Asvaghosa: Saundarananda 15

सौन्दरनन्द महाकाव्ये "आदिप्रस्थान" नाम चतुर्दश सर्ग समाप्त ॥ पञ्चदशःसर्गः वितर्कप्रहाण यत्र तत्र विविक्ते तु बद्ध्वा पर्यङ्कमुत्तमम् । ऋजुं कायं समाधाय स्मृत्याभिमुखयान्वितः

saundarananda mahākāvye "ādiprasthāna" nāma caturdaśa sarga samāpta // pañcadaśaḥsargaḥ vitarkaprahāṇa yatra tatra vivikte tu baddhvā paryaṅkamuttamam / ṛjuṃ kāyaṃ samādhāya smṛtyābhimukhayānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नासाग्रे वा ललाटे वा भ्रुवोरन्तर एव वा । कुर्वीथाश्चपलं चित्तमालम्बनपरायणम्

nāsāgre vā lalāṭe vā bhruvorantara eva vā / kurvīthāścapalaṃ cittamālambanaparāyaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सचेत् कामवितर्कस्त्वां धर्षयेन्मानसो ज्वरः । क्षेप्तव्यो नाधिवास्यः स वस्त्रे रेणुरिवागतः

sacet kāmavitarkastvāṃ dharṣayenmānaso jvaraḥ / kṣeptavyo nādhivāsyaḥ sa vastre reṇurivāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्यपि प्रतिसंख्यानात् कामानुत्सृष्टवानसि । तमांसीव प्रकाशेन प्रतिपक्षेण ताञ्जहि

yadyapi pratisaṃkhyānāt kāmānutsṛṣṭavānasi / tamāṃsīva prakāśena pratipakṣeṇa tāñjahi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिष्ठत्यनुशयस्तेषां छन्नो ऽग्निरिव भस्मना । स ते भावनया सौम्य प्रशाम्यो ऽग्निरिवाम्बुना

tiṣṭhatyanuśayasteṣāṃ channo 'gniriva bhasmanā / sa te bhāvanayā saumya praśāmyo 'gnirivāmbunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते हि तस्मात् प्रवर्तन्ते भूयो वीजादिवाङ्कुराः । तस्य नाशेन ते न स्युर्बीजनाशादिवाङ्कुराः

te hi tasmāt pravartante bhūyo vījādivāṅkurāḥ / tasya nāśena te na syurbījanāśādivāṅkurāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्जनादीनि कामेभ्यो दृष्ट्वा दुःखानि कामिनाम् । तस्मात्तान्मूलतश्छिन्धि मित्रसंज्ञानरीनिव

arjanādīni kāmebhyo dṛṣṭvā duḥkhāni kāminām / tasmāttānmūlataśchindhi mitrasaṃjñānarīniva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनित्या मोषधर्माणो रिक्ता व्यसनहेतवः । बहुसाधारणाः कामा वर्ह्या ह्याशीविषा इव

anityā moṣadharmāṇo riktā vyasanahetavaḥ / bahusādhāraṇāḥ kāmā varhyā hyāśīviṣā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये मृग्यमाणा दुःखाय रक्ष्यमाणा न शान्तये । भ्रष्टाः शोकाय महते प्राप्ताश्च न वितृप्तये

ye mṛgyamāṇā duḥkhāya rakṣyamāṇā na śāntaye / bhraṣṭāḥ śokāya mahate prāptāśca na vitṛptaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृप्तिं वित्तप्रकर्षेण स्वर्गावाप्त्या कृतार्थताम् । कामेभ्यश्च सुखोत्पत्तिं यः पश्यति स नश्यति

tṛptiṃ vittaprakarṣeṇa svargāvāptyā kṛtārthatām / kāmebhyaśca sukhotpattiṃ yaḥ paśyati sa naśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चलानपरिनिष्पन्नानसाराननवस्थितान् । परिकल्पसुखान् कामान्न तान्स्मर्तुमिहार्हसि

