Library·Somadeva: Kathasaritsagara·1·1.3
इति महाकविश्रीसोमदेवभट्टविरचिते कथासरित्सागरे कथापीठलम्बके द्वितीयस् तरङ्गः । तृतीयस् तरङ्गः । एवमुक्त्वा वररुचिः शृण्वत्येकाग्रमानसे । काणभूतौ वने तत्र पुनरेवेदमब्रवीत्
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare kathāpīṭhalambake dvitīyas taraṅgaḥ / tṛtīyas taraṅgaḥ / evamuktvā vararuciḥ śṛṇvatyekāgramānase / kāṇabhūtau vane tatra punarevedamabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदाचिद् याति काले ऽथ कृते स्वाध्यायकर्मणि । इति वर्ष उपाद्यायः पृष्टो ऽस्माभिः कृताह्निकः
kadācid yāti kāle 'tha kṛte svādhyāyakarmaṇi / iti varṣa upādyāyaḥ pṛṣṭo 'smābhiḥ kṛtāhnikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदम् एवंविधं कस्मान् नगरं क्षेत्रतां गतम् । सरस्वत्याश् च लक्ष्म्याश् च तदुपाध्याय कथ्यताम्
idam evaṃvidhaṃ kasmān nagaraṃ kṣetratāṃ gatam / sarasvatyāś ca lakṣmyāś ca tadupādhyāya kathyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्छ्रुत्वा सो ऽब्रवीदस्माञ्छृणुतैतत्कथामिमाम् । तीर्थं कनखलं नाम गङ्गाद्वारे ऽस्ति पावनम्
tacchrutvā so 'bravīdasmāñchṛṇutaitatkathāmimām / tīrthaṃ kanakhalaṃ nāma gaṅgādvāre 'sti pāvanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र काञ्चनपातेन जाह्नवी देवदन्तिना । उशीनरगिरिप्रस्थाद्भित्त्वा समवतारिता
yatra kāñcanapātena jāhnavī devadantinā / uśīnaragiriprasthādbhittvā samavatāritā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दाक्षिणात्यो द्विजः कश्चित् तपस्यन् भार्यया सह । तत्रासीत् तस्य चात्रैव जायन्ते स्म त्रयः सुताः
dākṣiṇātyo dvijaḥ kaścit tapasyan bhāryayā saha / tatrāsīt tasya cātraiva jāyante sma trayaḥ sutāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालेन स्वर्गते तस्मिन्सभार्ये ते च तत्सुताः । स्थानं राजगृहं नाम जग्मुर्विद्यार्जनेच्छया
kālena svargate tasminsabhārye te ca tatsutāḥ / sthānaṃ rājagṛhaṃ nāma jagmurvidyārjanecchayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र चाधीतविद्यास्ते त्रयो ऽप्यानाथ्यदुःखिताः । ययुः स्वामिकुमारस्य दर्शने दक्षिणापथम्
tatra cādhītavidyāste trayo 'pyānāthyaduḥkhitāḥ / yayuḥ svāmikumārasya darśane dakṣiṇāpatham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र ते चिञ्चिनीं नाम नगरीम् अम्बुधेस् तटे । गत्वा भोजिकसंज्ञस्य विप्रस्य न्यवसन् गृहे
tatra te ciñcinīṃ nāma nagarīm ambudhes taṭe / gatvā bhojikasaṃjñasya viprasya nyavasan gṛhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च कन्या निजास्तिस्रस्तेभ्यो दत्त्वा धनानि च । तपसे ऽनन्यसंतानो गङ्गां याति स्म भोजिकः
sa ca kanyā nijāstisrastebhyo dattvā dhanāni ca / tapase 'nanyasaṃtāno gaṅgāṃ yāti sma bhojikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ तेषां निवसतां तत्र श्वशुरवेश्मनि । अवग्रहकृतस्तीव्रो दुर्भिक्षः समजायत
atha teṣāṃ nivasatāṃ tatra śvaśuraveśmani / avagrahakṛtastīvro durbhikṣaḥ samajāyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन भार्याः परित्यज्य साध्वीस्तास्ते त्रयो ययुः । स्पृशन्ति न नृशंसानां हृदयं बन्धुबुद्धयः
tena bhāryāḥ parityajya sādhvīstāste trayo yayuḥ / spṛśanti na nṛśaṃsānāṃ hṛdayaṃ bandhubuddhayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तु मध्यमा तासां सगर्भाभूत्ततश्च ताः । भवनं यज्ञदत्तस्य पितृमित्रस्य शिश्रियुः
