Skanda Purāṇa (part) 3

सनत्कुमार उवाच शृणुष्वेमां कथां दिव्यां सर्वपापप्रणाशनीम् । कथ्यमानां मया चित्रां बह्वर्थां श्रुतिसंमिताम् । यां श्रुत्वा पापकर्मापि गच्छेच्च परमां गतिम्

sanatkumāra uvāca śṛṇuṣvemāṃ kathāṃ divyāṃ sarvapāpapraṇāśanīm / kathyamānāṃ mayā citrāṃ bahvarthāṃ śrutisaṃmitām / yāṃ śrutvā pāpakarmāpi gacchecca paramāṃ gatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न नास्तिकाश्रद्दधाने शठे चापि कथंचन । इमां कथामनुब्रूयात् तथा चासूयके नरे

na nāstikāśraddadhāne śaṭhe cāpi kathaṃcana / imāṃ kathāmanubrūyāt tathā cāsūyake nare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं पुत्राय शिष्याय धार्मिकायानसूयवे । कथनीयं महाब्रह्मन् देवभक्ताय वा भवेत् । कुमारभक्ताय तथा श्रद्दधानाय चैव हि

idaṃ putrāya śiṣyāya dhārmikāyānasūyave / kathanīyaṃ mahābrahman devabhaktāya vā bhavet / kumārabhaktāya tathā śraddadhānāya caiva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरा ब्रह्मा प्रजाध्यक्षः अण्डे ऽस्मिन्सम्प्रसूयते । सो ऽज्ञानात्पितरं ब्रह्मा न वेद तमसावृतः

purā brahmā prajādhyakṣaḥ aṇḍe 'sminsamprasūyate / so 'jñānātpitaraṃ brahmā na veda tamasāvṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहमेक इति ज्ञात्वा सर्वांल् लोकानवैक्षत । न चापश्यत तत्रान्यं तपोयोगबलान्वितः

ahameka iti jñātvā sarvāṃl lokānavaikṣata / na cāpaśyata tatrānyaṃ tapoyogabalānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्र पुत्रेति चाप्युक्तो ब्रह्मा शर्वेण धीमता । प्रणतः प्राञ्जलिर्भूत्वा तमेव शरणं गतः

putra putreti cāpyukto brahmā śarveṇa dhīmatā / praṇataḥ prāñjalirbhūtvā tameva śaraṇaṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स दत्त्वा ब्रह्मणे शम्भुः स्रष्टृत्वं ज्ञानसंहितम् । विभुत्वं चैव लोकानाम् अन्तर्धे परमेश्वरः

sa dattvā brahmaṇe śambhuḥ sraṣṭṛtvaṃ jñānasaṃhitam / vibhutvaṃ caiva lokānām antardhe parameśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदेषोपनिषत्प्रोक्ता मया व्यास सनातना । यां श्रुत्वा योगिनो ध्यानात् प्रपद्यन्ते महेश्वरम्

tadeṣopaniṣatproktā mayā vyāsa sanātanā / yāṃ śrutvā yogino dhyānāt prapadyante maheśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मं च यो विदधे पुत्रमग्रे ज्ञानं च यः प्रहिणोति स्म तस्मै । तमात्मस्थं ये ऽनुपश्यन्ति धीरास् तेषां शान्तिः शाश्वती नेतरेषाम्

brahmaṃ ca yo vidadhe putramagre jñānaṃ ca yaḥ prahiṇoti sma tasmai / tamātmasthaṃ ye 'nupaśyanti dhīrās teṣāṃ śāntiḥ śāśvatī netareṣām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स व्यास पितरं दृष्ट्वा स्वदीप्त्या परया युतम् । पुत्रकामः प्रजाहेतोस् तपस्तीव्रं चकार ह

sa vyāsa pitaraṃ dṛṣṭvā svadīptyā parayā yutam / putrakāmaḥ prajāhetos tapastīvraṃ cakāra ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महता योगतपसा युक्तस्य सुमहात्मनः । अचिरेणैव कालेन पिता सम्प्रतुतोष ह

mahatā yogatapasā yuktasya sumahātmanaḥ / acireṇaiva kālena pitā sampratutoṣa ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दर्शनं चागमत्तस्य वरदो ऽस्मीत्युवाच ह । स तुष्टाव नतो भूत्वा कृत्वा शिरसि चाञ्जलिम्

darśanaṃ cāgamattasya varado 'smītyuvāca ha / sa tuṣṭāva nato bhūtvā kṛtvā śirasi cāñjalim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमः परमदेवाय देवानामपि वेधसे । स्रष्ट्रे वै लोकतन्त्राय ब्रह्मणः पतये नमः

namaḥ paramadevāya devānāmapi vedhase / sraṣṭre vai lokatantrāya brahmaṇaḥ pataye namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकस्मै शक्तियुक्ताय अशक्तिरहिताय च । अनन्तायाप्रमेयाय इन्द्रियाविषयाय च

ekasmai śaktiyuktāya aśaktirahitāya ca / anantāyāprameyāya indriyāviṣayāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यापिने व्याप्तपूर्वाय अधिष्ठात्रे प्रचोदिने । कृतप्रचेतनायैव तत्त्वविन्यासकारिणे

vyāpine vyāptapūrvāya adhiṣṭhātre pracodine / kṛtapracetanāyaiva tattvavinyāsakāriṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रधानचोदकायैव गुणिनां शान्तिदाय च । दृष्टिदाय च सर्वेषां स्वयं वै दर्शनाय च