calānapariniṣpannānasārānanavasthitān / parikalpasukhān kāmānna tānsmartumihārhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यापादो वा विहिंसा वा क्षोभयेद् यदि ते मनः । प्रसाद्यं तद्विपक्षेण मणिनेवाकुलं जलम्

vyāpādo vā vihiṃsā vā kṣobhayed yadi te manaḥ / prasādyaṃ tadvipakṣeṇa maṇinevākulaṃ jalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिपक्षस्तयोर्ज्ञेयो मैत्री कारुण्यमेव च । विरोधो हि तयोर्नित्यं प्रकाशतमसोरिव

pratipakṣastayorjñeyo maitrī kāruṇyameva ca / virodho hi tayornityaṃ prakāśatamasoriva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निवृत्तं यस्य दौःशील्यं व्यापादश्च प्रवर्तते । हन्ति पांसुभिरात्मानं स स्नात इव वारणः

nivṛttaṃ yasya dauḥśīlyaṃ vyāpādaśca pravartate / hanti pāṃsubhirātmānaṃ sa snāta iva vāraṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःखितेभ्यो हि मर्त्येभ्यो व्याधिमृत्युजरादिभिः । आर्यः को दुःखमपरं सघृणो धातुमर्हति

duḥkhitebhyo hi martyebhyo vyādhimṛtyujarādibhiḥ / āryaḥ ko duḥkhamaparaṃ saghṛṇo dhātumarhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुष्टेन चेह मनसा बाध्यते वा परो न वा । सद्यस्तु दह्यते तावत् स्वं मनो दुष्टचेतसः

duṣṭena ceha manasā bādhyate vā paro na vā / sadyastu dahyate tāvat svaṃ mano duṣṭacetasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् सर्वेषु भूतेषु मैत्रीं कारुण्यमेव च । न व्यापादं विहिंसां वा विकल्पयितुमर्हसि

tasmāt sarveṣu bhūteṣu maitrīṃ kāruṇyameva ca / na vyāpādaṃ vihiṃsāṃ vā vikalpayitumarhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्यदेव प्रसक्तं हि वितर्कयति मानवः । अभ्यासात्तेन तेनास्य नतिर्भवति चेतसः

yadyadeva prasaktaṃ hi vitarkayati mānavaḥ / abhyāsāttena tenāsya natirbhavati cetasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मादकुशलं त्यक्त्वा कुशलं ध्यातुमर्हसि । यत्ते स्यादिह चार्थाय परमार्थस्य चाप्तये

tasmādakuśalaṃ tyaktvā kuśalaṃ dhyātumarhasi / yatte syādiha cārthāya paramārthasya cāptaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संवर्धन्ते ह्यकुशला वितर्काः संभृता हृदि । अनर्थजनकास्तुल्यमात्मनश्च परस्य च

saṃvardhante hyakuśalā vitarkāḥ saṃbhṛtā hṛdi / anarthajanakāstulyamātmanaśca parasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रेयसो विघ्नकरणाद् भवन्त्यात्मविपत्तये । पात्रीभावोपघातात्तु परभक्तिविपत्तये

śreyaso vighnakaraṇād bhavantyātmavipattaye / pātrībhāvopaghātāttu parabhaktivipattaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनःकर्मस्वविक्षेपमपि चाभ्यस्तुमर्हसि । न त्वेवाकुशलं सौम्य वितर्कयितुमर्हसि

manaḥkarmasvavikṣepamapi cābhyastumarhasi / na tvevākuśalaṃ saumya vitarkayitumarhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