tatastu madhyamā tāsāṃ sagarbhābhūttataśca tāḥ / bhavanaṃ yajñadattasya pitṛmitrasya śiśriyuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तस्थुर् निजान् भर्तॄन् ध्यायन्त्यः क्लिष्टवृत्तयः । आपद्यपि सतीवृत्तं किं मुञ्चन्ति कुलस्त्रियः
tatra tasthur nijān bhartṝn dhyāyantyaḥ kliṣṭavṛttayaḥ / āpadyapi satīvṛttaṃ kiṃ muñcanti kulastriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालेन मध्यमा चात्र तासां पुत्रमसूत सा । अन्योन्यातिशयात्तस्मिन्स्नेहश्चासामवर्धत
kālena madhyamā cātra tāsāṃ putramasūta sā / anyonyātiśayāttasminsnehaścāsāmavardhata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदाचिद्व्योममार्गेण विहरन्तं महेश्वरम् । अङ्कस्था स्कन्दजननी तं दृष्ट्वा सदयावदत्
kadācidvyomamārgeṇa viharantaṃ maheśvaram / aṅkasthā skandajananī taṃ dṛṣṭvā sadayāvadat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देव पश्य शिशाव् अस्मिन्न् एतास् तिस्रो ऽपि योषितः । बद्धस्नेहा दधत्याशामेषो ऽस्माञ्जीवयेदिति
deva paśya śiśāv asminn etās tisro 'pi yoṣitaḥ / baddhasnehā dadhatyāśāmeṣo 'smāñjīvayediti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तथा कुरु येनायमेता बालो ऽपि जीवयेत् । इत्युक्तः प्रियया देवो वरदः स जगाद ताम्
tattathā kuru yenāyametā bālo 'pi jīvayet / ityuktaḥ priyayā devo varadaḥ sa jagāda tām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुगृह्णाम्यमुं पूर्वं सभार्येणामुना यतः । अराधितो ऽस्मि तेनायं भोगार्थं निर्मितो भुवि
anugṛhṇāmyamuṃ pūrvaṃ sabhāryeṇāmunā yataḥ / arādhito 'smi tenāyaṃ bhogārthaṃ nirmito bhuvi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतज्जाया च सा जाता पाटली नाम भूपतेः । महेन्द्रवर्मणः पुत्री भार्यास्यैव भविष्यति
etajjāyā ca sā jātā pāṭalī nāma bhūpateḥ / mahendravarmaṇaḥ putrī bhāryāsyaiva bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा स विभुः स्वप्ने साध्वीस्तिस्रो जगाद ताः । नाम्ना पुत्रक एवायं युष्माकं बालपुत्रकः
ityuktvā sa vibhuḥ svapne sādhvīstisro jagāda tāḥ / nāmnā putraka evāyaṃ yuṣmākaṃ bālaputrakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्य सुप्तप्रबुद्धस्य शीर्षान्ते च दिने दिने । सुवर्णलक्षं भविता राजा चायं भविष्यति
asya suptaprabuddhasya śīrṣānte ca dine dine / suvarṇalakṣaṃ bhavitā rājā cāyaṃ bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सुप्तोत्थिते तस्मिन् बाले ताः प्राप्य काञ्चनम् । यज्ञदत्तसुताः साध्व्यो ननन्दुः फलितव्रताः
tataḥ suptotthite tasmin bāle tāḥ prāpya kāñcanam / yajñadattasutāḥ sādhvyo nananduḥ phalitavratāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ तेन सुवर्णेन वृद्धकोषो ऽचिरेण सः । बभूव पुत्रको राजा तपोधीना हि संपदः
atha tena suvarṇena vṛddhakoṣo 'cireṇa saḥ / babhūva putrako rājā tapodhīnā hi saṃpadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदाचिद्यज्ञदत्तो ऽथ रहः पुत्रकमब्रवीत् । राजन्दुर्भिक्षदोषेण क्वापि तेपितरो गताः
kadācidyajñadatto 'tha rahaḥ putrakamabravīt / rājandurbhikṣadoṣeṇa kvāpi tepitaro gatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्सदा देहि विप्रेभ्यो येनायान्ति विशम्य ते । ब्रह्मदत्तकथां चैतां कथयाम्यत्र ते शृणु
