श्रीनारद उवाच । कथितं मे सुरगुरो भगवद्भक्तिलक्षणम् । चतुर्युगे ऽप्य् अभिमतं सर्वलोकसुखावहम्
śrīnārada uvāca / kathitaṃ me suraguro bhagavadbhaktilakṣaṇam / caturyuge 'py abhimataṃ sarvalokasukhāvaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधुना वद देवेश जनानां हितकाम्यया । युगानुरूपं श्रीविष्णोः सेवया मोक्षसाधनम्
adhunā vada deveśa janānāṃ hitakāmyayā / yugānurūpaṃ śrīviṣṇoḥ sevayā mokṣasādhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रजानां लक्षणं विष्णोर् भूतिर् लिङ्गं पृथग्विधम् । धर्मं च नामसंख्या च समासेन सुरेश्वर
prajānāṃ lakṣaṇaṃ viṣṇor bhūtir liṅgaṃ pṛthagvidham / dharmaṃ ca nāmasaṃkhyā ca samāsena sureśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीशिव उवाच । कृते युगे प्रजाः सर्वाः शुद्धा रागादिवर्जिताः । औत्पत्तिकेन योगेन शान्ताः शमदृशो मताः
śrīśiva uvāca / kṛte yuge prajāḥ sarvāḥ śuddhā rāgādivarjitāḥ / autpattikena yogena śāntāḥ śamadṛśo matāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां तु भगवद्ध्यानं संसारार्णवतारकम् । तद् एव परमो धर्मस् तद्युगस्य महामते
teṣāṃ tu bhagavaddhyānaṃ saṃsārārṇavatārakam / tad eva paramo dharmas tadyugasya mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्ध्यानं त्रिविधं प्रोक्तं दशभिर् नामभिर् युतम् । निरालम्बं सावलम्बं सर्वान्तर्यामिधारणम्
taddhyānaṃ trividhaṃ proktaṃ daśabhir nāmabhir yutam / nirālambaṃ sāvalambaṃ sarvāntaryāmidhāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्षडङ्गयुतं कुर्यात् समाध्यवधिम् उत्तमम् । दुःखग्रहं निरालम्बं प्रथमं शृणु सत्तम
tatṣaḍaṅgayutaṃ kuryāt samādhyavadhim uttamam / duḥkhagrahaṃ nirālambaṃ prathamaṃ śṛṇu sattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहिंसा ब्रह्मचर्यं च सत्यं लज्जा ह्य् अकार्यतः । अस्तेयो ऽसंचयो मौनम् असङ्गम् अभयं दया
ahiṃsā brahmacaryaṃ ca satyaṃ lajjā hy akāryataḥ / asteyo 'saṃcayo maunam asaṅgam abhayaṃ dayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मे स्थैर्यं च विश्वासो यमा द्वादश सत्तम । यमाद्यम् अङ्गं प्रथमं कुर्याद् ध्याता ह्य् अतन्द्रितः
dharme sthairyaṃ ca viśvāso yamā dvādaśa sattama / yamādyam aṅgaṃ prathamaṃ kuryād dhyātā hy atandritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देहशौचं मनःशौचं जाप्यं होमं तपो व्रतम् । श्राद्धम् अतिथिशुश्रूषां तीर्थसेवां सुतुष्टिदाम्
dehaśaucaṃ manaḥśaucaṃ jāpyaṃ homaṃ tapo vratam / śrāddham atithiśuśrūṣāṃ tīrthasevāṃ sutuṣṭidām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परार्थेहां गुरोः सेवां द्विषङ्नियमसंज्ञितम् । कुर्याद् ध्यानं द्वितीयाङ्गं तृतीयाङ्गं च मे शृणु
parārthehāṃ guroḥ sevāṃ dviṣaṅniyamasaṃjñitam / kuryād dhyānaṃ dvitīyāṅgaṃ tṛtīyāṅgaṃ ca me śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वजानुलग्ने पादाग्रे कुर्याज् जङ्घे ऽन्तरान्तरे । उत्सङ्गमध्ये हस्तौ द्वौ तत् स्थानम् आसनं स्मृतम्
svajānulagne pādāgre kuryāj jaṅghe 'ntarāntare / utsaṅgamadhye hastau dvau tat sthānam āsanaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणवेनैव मन्त्रेण पूरकुम्भकरेचकैः । विपर्ययेण वा कुर्यात् तुर्याङ्गं प्राणसंयमम्
