श्रीनारद उवाच । नास्ति तृप्तिः शृण्वतो मे तव वागमृतं हरेः । यशः परमकल्याणम् अवतारकथाश्रयम्
śrīnārada uvāca / nāsti tṛptiḥ śṛṇvato me tava vāgamṛtaṃ hareḥ / yaśaḥ paramakalyāṇam avatārakathāśrayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथापि साम्प्रतं ह्य् एतच् छ्रुत्वा कौतूहलं मम । भक्तिभेदं भगवतो भावनीयं सदा नृभिः
tathāpi sāmprataṃ hy etac chrutvā kautūhalaṃ mama / bhaktibhedaṃ bhagavato bhāvanīyaṃ sadā nṛbhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रूहि मे भगवन् विष्णोर् भक्तिभेदं सदाशिव । यज् ज्ञात्वा ह्य् अञ्जसा विष्णोः साम्यं याति जनः प्रभो
brūhi me bhagavan viṣṇor bhaktibhedaṃ sadāśiva / yaj jñātvā hy añjasā viṣṇoḥ sāmyaṃ yāti janaḥ prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीशिव उवाच । साधु पृष्टं त्वया साधो परं गुह्यतमं यतः । अन्यस्मै न मया प्रोक्तं विना भागवतान् नरात्
śrīśiva uvāca / sādhu pṛṣṭaṃ tvayā sādho paraṃ guhyatamaṃ yataḥ / anyasmai na mayā proktaṃ vinā bhāgavatān narāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदैवावोचं मां कृष्णो ध्यानात् तुष्टमना विभुः । तदैवाहं निषिद्धो ऽस्मि अभक्तोक्तौ कृपालुना
yadaivāvocaṃ māṃ kṛṣṇo dhyānāt tuṣṭamanā vibhuḥ / tadaivāhaṃ niṣiddho 'smi abhaktoktau kṛpālunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा चाहं तस्य पादपङ्कजे शिरसा नतः । बभाष एतद् भगवान् भक्तान् निर्देष्टुम् अर्हसि
tadā cāhaṃ tasya pādapaṅkaje śirasā nataḥ / babhāṣa etad bhagavān bhaktān nirdeṣṭum arhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा प्रीतमना देवो माम् उवाच सतां गतिः । शृणुष्व शिव भद्रं ते भक्तान् वक्ष्यामि सात्वतान्
tadā prītamanā devo mām uvāca satāṃ gatiḥ / śṛṇuṣva śiva bhadraṃ te bhaktān vakṣyāmi sātvatān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्ध्याननिष्ठान् मत्प्राणान् मद्यशःश्रवणोत्सुकान् । भक्तान् जानीहि मे देव सर्वलोकप्रणामकान्
maddhyānaniṣṭhān matprāṇān madyaśaḥśravaṇotsukān / bhaktān jānīhi me deva sarvalokapraṇāmakān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेभ्यः परमसंतुष्टो भक्तिभेदं ससाधनम् । ब्रवीमि शिव ते भक्तिस् तेनैव सम्प्रसिध्यति
tebhyaḥ paramasaṃtuṣṭo bhaktibhedaṃ sasādhanam / bravīmi śiva te bhaktis tenaiva samprasidhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि त्वद्वाक्यनिष्ठः स्याद् यो ऽपि को ऽपि सदाशिव । तस्मै प्रीतमना वाच्यो भक्तिभेदः ससाधनः
yadi tvadvākyaniṣṭhaḥ syād yo 'pi ko 'pi sadāśiva / tasmai prītamanā vācyo bhaktibhedaḥ sasādhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् इदं ते प्रवक्ष्यामि भक्तिभेदं ससाधनम् । यतो भागवतश्रेष्ठो भगवत्कीर्तनप्रियः
tad idaṃ te pravakṣyāmi bhaktibhedaṃ sasādhanam / yato bhāgavataśreṣṭho bhagavatkīrtanapriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकैव भक्तिः श्रीविष्णोः प्रीतिर् इत्य् उच्यते बुधैः । निर्गुणत्वाद् अखण्डत्वाद् आनन्दत्वाद् द्विजोत्तम
ekaiva bhaktiḥ śrīviṣṇoḥ prītir ity ucyate budhaiḥ / nirguṇatvād akhaṇḍatvād ānandatvād dvijottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं तु ज्ञानक्रियालीलाभेदैः सा त्रिविधा मता । तान् शृणुष्वानुपूर्व्येण मत्तः स्ववहितो द्विज
