Library·Skanda Purāṇa (part)·21

Skanda Purāṇa (part) 21

सनत्कुमार उवाच निर्गतो ऽथ ततो नन्दी जगाम सरितां वराम् । भुवनामिति विख्यातां सर्वलोकसुखावहाम्

sanatkumāra uvāca nirgato 'tha tato nandī jagāma saritāṃ varām / bhuvanāmiti vikhyātāṃ sarvalokasukhāvahām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां प्रविश्य ततो धीमान् एकाग्रो ह्रदमास्थितः । स जजाप तदा रुद्रान् मृत्योर्भीतः समाहितः

tāṃ praviśya tato dhīmān ekāgro hradamāsthitaḥ / sa jajāpa tadā rudrān mṛtyorbhītaḥ samāhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जपता तेन तत्रैव तत्परेण तदाशिषा । कोटिरेका यदा जप्ता तदा देवस्तुतोष ह

japatā tena tatraiva tatpareṇa tadāśiṣā / koṭirekā yadā japtā tadā devastutoṣa ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमागत्याह भगवाञ् छर्व उग्रः कपर्दिमान् । नन्दिंस्तुष्टो ऽस्मि भद्रं ते वरं वृणु यथेप्सितम्

tamāgatyāha bhagavāñ charva ugraḥ kapardimān / nandiṃstuṣṭo 'smi bhadraṃ te varaṃ vṛṇu yathepsitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उवाच प्रणतो भूत्वा प्रणतार्तिहरं हरम् । द्वितीयां जप्तुमिच्छामि कोटिं भगवतां विभो । एवमस्त्विति देवो ऽपि प्रोच्यागच्छद्यथागतम्

uvāca praṇato bhūtvā praṇatārtiharaṃ haram / dvitīyāṃ japtumicchāmi koṭiṃ bhagavatāṃ vibho / evamastviti devo 'pi procyāgacchadyathāgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सनत्कुमार उवाच सो ऽवतीर्य ततो भूयः प्रयतात्मा तथैव ह । जजाप कोटिमन्यां तु रुद्रमेवानुचिन्तयन्

sanatkumāra uvāca so 'vatīrya tato bhūyaḥ prayatātmā tathaiva ha / jajāpa koṭimanyāṃ tu rudramevānucintayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीयायां ततः कोट्यां सम्पूर्णायां वृषध्वजः । अभ्याजगाम तं चैव वरदो ऽस्मीत्यभाषत

dvitīyāyāṃ tataḥ koṭyāṃ sampūrṇāyāṃ vṛṣadhvajaḥ / abhyājagāma taṃ caiva varado 'smītyabhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स प्राह भगवन्कोटिं तृतीयामपि कालहन् । जप्तुमिच्छामि देवेश त्वत्प्रसादादहं विभो

sa prāha bhagavankoṭiṃ tṛtīyāmapi kālahan / japtumicchāmi deveśa tvatprasādādahaṃ vibho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमस्त्विति भूयो ऽपि भगवान्प्रत्युवाच ह । उक्त्वा जगाम स्वं वेश्म देव्या सह महाद्युतिः

evamastviti bhūyo 'pi bhagavānpratyuvāca ha / uktvā jagāma svaṃ veśma devyā saha mahādyutiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तृतीयां रुद्राणां कोटिमन्यां जजाप ह । युगान्तादित्यसंकाशस् ततः समभवद्द्विजः

tatastṛtīyāṃ rudrāṇāṃ koṭimanyāṃ jajāpa ha / yugāntādityasaṃkāśas tataḥ samabhavaddvijaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य कोटीत्रये व्यास समाप्ते ज्वलनत्विषः । सोमः सह गणैर्देवस् तं देशमुपचक्रमे

tasya koṭītraye vyāsa samāpte jvalanatviṣaḥ / somaḥ saha gaṇairdevas taṃ deśamupacakrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तं करेण संगृह्य उद्धृत्य सलिलाच्च ह । संमृजानो ऽग्रहस्तेन नन्दिनं कालहाब्रवीत्

sa taṃ kareṇa saṃgṛhya uddhṛtya salilācca ha / saṃmṛjāno 'grahastena nandinaṃ kālahābravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देव उवाच शैलादे वरदो ऽहं ते तपसानेन तोषितः । साधु जप्तं त्वया धीमन् ब्रूहि यत्ते मनोगतम्

deva uvāca śailāde varado 'haṃ te tapasānena toṣitaḥ / sādhu japtaṃ tvayā dhīman brūhi yatte manogatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शैलादिरुवाच जपेयं कोटिमन्यां तु भूयो ऽपि तव तेजसा । वरमेतं वृणे देव यदि तुष्टो ऽसि मे विभो

