Library·Sivasutra (with Vartika)·2

Sivasutra (with Vartika) 2

* [<शिवसूत्रवार्तिक:> * चेत्यते ऽनेन परमं स्वात्मतत्त्वं विमृश्यते

* [<śivasūtravārtika:> * cetyate 'nena paramaṃ svātmatattvaṃ vimṛśyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* इति चित्तं स्फुरत्तात्मप्रासादादिविमर्शनम्

* iti cittaṃ sphurattātmaprāsādādivimarśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तद् एव मन्त्र्यते गुप्तम् अभेदेन विमृश्यते

* tad eva mantryate guptam abhedena vimṛśyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* स्वस्वरूपम् अनेनेति मन्त्रस् तेनास्य दैशिकैः

* svasvarūpam aneneti mantras tenāsya daiśikaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* पूर्णाहंतानुसंध्यात्मस्फूर्जन्मननधर्मता

* pūrṇāhaṃtānusaṃdhyātmasphūrjanmananadharmatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* संसारक्षयकृत्त्राणधर्मता च निरुच्यते

* saṃsārakṣayakṛttrāṇadharmatā ca nirucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तन्मन्त्रदेवतामर्शप्राप्ततत्सामरस्यकम्

* tanmantradevatāmarśaprāptatatsāmarasyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* आराधकस्य चित्तं च मन्त्रस् तद्धर्मयोगतः

* ārādhakasya cittaṃ ca mantras taddharmayogataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* [<शिवसूत्रवार्तिक:> * उक्तमन्त्रानुसंधानावष्टम्भोद्यन्तृतात्मकः

* [<śivasūtravārtika:> * uktamantrānusaṃdhānāvaṣṭambhodyantṛtātmakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* प्रयत्नो ऽन्तःस्वसंरम्भः स एव खलु साधकः

* prayatno 'ntaḥsvasaṃrambhaḥ sa eva khalu sādhakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* यतो मन्त्रयितुर् मन्त्रदेवतैक्यप्रदः स्मृतः

* yato mantrayitur mantradevataikyapradaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ईदृक्साधकसाध्यस्य मन्त्रस्य प्रथमोदितम्

* īdṛksādhakasādhyasya mantrasya prathamoditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* [<शिवसूत्रवार्तिक:> * विद्येति परमाद्वैतसम्प्रवेदनरूपिणी

* [<śivasūtravārtika:> * vidyeti paramādvaitasampravedanarūpiṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* शरीरं यस्य भगवान् शब्दराशिः स उच्यते

* śarīraṃ yasya bhagavān śabdarāśiḥ sa ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तस्य सत्ता समस्ताध्वपूर्णाहंतास्वरूपिणी

* tasya sattā samastādhvapūrṇāhaṃtāsvarūpiṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* स्फुरत्ता सैव मन्त्राणां मननत्राणधर्मिणाम्

* sphurattā saiva mantrāṇāṃ mananatrāṇadharmiṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* गुप्तार्थताया जननं रहस्यम् इति कथ्यते

* guptārthatāyā jananaṃ rahasyam iti kathyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* एतच् छ्रीक्षेमराजेन तन्त्रसारात् समुद्धृतैः

* etac chrīkṣemarājena tantrasārāt samuddhṛtaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* संवादैः संमतैः सम्यग्वर्णितं निजवृत्तिगैः

* saṃvādaiḥ saṃmataiḥ samyagvarṇitaṃ nijavṛttigaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* सम्यग् एवंविधं मन्त्रवीर्यं येषां यथातथम्

* samyag evaṃvidhaṃ mantravīryaṃ yeṣāṃ yathātatham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* महाह्रदानुसंधानप्रकारावेदितं त्व् अपि

* mahāhradānusaṃdhānaprakārāveditaṃ tv api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* इच्छयैव महेशस्य हृदयंगमतां दृढम्

* icchayaiva maheśasya hṛdayaṃgamatāṃ dṛḍham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* न गच्छत्य् अथ तुच्छायां चित्तं सिद्धौ प्ररोहति

* na gacchaty atha tucchāyāṃ cittaṃ siddhau prarohati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* [<शिवसूत्रवार्तिक:> * गर्भो ऽख्यातिर् महामाया तन्मये सिद्धिसंचये

* [<śivasūtravārtika:> * garbho 'khyātir mahāmāyā tanmaye siddhisaṃcaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* विकासो नाम चित्तस्य तावन्मात्रे कृतार्थता

* vikāso nāma cittasya tāvanmātre kṛtārthatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* सैवाविशिष्टा विद्येति किंचिज्ज्ञत्वस्वरूपिणी

* saivāviśiṣṭā vidyeti kiṃcijjñatvasvarūpiṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अशुद्धविद्या सा स्वप्नो विकल्पप्रत्ययामकः

