Somadeva: Kathasaritsagara 10.7

तच् छ्रुत्वा शिशुमारस्तमार्तो मूर्खो ऽब्रवीदिदम् । तर्ह्येतदानयैहि त्वमुदुम्बरतरोरिति

tac chrutvā śiśumārastamārto mūrkho 'bravīdidam / tarhyetadānayaihi tvamudumbarataroriti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनिनायाम्बुधेस्तीरं शिशुमारः पुनः स तम् । तत्र तेनान्तकेनेव मुक्तः स च कपिस्तटम्

ānināyāmbudhestīraṃ śiśumāraḥ punaḥ sa tam / tatra tenāntakeneva muktaḥ sa ca kapistaṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पत्यारुह्य वृक्षाग्रं शिशुमारम् उवाच तम् । गच्छ रे मूर्ख हृदयं देहाद्भवति किं पृथक्

utpatyāruhya vṛkṣāgraṃ śiśumāram uvāca tam / gaccha re mūrkha hṛdayaṃ dehādbhavati kiṃ pṛthak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मयैवं मोचितो ह्य् आत्मा न चात्रैष्याम्यहं पुनः । किमत्र न श्रुता मूर्ख गर्दभाख्यायिका त्वया

mayaivaṃ mocito hy ātmā na cātraiṣyāmyahaṃ punaḥ / kimatra na śrutā mūrkha gardabhākhyāyikā tvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसीद्गोमायुसचिवः सिंहः कोऽपि वने क्व चित् । ॥।

āsīdgomāyusacivaḥ siṃhaḥ ko'pi vane kva cit / ...

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स जात्वाखेटकायातेनात्र भूपेन केनचित् । आहतो हेतिभिर् जीवन् कथम् अप्य् अविशुद्गुहाम्

sa jātvākheṭakāyātenātra bhūpena kenacit / āhato hetibhir jīvan katham apy aviśudguhām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र स्थितं गते तस्मिन् राज्ञ्य् अनाहारनिःसहम् । तच्छेषामिषवृत्तिः सन् गोमायुः सचिवो ऽभ्यधात्

tatra sthitaṃ gate tasmin rājñy anāhāraniḥsaham / taccheṣāmiṣavṛttiḥ san gomāyuḥ sacivo 'bhyadhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्गत्य किं यथाशक्ति नाहारं चिनुषे प्रभो । सीदत्येव शरीरं ते समं परिजनेन यत्

nirgatya kiṃ yathāśakti nāhāraṃ cinuṣe prabho / sīdatyeva śarīraṃ te samaṃ parijanena yat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्तः स सृगालेन तेन सिंहो जगाद तम् । सखे नाहं व्रणाक्रान्तः शक्नोमि भ्रमितुं क्व चित्

ity uktaḥ sa sṛgālena tena siṃho jagāda tam / sakhe nāhaṃ vraṇākrāntaḥ śaknomi bhramituṃ kva cit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वरस्य कर्णहृदयं भक्ष्यं प्राप्नोमि चेदहम् । तन्मे व्रणानि रोहन्ति प्रकृतिस्थो भवामि च

svarasya karṇahṛdayaṃ bhakṣyaṃ prāpnomi cedaham / tanme vraṇāni rohanti prakṛtistho bhavāmi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदानय कुतो ऽपि त्वं गत्वा गर्दभमाशु मे । इत्य् उक्तस्तेन गोमायुः स तथेति ययौ ततः

tadānaya kuto 'pi tvaṃ gatvā gardabhamāśu me / ity uktastena gomāyuḥ sa tatheti yayau tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रमञ्जलान्तिके लब्ध्वा रजकस्य स गर्दभम् । प्रीत्येवोपेत्य वक्ति स्म दुर्बलः किं भवानिति

bhramañjalāntike labdhvā rajakasya sa gardabham / prītyevopetya vakti sma durbalaḥ kiṃ bhavāniti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृशीभूतो ऽस्मि रजकस्यास्य भारं वहन्सदा । इत्य् उक्तवन्तं च खरं तम् उवाच स जम्बुकः

kṛśībhūto 'smi rajakasyāsya bhāraṃ vahansadā / ity uktavantaṃ ca kharaṃ tam uvāca sa jambukaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इह किं वहसि क्लेशमेहि त्वां प्रापयाम्य् अहम् । वनं स्वर्गसुखं यत्र खरीभिः सह वर्धसे