śailādiruvāca japeyaṃ koṭimanyāṃ tu bhūyo 'pi tava tejasā / varametaṃ vṛṇe deva yadi tuṣṭo 'si me vibho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवानुवाच किं ते जप्तेन भूयो ऽपि तुष्टो ऽस्मि तव सर्वथा । यद्यत्त्वं वृणुषे कामं सर्वं तत्प्रददानि ते

bhagavānuvāca kiṃ te japtena bhūyo 'pi tuṣṭo 'smi tava sarvathā / yadyattvaṃ vṛṇuṣe kāmaṃ sarvaṃ tatpradadāni te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मत्वमथ विष्णुत्वम् इन्द्रत्वमथ वायुताम् । आदित्यो भव रुद्रो वा ब्रूहि किं वा ददानि ते

brahmatvamatha viṣṇutvam indratvamatha vāyutām / ādityo bhava rudro vā brūhi kiṃ vā dadāni te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सनत्कुमार उवाच स एवमुक्तो देवेन शिरसा पादयोर्नतः । तुष्टाव पुरकामाङ्ग- क्रतुपर्वतनाशनम्

sanatkumāra uvāca sa evamukto devena śirasā pādayornataḥ / tuṣṭāva purakāmāṅga- kratuparvatanāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नन्द्युवाच नमो देवातिदेवाय महादेवाय वै नमः । नमः कामाङ्गनाशाय नीलकण्ठाय वै नमः

nandyuvāca namo devātidevāya mahādevāya vai namaḥ / namaḥ kāmāṅganāśāya nīlakaṇṭhāya vai namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमस्तुषितनाशाय त्रैलोक्यदहनाय च । नमः कालोग्रदण्डाय उग्रदण्डाय वै नमः

namastuṣitanāśāya trailokyadahanāya ca / namaḥ kālogradaṇḍāya ugradaṇḍāya vai namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो नीलशिखण्डाय सहस्रशिरसे नमः । सहस्रपाणये चैव सहस्रचरणाय च

namo nīlaśikhaṇḍāya sahasraśirase namaḥ / sahasrapāṇaye caiva sahasracaraṇāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वतःपाणिपादाय सर्वतोक्षिमुखाय च । सर्वतःश्रुतये चैव सर्वमावृत्य तिष्ठते

sarvataḥpāṇipādāya sarvatokṣimukhāya ca / sarvataḥśrutaye caiva sarvamāvṛtya tiṣṭhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमस्ते रुक्मवर्णाय तथैवातीन्द्रियाय च । नमः कनकलिङ्गाय सर्वलिङ्गाय वै नमः

namaste rukmavarṇāya tathaivātīndriyāya ca / namaḥ kanakaliṅgāya sarvaliṅgāya vai namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमश्चन्द्रार्कवर्णाय योगेशायाजिताय च । पिनाकपाणये चैव शूलमुद्गरपाणये

namaścandrārkavarṇāya yogeśāyājitāya ca / pinākapāṇaye caiva śūlamudgarapāṇaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गदिने खड्गिने चैव परश्वधधराय च । रथिने वर्मिणे चैव महेष्वासाय वै नमः

gadine khaḍgine caiva paraśvadhadharāya ca / rathine varmiṇe caiva maheṣvāsāya vai namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमस्त्रिशूलहस्ताय उग्रदण्डधराय च । नमो गणाधिपतये रुद्राणां पतये नमः

namastriśūlahastāya ugradaṇḍadharāya ca / namo gaṇādhipataye rudrāṇāṃ pataye namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमः सहस्रनेत्राय शतनेत्राय वै नमः । आदित्यानां च पतये वसूनां पतये नमः

namaḥ sahasranetrāya śatanetrāya vai namaḥ / ādityānāṃ ca pataye vasūnāṃ pataye namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमः पृथिव्याः पतये आकाशपतये नमः । नमः स्वर्लोकपतये उमायाः पतये नमः

namaḥ pṛthivyāḥ pataye ākāśapataye namaḥ / namaḥ svarlokapataye umāyāḥ pataye namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो योगाधिपतये सर्वयोगप्रदाय च । ध्यानिने ध्यायमानाय ध्यानिभिः संस्तुताय च

namo yogādhipataye sarvayogapradāya ca / dhyānine dhyāyamānāya dhyānibhiḥ saṃstutāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृत्यवे कालदण्डाय यमाय च महात्मने । देवाधिपतये चैव दिव्यसंहननाय च

mṛtyave kāladaṇḍāya yamāya ca mahātmane / devādhipataye caiva divyasaṃhananāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञाय वसुदानाय स्वर्गायाजन्मदाय च । सवित्रे सर्वदेवानां धर्मायानेकरूपिणे

