Asvaghosa: Saundarananda 2

सौन्दरनन्द महाकाव्य में "कपिलवस्तु वर्णन" नामक प्रथम सर्ग समाप्त । द्वितीयः सर्गः राजा शुद्धोदन ततः कदाचित्कालेन तदवाप कुलक्रमात् । राजा शुद्धोदनो नाम शुद्धकर्मा जितेन्द्रियः

saundarananda mahākāvya meṃ "kapilavastu varṇana" nāmaka prathama sarga samāpta / dvitīyaḥ sargaḥ rājā śuddhodana tataḥ kadācitkālena tadavāpa kulakramāt / rājā śuddhodano nāma śuddhakarmā jitendriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः ससञ्जे न कामेषु श्रीप्राप्तौ न विसिस्मिये । नावमेने परानृद्ध्या परेभ्यो नापि विव्यथे

yaḥ sasañje na kāmeṣu śrīprāptau na visismiye / nāvamene parānṛddhyā parebhyo nāpi vivyathe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलीयान् सत्त्वसंपन्नः श्रुतवान् बुद्धिमानपि । विक्रान्तो नयवांश्चैव धीरः सुमुख एव च

balīyān sattvasaṃpannaḥ śrutavān buddhimānapi / vikrānto nayavāṃścaiva dhīraḥ sumukha eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वपुष्मांश्च न च स्तब्धो दक्षिणो न च नार्जवः । तेजस्वी न च न क्षान्तः कर्ता च न च विस्मितः

vapuṣmāṃśca na ca stabdho dakṣiṇo na ca nārjavaḥ / tejasvī na ca na kṣāntaḥ kartā ca na ca vismitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आक्षिप्तः शत्रुभिः संख्ये सुहृद्भिश्च व्यपाश्रितः । अभवद् यो न विमुखस्तेजसा दित्सयैव च

ākṣiptaḥ śatrubhiḥ saṃkhye suhṛdbhiśca vyapāśritaḥ / abhavad yo na vimukhastejasā ditsayaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः पूर्वैः राजभिर्यातां यियासुर्धर्मपद्धतिम् । राज्यं दीक्षामिव वहन् वृत्तेनान्वगमत् पितॄन्

yaḥ pūrvaiḥ rājabhiryātāṃ yiyāsurdharmapaddhatim / rājyaṃ dīkṣāmiva vahan vṛttenānvagamat pitṝn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य सुव्यवहाराच्च रक्षणाच्च सुखं प्रजाः । शिश्यिरे विगतोद्वेगाः पितुरङ्कगता इव

yasya suvyavahārācca rakṣaṇācca sukhaṃ prajāḥ / śiśyire vigatodvegāḥ pituraṅkagatā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतशास्त्रः कृतास्त्रो वा जातो वा विपुले कुले । अकृतार्थो न ददृशे यस्य दर्शनमेयिवान्

kṛtaśāstraḥ kṛtāstro vā jāto vā vipule kule / akṛtārtho na dadṛśe yasya darśanameyivān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हितं विप्रियमप्युक्तो यः सुश्राव न चुक्षुभे । दुष्कृतं बह्वपि त्यक्त्वा सस्मार कृतमण्वपि

hitaṃ vipriyamapyukto yaḥ suśrāva na cukṣubhe / duṣkṛtaṃ bahvapi tyaktvā sasmāra kṛtamaṇvapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणताननुजग्राह विजग्राह कुलद्विषः । आपन्नान् परिजग्राह निजग्राहास्थितान् पथि

praṇatānanujagrāha vijagrāha kuladviṣaḥ / āpannān parijagrāha nijagrāhāsthitān pathi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रायेण विषये यस्य तच्छीलमनुवर्तिनः । अर्जयन्तो ददृशिरे धनानीव गुणानपि

prāyeṇa viṣaye yasya tacchīlamanuvartinaḥ / arjayanto dadṛśire dhanānīva guṇānapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अध्यैष्ट यः परं ब्रह्म न व्यैष्ट सततं धृतेः । दानान्यदित पात्रेभ्यः पापं नाकृत किंचन

adhyaiṣṭa yaḥ paraṃ brahma na vyaiṣṭa satataṃ dhṛteḥ / dānānyadita pātrebhyaḥ pāpaṃ nākṛta kiṃcana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धृत्यावाक्षीत् प्रतिज्ञां स सद्वाजीवोद्यतां धुरम् । न ह्यवाञ्छीच्च्युतः सत्यान्मुहूर्तमपि जीवितम्