iha kiṃ vahasi kleśamehi tvāṃ prāpayāmy aham / vanaṃ svargasukhaṃ yatra kharībhiḥ saha vardhase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छ्रुत्वा स तथेत्य् उक्त्वा गर्दभो भोगलोलुपः । वनं सिंहस्य तस्यागात्तेन गोमायुना सह

tac chrutvā sa tathety uktvā gardabho bhogalolupaḥ / vanaṃ siṃhasya tasyāgāttena gomāyunā saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं च दृष्ट्वैव तस्यैत्य पृष्ठतो गर्दभस्य सः । सिंहो ददौ कराघातं प्राणवैक्लव्यदुर्बलः

taṃ ca dṛṣṭvaiva tasyaitya pṛṣṭhato gardabhasya saḥ / siṃho dadau karāghātaṃ prāṇavaiklavyadurbalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तेन वीक्षितस्त्रस्तः पलाय्य सहसा खरः । आगच्छन्न च तं सिंहो ऽप्य् अपतद्विह्वलाकुलः

sa tena vīkṣitastrastaḥ palāyya sahasā kharaḥ / āgacchanna ca taṃ siṃho 'py apatadvihvalākulaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिंहस्त्वसिद्धकार्यः स्वां त्वरितं प्राविशद्गुहाम् । ततस् तं जम्बुको मन्त्री सोपालम्भम् अभाषत

siṃhastvasiddhakāryaḥ svāṃ tvaritaṃ prāviśadguhām / tatas taṃ jambuko mantrī sopālambham abhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न हतो गर्दभो ऽप्येष वराकश्चेत्त्वया प्रभो । हरिणादिवधे का तद्वार्ता तव भविष्यति

na hato gardabho 'pyeṣa varākaścettvayā prabho / hariṇādivadhe kā tadvārtā tava bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छ्रुत्वा सो ऽब्रवीत्सिंहो यथा वेत्सि तथा पुनः । तमानय खरं तावत् सज्जो भूत्वा निहन्म्य् अहम्

tac chrutvā so 'bravītsiṃho yathā vetsi tathā punaḥ / tamānaya kharaṃ tāvat sajjo bhūtvā nihanmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति स प्रेषितस्तेन पुनः सिंहेन जम्बुकः । गत्वा खरं तमवदद्विद्रुतः किं भवानिति

iti sa preṣitastena punaḥ siṃhena jambukaḥ / gatvā kharaṃ tamavadadvidrutaḥ kiṃ bhavāniti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं सत्त्वेन केनापि ताडितो ऽत्रेति वादिनम् । तं च भूयः स गोमायुर्विहस्य खरम् अब्रवीत्

ahaṃ sattvena kenāpi tāḍito 'treti vādinam / taṃ ca bhūyaḥ sa gomāyurvihasya kharam abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मिथ्यैव विभ्रमो दृष्टस्त्वया न त्वत्र तादृशम् । सत्त्वमस्ति सुखं ह्य् अत्र वसाम्य् अहमपीदृशः

mithyaiva vibhramo dṛṣṭastvayā na tvatra tādṛśam / sattvamasti sukhaṃ hy atra vasāmy ahamapīdṛśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदेह्येव मया साकं तन्निर्बाधसुखं वनम् । इति तद्वचसा मूढस्तत्रागात्स खरः पुनः

tadehyeva mayā sākaṃ tannirbādhasukhaṃ vanam / iti tadvacasā mūḍhastatrāgātsa kharaḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आगतं तं च दृष्ट्वैव स निर्गत्य गुहामुखात् । निपत्य पृष्ठे न्यवधीन्मृगारिर्दारितं नखैः