kiṃ tu jñānakriyālīlābhedaiḥ sā trividhā matā / tān śṛṇuṣvānupūrvyeṇa mattaḥ svavahito dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वान्तर्यामिणि हरौ मनोगतिर् अविच्युता । सा निर्गुणज्ञानमयी साक्षाद् अपि गरीयसी
sarvāntaryāmiṇi harau manogatir avicyutā / sā nirguṇajñānamayī sākṣād api garīyasī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेन्द्रियाणां सर्वेशे विष्णौ गतिर् अनुत्तमा । स्वाभाविकी भागवती कर्मजा मुक्तिहेलिनी
sarvendriyāṇāṃ sarveśe viṣṇau gatir anuttamā / svābhāvikī bhāgavatī karmajā muktihelinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिलीलाश्रुतोच्चारे जाता प्रेममयी तु या । सत्सङ्गजान्यासाद् ग्राह्या सर्वदा सा ह्य् अनुत्तमा
harilīlāśrutoccāre jātā premamayī tu yā / satsaṅgajānyāsād grāhyā sarvadā sā hy anuttamā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तासां साधनसामग्री क्रमतः शृणु सत्तम । याम् आश्रित्य समाप्नोति जनो भक्तिं जनार्दने
tāsāṃ sādhanasāmagrī kramataḥ śṛṇu sattama / yām āśritya samāpnoti jano bhaktiṃ janārdane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वानुरूपस्वधर्मेण वासुदेवार्पणेन च । हिंसारहितयोगेन भगवत्प्रतिमादिषु
svānurūpasvadharmeṇa vāsudevārpaṇena ca / hiṃsārahitayogena bhagavatpratimādiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुतिदृष्टिस्पर्शपूजास्तुतिप्रत्यभिनन्दनैः । विषयाणां विरागेण स्वगुरोः परिचर्यया
śrutidṛṣṭisparśapūjāstutipratyabhinandanaiḥ / viṣayāṇāṃ virāgeṇa svaguroḥ paricaryayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवृत्तिशास्त्रश्रवणैर् उत्तमेषु क्षमादिभिः । समेषु मित्रभावेन दीनेषु दयया तथा
nivṛttiśāstraśravaṇair uttameṣu kṣamādibhiḥ / sameṣu mitrabhāvena dīneṣu dayayā tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन्मूर्त्यभिध्यानैर् यशसां श्रुतिकीर्तनात् । भूतेषु भगवद्दृष्ट्या निर्गुणा भक्तिर् उच्यते
bhagavanmūrtyabhidhyānair yaśasāṃ śrutikīrtanāt / bhūteṣu bhagavaddṛṣṭyā nirguṇā bhaktir ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लब्ध्वा तां निर्गुणां भक्तिं मुक्तिं चापि न मन्यते । मुक्तिः सैवेत्य् अभिहिता भगवद्भावकारिणी
labdhvā tāṃ nirguṇāṃ bhaktiṃ muktiṃ cāpi na manyate / muktiḥ saivety abhihitā bhagavadbhāvakāriṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ भागवतीभक्तेः साधनं शृणु सत्तम । यत् सर्वयत्नतः कार्यं पुरुषेण मनीषिणा
atha bhāgavatībhakteḥ sādhanaṃ śṛṇu sattama / yat sarvayatnataḥ kāryaṃ puruṣeṇa manīṣiṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीगुरोर् उपदेशेन भगवद्भक्तितत्परैः । यथाकार्यं स्वकरणैर् भगवत्पादसेवनम्
śrīguror upadeśena bhagavadbhaktitatparaiḥ / yathākāryaṃ svakaraṇair bhagavatpādasevanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाचोच्चारो हरेर् नाम्नां कर्णाभ्यां कर्मणां श्रुतिः । हस्ताभ्यां भगवद्देहप्रतिमादिषु सेवनम्
vācoccāro harer nāmnāṃ karṇābhyāṃ karmaṇāṃ śrutiḥ / hastābhyāṃ bhagavaddehapratimādiṣu sevanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जिह्वया भगवद्दत्तनैवेद्यहरणं मुदा । नासया कृष्णपादाब्जलग्नगन्धानुजिघ्रणम्