dhṛtyāvākṣīt pratijñāṃ sa sadvājīvodyatāṃ dhuram / na hyavāñchīccyutaḥ satyānmuhūrtamapi jīvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विदुषः पर्युपासिष्ट व्यकाशिष्टात्मवत्तया । व्यरोचिष्ट च शिष्टेभ्यो मासीषे चन्द्रमा इव

viduṣaḥ paryupāsiṣṭa vyakāśiṣṭātmavattayā / vyarociṣṭa ca śiṣṭebhyo māsīṣe candramā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवेदीद् बुद्धिशास्त्राभ्यामिह चामुत्र च क्षमम् । अरक्षीद्धैर्यवीर्याभ्यामिन्द्रियाण्यपि च प्रजाः

avedīd buddhiśāstrābhyāmiha cāmutra ca kṣamam / arakṣīddhairyavīryābhyāmindriyāṇyapi ca prajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहार्षीद् दुःखमार्तानां द्विषतां चोर्जितं यशः । अचैषीच्च नयैर्भूमिं भूयसा यशसैव च

ahārṣīd duḥkhamārtānāṃ dviṣatāṃ corjitaṃ yaśaḥ / acaiṣīcca nayairbhūmiṃ bhūyasā yaśasaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्यासीद् दुःखितान् पश्यन् प्रकृत्या करुणात्मकः । नाधौषीच्च यशो लोभादन्यायाधिगतैर्धनैः

apyāsīd duḥkhitān paśyan prakṛtyā karuṇātmakaḥ / nādhauṣīcca yaśo lobhādanyāyādhigatairdhanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौहार्ददृढभक्तित्वान्मैत्रेषु विगुणेष्वपि । नादिदासीददित्सीत्तु सौमुख्यात् स्वं स्वमर्थवत्

sauhārdadṛḍhabhaktitvānmaitreṣu viguṇeṣvapi / nādidāsīdaditsīttu saumukhyāt svaṃ svamarthavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनिवेद्याग्रमर्हद्भ्यो नालिक्षत् किंचिदप्लुतः । गामधर्मेण नाधुक्षत् क्षीरतर्षेण गामिव

anivedyāgramarhadbhyo nālikṣat kiṃcidaplutaḥ / gāmadharmeṇa nādhukṣat kṣīratarṣeṇa gāmiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नासृक्षद् बलिमप्राप्तं नारुक्षन्मानमैश्वरम् । आगमैर्बुद्धिमाधिक्षद्धर्माय न तु कीर्तये

nāsṛkṣad balimaprāptaṃ nārukṣanmānamaiśvaram / āgamairbuddhimādhikṣaddharmāya na tu kīrtaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्लेशार्हानपि कांश्चित्तु नाक्लिष्ट क्लिष्टकर्मणः । आर्यभावाच्च नाधुक्षद् द्विषतो ऽपि सतो गुणान्

kleśārhānapi kāṃścittu nākliṣṭa kliṣṭakarmaṇaḥ / āryabhāvācca nādhukṣad dviṣato 'pi sato guṇān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकृक्षद् वपुषा दृष्टीः प्रजानां चन्द्रमा इव । परस्वं भुवि नामृक्षन्महाविषमिवोरगम्

ākṛkṣad vapuṣā dṛṣṭīḥ prajānāṃ candramā iva / parasvaṃ bhuvi nāmṛkṣanmahāviṣamivoragam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाक्रुक्षद् विषये तस्य कश्चित्कैश्चित् क्वचित् क्षतः । आदिक्षत्तस्य हस्तस्थमार्तेभ्यो ह्यभयं धनुः

nākrukṣad viṣaye tasya kaścitkaiścit kvacit kṣataḥ / ādikṣattasya hastasthamārtebhyo hyabhayaṃ dhanuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतागसो ऽपि प्रणतान् प्रागेव प्रियकारिणः । अदर्शत्स्निग्धया दृष्ट्या श्लक्ष्णेन वचसासिचत्

kṛtāgaso 'pi praṇatān prāgeva priyakāriṇaḥ / adarśatsnigdhayā dṛṣṭyā ślakṣṇena vacasāsicat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बव्हीरध्यगमद् विद्या विषयेष्वकुतूहलः । स्थितः कार्तयुगे धर्मे धर्मात् कृच्छ्रे ऽपि नास्रसत्