āgataṃ taṃ ca dṛṣṭvaiva sa nirgatya guhāmukhāt / nipatya pṛṣṭhe nyavadhīnmṛgārirdāritaṃ nakhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निकृत्य गर्दभं तं च स्थापयित्वा च रक्षकम् । तस्य तं जम्बुकं श्रान्तः सिंहः स्नातुं जगाम सः

nikṛtya gardabhaṃ taṃ ca sthāpayitvā ca rakṣakam / tasya taṃ jambukaṃ śrāntaḥ siṃhaḥ snātuṃ jagāma saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्कालं जम्बुकस् तस्य स मायावी खरस्य तत् । भक्षयाम् आस हृदयं कर्णौ चाप्य् आत्मतृप्तये

tatkālaṃ jambukas tasya sa māyāvī kharasya tat / bhakṣayām āsa hṛdayaṃ karṇau cāpy ātmatṛptaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नात्वागतस् तथाभूतं तं दृष्ट्वा गर्दभं हरिः । क्व कर्णौ हृदयं चास्येत्यपृच्छत्तं च जम्बुकम्

snātvāgatas tathābhūtaṃ taṃ dṛṣṭvā gardabhaṃ hariḥ / kva karṇau hṛdayaṃ cāsyetyapṛcchattaṃ ca jambukam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जम्बुकः सो ऽप्य् अवादीत्तमकर्णहृदयः प्रभो । प्रागेवासीत्कथं गत्वाप्यागच्छेदन्यथा ह्य् अयम्

jambukaḥ so 'py avādīttamakarṇahṛdayaḥ prabho / prāgevāsītkathaṃ gatvāpyāgacchedanyathā hy ayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छ्रुत्वा स तथैवैतन्मत्वा केसर्यभक्षयत् । तन्मांसम् अन्यत् तच्छेषं जम्बुको ऽपि चखाद सः

tac chrutvā sa tathaivaitanmatvā kesaryabhakṣayat / tanmāṃsam anyat taccheṣaṃ jambuko 'pi cakhāda saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्याख्याय कपिर्भूयः शिशुमारम् उवाच तम् । तन्नात्रैष्याम्यहं भूयः करिष्यामि खरायितम्

ityākhyāya kapirbhūyaḥ śiśumāram uvāca tam / tannātraiṣyāmyahaṃ bhūyaḥ kariṣyāmi kharāyitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं तस्मात्कपेः श्रुत्वा शिशुमारो ययौ गृहम् । मोहादसिद्धं भार्यार्थं शोचन्मित्त्रं च हारितम्

evaṃ tasmātkapeḥ śrutvā śiśumāro yayau gṛham / mohādasiddhaṃ bhāryārthaṃ śocanmittraṃ ca hāritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्सख्यापगमाच्चास्य भार्य प्रकृतिमाययौ । कपिः सो ऽप्य् अम्बुधेस्तीरे चचार च यथासुखम्

tatsakhyāpagamāccāsya bhārya prakṛtimāyayau / kapiḥ so 'py ambudhestīre cacāra ca yathāsukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदेवं विश्वसेन्नैव बुद्धिमान्दुर्जने जने । दुर्जने कृष्णसर्पे च कुतो विश्वासतः सुखम्

tadevaṃ viśvasennaiva buddhimāndurjane jane / durjane kṛṣṇasarpe ca kuto viśvāsataḥ sukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्याख्याय कथास्ं मन्त्री गोमुखः पुनरेव सः । नरवाहनदत्तं तं निजगाद विनोदयन्

ityākhyāya kathāsṃ mantrī gomukhaḥ punareva saḥ / naravāhanadattaṃ taṃ nijagāda vinodayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृण्विदानीं क्रमादन्यानुपहास्यानिमाञ्जडान् । तत्रेमं शृणु गान्धर्वपरितोषकरं जडम्

śṛṇvidānīṃ kramādanyānupahāsyānimāñjaḍān / tatremaṃ śṛṇu gāndharvaparitoṣakaraṃ jaḍam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कश्चिद्गान्धर्विकेनाढ्यो गीतवाद्येन तोषितः । भाण्डागारिकमाहूय तत्समक्षम् अभाषत

kaścidgāndharvikenāḍhyo gītavādyena toṣitaḥ / bhāṇḍāgārikamāhūya tatsamakṣam abhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहि गान्धर्विकायास्मै द्वे सहस्रे पणान् इति । एवं करोमीत्य् उक्त्वा च स भाण्डागारिको ययौ

dehi gāndharvikāyāsmai dve sahasre paṇān iti / evaṃ karomīty uktvā ca sa bhāṇḍāgāriko yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गान्धर्विको ऽथ गत्वा तान् पणांस् तस्माद् अयाचत । न चास्मै स्थितसंवित्तान् पणान् भाण्डारिको ददौ