praṇavenaiva mantreṇa pūrakumbhakarecakaiḥ / viparyayeṇa vā kuryāt turyāṅgaṃ prāṇasaṃyamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषयेभ्यस् त्व् इन्द्रियाणां संयमं मनसा हृदि । कुर्याद् अतन्द्रितो योगी प्रत्याहारं तु पञ्चमम्
viṣayebhyas tv indriyāṇāṃ saṃyamaṃ manasā hṛdi / kuryād atandrito yogī pratyāhāraṃ tu pañcamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणेन मनसः साक्षात् स्थैर्यं ध्यानाङ्गम् उत्तमम् । कुर्यात् समाहितो योगी स्वनासाग्रावलोकनः
prāṇena manasaḥ sākṣāt sthairyaṃ dhyānāṅgam uttamam / kuryāt samāhito yogī svanāsāgrāvalokanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेजोमयं स्वप्रकाशम् अवाङ्मनसगोचरम् । लक्षीकृत्य धिया तिष्ठेद् यावन् नैव प्रकाशते
tejomayaṃ svaprakāśam avāṅmanasagocaram / lakṣīkṛtya dhiyā tiṣṭhed yāvan naiva prakāśate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं चाहरहः कुर्वन् योगी संशुद्धकिल्बिषः । चिरात् प्राप्नोति परमां समाधिं ब्रह्मणः पदम्
evaṃ cāharahaḥ kurvan yogī saṃśuddhakilbiṣaḥ / cirāt prāpnoti paramāṃ samādhiṃ brahmaṇaḥ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सावशेषं हरेर् ध्यानं शृणु विप्र समासतः । तेनैव विधिना युक्तो मनसा चिन्तयेद् यथा
sāvaśeṣaṃ harer dhyānaṃ śṛṇu vipra samāsataḥ / tenaiva vidhinā yukto manasā cintayed yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृत्पद्मकर्णिकामध्ये शुद्धसत्त्वतनुं हरिम् । पुरुषं चतुर्भुजं ध्यायेच् छुद्धस्फटिकसंनिभम्
hṛtpadmakarṇikāmadhye śuddhasattvatanuṃ harim / puruṣaṃ caturbhujaṃ dhyāyec chuddhasphaṭikasaṃnibham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जटाधरं वल्कलिनं कृष्णसाराजिनोत्तरम् । अक्षमालां यज्ञसूत्रं तथा दण्डकमण्डलुम्
jaṭādharaṃ valkalinaṃ kṛṣṇasārājinottaram / akṣamālāṃ yajñasūtraṃ tathā daṇḍakamaṇḍalum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बिभ्राणं हृद्युगाराध्यं ब्रह्मचारिणम् अव्ययम् । मुखारविन्दं सुनसं सुभ्रुवं सुकपालिनम्
bibhrāṇaṃ hṛdyugārādhyaṃ brahmacāriṇam avyayam / mukhāravindaṃ sunasaṃ subhruvaṃ sukapālinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवर्णशकलाभातं सुद्विजं कम्बुकंधरम् । दीर्घायतचतुर्बाहुं करपल्लवशोभितम्
suvarṇaśakalābhātaṃ sudvijaṃ kambukaṃdharam / dīrghāyatacaturbāhuṃ karapallavaśobhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुचक्षुषं सुहृदयं सूदरं वलिभिर् युतम् । निम्ननाभिं सुचारूरुजानुजङ्घापदं शुभम्
sucakṣuṣaṃ suhṛdayaṃ sūdaraṃ valibhir yutam / nimnanābhiṃ sucārūrujānujaṅghāpadaṃ śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चार्वङ्गुलिदलाकारं नखचन्द्रद्युतिप्रभम् । एवं चिन्तयतो रूपं विष्णोर् लोकमनोहरम्
cārvaṅgulidalākāraṃ nakhacandradyutiprabham / evaṃ cintayato rūpaṃ viṣṇor lokamanoharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याशु परमानन्दः सम्पद् आशु भविष्यति । आशुसिद्धिकरं चातः सर्वान्तर्यामिधारणम्
tasyāśu paramānandaḥ sampad āśu bhaviṣyati / āśusiddhikaraṃ cātaḥ sarvāntaryāmidhāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु स्ववहितो विप्र मानस्तम्भविवर्जितम् । सर्वं चराचरम् इदं भगवद्रूपाधिष्ठितम्
śṛṇu svavahito vipra mānastambhavivarjitam / sarvaṃ carācaram idaṃ bhagavadrūpādhiṣṭhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भावयेद् द्वेषहीनेन कायवाङ्मनसा द्विज । उत्तमान् मानयेद् भक्त्या समान् मित्रतया द्विज