yajñāya vasudānāya svargāyājanmadāya ca / savitre sarvadevānāṃ dharmāyānekarūpiṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमृताय वरेण्याय सर्वदेवस्तुताय च । ब्रह्मणश्च शिरोहर्त्रे यज्ञस्य च महात्मनः

amṛtāya vareṇyāya sarvadevastutāya ca / brahmaṇaśca śirohartre yajñasya ca mahātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिपुरघ्नाय चोग्राय सर्वाशुभहराय च । उमादेहार्धरूपाय ललाटनयनाय च

tripuraghnāya cogrāya sarvāśubhaharāya ca / umādehārdharūpāya lalāṭanayanāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महिषान्धकभेत्ताय स्रष्ट्रे वै परमेष्ठिने । ब्रह्मणो गुरवे चैव ब्रह्मणो जनकाय च

mahiṣāndhakabhettāya sraṣṭre vai parameṣṭhine / brahmaṇo gurave caiva brahmaṇo janakāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुमारगुरवे चैव कुमारवरदाय च । हलिने मुषलघ्नाय महाहासाय वै नमः

kumāragurave caiva kumāravaradāya ca / haline muṣalaghnāya mahāhāsāya vai namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृत्युपाशोग्रहस्ताय तक्षकब्रह्मसूत्रिणे । सविद्युद्घनवाहाय तथैव वृषयायिने

mṛtyupāśograhastāya takṣakabrahmasūtriṇe / savidyudghanavāhāya tathaiva vṛṣayāyine

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिमवद्विन्ध्यवासाय मेरुपर्वतवासिने । कैलासवासिने चैव धनेश्वरसखाय च

himavadvindhyavāsāya meruparvatavāsine / kailāsavāsine caiva dhaneśvarasakhāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णोर्देहार्धदत्ताय तस्यैव वरदाय च । सर्वभूतासमज्ञाय सर्वभूतानुकम्पिने

viṣṇordehārdhadattāya tasyaiva varadāya ca / sarvabhūtāsamajñāya sarvabhūtānukampine

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तर्भूताधिभूताय प्राणिनां जीवदाय च । मनसे मन्यमानाय अतिमानाय चैव हि

antarbhūtādhibhūtāya prāṇināṃ jīvadāya ca / manase manyamānāya atimānāya caiva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुध्यमानाय बुद्धाय द्रष्ट्रे वै चक्षुषे नमः । नमस्ते स्पर्शयित्रे च तथैव स्पर्शनाय च

budhyamānāya buddhāya draṣṭre vai cakṣuṣe namaḥ / namaste sparśayitre ca tathaiva sparśanāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमस्ते रसयित्रे च तथैव रसनाय च । नमो घ्राणाय घ्रात्रे च श्रोत्रे श्रोत्राय चैव हि । हस्तिने चैव हस्ताय तथा पादाय पादिने

namaste rasayitre ca tathaiva rasanāya ca / namo ghrāṇāya ghrātre ca śrotre śrotrāya caiva hi / hastine caiva hastāya tathā pādāya pādine

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो ऽस्त्वानन्दकर्त्रे च आनन्दाय च वै नमः । वाचे ऽथ वाग्मिने चैव तन्मात्राय महात्मने

namo 'stvānandakartre ca ānandāya ca vai namaḥ / vāce 'tha vāgmine caiva tanmātrāya mahātmane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूक्ष्माय चैव स्थूलाय सत्त्वाय रजसे नमः । नमश्च तमसे नित्यं क्षेत्रज्ञायाजिताय च

sūkṣmāya caiva sthūlāya sattvāya rajase namaḥ / namaśca tamase nityaṃ kṣetrajñāyājitāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णवे लोकतन्त्राय प्रजानां पतये नमः । मनवे सप्तऋषये तप्यमानाय तापिने

viṣṇave lokatantrāya prajānāṃ pataye namaḥ / manave saptaṛṣaye tapyamānāya tāpine