bavhīradhyagamad vidyā viṣayeṣvakutūhalaḥ / sthitaḥ kārtayuge dharme dharmāt kṛcchre 'pi nāsrasat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवर्धिष्ट गुणैः शश्वदवृधन्मित्रसंपदा । अवर्तिष्ट च वृद्धेषु नावृतद् गर्हिते पथि

avardhiṣṭa guṇaiḥ śaśvadavṛdhanmitrasaṃpadā / avartiṣṭa ca vṛddheṣu nāvṛtad garhite pathi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरैरशीशमच्छत्रून् गुणैर्बन्धूनरीरमत् । रन्ध्रैर्नाचूचुदद् भृत्यान् करैर्नापीपिडत् प्रजाः

śarairaśīśamacchatrūn guṇairbandhūnarīramat / randhrairnācūcudad bhṛtyān karairnāpīpiḍat prajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्षणाच्चैव शौर्याच्च निखिलां गामवीवपत् । स्पष्टया दण्डनीत्या च रात्रिसत्रानवीवपत्

rakṣaṇāccaiva śauryācca nikhilāṃ gāmavīvapat / spaṣṭayā daṇḍanītyā ca rātrisatrānavīvapat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुलं राजर्षिवृत्तेन यशोगन्धमवीवपत् । दीप्त्या तम इवादित्यस्तेजसारीनवीवपत्

kulaṃ rājarṣivṛttena yaśogandhamavīvapat / dīptyā tama ivādityastejasārīnavīvapat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपप्रथत् पितॄंश्चैव सत्पुत्रसदृशैर्गुणैः । सलिलेनेव चाम्भोदो वृत्तेनाजिह्णदत् प्रजाः

apaprathat pitṝṃścaiva satputrasadṛśairguṇaiḥ / salileneva cāmbhodo vṛttenājihṇadat prajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दानैरजस्रविपुलैः सोमं विप्रानसूषवत् । राजधर्मस्थितत्वाच्च काले सस्यमसूषवत्

dānairajasravipulaiḥ somaṃ viprānasūṣavat / rājadharmasthitatvācca kāle sasyamasūṣavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधर्मिष्ठामचकथन्न कथामकथंकथः । चक्रवर्तीव च परान् धर्मायाभ्युदसीषहत्

adharmiṣṭhāmacakathanna kathāmakathaṃkathaḥ / cakravartīva ca parān dharmāyābhyudasīṣahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राष्ट्रमन्यत्र च बलेर्न स किंचिददीदपत् । भृत्यैरेव च सोद्योगं द्विषद्दर्पमदीदपत्

rāṣṭramanyatra ca balerna sa kiṃcidadīdapat / bhṛtyaireva ca sodyogaṃ dviṣaddarpamadīdapat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वैरेवादीदपच्चापि भूयो भूयो गुणैः कुलम् । प्रजा नादीदपच्चैव सर्वधर्मव्यवस्थया

svairevādīdapaccāpi bhūyo bhūyo guṇaiḥ kulam / prajā nādīdapaccaiva sarvadharmavyavasthayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्रान्तः समये यज्वा यज्ञभूमिममीमपत् । पालनाच्च द्विजान् ब्रह्म निरुद्विग्नानमीमपत्

aśrāntaḥ samaye yajvā yajñabhūmimamīmapat / pālanācca dvijān brahma nirudvignānamīmapat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुभिर्विधिवत् काले सौम्यः सोमममीमपत् । तपसा तेजसा चैष द्विषत्सैन्यममीमपत्

gurubhirvidhivat kāle saumyaḥ somamamīmapat / tapasā tejasā caiṣa dviṣatsainyamamīmapat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रजाः परमधर्मज्ञः सूक्ष्मं धर्ममवीवसत् । दर्शनाच्चैव धर्मस्य काले स्वर्गमवीवसत्

prajāḥ paramadharmajñaḥ sūkṣmaṃ dharmamavīvasat / darśanāccaiva dharmasya kāle svargamavīvasat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यक्तमप्यर्थकृच्छ्रेषु नाधर्मिष्ठमतिष्ठिपत् । प्रिय इत्येव चाशक्तं न संरागादवीवृधत्

vyaktamapyarthakṛcchreṣu nādharmiṣṭhamatiṣṭhipat / priya ityeva cāśaktaṃ na saṃrāgādavīvṛdhat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेजसा च त्विषा चैव रिपून् दृप्तानबीभसत् । यशोदीपेन दीप्तेन पृथिवीं च व्यबीभसत्

tejasā ca tviṣā caiva ripūn dṛptānabībhasat / yaśodīpena dīptena pṛthivīṃ ca vyabībhasat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनुशंस्यान्न यशसे तेनादायि सदार्थिने । द्रव्यं महदपि त्यक्त्वा न चैवाकीर्ति किञ्चन