* aśuddhavidyā sā svapno vikalpapratyayāmakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* आगता अपि ताः सिद्धीः खलीकृत्य यदा पुनः

* āgatā api tāḥ siddhīḥ khalīkṛtya yadā punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* [<शिवसूत्रवार्तिक:> * विद्यायाः प्राक्समाख्यातरूपायाः शंकरेच्छया

* [<śivasūtravārtika:> * vidyāyāḥ prāksamākhyātarūpāyāḥ śaṃkarecchayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* स्वाभाविके समुत्थाने समुल्लासे स्वभावजे

* svābhāvike samutthāne samullāse svabhāvaje

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* उन्मज्जने सति क्षुद्रसिद्धिमज्जनतत्परे

* unmajjane sati kṣudrasiddhimajjanatatpare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अवस्था या शिवस्यान्तरवस्थातुर् अभेदिनी

* avasthā yā śivasyāntaravasthātur abhedinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* स्फुरत्ता सैव सम्पूर्णस्वानन्दोच्छलनात्मिकाम्

* sphurattā saiva sampūrṇasvānandocchalanātmikām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* मुदं रातीत्य् अतो मुद्रा खेचरी च नभश्चरी

* mudaṃ rātīty ato mudrā khecarī ca nabhaścarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* व्यज्यते योगिनो विश्वग् विश्वोत्तीर्णस्वरूपिणः

* vyajyate yogino viśvag viśvottīrṇasvarūpiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* [<शिवसूत्रवार्तिक:> * सम्यग्ज्ञानक्रियाप्राणमन्त्रमुद्रायथास्थितिम्

* [<śivasūtravārtika:> * samyagjñānakriyāprāṇamantramudrāyathāsthitim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* गृणात्य् उपदिशत्य् अर्थं तद्वीर्यं चेत्य् अतो गुरुः

* gṛṇāty upadiśaty arthaṃ tadvīryaṃ cety ato guruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* स एव मन्त्रमुद्राणां वीर्यव्याप्तिप्रकाशनात्

* sa eva mantramudrāṇāṃ vīryavyāptiprakāśanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* उपायः कथ्यते साक्षाद् उपेयं परमं प्रति

* upāyaḥ kathyate sākṣād upeyaṃ paramaṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* यद् वा गुरुः परा शक्तिर् ईश्वरानुग्रहात्मिका

* yad vā guruḥ parā śaktir īśvarānugrahātmikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अवकाशप्रदानेन सैव यायाद् उपायताम्

* avakāśapradānena saiva yāyād upāyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* स गुरुर् मत्समः प्रोक्तो मन्त्रवीर्यप्रकाशकः

* sa gurur matsamaḥ prokto mantravīryaprakāśakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* आदिमान्त्यविहीनास् तु मन्त्राः स्युः शरदभ्रवत्

* ādimāntyavihīnās tu mantrāḥ syuḥ śaradabhravat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* गुरोर् लक्षणम् एतावद् आदिमान्त्यं च वेदयेत्

* guror lakṣaṇam etāvad ādimāntyaṃ ca vedayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* इति श्रीमालिनीशास्त्रसिद्धातन्त्रोक्तवैभवात्

* iti śrīmālinīśāstrasiddhātantroktavaibhavāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अकृत्रिमाहमामर्शस्वरूपाद्यन्तवेदकात्

* akṛtrimāhamāmarśasvarūpādyantavedakāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* [<शिवसूत्रवार्तिक:> * मन्त्रमुद्रानुसंधानसंततोद्युक्तचेतसः

* [<śivasūtravārtika:> * mantramudrānusaṃdhānasaṃtatodyuktacetasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* भवत्य् उक्तगुरोः प्रीतात् साधकस्येति शिष्यते

* bhavaty uktaguroḥ prītāt sādhakasyeti śiṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अथाद्यास् तिथयः सर्वे स्वरा बिन्द्ववसानगाः

* athādyās tithayaḥ sarve svarā bindvavasānagāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तदन्तः कालयोगेन सोमसूर्यौ प्रकीर्तितौ

* tadantaḥ kālayogena somasūryau prakīrtitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* पृथिव्यादीनि तत्त्वानि पुरुषान्तानि पञ्चसु

* pṛthivyādīni tattvāni puruṣāntāni pañcasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* क्रमात् कादिषु वर्गेषु मकारान्तेषु सुव्रते

* kramāt kādiṣu vargeṣu makārānteṣu suvrate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* वाय्वग्निसलिलेन्द्राणां धारणानां चतुष्टयम्

* vāyvagnisalilendrāṇāṃ dhāraṇānāṃ catuṣṭayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तदूर्ध्वे शादि विख्यातं पुरस्ताद् ब्रह्मपञ्चकम्