jihvayā bhagavaddattanaivedyaharaṇaṃ mudā / nāsayā kṛṣṇapādābjalagnagandhānujighraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवद्गात्रनिर्माल्यहरणं शिरसा तथा । दृष्ट्वा विष्णुजनादीनाम् ईक्षणं सादरेण च
bhagavadgātranirmālyaharaṇaṃ śirasā tathā / dṛṣṭvā viṣṇujanādīnām īkṣaṇaṃ sādareṇa ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनसा भगवद्रूपचिन्तनं शिरसोरसा । बाहुपादादिभिर् विष्णोर् वन्दनं परया मुदा
manasā bhagavadrūpacintanaṃ śirasorasā / bāhupādādibhir viṣṇor vandanaṃ parayā mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्थादीनाम् आनयनम् ईश्वरार्थेन सर्वशः । एतैः स्वसाधनैर् नित्यं भगवत्पादसेवनम्
arthādīnām ānayanam īśvarārthena sarvaśaḥ / etaiḥ svasādhanair nityaṃ bhagavatpādasevanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आशु सम्पद्यते भक्तिः कृष्णे भागवती सती । यदेन्द्रियाणां सर्वेषां कृष्णे परमपूरुषे
āśu sampadyate bhaktiḥ kṛṣṇe bhāgavatī satī / yadendriyāṇāṃ sarveṣāṃ kṛṣṇe paramapūruṣe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वाभाविकी रतिर् अभूत् सा वै भागवती मता । एतद्भक्तिपरो विप्र चातुर्वर्ग्यं न मन्यते
svābhāvikī ratir abhūt sā vai bhāgavatī matā / etadbhaktiparo vipra cāturvargyaṃ na manyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याम् अन्तः सर्वसुखम् अधिकं वापि लभ्यते । अथ प्रेममयीभक्तेः कारणं द्विजसत्तम
tasyām antaḥ sarvasukham adhikaṃ vāpi labhyate / atha premamayībhakteḥ kāraṇaṃ dvijasattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु विश्वासम् आपन्नो निश्चयात्मिकया धिया । सद्गुरोर् उपदेशेन लब्ध्वा सत्सङ्गम् आदृतः
śṛṇu viśvāsam āpanno niścayātmikayā dhiyā / sadguror upadeśena labdhvā satsaṅgam ādṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्विधानां श्रीविष्णोः कर्मणां श्रवणं सताम् । तेष्व् एवं कीर्तनं तेषां मनसा चापि चिन्तनम्
caturvidhānāṃ śrīviṣṇoḥ karmaṇāṃ śravaṇaṃ satām / teṣv evaṃ kīrtanaṃ teṣāṃ manasā cāpi cintanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वचसा ग्रहणं तेषां तत्पराणां प्रशंसनम् । यद्य् अशक्तो भवेत् कीर्तौ स्मरणे चापि सर्वशः
vacasā grahaṇaṃ teṣāṃ tatparāṇāṃ praśaṃsanam / yady aśakto bhavet kīrtau smaraṇe cāpi sarvaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा तु भगवन्नाम्नाम् आवृत्तौ वृत्तयेत् सदा । सदा शश्वत् प्रीतियुक्तो यः कुर्याद् एतद् अन्वहम्
tadā tu bhagavannāmnām āvṛttau vṛttayet sadā / sadā śaśvat prītiyukto yaḥ kuryād etad anvaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याशु भक्तिः श्रीकृष्णे जायते सद्भिर् आदृता । एवं प्रेममयीं लब्ध्वा भित्त्वा संसारम् आत्मनः
tasyāśu bhaktiḥ śrīkṛṣṇe jāyate sadbhir ādṛtā / evaṃ premamayīṃ labdhvā bhittvā saṃsāram ātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आशु सम्पद्यते शान्तिं परमानन्ददायिनीम् । लब्ध्वापि भक्ता भगवद्रूपशीलगुणक्रियाः
āśu sampadyate śāntiṃ paramānandadāyinīm / labdhvāpi bhaktā bhagavadrūpaśīlaguṇakriyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानुसंधत्त एता वै विना भक्तिं जनार्दने । यद्य् अन्यसाधनान्य् अन्यभक्तौ कुर्याद् अतन्त्रितः
nānusaṃdhatta etā vai vinā bhaktiṃ janārdane / yady anyasādhanāny anyabhaktau kuryād atantritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तत्र कश्चिद् दोषः स्याद् धरिसेवा यतः कृता । किं तु यद् भक्तिनिष्ठा स्यात् ताम् एवाप्नोति मानवः