ānuśaṃsyānna yaśase tenādāyi sadārthine / dravyaṃ mahadapi tyaktvā na caivākīrti kiñcana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनारिरपि दुःखार्तो नात्याजि शरणागतः । जित्वा दृप्तानपि रिपून्न तेनाकारि विस्मयः

tenārirapi duḥkhārto nātyāji śaraṇāgataḥ / jitvā dṛptānapi ripūnna tenākāri vismayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तेनाभेदि मर्यादा कामाद्वेषाद्भयादपि । तेन सत्स्वपि भोगेषु नासेवीन्द्रियवृत्तिता

na tenābhedi maryādā kāmādveṣādbhayādapi / tena satsvapi bhogeṣu nāsevīndriyavṛttitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तेनादर्शि विषमं कार्यं क्वचन किंचन । विप्रियप्रिययोः कृत्ये न तेनागामि निक्रियाः

na tenādarśi viṣamaṃ kāryaṃ kvacana kiṃcana / vipriyapriyayoḥ kṛtye na tenāgāmi nikriyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनापायि यथाकल्पं सोमश्च यश एव च । वेदश्चाम्नायि सततं वेदोक्तो धर्म एव च

tenāpāyi yathākalpaṃ somaśca yaśa eva ca / vedaścāmnāyi satataṃ vedokto dharma eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमादिभिरत्यक्तो बभूवासुलभैर्गुणैः । अशक्यः शक्यसामन्तः शाक्यराजः स शक्रवत्

evamādibhiratyakto babhūvāsulabhairguṇaiḥ / aśakyaḥ śakyasāmantaḥ śākyarājaḥ sa śakravat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ तस्मिन् तथा काले धर्मकामा दिवौकसः । विचेरुर्दिशि लोकस्य धर्मचर्यां दिदृक्षवः

atha tasmin tathā kāle dharmakāmā divaukasaḥ / vicerurdiśi lokasya dharmacaryāṃ didṛkṣavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मात्मानश्चरन्तस्ते धर्मजिज्ञासया जगत् । ददृशुस्तं विशेषेण धर्मात्मानं नराधिपम्

dharmātmānaścarantaste dharmajijñāsayā jagat / dadṛśustaṃ viśeṣeṇa dharmātmānaṃ narādhipam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवेभ्यस्तुषितेभ्यो ऽथ बोधिसत्त्वः क्षितिं व्रजन् । उपपत्तिं प्रणिदधे कुले तस्य महीपतेः

devebhyastuṣitebhyo 'tha bodhisattvaḥ kṣitiṃ vrajan / upapattiṃ praṇidadhe kule tasya mahīpateḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्या देवी नृदेवस्य माया नाम तदाभवत् । वीतक्रोधतमोमाया मायेव दिवि देवता

tasyā devī nṛdevasya māyā nāma tadābhavat / vītakrodhatamomāyā māyeva divi devatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वप्ने ऽथ समये गर्भमाविशन्तं ददर्श सा । षड्दन्तं वारणं श्वेतमैरावतमिवौजसा

svapne 'tha samaye garbhamāviśantaṃ dadarśa sā / ṣaḍdantaṃ vāraṇaṃ śvetamairāvatamivaujasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं विनिदिशिशुः श्रुत्वा स्वप्नं स्वप्नविदो द्विजाः । तस्य जन्म कुमारस्य लक्ष्मीधर्मयशोभृतः

taṃ vinidiśiśuḥ śrutvā svapnaṃ svapnavido dvijāḥ / tasya janma kumārasya lakṣmīdharmayaśobhṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य सत्त्वविशेषस्य जातौ जातिक्षयैषिणः । साचला प्रचचालोर्वी तरङ्गाभिहतेव नौः

tasya sattvaviśeṣasya jātau jātikṣayaiṣiṇaḥ / sācalā pracacālorvī taraṅgābhihateva nauḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूर्यरश्मिभिरक्लिष्टं पुष्पवर्षं पपात खात् । दिग्वारणकराधूताद् वनाच्चैत्ररथादिव