* tadūrdhve śādi vikhyātaṃ purastād brahmapañcakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अमूला तत्क्रमाज् ज्ञेया क्षान्ता सृष्टिर् उदाहृता

* amūlā tatkramāj jñeyā kṣāntā sṛṣṭir udāhṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* सर्वेषां चैव मन्त्राणां विद्यानां च यशस्विनि

* sarveṣāṃ caiva mantrāṇāṃ vidyānāṃ ca yaśasvini

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* इयं योनिः समाख्याता सर्वतन्त्रेषु सर्वदा

* iyaṃ yoniḥ samākhyātā sarvatantreṣu sarvadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* इति श्रीत्रीशिकाशास्त्रप्रोक्तन्यायेन मातृका

* iti śrītrīśikāśāstraproktanyāyena mātṛkā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अकारादिविसर्गान्तस्वरषोडशगर्भिणी

* akārādivisargāntasvaraṣoḍaśagarbhiṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अत एवादिबिन्द्वन्तदशपञ्चतिथिक्रमा

* ata evādibindvantadaśapañcatithikramā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तदात्मकतदुत्तीर्णबिन्दुद्वन्द्वविभूषिता

* tadātmakataduttīrṇabindudvandvavibhūṣitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अत एव जगत् सर्वं सृजत्य् अन्तर् अनुत्तरे

* ata eva jagat sarvaṃ sṛjaty antar anuttare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तत् पञ्चदशकस्यान्तरुद्धृतैः पञ्चभिः स्वरैः

* tat pañcadaśakasyāntaruddhṛtaiḥ pañcabhiḥ svaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अ इ उ ऋ ऌ विन्यासैः कादिमान्तं च वाचकम्

* a i u ṛ ḷ vinyāsaiḥ kādimāntaṃ ca vācakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* क्षित्यादिपुरुषान्तं च वाच्यं तत्त्वकदम्बकम्

* kṣityādipuruṣāntaṃ ca vācyaṃ tattvakadambakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* पञ्चपञ्चकभेदेन पञ्चपञ्चविजृम्भितम्

* pañcapañcakabhedena pañcapañcavijṛmbhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* बहिश् चानुत्तराद् एव सृजती विश्वम् ईदृशम्

* bahiś cānuttarād eva sṛjatī viśvam īdṛśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* वाय्वग्निसलिलेन्द्राणां क्रमाद् य र ल वात्मनाम्

* vāyvagnisalilendrāṇāṃ kramād ya ra la vātmanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अनुत्तरेच्छोन्मेषाख्यत्रितयान्योन्यसंधितः

* anuttarecchonmeṣākhyatritayānyonyasaṃdhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* किंचानुत्तरषण्ढाख्यद्वयसंधिवशाद् अपि

* kiṃcānuttaraṣaṇḍhākhyadvayasaṃdhivaśād api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* उत्थितानां कलाविद्यामायारागाभिधायिनाम्

* utthitānāṃ kalāvidyāmāyārāgābhidhāyinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* स्वरूपगोपनात् सर्वकर्तृत्वाद्यपसारतः

* svarūpagopanāt sarvakartṛtvādyapasārataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* खण्डितस्य पशोः किंचित्कर्तृत्वादिप्रदायिनाम्

* khaṇḍitasya paśoḥ kiṃcitkartṛtvādipradāyinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* मायोर्ध्वशुद्धविद्यादितत्त्वारोहनिरोधनात्

* māyordhvaśuddhavidyāditattvārohanirodhanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* मूलाद् अधो ऽवरोहस्य निरोधाच् च त्रिशण्कुवत्

* mūlād adho 'varohasya nirodhāc ca triśaṇkuvat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* मध्ये संस्थापितस्यास्य धारणाद् धारणात्मनाम्

* madhye saṃsthāpitasyāsya dhāraṇād dhāraṇātmanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* यतिस् तु भावाभावानां व्यवस्थोदयदायिनी

* yatis tu bhāvābhāvānāṃ vyavasthodayadāyinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* कालो ऽपि तां महामायां स्वतन्त्राम् अनुवर्तते

* kālo 'pi tāṃ mahāmāyāṃ svatantrām anuvartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* इत्युक्त्या कालनियतियुक्तत्वात् षड्विधात्मनाम्

* ityuktyā kālaniyatiyuktatvāt ṣaḍvidhātmanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* स्फारयन्ती वपुः पश्चात् तदूर्ध्वं शादिपञ्चकम्

* sphārayantī vapuḥ paścāt tadūrdhvaṃ śādipañcakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* सद्योजातादिकेशानपर्यन्तब्रह्मविग्रहम्