tatsadā dehi viprebhyo yenāyānti viśamya te / brahmadattakathāṃ caitāṃ kathayāmyatra te śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाराणस्यामभूत्पूर्वं ब्रह्मदत्ताभिधो नृपः । सो ऽपश्यद्धंसयुगलं प्रयान्तं गगने निशि
vārāṇasyāmabhūtpūrvaṃ brahmadattābhidho nṛpaḥ / so 'paśyaddhaṃsayugalaṃ prayāntaṃ gagane niśi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्फुरत्कनकच्छायं राजहंसशतैर्वृतम् । विद्युत्पुञ्जमिवाकाण्डसिताभ्रपरिवेष्टितम्
visphuratkanakacchāyaṃ rājahaṃsaśatairvṛtam / vidyutpuñjamivākāṇḍasitābhrapariveṣṭitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनस्तद्दर्शनोत्कण्ठा तथास्य ववृधे ततः । यथा नृपतिसौख्येषु न बबन्ध रतिं क्वचित्
punastaddarśanotkaṇṭhā tathāsya vavṛdhe tataḥ / yathā nṛpatisaukhyeṣu na babandha ratiṃ kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्त्रिभिः सह संमन्त्र्य ततश्चाकारयत्सरः । स राजा स्वमते कान्तं प्राणिनां चाभयं ददौ
mantribhiḥ saha saṃmantrya tataścākārayatsaraḥ / sa rājā svamate kāntaṃ prāṇināṃ cābhayaṃ dadau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कालेन तौ प्राप्तौ हंसौ राजा ददर्श सः । विश्वस्तौ चापि पप्रच्छ हैमे वपुषि कारणम्
tataḥ kālena tau prāptau haṃsau rājā dadarśa saḥ / viśvastau cāpi papraccha haime vapuṣi kāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यक्तवाचौ ततस्तौ च हंसौ राजानमूचतुः । पुरा जन्मान्तरे काकावावां जातौ महीपते
vyaktavācau tatastau ca haṃsau rājānamūcatuḥ / purā janmāntare kākāvāvāṃ jātau mahīpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बल्यर्थं युध्यमानौ च पुण्ये शून्ये शिवालये । विनिपत्य विपन्नौ स्वस्तत्स्थानद्रोणिकान्तरे
balyarthaṃ yudhyamānau ca puṇye śūnye śivālaye / vinipatya vipannau svastatsthānadroṇikāntare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जातौ जातिस्मरावावां हंसौ हेममयौ ततः । तच्छ्रुत्वा तौ यथाकामं पश्यन्राजा तुतोष सः
jātau jātismarāvāvāṃ haṃsau hemamayau tataḥ / tacchrutvā tau yathākāmaṃ paśyanrājā tutoṣa saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतो ऽनन्यादृशादेव पितृन्दानादवाप्स्यसि । इत्युक्तो यज्ञदत्तेन पुत्रकस्तत्तथाकरोत्
ato 'nanyādṛśādeva pitṛndānādavāpsyasi / ityukto yajñadattena putrakastattathākarot
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा प्रदानवार्तां तामाययुस्ते द्विजातयः । परिज्ञाताः परां लक्ष्मीं पत्नीश्च सह लेभिरे
śrutvā pradānavārtāṃ tāmāyayuste dvijātayaḥ / parijñātāḥ parāṃ lakṣmīṃ patnīśca saha lebhire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आश्चर्यमपरित्याज्यो दृष्टनष्टापदामपि । अविवेकान्धबुद्धीनां स्वानुभावो दुरात्मनाम्
āścaryamaparityājyo dṛṣṭanaṣṭāpadāmapi / avivekāndhabuddhīnāṃ svānubhāvo durātmanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालेन राज्यकामास्ते पुत्रकं तं जिघांसवः । निन्युस्तद्दर्शनव्याजाद्द्विजा विन्ध्यनिवासिनीम्
kālena rājyakāmāste putrakaṃ taṃ jighāṃsavaḥ / ninyustaddarśanavyājāddvijā vindhyanivāsinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वधकान् स्थापयित्वा च देवीगर्भगृहान्तरे । तम् ऊचुः पूर्वम् एकस् त्वं पश्य देवीं व्रजान्तरम्
vadhakān sthāpayitvā ca devīgarbhagṛhāntare / tam ūcuḥ pūrvam ekas tvaṃ paśya devīṃ vrajāntaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रविष्टो विश्वासात् स दृष्ट्वा हन्तुम् उद्यतान् । पुरुषान् पुत्रको ऽपृच्छत् कस्मान् निहथ माम् इति