bhāvayed dveṣahīnena kāyavāṅmanasā dvija / uttamān mānayed bhaktyā samān mitratayā dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधमान् दयया शत्रून् उपेक्षेत दयान्वितः । एवं भावयतस् तस्य यावत् सर्वात्मदर्शनम्
adhamān dayayā śatrūn upekṣeta dayānvitaḥ / evaṃ bhāvayatas tasya yāvat sarvātmadarśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अचिरात् परमानन्दसंदोहं मनसाप्नुयात् । त्रेतायां प्राणिनः सर्वे जपहोमपरायणाः
acirāt paramānandasaṃdohaṃ manasāpnuyāt / tretāyāṃ prāṇinaḥ sarve japahomaparāyaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुविनीताः सुखावृत्ता महाशाला महात्मनः । तेषां तु भगवद्यागो ह्य् अञ्जसा मुक्तिसाधकः
suvinītāḥ sukhāvṛttā mahāśālā mahātmanaḥ / teṣāṃ tu bhagavadyāgo hy añjasā muktisādhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एव परमो धर्मस् त्रेतायां द्विजसत्तम । तस्मिन् यजन्ति रक्ताभं यज्ञमूर्तिं जगद्गुरुम्
sa eva paramo dharmas tretāyāṃ dvijasattama / tasmin yajanti raktābhaṃ yajñamūrtiṃ jagadgurum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यनैमित्तिकैः सत्त्रैर् यागैर् नामाष्टकायुतैः । त्रैविद्येन विधानेन यान्ति मुक्तिं तदा जनाः
nityanaimittikaiḥ sattrair yāgair nāmāṣṭakāyutaiḥ / traividyena vidhānena yānti muktiṃ tadā janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वापरे तु जना हृष्टाः पुष्टाः कर्मकृतिक्षमाः । भोगानुषक्तमनसः सुखदुःखत्वम् आवृताः
dvāpare tu janā hṛṣṭāḥ puṣṭāḥ karmakṛtikṣamāḥ / bhogānuṣaktamanasaḥ sukhaduḥkhatvam āvṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवत्पूजनं तेषां मोक्षसाधनम् उत्तमम् । साङ्गोपाङ्गं केवलं च द्विविधं पूजनं स्मृतम्
bhagavatpūjanaṃ teṣāṃ mokṣasādhanam uttamam / sāṅgopāṅgaṃ kevalaṃ ca dvividhaṃ pūjanaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् एव परमो धर्मो द्वापरस्य युगस्य वै । तस्मिन् यजन्ति पुरुषा महाराजोक्तलक्षणम्
tad eva paramo dharmo dvāparasya yugasya vai / tasmin yajanti puruṣā mahārājoktalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीतवर्णं वेदमन्त्रैर् नाम्नां द्वादशभिः समम् । कलौ प्रजा मन्दभाग्या अलसा दुःखसंयुताः
pītavarṇaṃ vedamantrair nāmnāṃ dvādaśabhiḥ samam / kalau prajā mandabhāgyā alasā duḥkhasaṃyutāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिश्नोदरपराः क्षुद्रा दीना मलिनचेतसः । तेषाम् एकविधं प्रोक्तम् अञ्जसा मुक्तिकारणम्
śiśnodaraparāḥ kṣudrā dīnā malinacetasaḥ / teṣām ekavidhaṃ proktam añjasā muktikāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वसौख्यकरं चापि कृष्णनामानुकीर्तनम् । यतः कलियुगस्यादौ भगवान् पुरुषोत्तमः
sarvasaukhyakaraṃ cāpi kṛṣṇanāmānukīrtanam / yataḥ kaliyugasyādau bhagavān puruṣottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवतीर्य यशस् तेने शुद्धं कलिमलापहम् । ध्यानयोगक्रियाः सर्वाः स संहत्य दयापरः
avatīrya yaśas tene śuddhaṃ kalimalāpaham / dhyānayogakriyāḥ sarvāḥ sa saṃhatya dayāparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वकीये यशसि स्थाप्य गतो वैकुण्ठम् उत्तमम् । स तात परमो देवो देवकीदेविनन्दनः
