अथ कस्माद् उच्यते ॐकारः यस्माद् उच्चार्यमाण एव प्राणान् ऊर्ध्वम् उत्क्रामयति तस्माद् उच्यते ॐकारः । अथ कस्माद् उच्यते प्रणवः यस्माद् उच्चार्यमाण एव ऋग्यजुःसामाथर्वाङ्गिरसं ब्रह्म ब्राह्मणेभ्यः प्रणामयति नामयति च तस्माद् उच्यते प्रणवः । अथ कस्माद् उच्यते सर्वव्यापी यस्माद् उच्चार्यमाण एव यथा स्नेहेन पललपिण्डम् इव शान्तरूपम् ओतप्रोतम् अनुप्राप्तो व्यतिषक्तश् च तस्माद् उच्यते सर्वव्यापी । अथ कस्माद् उच्यते ऽनन्तः यस्माद् उच्चार्यमाण एव तिर्यग् ऊर्ध्वम् अधस्ताच् चास्यान्तो नोपलभ्यते तस्माद् उच्यते ऽनन्तः । अथ कस्माद् उच्यते तारं यस्माद् उच्चार्यमाण एव गर्भजन्मव्याधिजरामरणसंसारमहाभयात् तारयति त्रायते च तस्माद् उच्यते तारम् । अथ कस्माद् उच्यते शुक्लं यस्माद् उच्चार्यमाण एव क्लन्दते क्लामयति च तस्माद् उच्यते शुक्लम् । अथ कस्माद् उच्यते सूक्ष्मं यस्माद् उच्चार्यमाण एव सूक्ष्मो भूत्वा शरीराण्य् अधितिष्ठति सर्वाणि चाङ्गान्य् अभिमृशति तस्माद् उच्यते सूक्ष्मम् । अथ कस्माद् उच्यते वैद्युतं यस्माद् उच्चार्यमाण एव व्यक्ते महति तमसि द्योतयति तस्माद् उच्यते वैद्युतम् । अथ कस्माद् उच्यते परं ब्रह्म यस्मात् परम् अपरं परायणं च बृहद् बृहत्या बृंहयति तस्माद् उच्यते परं ब्रह्म । अथ कस्माद् उच्यते एकः यः सर्वान् प्राणान् संभक्ष्य संभक्षणेनाजः संसृजति विसृजति तीर्थम् एके व्रजन्ति तीर्थम् एके दक्षिणाः प्रत्यञ्च उदञ्चः प्राञ्चो ऽभिव्रजन्त्य् एके तेषां सर्वेषाम् इह संगतिः । साकं स एको भूतश् चरति प्रजानां तस्माद् उच्यते एकः । अथ कस्माद् उच्यते रुद्रः यस्माद् ऋषिभिर् नान्यैर् भक्तैर् द्रुतम् अस्य रूपम् उपलभ्यते तस्माद् उच्यते रुद्रः । अथ कस्माद् उच्यते ईशानः यः सर्वान् देवान् ईशते ईशानीभिर् जननीभिश् च शक्तिभिः । अभित्त्वा शूरणो नुमो दुग्धा इव धेनवः । ईशानम् अस्य जगतः स्वदर्शम् ईशानम् इन्द्रतस्थुष इति तस्माद् उच्यते ईशानः । अथ कस्माद् उच्यते भगवान् महेश्वरः यस्माद् भक्ताज्ञानेन भजत्य् अनुगृह्णाति च वाचं संसृजति विसृजति च सर्वान् भावान् परित्यज्यात्मज्ञानेन योगैश्वर्येण महति महीयते तस्माद् उच्यते भगवान् महेश्वरः तद् एतद् रुद्रचरितम्
atha kasmād ucyate oṃkāraḥ yasmād uccāryamāṇa eva prāṇān ūrdhvam utkrāmayati tasmād ucyate oṃkāraḥ / atha kasmād ucyate praṇavaḥ yasmād uccāryamāṇa eva ṛgyajuḥsāmātharvāṅgirasaṃ brahma brāhmaṇebhyaḥ praṇāmayati nāmayati ca tasmād ucyate praṇavaḥ / atha kasmād ucyate sarvavyāpī yasmād uccāryamāṇa eva yathā snehena palalapiṇḍam iva śāntarūpam otaprotam anuprāpto vyatiṣaktaś ca tasmād ucyate sarvavyāpī / atha kasmād ucyate 'nantaḥ yasmād uccāryamāṇa eva tiryag ūrdhvam adhastāc cāsyānto nopalabhyate tasmād ucyate 'nantaḥ / atha kasmād ucyate tāraṃ yasmād uccāryamāṇa eva garbhajanmavyādhijarāmaraṇasaṃsāramahābhayāt tārayati trāyate ca tasmād ucyate tāram / atha kasmād ucyate śuklaṃ yasmād uccāryamāṇa eva klandate klāmayati ca tasmād ucyate śuklam / atha kasmād ucyate sūkṣmaṃ yasmād uccāryamāṇa eva sūkṣmo bhūtvā śarīrāṇy adhitiṣṭhati sarvāṇi cāṅgāny abhimṛśati tasmād ucyate sūkṣmam / atha kasmād ucyate vaidyutaṃ yasmād uccāryamāṇa eva vyakte mahati tamasi dyotayati tasmād ucyate vaidyutam / atha kasmād ucyate paraṃ brahma yasmāt param aparaṃ parāyaṇaṃ ca bṛhad bṛhatyā bṛṃhayati tasmād ucyate paraṃ brahma / atha kasmād ucyate ekaḥ yaḥ sarvān prāṇān saṃbhakṣya saṃbhakṣaṇenājaḥ saṃsṛjati visṛjati tīrtham eke vrajanti tīrtham eke dakṣiṇāḥ pratyañca udañcaḥ prāñco 'bhivrajanty eke teṣāṃ sarveṣām iha saṃgatiḥ / sākaṃ sa eko bhūtaś carati prajānāṃ tasmād ucyate ekaḥ / atha kasmād ucyate rudraḥ yasmād ṛṣibhir nānyair bhaktair drutam asya rūpam upalabhyate tasmād ucyate rudraḥ / atha kasmād ucyate īśānaḥ yaḥ sarvān devān īśate īśānībhir jananībhiś ca śaktibhiḥ / abhittvā śūraṇo numo dugdhā iva dhenavaḥ / īśānam asya jagataḥ svadarśam īśānam indratasthuṣa iti tasmād ucyate īśānaḥ / atha kasmād ucyate bhagavān maheśvaraḥ yasmād bhaktājñānena bhajaty anugṛhṇāti ca vācaṃ saṃsṛjati visṛjati ca sarvān bhāvān parityajyātmajñānena yogaiśvaryeṇa mahati mahīyate tasmād ucyate bhagavān maheśvaraḥ tad etad rudracaritam
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.