gāndharviko 'tha gatvā tān paṇāṃs tasmād ayācata / na cāsmai sthitasaṃvittān paṇān bhāṇḍāriko dadau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाढ्यस्तेन विज्ञप्तस्तत्कृते वैणिकेन सः । उवाच किं त्वया दत्तं येन प्रतिददानि ते

athāḍhyastena vijñaptastatkṛte vaiṇikena saḥ / uvāca kiṃ tvayā dattaṃ yena pratidadāni te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वीणावाद्येन मे क्षिप्रं त्वया श्रुतिसुखं कृतम् । तथैव दानवाक्येन कृतं क्षिप्रं मयापि ते

vīṇāvādyena me kṣipraṃ tvayā śrutisukhaṃ kṛtam / tathaiva dānavākyena kṛtaṃ kṣipraṃ mayāpi te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छ्रुत्वा विहताशो ऽपि हसित्वा वैणिको ययौ । कीनाशोक्त्यास्नया किं न हासो ग्राव्णो ऽपि जायते

tac chrutvā vihatāśo 'pi hasitvā vaiṇiko yayau / kīnāśoktyāsnayā kiṃ na hāso grāvṇo 'pi jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भौतशिष्यद्वयं चेदं देवेदानीं निशम्यतास्म् । गुरोः कस्यप्यभूतां द्वौ शिष्यावन्योन्यमत्सरौ

bhautaśiṣyadvayaṃ cedaṃ devedānīṃ niśamyatāsm / guroḥ kasyapyabhūtāṃ dvau śiṣyāvanyonyamatsarau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोर् एको गुरोस् तस्य दक्षिणं पादमन्वहम् । अभ्यञ्जन्क्षालयाम् आस वामं पादं तथेतरः

tayor eko guros tasya dakṣiṇaṃ pādamanvaham / abhyañjankṣālayām āsa vāmaṃ pādaṃ tathetaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणाभ्यञ्जके जातु ग्रामं संप्रेषिते गुरुः । अभ्यक्तवामपादं तं द्वितीयं शिष्यम् अभ्यधात्

dakṣiṇābhyañjake jātu grāmaṃ saṃpreṣite guruḥ / abhyaktavāmapādaṃ taṃ dvitīyaṃ śiṣyam abhyadhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वम् एव दक्षिणं पादमभ्यज्य क्षालयाद्य मे । श्रुत्वैतन्मूर्खशिष्यो ऽसौ गुरुं स्वैर् अम् अभाषत

tvam eva dakṣiṇaṃ pādamabhyajya kṣālayādya me / śrutvaitanmūrkhaśiṣyo 'sau guruṃ svair am abhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिपक्षस्य संबन्धी न पादो ऽभ्यङ्ग्य एष मे । एवम् उक्तवतश्चास्य निर्बन्धं सो ऽकरोद्गुरुः

pratipakṣasya saṃbandhī na pādo 'bhyaṅgya eṣa me / evam uktavataścāsya nirbandhaṃ so 'karodguruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो विपक्षतच्छिष्यरोषाद् आदाय तस्य तम् । गुरोः शिष्यः स चरणं बलाद् ग्राव्णा च भग्नवान्

tato vipakṣatacchiṣyaroṣād ādāya tasya tam / guroḥ śiṣyaḥ sa caraṇaṃ balād grāvṇā ca bhagnavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुक्ताक्रन्दे गुरौ तस्मिन् कुशिष्यो ऽन्यैः प्रविश्य सः । ताड्यमानः सशोकेन गुरुणा तेन मोचितः

muktākrande gurau tasmin kuśiṣyo 'nyaiḥ praviśya saḥ / tāḍyamānaḥ saśokena guruṇā tena mocitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्येद्युः सो ऽपरः शिष्यः प्राप्तो ग्रामाद् विलोक्य ताम् । अङ्घ्रिपीडां गुरोः पृष्टवृत्तान्तः प्रज्वलन् क्रुधा

anyedyuḥ so 'paraḥ śiṣyaḥ prāpto grāmād vilokya tām / aṅghripīḍāṃ guroḥ pṛṣṭavṛttāntaḥ prajvalan krudhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाहं भनज्मि किं पादं तस्य संबन्धिनं द्विषः । इत्याकृष्य द्वितीयाङ्घ्रीं गुरोस् तस्य बभञ्ज सः