pradhānacodakāyaiva guṇināṃ śāntidāya ca / dṛṣṭidāya ca sarveṣāṃ svayaṃ vai darśanāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषयग्राहिणे चैव नियमस्य च कारिणे । मनसः करणानां च तत्रैव नियमस्य च

viṣayagrāhiṇe caiva niyamasya ca kāriṇe / manasaḥ karaṇānāṃ ca tatraiva niyamasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतानां गुणकर्त्रे च शक्तिदाय तथैव च । कर्त्रे ह्यण्डस्य मह्यं च अचिन्त्यायाग्रजाय च । अप्रमेय पितर्नित्यं प्रीतो नो दिश शक्वरीम्

bhūtānāṃ guṇakartre ca śaktidāya tathaiva ca / kartre hyaṇḍasya mahyaṃ ca acintyāyāgrajāya ca / aprameya pitarnityaṃ prīto no diśa śakvarīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यैवं स्तुवतो व्यास देवदेवो महेश्वरः । तुष्टो ऽब्रवीत्स्वयं पुत्रं ब्रह्माणं प्रणतं तथा

tasyaivaṃ stuvato vyāsa devadevo maheśvaraḥ / tuṣṭo 'bravītsvayaṃ putraṃ brahmāṇaṃ praṇataṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मात्ते विदितं वत्स सूक्ष्ममेतन्महाद्युते । तस्माद्ब्रह्मेति लोकेषु नाम्ना ख्यातिं गमिष्यसि

yasmātte viditaṃ vatsa sūkṣmametanmahādyute / tasmādbrahmeti lokeṣu nāmnā khyātiṃ gamiṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्माच्चाहं पितेत्युक्तस् त्वया बुद्धिमतां वर । तस्मात्पितामहत्वं ते लोके ख्यातिं गमिष्यति

yasmāccāhaṃ pitetyuktas tvayā buddhimatāṃ vara / tasmātpitāmahatvaṃ te loke khyātiṃ gamiṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रजार्थं यच्च ते तप्तं तप उग्रं सुदुश्चरम् । तस्मात्प्रजापतित्वं ते ददानि प्रयतात्मने

prajārthaṃ yacca te taptaṃ tapa ugraṃ suduścaram / tasmātprajāpatitvaṃ te dadāni prayatātmane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमुक्त्वा स देवेशो मूर्तिमत्यो ऽसृजत्स्त्रियः । यास्ताः प्रकृतयस्त्वष्टौ विशेषाश्चेन्द्रियैः सह । भावाश्च सर्वे ते देवम् उपतस्थुः स्वरूपिणः

evamuktvā sa deveśo mūrtimatyo 'sṛjatstriyaḥ / yāstāḥ prakṛtayastvaṣṭau viśeṣāścendriyaiḥ saha / bhāvāśca sarve te devam upatasthuḥ svarūpiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तानुवाच ततो देवः पतिर्युक्तः स्वतेजसा । एतमद्याभिषेकेण सम्पादयत मा चिरम्

tānuvāca tato devaḥ patiryuktaḥ svatejasā / etamadyābhiṣekeṇa sampādayata mā ciram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताभिः स्वं स्वं समादाय भावं दिव्यमतर्कितम् । अभिषिक्तो बभूवेति प्रजापतिरतिद्युतिः

tābhiḥ svaṃ svaṃ samādāya bhāvaṃ divyamatarkitam / abhiṣikto babhūveti prajāpatiratidyutiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रैवं योगिनः सूक्ष्मं दृष्ट्वा दिव्येन चक्षुषा । पुराणं योगतत्त्वज्ञा गायन्ति त्रिगुणान्वितम्

tatraivaṃ yoginaḥ sūkṣmaṃ dṛṣṭvā divyena cakṣuṣā / purāṇaṃ yogatattvajñā gāyanti triguṇānvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुद्रः स्रष्टा हि सर्वेषां भूतानां तव च प्रभो । अस्माभिश्च भवान्सार्धं जगतः सम्प्रवर्तकः

rudraḥ sraṣṭā hi sarveṣāṃ bhūtānāṃ tava ca prabho / asmābhiśca bhavānsārdhaṃ jagataḥ sampravartakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स देवस्तोषितः सम्यक् परमैश्वर्ययोगधृक् । ब्रह्माणमग्रजं पुत्रं प्राजापत्ये ऽभ्यषेचयत्

sa devastoṣitaḥ samyak paramaiśvaryayogadhṛk / brahmāṇamagrajaṃ putraṃ prājāpatye 'bhyaṣecayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः कृत्वा बहुविधमार्गयोगयुक्तं तत्त्वाख्यं जगदिदमादराद्युयोज । देवानां परममनन्तयोगयुक्तं मायाभिस्त्रिभुवनमन्धमप्रसादम्

yaḥ kṛtvā bahuvidhamārgayogayuktaṃ tattvākhyaṃ jagadidamādarādyuyoja / devānāṃ paramamanantayogayuktaṃ māyābhistribhuvanamandhamaprasādam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेषां मनसि सदावतिष्ठमानो जानानः शुभमशुभं च भूतनाथः । तं देवं प्रमथपतिं प्रणम्य भक्त्या नित्यं वै शरणमुपैमि सूक्ष्मसूक्ष्मम्

sarveṣāṃ manasi sadāvatiṣṭhamāno jānānaḥ śubhamaśubhaṃ ca bhūtanāthaḥ / taṃ devaṃ pramathapatiṃ praṇamya bhaktyā nityaṃ vai śaraṇamupaimi sūkṣmasūkṣmam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.