या विकामोपभोगाय चिन्ता मनसि वर्तते । न च तं गुणमाप्नोति बन्धनाय च कल्पते

yā vikāmopabhogāya cintā manasi vartate / na ca taṃ guṇamāpnoti bandhanāya ca kalpate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्त्वानामुपघाताय परिक्लेशाय चात्मनः । मोहं व्रजति कालुष्यं नरकाय च वर्तते

sattvānāmupaghātāya parikleśāya cātmanaḥ / mohaṃ vrajati kāluṣyaṃ narakāya ca vartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् वितर्कैरकुशलैर्नात्मानं हन्तुमर्हसि । सुशस्त्रं रत्नविकृतं मृद्धतो गां खनन्निव

tad vitarkairakuśalairnātmānaṃ hantumarhasi / suśastraṃ ratnavikṛtaṃ mṛddhato gāṃ khananniva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनभिज्ञो यथा जात्यं दहेदगुरु काष्ठवत् । अन्यायेन मनुष्यत्वमुपहन्यादिदं तथा

anabhijño yathā jātyaṃ dahedaguru kāṣṭhavat / anyāyena manuṣyatvamupahanyādidaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्यक्त्वा रत्नं यथा लोष्टं रत्नद्वीपाच्च संहरेत् । त्यक्त्वा नैःश्रेयसं धर्मं चिन्तयेदशुभं तथा

tyaktvā ratnaṃ yathā loṣṭaṃ ratnadvīpācca saṃharet / tyaktvā naiḥśreyasaṃ dharmaṃ cintayedaśubhaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिमवन्तं यथा गत्वा विषं भुञ्जीत नौषधम् । मनुष्यत्वं तथा प्राप्य पापं सेवेत नो शुभम्

himavantaṃ yathā gatvā viṣaṃ bhuñjīta nauṣadham / manuṣyatvaṃ tathā prāpya pāpaṃ seveta no śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् बुद्धवा प्रतिपक्षेण वितर्कं क्षेप्तुमर्हसि । सूक्ष्मेण प्रतिकीलेन कीलं दार्वन्तरादिव

tad buddhavā pratipakṣeṇa vitarkaṃ kṣeptumarhasi / sūkṣmeṇa pratikīlena kīlaṃ dārvantarādiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृद्ध्यवृद्ध्योरथ भवेच्चिन्ता ज्ञातिजनं प्रति । स्वभावो जीवलोकस्य परीक्ष्यस्तन्निवृत्तये

vṛddhyavṛddhyoratha bhaveccintā jñātijanaṃ prati / svabhāvo jīvalokasya parīkṣyastannivṛttaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसारे कृष्यमाणानां सत्त्वानां स्वेन कर्मणा । को जनः स्वजनः को वा मोहात् सक्तो जने जनः

saṃsāre kṛṣyamāṇānāṃ sattvānāṃ svena karmaṇā / ko janaḥ svajanaḥ ko vā mohāt sakto jane janaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतीते ऽध्वनि संवृत्तः स्वजनो हि जनस्तव । अप्राप्ते चाध्वनि जनः स्वजनस्ते भविष्यति

atīte 'dhvani saṃvṛttaḥ svajano hi janastava / aprāpte cādhvani janaḥ svajanaste bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विहगानां यथा सायं तत्र तत्र समागमः । जातौ जातौ तथाश्लेषो जनस्य स्वजनस्य च

vihagānāṃ yathā sāyaṃ tatra tatra samāgamaḥ / jātau jātau tathāśleṣo janasya svajanasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिश्रयं बहुविधं संश्रयन्ति यथाध्वगाः । प्रतियान्ति पुनस्त्यक्त्वा तद्वज्ज्ञातिसमागमः

pratiśrayaṃ bahuvidhaṃ saṃśrayanti yathādhvagāḥ / pratiyānti punastyaktvā tadvajjñātisamāgamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोके प्रकृतिभिन्ने ऽस्मिन्न कश्चित् कस्यचित् प्रियः । कार्यकारणसम्बद्धं वालुकामुष्टिवज्जगत्

