Somadeva: Kathasaritsagara 1.5

तत्रोपकरणे दत्ते गुप्तं तेनैव मन्त्रिणा । स चाणक्यो द्विजः क्वापि गत्वा कृत्यामसाधयत्

tatropakaraṇe datte guptaṃ tenaiva mantriṇā / sa cāṇakyo dvijaḥ kvāpi gatvā kṛtyāmasādhayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्वशाद्योगनन्दो ऽथ दाहज्वरमवाप्य सः । सप्तमे दिवसे प्राप्ते पञ्चत्वं समुपागमत्

tadvaśādyoganando 'tha dāhajvaramavāpya saḥ / saptame divase prāpte pañcatvaṃ samupāgamat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हत्वा हिरण्यगुप्तं च शकटालेन तत्सुतम् । पूर्वनन्दसुते लक्ष्मीश्चन्द्रगुप्ते निवेशिता

hatvā hiraṇyaguptaṃ ca śakaṭālena tatsutam / pūrvanandasute lakṣmīścandragupte niveśitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्रित्वे तस्य चाभ्यर्थ्य बृहस्पतिसमं धिया । चाणक्यं स्थापयित्वा तं स मन्त्री कृतकृत्यताम्

mantritve tasya cābhyarthya bṛhaspatisamaṃ dhiyā / cāṇakyaṃ sthāpayitvā taṃ sa mantrī kṛtakṛtyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्वानो योगनन्दस्य कृतवैरप्रतिक्रियः । पुत्रशोकेन निर्विण्णः प्रविवेश महद्वनम्

manvāno yoganandasya kṛtavairapratikriyaḥ / putraśokena nirviṇṇaḥ praviveśa mahadvanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तस्य मुखाच्छ्रुत्वा विप्रस्य सुतरामहम् । काणभूते गतः खेदं सर्वमालोक्य चञ्चलम्

iti tasya mukhācchrutvā viprasya sutarāmaham / kāṇabhūte gataḥ khedaṃ sarvamālokya cañcalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खेदाच् चाहम् इमां द्रष्टुम् आगतो विन्ध्यवासिनीम् । तत्प्रसादेन दृष्ट्वा त्वां स्मृता जातिर्मया सखे

khedāc cāham imāṃ draṣṭum āgato vindhyavāsinīm / tatprasādena dṛṣṭvā tvāṃ smṛtā jātirmayā sakhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्तं दिव्यं च विज्ञानं मयोक्ता ते महाकथा । इदानीं क्षीणशापो ऽहं यतिष्ये देहमुज्झितुम्

prāptaṃ divyaṃ ca vijñānaṃ mayoktā te mahākathā / idānīṃ kṣīṇaśāpo 'haṃ yatiṣye dehamujjhitum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं च संप्रति तिष्ठेह यावदायाति ते ऽन्तिकम् । शिष्ययुक्तो गुणाढ्याख्यस्त्यक्तभाषात्रयो द्विजः

tvaṃ ca saṃprati tiṣṭheha yāvadāyāti te 'ntikam / śiṣyayukto guṇāḍhyākhyastyaktabhāṣātrayo dvijaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽपि ह्यहमिव क्रोधाद्देव्या शप्तो गणोत्तमः । माल्यवान्नाम मत्पक्षपाती मर्त्यत्वमागतः

so 'pi hyahamiva krodhāddevyā śapto gaṇottamaḥ / mālyavānnāma matpakṣapātī martyatvamāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मै महेश्वरोक्तैषा कथनीया महाकथा । ततस्ते शापनिर्मुक्तिस्तस्य चापि भविष्यति

tasmai maheśvaroktaiṣā kathanīyā mahākathā / tataste śāpanirmuktistasya cāpi bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं वररुचिस्तत्र काणभूतेर्निवेद्य सः । प्रतस्थे देहमोक्षाय पुण्यं बदरिकाश्रमम्

evaṃ vararucistatra kāṇabhūternivedya saḥ / pratasthe dehamokṣāya puṇyaṃ badarikāśramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गच्छन्ददर्श गङ्गायां सो ऽथ शाकाशिनं मुनिम् । तत्समक्षं च तस्यर्षेः कुशेनाभूत्करक्षतिः

gacchandadarśa gaṅgāyāṃ so 'tha śākāśinaṃ munim / tatsamakṣaṃ ca tasyarṣeḥ kuśenābhūtkarakṣatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽस्य रुधिरं निर्यत्तेन शाकरसीकृतम् । अहंकारपरीक्षार्थं कौतुकात्स्वप्रभावतः

tato 'sya rudhiraṃ niryattena śākarasīkṛtam / ahaṃkāraparīkṣārthaṃ kautukātsvaprabhāvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्दृष्ट्वा हन्त सिद्धो ऽस्मीत्यगाद्दर्पमसौ मुनिः । ततो वररुचिः किंचिद्विहस्येव जगाद तम्

taddṛṣṭvā hanta siddho 'smītyagāddarpamasau muniḥ / tato vararuciḥ kiṃcidvihasyeva jagāda tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जिज्ञासनाय रक्तं ते मया शाकरसीकृतम् । यावन्नाद्याप्यहंकारः परित्यक्तस्त्वया मुने

jijñāsanāya raktaṃ te mayā śākarasīkṛtam / yāvannādyāpyahaṃkāraḥ parityaktastvayā mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानमार्गे ह्यहंकारः परिघो दुरतिक्रमः । ज्ञानं विना च नास्त्येव मोक्षो व्रतशतैरपि

jñānamārge hyahaṃkāraḥ parigho duratikramaḥ / jñānaṃ vinā ca nāstyeva mokṣo vrataśatairapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्गस्तु न मुमुक्षूणां क्षयी चित्तं विलोभयेत् । तस्मादहंकृतित्यागाज्ज्ञाने यत्नं मुने कुरु

svargastu na mumukṣūṇāṃ kṣayī cittaṃ vilobhayet / tasmādahaṃkṛtityāgājjñāne yatnaṃ mune kuru

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनीयैवं मुनिं तेन प्रणतेन कृतस्तुतिः । तं बदर्याश्रमोद्देशं शान्तं वररुचिर्ययौ

vinīyaivaṃ muniṃ tena praṇatena kṛtastutiḥ / taṃ badaryāśramoddeśaṃ śāntaṃ vararuciryayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ स निबिडभक्त्या तत्र देवीं शरण्यां शरणमुपगतो ऽसौ मर्त्यभावं मुमुक्षुः । प्रकटितनिजमूर्तिः सापि तस्मै शशंस स्वयमनलसमुत्थां धारणां देहमुक्त्यै

atha sa nibiḍabhaktyā tatra devīṃ śaraṇyāṃ śaraṇamupagato 'sau martyabhāvaṃ mumukṣuḥ / prakaṭitanijamūrtiḥ sāpi tasmai śaśaṃsa svayamanalasamutthāṃ dhāraṇāṃ dehamuktyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दग्ध्वा शरीरमथ धारणया तया तद्दिव्यां गतिं वररुचिः स निजां प्रपेदे । विन्ध्याटवीभुवि ततः स च काणभूतिर् आसीदभीप्सितगुणाढ्यसमागमोत्कः

dagdhvā śarīramatha dhāraṇayā tayā taddivyāṃ gatiṃ vararuciḥ sa nijāṃ prapede / vindhyāṭavībhuvi tataḥ sa ca kāṇabhūtir āsīdabhīpsitaguṇāḍhyasamāgamotkaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.