sūryaraśmibhirakliṣṭaṃ puṣpavarṣaṃ papāta khāt / digvāraṇakarādhūtād vanāccaitrarathādiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिवि दुन्दुभयो नेदुर्दीव्यतां मरुतामिव । दिदीपे ऽभ्यधिकं सूर्यः शिवश्च पवनो ववौ

divi dundubhayo nedurdīvyatāṃ marutāmiva / didīpe 'bhyadhikaṃ sūryaḥ śivaśca pavano vavau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुतुषुस्तुषिताश्चैव शुद्धावासाश्च देवताः । सद्धर्मबहुमानेन सत्त्वानां चानुकम्पया

tutuṣustuṣitāścaiva śuddhāvāsāśca devatāḥ / saddharmabahumānena sattvānāṃ cānukampayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाययौ यशःकेतुं श्रेयःकेतुकरः परः । बभ्राजे शान्तया लक्ष्म्या धर्मो विग्रहवानिव

samāyayau yaśaḥketuṃ śreyaḥketukaraḥ paraḥ / babhrāje śāntayā lakṣmyā dharmo vigrahavāniva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देव्यामपि यवीयस्यामरण्यामिव पावकः । नन्दो नाम सुतो जज्ञे नित्यानन्दकरः कुले

devyāmapi yavīyasyāmaraṇyāmiva pāvakaḥ / nando nāma suto jajñe nityānandakaraḥ kule

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीर्घबाहुर्महावक्षाः सिंहांसो वृषभेक्षणः । वपुषाग्र्येण यो नाम सुन्दरोपपदं दधे

dīrghabāhurmahāvakṣāḥ siṃhāṃso vṛṣabhekṣaṇaḥ / vapuṣāgryeṇa yo nāma sundaropapadaṃ dadhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुमास इव प्राप्तश्चन्द्रो नव इवोदितः । अङ्गवानिव चानङ्गः स बभौ कान्तया श्रिया

madhumāsa iva prāptaścandro nava ivoditaḥ / aṅgavāniva cānaṅgaḥ sa babhau kāntayā śriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तौ संवर्धयामास नरेन्द्रः परया मुदा । अर्थः सज्जनहस्तस्थो धर्मकामौ महानिव

sa tau saṃvardhayāmāsa narendraḥ parayā mudā / arthaḥ sajjanahastastho dharmakāmau mahāniva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य कालेन सत्पुत्रौ ववृधाते भवाय तौ । आर्यस्यारम्भमहतो धर्मार्थाविव भूतये

tasya kālena satputrau vavṛdhāte bhavāya tau / āryasyārambhamahato dharmārthāviva bhūtaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोः सत्पुत्रयोर्मध्ये शाक्यराजो रराज सः । मध्यदेश इव व्यक्तो हिमवत्पारियात्रयोः

tayoḥ satputrayormadhye śākyarājo rarāja saḥ / madhyadeśa iva vyakto himavatpāriyātrayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तयोः संस्कृतयोः क्रमेण नरेन्द्रसून्वोः कृतविद्ययोश्च । कामेष्वजस्रं प्रममाद नन्दः सर्वार्थसिद्धस्तु न संररञ्ज

tatastayoḥ saṃskṛtayoḥ krameṇa narendrasūnvoḥ kṛtavidyayośca / kāmeṣvajasraṃ pramamāda nandaḥ sarvārthasiddhastu na saṃrarañja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स प्रेक्ष्यैव हि जीर्णमातुरं च मृतं च विमृशन् जगदनभिज्ञमार्तचित्तः । हृदयगतपरघृणो न विषयरतिमगमज्जननमरणभयमभितो विजिघांसुः

sa prekṣyaiva hi jīrṇamāturaṃ ca mṛtaṃ ca vimṛśan jagadanabhijñamārtacittaḥ / hṛdayagataparaghṛṇo na viṣayaratimagamajjananamaraṇabhayamabhito vijighāṃsuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्वेगादपुनर्भवे मनः प्रणिधाय स ययौ शयितवराङ्गनादनास्थः । निशि नृपतिनिलयनाद् वनगमनकृतमनाः सरस इव मथितनलिनात् कलहंसः

udvegādapunarbhave manaḥ praṇidhāya sa yayau śayitavarāṅganādanāsthaḥ / niśi nṛpatinilayanād vanagamanakṛtamanāḥ sarasa iva mathitanalināt kalahaṃsaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.