loke prakṛtibhinne 'sminna kaścit kasyacit priyaḥ / kāryakāraṇasambaddhaṃ vālukāmuṣṭivajjagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बिभर्ति हि सुतं माता धारयिष्यति मामिति । मातरं भजते पुत्रो गर्भेणाधत्त मामिति

bibharti hi sutaṃ mātā dhārayiṣyati māmiti / mātaraṃ bhajate putro garbheṇādhatta māmiti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुकूलं प्रवर्तन्ते ज्ञातिषु ज्ञातयो यदा । तदा स्नेहं प्रकुर्वन्ति रिपुत्वं तु विपर्ययात्

anukūlaṃ pravartante jñātiṣu jñātayo yadā / tadā snehaṃ prakurvanti riputvaṃ tu viparyayāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहितो दृश्यते ज्ञातिरज्ञातिर्दृश्यते हितः । स्नेहं कार्यान्तराल्लोकाश्छिनत्ति च करोति च

ahito dṛśyate jñātirajñātirdṛśyate hitaḥ / snehaṃ kāryāntarāllokāśchinatti ca karoti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयमेव यथालिख्य रज्येच्चित्रकरः स्त्रियम् । तथा कृत्वा स्वयं स्नेहं संगमेति जने जनः

svayameva yathālikhya rajyeccitrakaraḥ striyam / tathā kṛtvā svayaṃ snehaṃ saṃgameti jane janaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो ऽभवद् बान्धवजनः परलोके प्रियस्तव । स ते कर्मथं कुरुते त्वं वा तस्मै करोषि कम्

yo 'bhavad bāndhavajanaḥ paraloke priyastava / sa te karmathaṃ kurute tvaṃ vā tasmai karoṣi kam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माज्ज्ञातिवितर्केण मनो नावेष्टुमर्हसि । व्यवस्था नास्ति संसारे स्वजनस्य जनस्य च

tasmājjñātivitarkeṇa mano nāveṣṭumarhasi / vyavasthā nāsti saṃsāre svajanasya janasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असौ क्षेमो जनपदः सुभिक्षो ऽसावसौ शिवः । इत्येवमथ जायेत वितर्कस्तव कश्चन

asau kṣemo janapadaḥ subhikṣo 'sāvasau śivaḥ / ityevamatha jāyeta vitarkastava kaścana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रहेयः स त्वया सौम्य नाधिवास्यः कथंचन । विदित्वा सर्वमादीप्तं तैस्तैर्दोषाग्निभिर्जगत्

praheyaḥ sa tvayā saumya nādhivāsyaḥ kathaṃcana / viditvā sarvamādīptaṃ taistairdoṣāgnibhirjagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋतुचक्रनिवर्ताच्च क्षुत्पिपासाक्लमादपि । सर्वत्र नियतं दुःखं न क्वचिद् विद्यते शिवम्

ṛtucakranivartācca kṣutpipāsāklamādapi / sarvatra niyataṃ duḥkhaṃ na kvacid vidyate śivam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वचिच्छीतं क्वचिद् धर्मः क्वचिद् रोगो भयं क्वचित् । बाधते ऽभ्यधिकं लोकं तस्मादशरणं जगत्

kvacicchītaṃ kvacid dharmaḥ kvacid rogo bhayaṃ kvacit / bādhate 'bhyadhikaṃ lokaṃ tasmādaśaraṇaṃ jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जरा व्याधिश्च मृत्युश्च लोकस्यास्य महद् भयम् । नास्ति देशः स यत्रास्य तद् भयं नोपपद्यते

jarā vyādhiśca mṛtyuśca lokasyāsya mahad bhayam / nāsti deśaḥ sa yatrāsya tad bhayaṃ nopapadyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र गच्छति कायो ऽयं दुःखं तत्रानुगच्छति । नास्ति काचिद् गतिर्लोके गतो यत्र न बाध्यते