tataḥ praviṣṭo viśvāsāt sa dṛṣṭvā hantum udyatān / puruṣān putrako 'pṛcchat kasmān nihatha mām iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितृभिस्ते प्रयुक्ताः स्मः स्वर्णं दत्त्वेति चाब्रुवन् । ततस् तान् मोहितान् देव्या बुद्धिमान् पुत्रको ऽवदत्
pitṛbhiste prayuktāḥ smaḥ svarṇaṃ dattveti cābruvan / tatas tān mohitān devyā buddhimān putrako 'vadat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददाम्येतदनर्घं वो रत्नालंकरणं निजम् । मां मुञ्चत करोम्यत्र नोद्भेदं यामि दूरतः
dadāmyetadanarghaṃ vo ratnālaṃkaraṇaṃ nijam / māṃ muñcata karomyatra nodbhedaṃ yāmi dūrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमस्त्विति तत्तस्माद्गृहीत्वा वधका गताः । हतः पुत्रक इत्यूचुस् तत्पितॄणां पुरो मृसा
evamastviti tattasmādgṛhītvā vadhakā gatāḥ / hataḥ putraka ityūcus tatpitṝṇāṃ puro mṛsā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रतिनिवृत्तास्ते हता राज्यार्थिनो द्विजाः । मन्त्रिभिर्द्रोहिणो बुद्ध्वा कृतघ्नानां शिवं कुतः
tataḥ pratinivṛttāste hatā rājyārthino dvijāḥ / mantribhirdrohiṇo buddhvā kṛtaghnānāṃ śivaṃ kutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्रान्तरे स राजापि पुत्रकः सत्यसंगरः । विवेश विन्ध्यकान्तारं विरक्तः स्वेषु बन्धुषु
atrāntare sa rājāpi putrakaḥ satyasaṃgaraḥ / viveśa vindhyakāntāraṃ viraktaḥ sveṣu bandhuṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रमन् ददर्श तत्रासौ बाहुयुद्धैकतत्परौ । पुरुषौ द्वौ ततस्तौ स पृष्टवान् कौ युवाम् इति
bhraman dadarśa tatrāsau bāhuyuddhaikatatparau / puruṣau dvau tatastau sa pṛṣṭavān kau yuvām iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मयासुरसुतावावां तदीयं चास्ति नौ धनम् । इदं भाजनमेषा च यष्टिरेते च पादुके
mayāsurasutāvāvāṃ tadīyaṃ cāsti nau dhanam / idaṃ bhājanameṣā ca yaṣṭirete ca pāduke
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतन् निमित्तं युद्धं नौ यो बली स हरेद् इति । एतत् तद्वचनं श्रुत्वा हसन् प्रोवाच पुत्रकः
etan nimittaṃ yuddhaṃ nau yo balī sa hared iti / etat tadvacanaṃ śrutvā hasan provāca putrakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कियदेतद्धनं पुंसस्ततस्तौ समवोचताम् । पादुके परिधायैते खेचरत्वमवाप्यते
kiyadetaddhanaṃ puṃsastatastau samavocatām / pāduke paridhāyaite khecaratvamavāpyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यष्ट्या यल्लिख्यते किंचित्सत्यं संपद्यते हि तत् । भाजने यो य आहारश्चिन्त्यते स स तिष्ठति
yaṣṭyā yallikhyate kiṃcitsatyaṃ saṃpadyate hi tat / bhājane yo ya āhāraścintyate sa sa tiṣṭhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छ्रुत्वा पुत्रको ऽवादीत् किं युद्धेनास्त्व् अयं पणः । धावन् बलाधिको यः स्यात् स एवैतद् धरेद् इति
tac chrutvā putrako 'vādīt kiṃ yuddhenāstv ayaṃ paṇaḥ / dhāvan balādhiko yaḥ syāt sa evaitad dhared iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमस्त्विति तौ मूढौ धावितौ सो ऽपि पादुके । अध्यास्योदपतद्व्योम गृहीत्वा यष्टिभाजने
evamastviti tau mūḍhau dhāvitau so 'pi pāduke / adhyāsyodapatadvyoma gṛhītvā yaṣṭibhājane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ दूरं क्षणाद्गत्व ददर्श नगरीं शुभाम् । आकर्षिकाख्यां तस्यां च नभसो ऽवततार सः