* sadyojātādikeśānaparyantabrahmavigraham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* सूक्ष्मरूपमहीवारिवह्निवायुनभोमयम्

* sūkṣmarūpamahīvārivahnivāyunabhomayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* क्रमेण शुद्धविद्येशसादशक्तिशिवात्मकम्

* krameṇa śuddhavidyeśasādaśaktiśivātmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* विस्फारयन्ती स्वान्तःस्थं विसर्गकलया बहिः

* visphārayantī svāntaḥsthaṃ visargakalayā bahiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* कादिसान्ताक्षरान्तस्थः क्षकारो ऽप्य् अन्तिमो यतः

* kādisāntākṣarāntasthaḥ kṣakāro 'py antimo yataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अतो ऽकारहकाराभ्याम् अहम् इत्य् अपृथक्तया

* ato 'kārahakārābhyām aham ity apṛthaktayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* प्रपंचं शिवशक्तिभ्यां क्रोडीकृत्य प्रकाशते

* prapaṃcaṃ śivaśaktibhyāṃ kroḍīkṛtya prakāśate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अस्यास् त्व् एवंप्रभावायाश् चक्रं यत् तद् इहोदितम्

* asyās tv evaṃprabhāvāyāś cakraṃ yat tad ihoditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अनुत्तरेच्छोन्मेषादिस्पन्दशक्तिकदम्बकम्

* anuttarecchonmeṣādispandaśaktikadambakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तत्संबोधश् चिदानन्दघनस्वात्मानुसंहितिः

* tatsaṃbodhaś cidānandaghanasvātmānusaṃhitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* [<शिवसूत्रवार्तिक:> * शून्यं धीः प्राण इत्य् एतत् सृज्यते क्षीयते ऽपि च

* [<śivasūtravārtika:> * śūnyaṃ dhīḥ prāṇa ity etat sṛjyate kṣīyate 'pi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* स्थैर्यम् अस्ति परं देहापेक्षया न तु तत्त्वतः

* sthairyam asti paraṃ dehāpekṣayā na tu tattvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* इत्य् उक्तनीत्या शून्यादेः प्रमाता त्व् अस्य भित्तिभूः

* ity uktanītyā śūnyādeḥ pramātā tv asya bhittibhūḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* शरीरं स्थूलसूक्ष्मादि चिदग्नौ परयोगिनः

* śarīraṃ sthūlasūkṣmādi cidagnau parayoginaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* हूयमानं हविः प्रोक्तं तन्मातृत्वनिमज्जनात्

* hūyamānaṃ haviḥ proktaṃ tanmātṛtvanimajjanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* परिपूर्णप्रकाशात्मप्रमात्रुन्मज्जनप्रदात्

* paripūrṇaprakāśātmapramātrunmajjanapradāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* [<शिवसूत्रवार्तिक:> * ज्ञानं बन्ध इति प्रोक्तं यत् प्राक् तत् परयोगिनः

* [<śivasūtravārtika:> * jñānaṃ bandha iti proktaṃ yat prāk tat parayoginaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अनात्मन्य् आत्मताज्ञप्तिर् अन्नं ग्रस्यत इत्य् अतः

* anātmany ātmatājñaptir annaṃ grasyata ity ataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* किं च यद् यत् प्रकाशात्मस्वरूपामर्शनात्मकम्

* kiṃ ca yad yat prakāśātmasvarūpāmarśanātmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ज्ञानं तत्परमाह्लादकारित्वाद् अन्नम् उच्यते

* jñānaṃ tatparamāhlādakāritvād annam ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* यदा त्व् अवहितः शश्वद् योगी नैवं भवत्य् असौ

* yadā tv avahitaḥ śaśvad yogī naivaṃ bhavaty asau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* [<शिवसूत्रवार्तिक:> * विद्येति ज्ञानविस्फाररूपा या तु पुरोदिता

* [<śivasūtravārtika:> * vidyeti jñānavisphārarūpā yā tu puroditā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* शुद्धविद्याथ संहारे ऽनुत्थाने ऽस्या निमज्जने

* śuddhavidyātha saṃhāre 'nutthāne 'syā nimajjane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तदुत्थस्य क्रमेणाञ्चद्विद्यासंहारजन्मनः

* tadutthasya krameṇāñcadvidyāsaṃhārajanmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* स्वप्नस्य भेदनिष्ठस्य विकल्पौघस्य दर्शनम्

* svapnasya bhedaniṣṭhasya vikalpaughasya darśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* उन्मज्जनं भवत्य् अस्य प्राग्व्याख्यातोत्तमात्मनः

* unmajjanaṃ bhavaty asya prāgvyākhyātottamātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अवधाने ऽवलिप्तस्य साधकस्येति शिष्यते

* avadhāne 'valiptasya sādhakasyeti śiṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.