nāhaṃ bhanajmi kiṃ pādaṃ tasya saṃbandhinaṃ dviṣaḥ / ityākṛṣya dvitīyāṅghrīṃ guros tasya babhañja saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽत्र ताड्यमानो ऽन्यैर् अपि भग्नोभयाङ्घ्रिणा । गुरुणा तेन कृपया दुःशिष्यः सो ऽप्य् अमोच्यत

tato 'tra tāḍyamāno 'nyair api bhagnobhayāṅghriṇā / guruṇā tena kṛpayā duḥśiṣyaḥ so 'py amocyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वद्वेष्योपहास्यौ तौ शिष्यौ द्वौ ययतुस् ततः । गुरुश् च स्वक्षमाश्लाघ्यः स्वस्थः सो ऽप्य् अभवत्क्रमात्

sarvadveṣyopahāsyau tau śiṣyau dvau yayatus tataḥ / guruś ca svakṣamāślāghyaḥ svasthaḥ so 'py abhavatkramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमन्योन्यविद्विष्टो मूर्खः परिजनः प्रभो । स्वामिनो ऽर्थं निहन्त्येव न चात्महितमश्नुते

evamanyonyavidviṣṭo mūrkhaḥ parijanaḥ prabho / svāmino 'rthaṃ nihantyeva na cātmahitamaśnute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं च द्विशिरःसर्पवृत्तान्तो ऽप्य् अवधार्यताम् । कस्याप्य् अहेर् द्वे शिरसी अभूताम् अग्रपुच्छयोः

ayaṃ ca dviśiraḥsarpavṛttānto 'py avadhāryatām / kasyāpy aher dve śirasī abhūtām agrapucchayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौच्छं शिरस्त्वभूदन्धं चक्षुष्मत्प्रकृतं पुनः । अहं मुख्यमहं मुख्यमित्यासीदाग्रहस्तयोः

paucchaṃ śirastvabhūdandhaṃ cakṣuṣmatprakṛtaṃ punaḥ / ahaṃ mukhyamahaṃ mukhyamityāsīdāgrahastayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्पस्तु प्रकृतेनेव मुखेन विचचार सः । एकदास्य शिरः पौच्छं मार्गे कष्टमवाप तत्

sarpastu prakṛteneva mukhena vicacāra saḥ / ekadāsya śiraḥ paucchaṃ mārge kaṣṭamavāpa tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेष्टयित्वा दृढं तच् च सर्पस्यास्यारुणद्गतिम् । ततस् तद्बलवन्मेने स सर्पो ऽग्रशिरोजयि

veṣṭayitvā dṛḍhaṃ tac ca sarpasyāsyāruṇadgatim / tatas tadbalavanmene sa sarpo 'graśirojayi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनैव चान्धेन ततः स मुखेन भ्रमन्नहिः । अवटे ऽग्नौ परिब्रष्टो मार्गादृष्टेरदह्यत

tenaiva cāndhena tataḥ sa mukhena bhramannahiḥ / avaṭe 'gnau paribraṣṭo mārgādṛṣṭeradahyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं गुणस्य ये ऽल्पस्य बहवो नान्तरं विदुः । ते हीनगुणसङ्गेन मूढा यान्ति पराभवम्

evaṃ guṇasya ye 'lpasya bahavo nāntaraṃ viduḥ / te hīnaguṇasaṅgena mūḍhā yānti parābhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इमं च शृणुतेदानीं भौतम् तण्डुलभक्षकम् । अगात् कश्चित् पुमान् मूर्खः प्रथमं श्वाशुरं गृहम्

imaṃ ca śṛṇutedānīṃ bhautam taṇḍulabhakṣakam / agāt kaścit pumān mūrkhaḥ prathamaṃ śvāśuraṃ gṛham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तत्र तण्डुलाञ् श्वश्र्वा पाकार्थं स्थापितान् सितान् । दृष्ट्वा भक्षयितुं तेषां मुष्टिं प्राक्षिपद् आनने

sa tatra taṇḍulāñ śvaśrvā pākārthaṃ sthāpitān sitān / dṛṣṭvā bhakṣayituṃ teṣāṃ muṣṭiṃ prākṣipad ānane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्क्षणादागतायां च श्वश्र्वां मूर्खः स तण्डुलान् । नाशकत्तान्निगिरितुं न चाप्य् उद्गिरितुं ह्रिया