na tatra kaścid doṣaḥ syād dharisevā yataḥ kṛtā / kiṃ tu yad bhaktiniṣṭhā syāt tām evāpnoti mānavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलभेदेन भेदः स्यात् साधनेन न भिद्यते । पृथग् एष मयाख्यातो भक्तिभेदः ससाधनः
phalabhedena bhedaḥ syāt sādhanena na bhidyate / pṛthag eṣa mayākhyāto bhaktibhedaḥ sasādhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्कामः फलरूपश् च नित्यो मोक्षसुखाधिकः । सकामः सगुणो विप्र बहुधोक्तो महर्षिभिः
niṣkāmaḥ phalarūpaś ca nityo mokṣasukhādhikaḥ / sakāmaḥ saguṇo vipra bahudhokto maharṣibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं भूयः कथयाम्य् अद्य वद मां द्विजसत्तम । श्रीनारद उवाच । विधेयं कथितं सर्वं त्वया मे सुरसत्तम । निषेधनीयं किं चात्र भक्तिस्तम्भकरं च यत्
kiṃ bhūyaḥ kathayāmy adya vada māṃ dvijasattama / śrīnārada uvāca / vidheyaṃ kathitaṃ sarvaṃ tvayā me surasattama / niṣedhanīyaṃ kiṃ cātra bhaktistambhakaraṃ ca yat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हानिवृद्धिकरं चापि मुख्यसाधनम् एव च । कथयस्व महादेव श्रद्धासेवापराय मे
hānivṛddhikaraṃ cāpi mukhyasādhanam eva ca / kathayasva mahādeva śraddhāsevāparāya me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीशिव उवाच । भक्तीनां साधनानां यद् बहिर्भूतं महामुने । निषेधनीयं तत् तासां भक्तानां पुरुषोत्तमे
śrīśiva uvāca / bhaktīnāṃ sādhanānāṃ yad bahirbhūtaṃ mahāmune / niṣedhanīyaṃ tat tāsāṃ bhaktānāṃ puruṣottame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देहप्रवाहाद् आधिक्यं विषयादरणं च यत् । भक्तिस्तम्भकरं प्रोक्तं भक्तिनिष्ठे द्विजोत्तम
dehapravāhād ādhikyaṃ viṣayādaraṇaṃ ca yat / bhaktistambhakaraṃ proktaṃ bhaktiniṣṭhe dvijottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समासेन मया प्रोक्तं निषेधस्तम्भनं तव । भक्तिघ्नदोषं शृणु तं सर्वथा वर्जनं नृणाम्
samāsena mayā proktaṃ niṣedhastambhanaṃ tava / bhaktighnadoṣaṃ śṛṇu taṃ sarvathā varjanaṃ nṛṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्गुणायां प्राणिहिंसा भागवत्याम् अहंकृतिः । प्रेममय्यां सतां द्वेषो भक्तिनाशकरा इमे
nirguṇāyāṃ prāṇihiṃsā bhāgavatyām ahaṃkṛtiḥ / premamayyāṃ satāṃ dveṣo bhaktināśakarā ime
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वभक्तिव्यतिकरः स्वगुरोर् वागनादरः । द्वेषेण नरकं याति कुर्वन् भक्तिम् अपि द्विजः
sarvabhaktivyatikaraḥ svaguror vāganādaraḥ / dveṣeṇa narakaṃ yāti kurvan bhaktim api dvijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दोषदृष्ट्या दोषवान् स्यात् तत्र दोषफलं भवेत् । मर्त्यदृष्ट्या कृतं सर्वं भवेत् कुञ्जरशौचवत्
doṣadṛṣṭyā doṣavān syāt tatra doṣaphalaṃ bhavet / martyadṛṣṭyā kṛtaṃ sarvaṃ bhavet kuñjaraśaucavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वसाधनमुख्या हि गुरुसेवा सदादृता । यया भक्तिर् भगवति ह्य् अञ्जसा स्यात् सुखावहा
sarvasādhanamukhyā hi gurusevā sadādṛtā / yayā bhaktir bhagavati hy añjasā syāt sukhāvahā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन गुरोर् वागादरेण वै । कार्या सैव तु तत् सर्वा भगवद्भक्तिवर्धिनी
