Library·Sivasutra (with Vartika) [SivS]·3

Sivasutra (with Vartika) [SivS] 3

* इति द्वितीय उन्मेषः शाक्तोपायप्रकाशकः ॥ सिव्स्व् २।१०:७ ॥] शिवसूत्र, तृतीय उन्मेष आत्मा चित्तम्

* iti dvitīya unmeṣaḥ śāktopāyaprakāśakaḥ || SivSV 2.10:7 ||] śivasūtra, tṛtīya unmeṣa ātmā cittam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अस्य चित्तस्वरूपस्य देहादेर् आत्मनस् त्व् अणोः ॥ सिव्स्व् ३।१:१३ ॥] ज्ञानं बन्धः

* asya cittasvarūpasya dehāder ātmanas tv aṇoḥ || SivSV 3.1:13 ||] jñānaṃ bandhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तन्मायाशक्तितो नैष विमर्शो ऽस्य यदा तदा ॥ सिव्स्व् ३।२:११ ॥] कलादीनां तत्त्वानाम् अविवेको माया

* tanmāyāśaktito naiṣa vimarśo 'sya yadā tadā || SivSV 3.2:11 ||] kalādīnāṃ tattvānām aviveko māyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अतश् चैतज् जन्यमायाप्रशमायास्य योगिनः ॥ सिव्स्व् ३।३:६ ॥] शरीरे संहारः कलानाम्

* ataś caitaj janyamāyāpraśamāyāsya yoginaḥ || SivSV 3.3:6 ||] śarīre saṃhāraḥ kalānām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अन्यान् समाधिपर्यन्तान् उपायान् दर्शयत्य् असौ ॥ सिव्स्व् ३।४:८ ॥] नाडीसंहारभूतजयभूतकैवल्यभूतपृथक्त्वानि

* anyān samādhiparyantān upāyān darśayaty asau || SivSV 3.4:8 ||] nāḍīsaṃhārabhūtajayabhūtakaivalyabhūtapṛthaktvāni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* सिद्धिः सा मोहवरणान् नात्मज्ञानाद् इतीर्यते ॥ सिव्स्व् ३।५:१६ ॥] मोहावरणात् सिद्धिः

* siddhiḥ sā mohavaraṇān nātmajñānād itīryate || SivSV 3.5:16 ||] mohāvaraṇāt siddhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* परतत्त्वसमावेशो भवत्य् एवेति कथ्यते ॥ सिव्स्व् ३।६:२१ ॥] मोहजयाद् अनन्ताभोगात् सहजविद्याजयः

* paratattvasamāveśo bhavaty eveti kathyate || SivSV 3.6:21 ||] mohajayād anantābhogāt sahajavidyājayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* एवं मोहजयोपात्तशुद्धविद्यामहोदयः ॥ सिव्स्व् ३।७:५ ॥] जाग्रद् द्वितीयकरः

* evaṃ mohajayopāttaśuddhavidyāmahodayaḥ || SivSV 3.7:5 ||] jāgrad dvitīyakaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ईदृशो ऽयं सदा स्वात्मविमर्शावेशिताशयः ॥ सिव्स्व् ३।८:६ ॥] नर्तक आत्मा

* īdṛśo 'yaṃ sadā svātmavimarśāveśitāśayaḥ || SivSV 3.8:6 ||] nartaka ātmā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* भूमिकाग्रहणस्थानं रङ्गम् आह जगद्गुरुः ॥ सिव्स्व् ३।९:६ ॥] रङ्गो ऽन्तरात्मा

* bhūmikāgrahaṇasthānaṃ raṅgam āha jagadguruḥ || SivSV 3.9:6 ||] raṅgo 'ntarātmā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* देहान्तरङ्गे रङ्गे ऽस्मिन् नृत्यतः स्वान्तरात्मनि ॥ सिव्स्व् ३।१०:५ ॥] प्रेक्षकाणीन्द्रियाणि

* dehāntaraṅge raṅge 'smin nṛtyataḥ svāntarātmani || SivSV 3.10:5 ||] prekṣakāṇīndriyāṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* इत्य् एवं प्रेक्षकीभूतस्वाक्षचक्रस्य योगिनः ॥ सिव्स्व् ३।११:३ ॥] धीवशात् सत्त्वसिद्धिः