tatkṣaṇādāgatāyāṃ ca śvaśrvāṃ mūrkhaḥ sa taṇḍulān / nāśakattānnigirituṃ na cāpy udgirituṃ hriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्पीनोच्छूनगल्लं च निरालापमवेत्य तम् । तद्रोगशङ्कयाहूय तच्छ्वश्रूः पतिमानयत्

tatpīnocchūnagallaṃ ca nirālāpamavetya tam / tadrogaśaṅkayāhūya tacchvaśrūḥ patimānayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽप्यालोक्य निनायाशु वैद्यं वैद्यो ऽप्य् अपाटयत् । शोफशङ्की हनुं तस्य मूढस्याक्रम्य मस्तकम्

so 'pyālokya nināyāśu vaidyaṃ vaidyo 'py apāṭayat / śophaśaṅkī hanuṃ tasya mūḍhasyākramya mastakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्ययुर्लोकहासेन समं तस्य च तण्डुलाः । इत्यकार्यं करोत्यज्ञो न च जानाति गूहितुम्

niryayurlokahāsena samaṃ tasya ca taṇḍulāḥ / ityakāryaṃ karotyajño na ca jānāti gūhitum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचिच् च दारका मूर्खा दृष्टदोहा गवादिषु । गर्दभं प्राप्य संरुध्य दोग्धुमारेभिरे रसात्

kecic ca dārakā mūrkhā dṛṣṭadohā gavādiṣu / gardabhaṃ prāpya saṃrudhya dogdhumārebhire rasāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कश्चिद्दुदोह कश्चिच् च क्षीरकुण्डमधारयत् । अहं प्रथमिकान्येषां पयः पातुमवर्तत

kaściddudoha kaścic ca kṣīrakuṇḍamadhārayat / ahaṃ prathamikānyeṣāṃ payaḥ pātumavartata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न च ते लेभिर् ए क्षीरं कुर्वन्तो ऽपि परिश्रमम् । अवस्तुनि कृतक्लेशो मूर्खो यात्यवहास्यताम्

na ca te lebhir e kṣīraṃ kurvanto 'pi pariśramam / avastuni kṛtakleśo mūrkho yātyavahāsyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कश्चिच् च देव मूर्खो ऽभूद्विप्रपुत्रः पिता च तम् । सायं जगाद गन्तव्यो ग्रामः पुत्र त्वया प्रगे

kaścic ca deva mūrkho 'bhūdvipraputraḥ pitā ca tam / sāyaṃ jagāda gantavyo grāmaḥ putra tvayā prage

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वेत्यपृष्ट्वा कार्यं तं पितरं प्रातरेव सः । गत्वा वृथैव तं ग्रामं सायमागात्कृतश्रमः

śrutvetyapṛṣṭvā kāryaṃ taṃ pitaraṃ prātareva saḥ / gatvā vṛthaiva taṃ grāmaṃ sāyamāgātkṛtaśramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रामं गत्वाहमायात इत्याह पितरं च सः । गते त्वयि न किं सिद्धमिति चाह स तत्पिता

grāmaṃ gatvāhamāyāta ityāha pitaraṃ ca saḥ / gate tvayi na kiṃ siddhamiti cāha sa tatpitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदेति निरभिप्रायचेष्टितो लोकहास्यताम् । मूर्खो ऽनुभवति क्लेशं न कार्यं कुरुते पुनः

tadeti nirabhiprāyaceṣṭito lokahāsyatām / mūrkho 'nubhavati kleśaṃ na kāryaṃ kurute punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्याकर्ण्य कथां प्रधानसचिवाच्छिक्षावतीं गोमुखाद् आत्मानं च निवेद्य शक्तियशसः संप्राप्तिबद्धस्पृहम् । भूयिष्ठां च गतामवेत्य रजनीं वत्सेश्वरस्यात्मजो निद्रामुद्रितलोचनः स शयनं भेजे वयस्यैर् यतः

ityākarṇya kathāṃ pradhānasacivācchikṣāvatīṃ gomukhād ātmānaṃ ca nivedya śaktiyaśasaḥ saṃprāptibaddhaspṛham / bhūyiṣṭhāṃ ca gatāmavetya rajanīṃ vatseśvarasyātmajo nidrāmudritalocanaḥ sa śayanaṃ bheje vayasyair yataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.