yatra gacchati kāyo 'yaṃ duḥkhaṃ tatrānugacchati / nāsti kācid gatirloke gato yatra na bādhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रमणीयो ऽपि देशः सन् सुभिक्षः क्षेम एव च । कुदेश इति विज्ञेयो यत्र क्लेशैर्विदह्यते

ramaṇīyo 'pi deśaḥ san subhikṣaḥ kṣema eva ca / kudeśa iti vijñeyo yatra kleśairvidahyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकस्याभ्याहतस्यास्य दुःखैः शारीरमानसैः । क्षेमः कश्चिन्न देशो ऽस्ति स्वस्थो यत्र गतो भवेत्

lokasyābhyāhatasyāsya duḥkhaiḥ śārīramānasaiḥ / kṣemaḥ kaścinna deśo 'sti svastho yatra gato bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःखं सर्वत्र सर्वस्य वर्तते सर्वदा यदा । छन्दरागमतः सौम्य लोकचित्रेषु मा कृथाः

duḥkhaṃ sarvatra sarvasya vartate sarvadā yadā / chandarāgamataḥ saumya lokacitreṣu mā kṛthāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा तस्मान्निवृत्तस्ते छन्दरागो भविष्यति । जीवलोकं तदा सर्वमादीप्तमिव मंस्यसे

yadā tasmānnivṛttaste chandarāgo bhaviṣyati / jīvalokaṃ tadā sarvamādīptamiva maṃsyase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ कश्चिद् वितर्कस्ते भवेदमरणाश्रयः । यत्नेन स विहन्तव्यो व्याधिरात्मगतो यथा

atha kaścid vitarkaste bhavedamaraṇāśrayaḥ / yatnena sa vihantavyo vyādhirātmagato yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुहूर्तमपि विश्रम्भः कार्य्ॐ न खलु जीविते । निलीन इव हि व्याघ्रः कालो विश्वस्तघातकः

muhūrtamapi viśrambhaḥ kāryoṃ na khalu jīvite / nilīna iva hi vyāghraḥ kālo viśvastaghātakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलस्थो ऽहं युवा वेति न ते भवितुमर्हति । मृत्युः सर्वास्वस्थासु हन्ति नावेक्षते वयः

balastho 'haṃ yuvā veti na te bhavitumarhati / mṛtyuḥ sarvāsvasthāsu hanti nāvekṣate vayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षेत्रभूतमनर्थानां शरीरं परिकर्षतः । स्वास्थ्याशा जीविताशा वा न दृष्टार्थस्य जायते

kṣetrabhūtamanarthānāṃ śarīraṃ parikarṣataḥ / svāsthyāśā jīvitāśā vā na dṛṣṭārthasya jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्वृत्तः को भवेत् कायं महाभूताश्रयं वहन् । परस्परविरुद्धानामहीनामिव भाजनम्

nirvṛttaḥ ko bhavet kāyaṃ mahābhūtāśrayaṃ vahan / parasparaviruddhānāmahīnāmiva bhājanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रश्वसित्ययमन्वक्षं यदुच्छ्वसिति मानवः । अवगच्छ तदाश्चर्यमविश्वास्यं हि जीवितम्

praśvasityayamanvakṣaṃ yaducchvasiti mānavaḥ / avagaccha tadāścaryamaviśvāsyaṃ hi jīvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदमाश्चर्यमपरं यत्सुप्तः प्रतिबुध्यते । स्वपित्युत्थाय वा भूयो बह्वमित्रा हि देहिनः

idamāścaryamaparaṃ yatsuptaḥ pratibudhyate / svapityutthāya vā bhūyo bahvamitrā hi dehinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गर्भात् प्रभृति यो लोकं जिघांसुरनुगच्छति । कस्तस्मिन् विश्वसेन्मृत्यावुद्यतासावराविव

garbhāt prabhṛti yo lokaṃ jighāṃsuranugacchati / kastasmin viśvasenmṛtyāvudyatāsāvarāviva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसूतः पुरुषो लोके श्रुतवान् बलवानपि । न जयत्यन्तकं कश्चिन्नाजयन्नापि जेष्यति