* ity evaṃ prekṣakībhūtasvākṣacakrasya yoginaḥ || SivSV 3.11:3 ||] dhīvaśāt sattvasiddhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* एवं निजस्फुरत्तात्मसत्त्वासादनवैभवात् ॥ सिव्स्व् ३।१२:४ ॥] सिद्धः स्वतन्त्रभावः

* evaṃ nijasphurattātmasattvāsādanavaibhavāt || SivSV 3.12:4 ||] siddhaḥ svatantrabhāvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* स्वतन्त्रभाव एवास्य स्वानन्दभरितात्मनः ॥ सिव्स्व् ३।१३:४ ॥] यथा तत्र तथान्यत्र

* svatantrabhāva evāsya svānandabharitātmanaḥ || SivSV 3.13:4 ||] yathā tatra tathānyatra

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* न चैवम् अप्य् उदासीनेन भाव्यं योगिनापि तु ॥ सिव्स्व् ३।१४:४ ॥] बीजावधानम्

* na caivam apy udāsīnena bhāvyaṃ yogināpi tu || SivSV 3.14:4 ||] bījāvadhānam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* एवंविधो महायोगी परशक्त्यवधानवान् ॥ सिव्स्व् ३।१५:४ ॥] आसनस्थः सुखं ह्रदे निमज्जति

* evaṃvidho mahāyogī paraśaktyavadhānavān || SivSV 3.15:4 ||] āsanasthaḥ sukhaṃ hrade nimajjati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* प्रस्फुरच्छाम्भवावशवैभवः साधकोत्तमः ॥ सिव्स्व् ३।१६:१२ ॥] स्वमात्रानिर्माणम् आपादयति

* prasphuracchāmbhavāvaśavaibhavaḥ sādhakottamaḥ || SivSV 3.16:12 ||] svamātrānirmāṇam āpādayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* पुनर्जन्मादिसम्बन्धो न कश्चिद् इति कथ्यते ॥ सिव्स्व् ३।१७:६ ॥] विद्याविनाशे जन्मविनाशः

* punarjanmādisambandho na kaścid iti kathyate || SivSV 3.17:6 ||] vidyāvināśe janmavināśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तदा तन्मोहनायैव समुत्तिष्ठन्ति शक्तयः ॥ सिव्स्व् ३।१८:६ ॥] कवर्गादिषु माहेश्वर्याद्याः पशुमातरः

* tadā tanmohanāyaiva samuttiṣṭhanti śaktayaḥ || SivSV 3.18:6 ||] kavargādiṣu māheśvaryādyāḥ paśumātaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तथा सर्वास्व् अवस्थासु युक्तो भूयाद् इतीर्यते ॥ सिव्स्व् ३।१९:१४ ॥] त्रिषु चतुर्थं तैलवद् आसेच्यम्

* tathā sarvāsv avasthāsu yukto bhūyād itīryate || SivSV 3.19:14 ||] triṣu caturthaṃ tailavad āsecyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अत्रोपायं पुनश् चाह तुर्यामृतनिषेचने ॥ सिव्स्व् ३।२०:१६ ॥] मग्नः स्वचित्तेन प्रविशेत्

* atropāyaṃ punaś cāha turyāmṛtaniṣecane || SivSV 3.20:16 ||] magnaḥ svacittena praviśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* यदा भूयः प्रसरणं योगिनो जायते तदा ॥ सिव्स्व् ३।२१:७ ॥] प्राणसमाचारे समदर्शनम्

* yadā bhūyaḥ prasaraṇaṃ yogino jāyate tadā || SivSV 3.21:7 ||] prāṇasamācāre samadarśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* आस्ते योगी तदामुष्य तावन् मात्रेण तुष्यतः ॥ सिव्स्व् ३।२२:८ ॥] मध्ये ऽवरप्रसवः