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मण्यायाथ शुद्धाय तथा दुर्वाससे नमः । शिल्पिने शिल्पनाथाय विदुषे विश्वकर्मणे

brahmaṇyāyātha śuddhāya tathā durvāsase namaḥ / śilpine śilpanāthāya viduṣe viśvakarmaṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रये भृगवे चैव तथैवाङ्गिरसे नमः । पुलहाय पुलस्त्याय क्रतुदक्षानलाय च

atraye bhṛgave caiva tathaivāṅgirase namaḥ / pulahāya pulastyāya kratudakṣānalāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्माय रुचये चैव वसिष्ठाय नमो ऽस्तु ते । भूताय भूतनाथाय कुष्माण्डपतये नमः

dharmāya rucaye caiva vasiṣṭhāya namo 'stu te / bhūtāya bhūtanāthāya kuṣmāṇḍapataye namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिष्ठते द्रवते चैव गायते नृत्यते ऽपि च । अवश्यायाप्यवध्याय अजरायामराय च

tiṣṭhate dravate caiva gāyate nṛtyate 'pi ca / avaśyāyāpyavadhyāya ajarāyāmarāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अक्षयायाव्ययायैव तथाप्रतिहताय च । अनावेश्याय सर्वेषां दृश्यायादृश्यरूपिणे

akṣayāyāvyayāyaiva tathāpratihatāya ca / anāveśyāya sarveṣāṃ dṛśyāyādṛśyarūpiṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूक्ष्मेभ्यश्चापि सूक्ष्माय सर्वगाय महात्मने । नमस्ते भगवंस्त्र्यक्ष नमस्ते भगवञ्छिव । नमस्ते सर्वलोकेश नमस्ते लोकभावन

sūkṣmebhyaścāpi sūkṣmāya sarvagāya mahātmane / namaste bhagavaṃstryakṣa namaste bhagavañchiva / namaste sarvalokeśa namaste lokabhāvana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न मे देवाधिपत्येन ब्रह्मत्वेनाथवा पुनः । न विष्णुत्वेन देवेश नापीन्द्रत्वेन भूतप । इच्छाम्यहं तवेशान गणत्वं नित्यमव्ययम्

na me devādhipatyena brahmatvenāthavā punaḥ / na viṣṇutvena deveśa nāpīndratvena bhūtapa / icchāmyahaṃ taveśāna gaṇatvaṃ nityamavyayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यं त्वां सगणं साम्बं प्रसन्नं सपरिच्छदम् । द्रष्टुमिच्छामि देवेश एष मे दीयतां वरः

nityaṃ tvāṃ sagaṇaṃ sāmbaṃ prasannaṃ saparicchadam / draṣṭumicchāmi deveśa eṣa me dīyatāṃ varaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं नो गतिः पुरा देव त्वं चैवार्तायनं प्रभुः । शरणं च त्वमेवाथ नान्यं पश्यामि कर्हिचित्

tvaṃ no gatiḥ purā deva tvaṃ caivārtāyanaṃ prabhuḥ / śaraṇaṃ ca tvamevātha nānyaṃ paśyāmi karhicit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वया त्यक्तस्य चैवाशु विनाशो नात्र संशयः । अन्यां गतिं न पश्यामि यस्या आत्यन्तिकं शुभम्

tvayā tyaktasya caivāśu vināśo nātra saṃśayaḥ / anyāṃ gatiṃ na paśyāmi yasyā ātyantikaṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुरक्तं च भक्तं च त्वत्परं त्वदपाश्रयम् । प्रतीच्छ मां सदा देव एष मे दीयतां वरः

anuraktaṃ ca bhaktaṃ ca tvatparaṃ tvadapāśrayam / pratīccha māṃ sadā deva eṣa me dīyatāṃ varaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सनत्कुमार उवाच य इमं प्रातरुत्थाय पठेदविमना नरः । स देहभेदमासाद्य नन्दीश्वरसमो भवेत्

sanatkumāra uvāca ya imaṃ prātarutthāya paṭhedavimanā naraḥ / sa dehabhedamāsādya nandīśvarasamo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यश्चेमं शृणुयान्नित्यं श्रावयेद्वा द्विजातिषु । सो ऽश्वमेधफलं प्राप्य रुद्रलोके महीयते

yaścemaṃ śṛṇuyānnityaṃ śrāvayedvā dvijātiṣu / so 'śvamedhaphalaṃ prāpya rudraloke mahīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वा सकृदपि ह्येतं स्तवं पापप्रणाशनम् । यत्र तत्र मृतो व्यास न दुर्गतिमवाप्नुयात्

śrutvā sakṛdapi hyetaṃ stavaṃ pāpapraṇāśanam / yatra tatra mṛto vyāsa na durgatimavāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो ऽधीत्य नित्यं स्तवमेतमग्र्यं देवं सदाभ्यर्चयते यतात्मा । किं तस्य यज्ञैर्विविधैश्च दानैस् तीर्थैः सुतप्तैश्च तथा तपोभिः

yo 'dhītya nityaṃ stavametamagryaṃ devaṃ sadābhyarcayate yatātmā / kiṃ tasya yajñairvividhaiśca dānais tīrthaiḥ sutaptaiśca tathā tapobhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.