tasmāt sarvaprayatnena guror vāgādareṇa vai / kāryā saiva tu tat sarvā bhagavadbhaktivardhinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्गुणा भक्तिनिष्ठेन कार्या भूतदया सदा । भागवत्यां कायमनोवचसां परिनिष्ठिता
nirguṇā bhaktiniṣṭhena kāryā bhūtadayā sadā / bhāgavatyāṃ kāyamanovacasāṃ pariniṣṭhitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रेममय्यां सतां प्रीत्या श्रवणं यशसां हरेः । मुख्याः साधनसम्पत्त्यः कथितास् ते द्विजोत्तम
premamayyāṃ satāṃ prītyā śravaṇaṃ yaśasāṃ hareḥ / mukhyāḥ sādhanasampattyaḥ kathitās te dvijottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वमूलं कृष्णपादशरणं परिकीर्तितम् । यद् विना स्रवते भक्तिर् आमभाण्डात् पयो यथा
sarvamūlaṃ kṛṣṇapādaśaraṇaṃ parikīrtitam / yad vinā sravate bhaktir āmabhāṇḍāt payo yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीनारद उवाच । कृष्णपादाब्जशरणं वद मे बहुवित्तम । विना येन पुमान् याति कुर्वन् भक्तिम् अपि श्रमम्
śrīnārada uvāca / kṛṣṇapādābjaśaraṇaṃ vada me bahuvittama / vinā yena pumān yāti kurvan bhaktim api śramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीशिव उवाच । कायवाङ्मनसां साक्षात् कृष्णे परमपूरुषे । परिनिष्ठाश्रयं यद् वै शरणं परिकीर्तितम्
śrīśiva uvāca / kāyavāṅmanasāṃ sākṣāt kṛṣṇe paramapūruṣe / pariniṣṭhāśrayaṃ yad vai śaraṇaṃ parikīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् वै त्रिविधं प्रोक्तं वेदविद्भिर् द्विजोत्तम । प्रथमं मध्यमं श्रेष्ठं क्रमशः शृणु तन् मुने
etad vai trividhaṃ proktaṃ vedavidbhir dvijottama / prathamaṃ madhyamaṃ śreṣṭhaṃ kramaśaḥ śṛṇu tan mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मे तीर्थे च देवादौ रक्षकत्वमघादितः । यद् बुद्धिनिष्ठितं कृष्णे कृतं तत् प्रथमं स्मृतम्
dharme tīrthe ca devādau rakṣakatvamaghāditaḥ / yad buddhiniṣṭhitaṃ kṛṣṇe kṛtaṃ tat prathamaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलत्रपुत्रमित्रेषु धने गेहगवादिषु । यन् ममत्वाश्रयं कृष्णे कृतं तन् मध्यमं स्मृतम्
kalatraputramitreṣu dhane gehagavādiṣu / yan mamatvāśrayaṃ kṛṣṇe kṛtaṃ tan madhyamaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देहादाव् आत्मनो यावद् आत्मत्वाश्रयणादि यत् । तत् सर्वं कृष्णपादाब्जे कृतं श्रेष्ठं प्रकीर्तितम्
dehādāv ātmano yāvad ātmatvāśrayaṇādi yat / tat sarvaṃ kṛṣṇapādābje kṛtaṃ śreṣṭhaṃ prakīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईश्वरं तदधीनं च तद्धर्मं च सनातनम् । हित्वान्यद् आश्रयं तस्य वस्तुतो नैव दृश्यते
īśvaraṃ tadadhīnaṃ ca taddharmaṃ ca sanātanam / hitvānyad āśrayaṃ tasya vastuto naiva dṛśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतच्छरणसम्पन्नो भक्तिमान् पुरुषोत्तमे । पुनाति सर्वभुवनं हृदिस्थेनाच्युतेन सः
etaccharaṇasampanno bhaktimān puruṣottame / punāti sarvabhuvanaṃ hṛdisthenācyutena saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद् भक्तादृतेर् विष्णोर् देहो ऽपि नैव सत्प्रियः । किम् उतान्ये विभूताद्याः परमानन्दरूपिणः
tasmād bhaktādṛter viṣṇor deho 'pi naiva satpriyaḥ / kim utānye vibhūtādyāḥ paramānandarūpiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीनारद उवाच । भक्तानां लक्षणं साक्षाद् ब्रूहि मे सुरत्तम । तथैव तेष्व् अहं प्रीतिं करिष्यामि समाहितः
