadarpitabhayaṃ khalu kālavegaiḥ sākṣān mahāsukhasamudragatāntarāṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गङ्गादितीर्थतपहोमव्रतादिकेभ्यः कीर्तिं स्वकीयम् अधिकां समुदीर्य लोके । अत्युन्नतं द्विजकुलं द्विजशापव्याजाद् धत्वा स्वलोकम् अमलं तनुनाभिगन्ता
gaṅgāditīrthatapahomavratādikebhyaḥ kīrtiṃ svakīyam adhikāṃ samudīrya loke / atyunnataṃ dvijakulaṃ dvijaśāpavyājād dhatvā svalokam amalaṃ tanunābhigantā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद् भविष्यति सुतः सुखदो जनानां प्रद्युम्नसंज्ञ उरुगायगुणानुरूपः
tasmād bhaviṣyati sutaḥ sukhado janānāṃ pradyumnasaṃjña urugāyaguṇānurūpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्ता मुदं मुदितवक्त्रसुचारुगात्रैः पात्रैर् इवामृतपयो मनुजान् प्रच्छन् । तत्राप्य् अजो ऽनुजनिताप्यनिरुद्धनामानाम्नां प्रवर्तकतया मनसीश्वरो ऽपि
kartā mudaṃ muditavaktrasucārugātraiḥ pātrair ivāmṛtapayo manujān pracchan / tatrāpy ajo 'nujanitāpyaniruddhanāmānāmnāṃ pravartakatayā manasīśvaro 'pi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्माद् उषाहरणतो भुजवीर्यनाशाद् बाणो भविष्यति शिवानुगशान्तदेहः । व्यासाद् भविष्यति [॥। औ२ णेइछेन्झ्] भगवान् अरण्यां योगी जनान् प्रति गदिष्यति वेदसारम्
yasmād uṣāharaṇato bhujavīryanāśād bāṇo bhaviṣyati śivānugaśāntadehaḥ / vyāsād bhaviṣyati [... au2 ṇeichenjh] bhagavān araṇyāṃ yogī janān prati gadiṣyati vedasāram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीमत्सुशान्तम् अमलं भगवत्प्रणीतं यच् छ्रद्धया कलिजना अपि यान्ति शान्तिम् । बुद्धावतारम् अधिगम्य कलावलक्षैर् वेषैर् मतेर् अतिविमोहकरं प्रलोभम्
śrīmatsuśāntam amalaṃ bhagavatpraṇītaṃ yac chraddhayā kalijanā api yānti śāntim / buddhāvatāram adhigamya kalāvalakṣair veṣair mater ativimohakaraṃ pralobham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाखण्डशास्त्रम् अधिकल्प्य सुरद्विषाणां कर्ता जिनस्य तनयो भगवान् गयायाम् । पाखण्डशास्त्रबहुले निजवेदमार्गे नष्टे द्विजातिभिर् असत्पथि वर्तमाने
pākhaṇḍaśāstram adhikalpya suradviṣāṇāṃ kartā jinasya tanayo bhagavān gayāyām / pākhaṇḍaśāstrabahule nijavedamārge naṣṭe dvijātibhir asatpathi vartamāne
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्क्यावतारतरणिस् तरुणान्धकारतुल्यं तुदन् नृपगणं कृतधर्मगोप्ता । साक्षाद् भविष्यति सरस्वतिसंज्ञितायां श्रीसार्वभौम इति वेदगुपो द्विजाग्र्यात्
kalkyāvatārataraṇis taruṇāndhakāratulyaṃ tudan nṛpagaṇaṃ kṛtadharmagoptā / sākṣād bhaviṣyati sarasvatisaṃjñitāyāṃ śrīsārvabhauma iti vedagupo dvijāgryāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा पुरंदरश्रियं बलये ऽतिदास्यन् गोप्ताष्टमे मनुयुगे विदितानुभावः । आयुः करो नवमनोः समये जनानां नीतिं विधातुम् अमरारिविनाशनाय