prasūtaḥ puruṣo loke śrutavān balavānapi / na jayatyantakaṃ kaścinnājayannāpi jeṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साम्ना दानेन भेदेन दण्डेन नियमेन वा । प्राप्तो हि रभसो मृत्युः प्रतिहन्तुं न शक्यते

sāmnā dānena bhedena daṇḍena niyamena vā / prāpto hi rabhaso mṛtyuḥ pratihantuṃ na śakyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मान्नायुषि विश्वासं चञ्चले कर्तुमर्हसि । नित्यं हरति कालो हि स्थाविर्यं न प्रतीक्षते

tasmānnāyuṣi viśvāsaṃ cañcale kartumarhasi / nityaṃ harati kālo hi sthāviryaṃ na pratīkṣate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निःसारं पश्यतो लोकं तोयबुद्बुद्दुर्बलम् । कस्यामरवितर्को हि स्यादनुन्मत्तचेतसः

niḥsāraṃ paśyato lokaṃ toyabudbuddurbalam / kasyāmaravitarko hi syādanunmattacetasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मादेषां वितर्काणां प्रहाणार्थं समासतः । आनापानस्मृतिं सौम्य विषयीकर्तुमर्हसि

tasmādeṣāṃ vitarkāṇāṃ prahāṇārthaṃ samāsataḥ / ānāpānasmṛtiṃ saumya viṣayīkartumarhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्यनेन प्रयोगेण काले सेवितुमर्हसि । प्रतिपक्षान् वितर्काणां गदानामगदानिव

ityanena prayogeṇa kāle sevitumarhasi / pratipakṣān vitarkāṇāṃ gadānāmagadāniva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णहेतोरपि पांसुधावकौ विहाय पांसून् बृहतो यथादितः । जहाति सूक्ष्मानपि तद्विशुद्धये विशोध्य हेमावयवान् नियच्छति

suvarṇahetorapi pāṃsudhāvakau vihāya pāṃsūn bṛhato yathāditaḥ / jahāti sūkṣmānapi tadviśuddhaye viśodhya hemāvayavān niyacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमोक्षहेतोरपि युक्तमानसो विहाय दोषान् बृहतस्तथादितः । जहाति सूक्ष्मानपि तद्विशुद्धये विशोध्य धर्मावयवान् नियच्छति

vimokṣahetorapi yuktamānaso vihāya doṣān bṛhatastathāditaḥ / jahāti sūkṣmānapi tadviśuddhaye viśodhya dharmāvayavān niyacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रमेणाद्भिः शुद्धं कनकमिह पांसुव्यवहितं यथाग्नौ कर्मारः पचति भृशमावर्तयति च । तथा योगाचारो निपुणमिह दोषव्यवहितं विशोध्य क्लेशेभ्यः शमयति मनः संक्षिपति च

krameṇādbhiḥ śuddhaṃ kanakamiha pāṃsuvyavahitaṃ yathāgnau karmāraḥ pacati bhṛśamāvartayati ca / tathā yogācāro nipuṇamiha doṣavyavahitaṃ viśodhya kleśebhyaḥ śamayati manaḥ saṃkṣipati ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा च स्वच्छन्दादुपनयति कर्माश्रयसुखं सुवर्णं कर्मारो बहुविधमलङ्कारविधिषु । मनःशुद्धो भिक्षुर्वशगतमभिज्ञास्वपि तथा यथेच्छं यत्रेच्छं शमयति मनः प्रेरयति च

yathā ca svacchandādupanayati karmāśrayasukhaṃ suvarṇaṃ karmāro bahuvidhamalaṅkāravidhiṣu / manaḥśuddho bhikṣurvaśagatamabhijñāsvapi tathā yathecchaṃ yatrecchaṃ śamayati manaḥ prerayati ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.