śrīnārada uvāca / bhaktānāṃ lakṣaṇaṃ sākṣād brūhi me surattama / tathaiva teṣv ahaṃ prītiṃ kariṣyāmi samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीशिव उवाच । भक्तानां लक्षणं साक्षाद् दुर्विज्ञेयं नृभिर् मुने । वैष्णवैर् एव तद् वेद्यं पदान्य् अहिर् अहेर् इव
śrīśiva uvāca / bhaktānāṃ lakṣaṇaṃ sākṣād durvijñeyaṃ nṛbhir mune / vaiṣṇavair eva tad vedyaṃ padāny ahir aher iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथापि सारतस् तेषां लक्षणं यद् अलौकिकम् । वक्ष्ये तत् ते मुनिश्रेष्ठ विष्णुभक्तो यतो भवान्
tathāpi sāratas teṣāṃ lakṣaṇaṃ yad alaukikam / vakṣye tat te muniśreṣṭha viṣṇubhakto yato bhavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मच्चित्ता निरहंकारा ममकारविवर्जिताः । शास्त्रानुवर्तिनः शान्ताः सुहृदः सर्वदेहिनाम्
maccittā nirahaṃkārā mamakāravivarjitāḥ / śāstrānuvartinaḥ śāntāḥ suhṛdaḥ sarvadehinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा सर्वेषु भूतेषु हिंसन्तम् अपि कंचन । न हिंसन्ति तदा मुक्ता निर्गुणा भगवत्पराः
yadā sarveṣu bhūteṣu hiṃsantam api kaṃcana / na hiṃsanti tadā muktā nirguṇā bhagavatparāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिसेवां विना किंचिन् मन्यन्ते नात्मनः प्रियम् । वासुदेवपरा देहगेह इन्द्रियवृत्तयः
harisevāṃ vinā kiṃcin manyante nātmanaḥ priyam / vāsudevaparā dehageha indriyavṛttayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रागद्वेषादिरहिता मानामानविवर्जिताः । सदा संतुष्टमनसो भक्ता भागवता मताः
rāgadveṣādirahitā mānāmānavivarjitāḥ / sadā saṃtuṣṭamanaso bhaktā bhāgavatā matāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्प्रीतिपरमाः शुद्धाः श्रुतिकीर्त्युक्तिनिष्ठिताः । त्रैवर्गिकपरालापस्नेहसङ्गविवर्जिताः
satprītiparamāḥ śuddhāḥ śrutikīrtyuktiniṣṭhitāḥ / traivargikaparālāpasnehasaṅgavivarjitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्वाक्यकारिणः कृष्णयशस्य् उत्सुकमानसाः । हरिप्रीतिपरा एते भक्ता लोकप्रणामकाः
sadvākyakāriṇaḥ kṛṣṇayaśasy utsukamānasāḥ / hariprītiparā ete bhaktā lokapraṇāmakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्तानां लक्षणं ह्य् एतत् सामान्येन निरूपितम् । इदानीम् आत्मजिज्ञास्यं लक्षणं त्रिविधं शृणु
bhaktānāṃ lakṣaṇaṃ hy etat sāmānyena nirūpitam / idānīm ātmajijñāsyaṃ lakṣaṇaṃ trividhaṃ śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वात्मानं हरिं ज्ञात्वा सर्वेषु प्रीतिमान् नरः । सेवापरो द्वेषहीनो जनेषु स च सत्तमः
sarvātmānaṃ hariṃ jñātvā sarveṣu prītimān naraḥ / sevāparo dveṣahīno janeṣu sa ca sattamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञात्वापि सर्वगं विष्णुं तारतम्येन प्रीतिमान् । श्रेष्ठमध्यमनीचेषु ह्य् आत्मनः स तु मध्यमः
jñātvāpi sarvagaṃ viṣṇuṃ tāratamyena prītimān / śreṣṭhamadhyamanīceṣu hy ātmanaḥ sa tu madhyamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिमादिष्व् एव हरौ प्रीतिमान् न तु सर्वगे । प्राणिप्राणवधत्यागी प्राकृतः स तु वैष्णवः