* āste yogī tadāmuṣya tāvan mātreṇa tuṣyataḥ || SivSV 3.22:8 ||] madhye 'varaprasavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तुर्यावष्टम्भरसतस् तुर्यातीतं परामृशेत् ॥ सिव्स्व् ३।२३:६ ॥] मात्रास्व् अप्रत्ययसंधाने नष्टस्य पुनर् उत्थानम्

* turyāvaṣṭambharasatas turyātītaṃ parāmṛśet || SivSV 3.23:6 ||] mātrāsv apratyayasaṃdhāne naṣṭasya punar utthānam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* एवम् उद्यत्समावेशप्रकर्षः साधकर्षभः ॥ सिव्स्व् ३।२४:७ ॥] शिवतुल्यो जायते

* evam udyatsamāveśaprakarṣaḥ sādhakarṣabhaḥ || SivSV 3.24:7 ||] śivatulyo jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* कलेवरस्थितिस् तस्य कर्तव्येत्य् उपदिश्यते ॥ सिव्स्व् ३।२५:१० ॥] शरीरवृत्तिर् व्रतम्

* kalevarasthitis tasya kartavyety upadiśyate || SivSV 3.25:10 ||] śarīravṛttir vratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* एवंविधस्य तस्यास्य या या स्वालापरूपिणी ॥ सिव्स्व् ३।२६:८ ॥] कथा जपः

* evaṃvidhasya tasyāsya yā yā svālāparūpiṇī || SivSV 3.26:8 ||] kathā japaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अथ चास्योच्यते चर्या मर्यादानुविधायिनी ॥ सिव्स्व् ३।२७:१४ ॥] दानम् आत्मज्ञानम्

* atha cāsyocyate caryā maryādānuvidhāyinī || SivSV 3.27:14 ||] dānam ātmajñānam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* इत्य् आह भगवान् ईशो नित्यानुग्रहकारकः ॥ सिव्स्व् ३।२८:१२ ॥] यो ऽविपस्थो ज्ञाहेतुश् च

* ity āha bhagavān īśo nityānugrahakārakaḥ || SivSV 3.28:12 ||] yo 'vipastho jñāhetuś ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* इत्य् एवम् अविपस्थस्य ज्ञाहेतोर् अस्य योगिनः ॥ सिव्स्व् ३।२९:११ ॥] स्वशक्तिप्रचयो विश्वम्

* ity evam avipasthasya jñāhetor asya yoginaḥ || SivSV 3.29:11 ||] svaśaktipracayo viśvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* स्वशक्तिप्रचयो विश्वं यावत् तत्पृष्ठपातिनौ ॥ सिव्स्व् ३।३०:७ ॥] स्थितिलयौ

* svaśaktipracayo viśvaṃ yāvat tatpṛṣṭhapātinau || SivSV 3.30:7 ||] sthitilayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* इत्य् आशङ्कानिवृत्त्यर्थं सूत्रम् आह महेश्वरः ॥ सिव्स्व् ३।३१:१० ॥] तत्प्रवृत्ताव् अप्य् अनिरासः संवेत्तृभावात्

* ity āśaṅkānivṛttyarthaṃ sūtram āha maheśvaraḥ || SivSV 3.31:10 ||] tatpravṛttāv apy anirāsaḥ saṃvettṛbhāvāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* विश्वसृष्टिस्थितिध्वंसेष्व् अप्रकम्पस्य योगिनः ॥ सिव्स्व् ३।३२:१३ ॥] सुखासुखयोर् बहिर् मननम्

* viśvasṛṣṭisthitidhvaṃseṣv aprakampasya yoginaḥ || SivSV 3.32:13 ||] sukhāsukhayor bahir mananam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* यतो न तत्सुखाद्यन्तस् तत एवैष साधकः ॥ सिव्स्व् ३।३३:११ ॥] तद्विमुक्तस् तु केवली

* yato na tatsukhādyantas tata evaiṣa sādhakaḥ || SivSV 3.33:11 ||] tadvimuktas tu kevalī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तद् एवाह तुशब्दोक्तम् अन्तरं चन्द्रशेखरः ॥ सिव्स्व् ३।३४:५ ॥] मोहप्रतिसंहतस् तु कर्मात्मा