kṛtvā puraṃdaraśriyaṃ balaye 'tidāsyan goptāṣṭame manuyuge viditānubhāvaḥ / āyuḥ karo navamanoḥ samaye janānāṃ nītiṃ vidhātum amarārivināśanāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोप्ता भविष्यति जगज्जनधारयासौ भूत्वा श्रुतेन्द्रसहितो भगवान् अपारः । भूत्वा विशूचिसदने द्विजराजशम्भोः साहित्यकर्मपरवान् दशमे ऽन्तरे सः
goptā bhaviṣyati jagajjanadhārayāsau bhūtvā śrutendrasahito bhagavān apāraḥ / bhūtvā viśūcisadane dvijarājaśambhoḥ sāhityakarmaparavān daśame 'ntare saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पातामरान् [॥। औ३ णेइछेन्झ्] विश्वक् [॥। औ१ णेइछेन्झ्] सेनसंज्ञो यत् सैन्यपूगसमराद् अमरारिनाशः । मन्वन्तरैकदशमे ऽर्थकरिप्रपौत्रः श्रीधर्मसेतुर् इति विश्रुत आदिदेवः
pātāmarān [... au3 ṇeichenjh] viśvak [... au1 ṇeichenjh] senasaṃjño yat sainyapūgasamarād amarārināśaḥ / manvantaraikadaśame 'rthakariprapautraḥ śrīdharmasetur iti viśruta ādidevaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हत्वासुरान् सुरपतौ विधृतेर् अपत्ये दाता तृतीयभवनं भगवान् स्वयम्भूः । जातो द्विषण्मनुयुगे युगपालनाय विप्रात् स्वशक्तिमहसः सुनृताख्यतो वै
hatvāsurān surapatau vidhṛter apatye dātā tṛtīyabhavanaṃ bhagavān svayambhūḥ / jāto dviṣaṇmanuyuge yugapālanāya viprāt svaśaktimahasaḥ sunṛtākhyato vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ख्यातो भविष्यति ततो भगवान् स्वधामा यस्माज् जना जगति सौख्यम् अपारम् आपुः । भाव्ये त्रयोदशयुगे भवितादिदेवः श्रीदेवहोत्रतनयो भगवान् बृहत्याम्
khyāto bhaviṣyati tato bhagavān svadhāmā yasmāj janā jagati saukhyam apāram āpuḥ / bhāvye trayodaśayuge bhavitādidevaḥ śrīdevahotratanayo bhagavān bṛhatyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगेश्वरो दिवि दिवस्पतिशक्रमित्रो योगाद् अमेयवपुषा स वितानतुल्यः । सत्रायणस्य सदने भगवान् अनादिदेवो ऽपि देववनितातनयो ऽभिजातः
yogeśvaro divi divaspatiśakramitro yogād ameyavapuṣā sa vitānatulyaḥ / satrāyaṇasya sadane bhagavān anādidevo 'pi devavanitātanayo 'bhijātaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्ते ऽन्तरे करणकर्मवितानतन्तून् विस्तारयिष्यति जगद्धितकामशीलः । एते मया भगवतः कथिता द्विजाते शुद्धावतारनिचया जगतो हितार्थाः । सम्पूर्णतांशकलया परिभावनीया ज्ञानक्रियाबलसमादिभिर् आभिव्यक्ताः
ante 'ntare karaṇakarmavitānatantūn vistārayiṣyati jagaddhitakāmaśīlaḥ / ete mayā bhagavataḥ kathitā dvijāte śuddhāvatāranicayā jagato hitārthāḥ / sampūrṇatāṃśakalayā paribhāvanīyā jñānakriyābalasamādibhir ābhivyaktāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यल् लीलातनुभिर् नित्यं पाल्यते सचराचरम् । तम् अहं शरणं यामि कृष्णं ब्रह्माण्डनायकम्
yal līlātanubhir nityaṃ pālyate sacarācaram / tam ahaṃ śaraṇaṃ yāmi kṛṣṇaṃ brahmāṇḍanāyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.