pratimādiṣv eva harau prītimān na tu sarvage / prāṇiprāṇavadhatyāgī prākṛtaḥ sa tu vaiṣṇavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्येन्द्रियाणां सर्वेषां हरौ स्वाभाविकी रतिः । स वै महाभागवतो ह्य् उत्तमः परिकीर्तितः
yasyendriyāṇāṃ sarveṣāṃ harau svābhāvikī ratiḥ / sa vai mahābhāgavato hy uttamaḥ parikīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य यत्नेनेन्द्रियाणां विष्णौ प्रीतिर् हि जायते । स वै भागवतो विप्रः मध्यमः समुदाहृतः
yasya yatnenendriyāṇāṃ viṣṇau prītir hi jāyate / sa vai bhāgavato vipraḥ madhyamaḥ samudāhṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्येन्द्रियैः कृष्णसेवा कृता प्रीतिविवर्जिता । स प्राकृतो भागवतो भक्तः कामविवर्जितः
yasyendriyaiḥ kṛṣṇasevā kṛtā prītivivarjitā / sa prākṛto bhāgavato bhaktaḥ kāmavivarjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिलीलाश्रुतोच्चारं यः प्रीत्या कुरुते सदा । स वै महाभागवतो ह्य् उत्तमो लोकपावनः
harilīlāśrutoccāraṃ yaḥ prītyā kurute sadā / sa vai mahābhāgavato hy uttamo lokapāvanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रवणं कीर्तनं विष्णौ प्रीत्यायासौ तु यो नरः । कुर्याद् अहरहः शश्वत् प्रीतिमान् स च मध्यमः
śravaṇaṃ kīrtanaṃ viṣṇau prītyāyāsau tu yo naraḥ / kuryād aharahaḥ śaśvat prītimān sa ca madhyamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यामैकमात्रं यः कुर्याच् छ्रवणं कीर्तनं हरेः । प्रीत्या विष्णुजनद्वेषहीनः प्राकृत उच्यते
yāmaikamātraṃ yaḥ kuryāc chravaṇaṃ kīrtanaṃ hareḥ / prītyā viṣṇujanadveṣahīnaḥ prākṛta ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्य् अन्यलक्षणं चान्यभक्ते लक्ष्येत सज्जनैः । तथापि निष्ठाम् आलक्ष्य तं तं जानीहि सत्तम
yady anyalakṣaṇaṃ cānyabhakte lakṣyeta sajjanaiḥ / tathāpi niṣṭhām ālakṣya taṃ taṃ jānīhi sattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्धर्मनिष्ठा ये भक्ता भवन्ति द्विजसत्तम । तत्प्रसङ्गाद्यनुष्ठानं तत्प्रीतेः कारणं परम्
yaddharmaniṣṭhā ye bhaktā bhavanti dvijasattama / tatprasaṅgādyanuṣṭhānaṃ tatprīteḥ kāraṇaṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथापि निर्गुणा ये च ये च भागवता मताः । तेषु प्रीतिर् महाभाग दुष्करेति मयोच्यते
tathāpi nirguṇā ye ca ye ca bhāgavatā matāḥ / teṣu prītir mahābhāga duṣkareti mayocyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिलीलाश्रुतोपचारपरेषु सततं त्वया । कार्या प्रीतिस् तव हरेर् यथा भक्तिर् न नश्यति
harilīlāśrutopacārapareṣu satataṃ tvayā / kāryā prītis tava harer yathā bhaktir na naśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् एतत् कथितं विप्र साधूनां लक्षणं पृथक् । भक्तेषु प्रीतिकरणं जनानां मुक्तिकारणम्
ity etat kathitaṃ vipra sādhūnāṃ lakṣaṇaṃ pṛthak / bhakteṣu prītikaraṇaṃ janānāṃ muktikāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधनेन मया बाल भक्तिभेदो निरूपितः । स सार्ववर्णिकः शुद्धः सर्वाश्रमिश्रमापहः
sādhanena mayā bāla bhaktibhedo nirūpitaḥ / sa sārvavarṇikaḥ śuddhaḥ sarvāśramiśramāpahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वकालभवो नित्यः सर्वदैशिकसिद्धिदः । चतुर्युगेष्व् अभिमतो भगवत्प्रियसाधकः
sarvakālabhavo nityaḥ sarvadaiśikasiddhidaḥ / caturyugeṣv abhimato bhagavatpriyasādhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.