atha dūraṃ kṣaṇādgatva dadarśa nagarīṃ śubhām / ākarṣikākhyāṃ tasyāṃ ca nabhaso 'vatatāra saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वञ्चनप्रवणा वेश्या द्विजा मत्पितरो यथा । वणिजो धनलुब्धाश्च कस्य गेहे वसाम्यहम्
vañcanapravaṇā veśyā dvijā matpitaro yathā / vaṇijo dhanalubdhāśca kasya gehe vasāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संचिन्तयन् प्राप स राजा विजनं गृहम् । जीर्णं तदन्तरे चैकां वृद्धां योषितम् ऐक्षत
iti saṃcintayan prāpa sa rājā vijanaṃ gṛham / jīrṇaṃ tadantare caikāṃ vṛddhāṃ yoṣitam aikṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रदानपूर्वं संतोष्य तां वृद्धामादृतस्तया । उवासालक्षितस्तत्र पुत्रकः शीर्णसद्मनि
pradānapūrvaṃ saṃtoṣya tāṃ vṛddhāmādṛtastayā / uvāsālakṣitastatra putrakaḥ śīrṇasadmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदाचित्साथ संप्रीता वृद्धा पुत्रकमब्रवीत् । चिन्ता मे पुत्र यद्भार्या नानुरूपा तव क्वचित्
kadācitsātha saṃprītā vṛddhā putrakamabravīt / cintā me putra yadbhāryā nānurūpā tava kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इह राज्ञस्तु तनया पाटलीत्यस्ति कन्यका । उपर्यन्तःपुरे सा च रत्नमित्यभिरक्ष्यते
iha rājñastu tanayā pāṭalītyasti kanyakā / uparyantaḥpure sā ca ratnamityabhirakṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद्वृद्धावचस्तस्य दत्तकर्णस्य शृण्वतः । विवेश तेनैव पथा लब्धरन्ध्रो हृदि स्मरः
etadvṛddhāvacastasya dattakarṇasya śṛṇvataḥ / viveśa tenaiva pathā labdharandhro hṛdi smaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रष्टव्या सा मयाद्यैव कान्तेति कृतनिश्चयः । निशायां नभसा तत्र पादुकाभ्यां जगाम सः
draṣṭavyā sā mayādyaiva kānteti kṛtaniścayaḥ / niśāyāṃ nabhasā tatra pādukābhyāṃ jagāma saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रविश्य सो ऽद्रिशृङ्गाग्रतुङ्गवातायनेन ताम् । अन्तःपुरे ददर्शार्थ सुप्तां रहसि पाटलीम्
praviśya so 'driśṛṅgāgratuṅgavātāyanena tām / antaḥpure dadarśārtha suptāṃ rahasi pāṭalīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेव्यमानामविरतं चन्द्रकान्त्याङ्गलग्नया । जित्वा जगदिदं श्रान्तां मूर्तां शक्तिं मनोभुवः
sevyamānāmavirataṃ candrakāntyāṅgalagnayā / jitvā jagadidaṃ śrāntāṃ mūrtāṃ śaktiṃ manobhuvaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं प्रबोधयाम्येतामिति याबदचिन्तयत् । इत्यकस्माद्वहिस्तावद्यामिकः पुरुषो जगौ
kathaṃ prabodhayāmyetāmiti yābadacintayat / ityakasmādvahistāvadyāmikaḥ puruṣo jagau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आलिङ्ग्य मधुरहुंकृतिमलसोन्मिषदीक्षणां रहः कान्ताम् । यद्बोधयन्ति सुप्तां जन्मनि यूनां तदेव फलम्
āliṅgya madhurahuṃkṛtimalasonmiṣadīkṣaṇāṃ rahaḥ kāntām / yadbodhayanti suptāṃ janmani yūnāṃ tadeva phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वैवैतदुपोद्धातमङ्गैरुत्कम्पविक्लवैः । आलिलिङ्ग स तां कान्तां प्राबुध्यत ततश्च सा
śrutvaivaitadupoddhātamaṅgairutkampaviklavaiḥ / āliliṅga sa tāṃ kāntāṃ prābudhyata tataśca sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्यन्त्यास्तं नृपं तस्या लज्जाकौतुकयोर्दृशि । अभूदन्योन्यसंमर्दो रचयन्त्यां गतागतम्
paśyantyāstaṃ nṛpaṃ tasyā lajjākautukayordṛśi / abhūdanyonyasaṃmardo racayantyāṃ gatāgatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथालापे कृते वृत्ते गान्धर्मोद्वाहकर्मणि । अवर्धत तयोः प्रीतिर्दंपत्योर्न तु यामिनी