* tad evāha tuśabdoktam antaraṃ candraśekharaḥ || SivSV 3.34:5 ||] mohapratisaṃhatas tu karmātmā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* स्वातन्त्र्ययोगः सहजः प्रादुरस्ति तदास्य तु ॥ सिव्स्व् ३।३५:६ ॥] भेदतिरस्कारे सर्गान्तरकर्मत्वम्

* svātantryayogaḥ sahajaḥ prādurasti tadāsya tu || SivSV 3.35:6 ||] bhedatiraskāre sargāntarakarmatvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* न चैतद् अप्य् असंभाव्यं स्रष्टृत्वं योगिनो यतः ॥ सिव्स्व् ३।३६:७ ॥] करणशक्तिः स्वतो ऽनुभवात्

* na caitad apy asaṃbhāvyaṃ sraṣṭṛtvaṃ yogino yataḥ || SivSV 3.36:7 ||] karaṇaśaktiḥ svato 'nubhavāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तिरोहितायाः स्वातन्त्र्यशक्तेर् उत्तेजनं प्रति ॥ सिव्स्व् ३।३७:८ ॥] त्रिपदाद्यनुप्राणनम्

* tirohitāyāḥ svātantryaśakter uttejanaṃ prati || SivSV 3.37:8 ||] tripadādyanuprāṇanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* त्रिपदादिप्राणनम् इत्य् एतद् उक्तम् अथापि तु ॥ सिव्स्व् ३।३८:१५ ॥] चित्तस्थितिवच् छरीरकरणबाह्येषु

* tripadādiprāṇanam ity etad uktam athāpi tu || SivSV 3.38:15 ||] cittasthitivac charīrakaraṇabāhyeṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अपूर्णमन्यतारूपाद् अस्याणवमलात्मनः ॥ सिव्स्व् ३।३९:१० ॥] अभिलापाद् बहिर्गतिः संवाह्यस्य

* apūrṇamanyatārūpād asyāṇavamalātmanaḥ || SivSV 3.39:10 ||] abhilāpād bahirgatiḥ saṃvāhyasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अपि तूक्तचरस्वात्मारामतैवेति कथ्यते ॥ सिव्स्व् ३।४०:९ ॥] तदारूढप्रमितेस् तत्क्षयाज् जीवसंक्षयः

* api tūktacarasvātmārāmataiveti kathyate || SivSV 3.40:9 ||] tadārūḍhapramites tatkṣayāj jīvasaṃkṣayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* इत्य् आशङ्क्योत्तरं वक्ति भगवान् विश्वदैशिकः ॥ सिव्स्व् ३।४१:९ ॥] भूतकञ्चुकी तदा विमुक्तो भूयः पतिसमः परः

* ity āśaṅkyottaraṃ vakti bhagavān viśvadaiśikaḥ || SivSV 3.41:9 ||] bhūtakañcukī tadā vimukto bhūyaḥ patisamaḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* कस्माद् इत्य् अपि शङ्कायाम् उत्तरं वक्ति शंकरः ॥ सिव्स्व् ३।४२:९ ॥] नैसर्गिकः प्राणसम्बन्धः

* kasmād ity api śaṅkāyām uttaraṃ vakti śaṃkaraḥ || SivSV 3.42:9 ||] naisargikaḥ prāṇasambandhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* इत्य् उपायोपसंहारमुखेनाह महेश्वरः ॥ सिव्स्व् ३।४३:२० ॥] नासिकान्तर्मध्यसंयमात् किम् अत्र सव्यापसव्यसौषुम्नेषु

* ity upāyopasaṃhāramukhenāha maheśvaraḥ || SivSV 3.43:20 ||] nāsikāntarmadhyasaṃyamāt kim atra savyāpasavyasauṣumneṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* उपसंहरति श्रीमान् उक्तं प्रकरणं शिवः ॥ सिव्स्व् ३।४४:१७ ॥] भूयः स्यात् प्रतिमीलनम्

* upasaṃharati śrīmān uktaṃ prakaraṇaṃ śivaḥ || SivSV 3.44:17 ||] bhūyaḥ syāt pratimīlanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.