svakīye yaśasi sthāpya gato vaikuṇṭham uttamam / sa tāta paramo devo devakīdevinandanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रनीलसमः श्यामस् तन्त्रमन्त्रैर् य इज्यते । तस्मिन् कलियुगे विप्र श्रुत्वा हरियशो ऽमलाः
indranīlasamaḥ śyāmas tantramantrair ya ijyate / tasmin kaliyuge vipra śrutvā hariyaśo 'malāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रायो भक्ता भविष्यन्ति तस्माच् छ्रेष्ठयुगः कलिः । अतः कृतादिषु प्रजाः कलौ सम्भवम् आत्मनः
prāyo bhaktā bhaviṣyanti tasmāc chreṣṭhayugaḥ kaliḥ / ataḥ kṛtādiṣu prajāḥ kalau sambhavam ātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाञ्छन्ति धर्मपरमा भगवद्भक्तिकारणम् । ध्यानेनेष्टया पूजनेन यत् फलं लभ्यते जनैः
vāñchanti dharmaparamā bhagavadbhaktikāraṇam / dhyāneneṣṭayā pūjanena yat phalaṃ labhyate janaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतादिषु कलौ तद् वै कीर्तनादिषु लभ्यते । न देशकालकर्त्णां नियमः कीर्तने स्मृतः
kṛtādiṣu kalau tad vai kīrtanādiṣu labhyate / na deśakālakartṇāṃ niyamaḥ kīrtane smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् कलौ परो धर्मो हरिकीर्तेः सुकीर्तनम् । यतः कलिं प्रशसन्ति शिष्टास्त्रियुगवर्तिनः
tasmāt kalau paro dharmo harikīrteḥ sukīrtanam / yataḥ kaliṃ praśasanti śiṣṭāstriyugavartinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र कीर्तनमात्रेण प्राप्नोति परमं पदम् । कृतादाव् अपि ये जीवा न मुक्ता निजधर्मतः
yatra kīrtanamātreṇa prāpnoti paramaṃ padam / kṛtādāv api ye jīvā na muktā nijadharmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते ऽपि मुक्तिं प्रयास्यन्ति कलौ कीर्तनमात्रतः । कलेर् दोषसमुद्रस्य गुण एको महान् यतः
te 'pi muktiṃ prayāsyanti kalau kīrtanamātrataḥ / kaler doṣasamudrasya guṇa eko mahān yataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाम्नां संकीर्तनेनैव चातुर्वर्गं जनो ऽश्नुते । कृतादिष्व् अपि विप्रेन्द्र हरिनामानुकीर्तनम्
nāmnāṃ saṃkīrtanenaiva cāturvargaṃ jano 'śnute / kṛtādiṣv api viprendra harināmānukīrtanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपादिसाध्यं तद् भूयः कलाव् उभयतां गतम् । तस्मात् कलियुगे विष्णोर् नामकीर्तनम् उत्तमम्
tapādisādhyaṃ tad bhūyaḥ kalāv ubhayatāṃ gatam / tasmāt kaliyuge viṣṇor nāmakīrtanam uttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधनं भक्तिनिष्ठानां साध्यं चैव प्रकीर्तितम् । येन केनापि भावेन कीर्तयन् सततं हरिम्
sādhanaṃ bhaktiniṣṭhānāṃ sādhyaṃ caiva prakīrtitam / yena kenāpi bhāvena kīrtayan satataṃ harim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हित्वा पापं गतिं यान्ति किम् उतच्छ्रद्धया गृणन् । कलौ नामपरा एव सततं द्विजसत्तम
hitvā pāpaṃ gatiṃ yānti kim utacchraddhayā gṛṇan / kalau nāmaparā eva satataṃ dvijasattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उक्ता महाभागवता भगवत्प्रियकारिणः । तस्मात् सर्वात्मना विप्र कुरु श्रीकृष्णकीर्तनम्
uktā mahābhāgavatā bhagavatpriyakāriṇaḥ / tasmāt sarvātmanā vipra kuru śrīkṛṣṇakīrtanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रद्धया सततं युक्त एतद् एव महाफलम्
śraddhayā satataṃ yukta etad eva mahāphalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.