athālāpe kṛte vṛtte gāndharmodvāhakarmaṇi / avardhata tayoḥ prītirdaṃpatyorna tu yāminī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आमन्त्र्याथ वधूमुत्कां तद्गतेनैव चेतसा । आययौ पश्चिमे भागे तद्वृद्धावेश्म पुत्रकः
āmantryātha vadhūmutkāṃ tadgatenaiva cetasā / āyayau paścime bhāge tadvṛddhāveśma putrakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थं प्रतिनिशं तत्र कुर्वाणे ऽस्मिन् गतागतम् । संभोगचिह्नं पाटल्या रक्षिभिर्दृष्टम् एकदा
itthaṃ pratiniśaṃ tatra kurvāṇe 'smin gatāgatam / saṃbhogacihnaṃ pāṭalyā rakṣibhirdṛṣṭam ekadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैस्तदावेदितं तस्याः पितुः सो ऽपि नियुक्तवान् । गूढमन्तःपुरे तत्र निशि नारिमवेक्षितुम्
taistadāveditaṃ tasyāḥ pituḥ so 'pi niyuktavān / gūḍhamantaḥpure tatra niśi nārimavekṣitum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तया च तस्य प्राप्तस्य तत्राभिज्ञानसिद्धये । पुत्रकस्य प्रसुप्तस्य न्यस्तं वासस्यलक्तकम्
tayā ca tasya prāptasya tatrābhijñānasiddhaye / putrakasya prasuptasya nyastaṃ vāsasyalaktakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रातस्तया च विज्ञप्तो राजा चारान्व्यसर्जयत् । सो ऽभिज्ञानाच्च तैः प्राप्तः पुत्रको जीर्णवेश्मनि
prātastayā ca vijñapto rājā cārānvyasarjayat / so 'bhijñānācca taiḥ prāptaḥ putrako jīrṇaveśmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आनीतो राजनिकटं कुपितं वीक्ष्य तं नृपम् । पादुकाभ्यां खमुत्पत्य पाटलीमन्दिरे ऽविशत्
ānīto rājanikaṭaṃ kupitaṃ vīkṣya taṃ nṛpam / pādukābhyāṃ khamutpatya pāṭalīmandire 'viśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विदितौ स्वस्तदुत्तिष्ठ गच्छावः पादुकावशात् । इत्यङ्के पाटलीं कृत्वा जगाम नभसा ततः
viditau svastaduttiṣṭha gacchāvaḥ pādukāvaśāt / ityaṅke pāṭalīṃ kṛtvā jagāma nabhasā tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ गङ्गातटनिकटे गगनादवतीर्य स प्रियां श्रान्ताम् । पात्रप्रभावजातैराहारैर्नन्दयामास
atha gaṅgātaṭanikaṭe gaganādavatīrya sa priyāṃ śrāntām / pātraprabhāvajātairāhārairnandayāmāsa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आलोकितप्रभावः पाटल्या पुत्रको ऽर्थितश्च ततः । यष्ट्या लिलेख तत्र स नगरं चतुरङ्गबलयुक्तम्
ālokitaprabhāvaḥ pāṭalyā putrako 'rthitaśca tataḥ / yaṣṭyā lilekha tatra sa nagaraṃ caturaṅgabalayuktam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स राजा भूत्वा महाप्रभावे च सत्यतां प्राप्ते । नमयित्वा तं श्वशुरं शशाख पृथ्वीं समुद्रान्ताम्
tatra sa rājā bhūtvā mahāprabhāve ca satyatāṃ prāpte / namayitvā taṃ śvaśuraṃ śaśākha pṛthvīṃ samudrāntām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदिदं दिव्यं नगरं मायारचितं सपौरमत एव । नाम्ना पाटलिपुत्रं क्षेत्रं लक्ष्मीसरस्वत्योः
tadidaṃ divyaṃ nagaraṃ māyāracitaṃ sapauramata eva / nāmnā pāṭaliputraṃ kṣetraṃ lakṣmīsarasvatyoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति वर्षमुखादिमामपूर्वां वयमाकर्ण्य कथामतीव चित्राम् । चिरकालमभूम काणभूते विलसद्विस्मयमोदमानचित्ताः
iti varṣamukhādimāmapūrvāṃ vayamākarṇya kathāmatīva citrām / cirakālamabhūma kāṇabhūte vilasadvismayamodamānacittāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.