Library·Somadeva: Kathasaritsagara·12·12.32

Somadeva: Kathasaritsagara 12.32

इत्य् उक्तवन्तं वेतालं स राजा तम् अभाषत ॥ सोक्स्स् १२,३२।२२ (वेत् २५।२२) ॥ त्वं चेत् प्रसन्नः को नाम न सिद्धो ऽभिमतो वरः । तथाप्य् अमोघवचनाद् इदं त्वत्तो ऽहम् अर्थये ॥ सोक्स्स् १२,३२।२३ (वेत् २५।२३) ॥ आद्याः प्रश्नकथा एता नानाख्यानमनोरमाः । चतुर्विंशतिर् एषा च पञ्चविंशी समाप्तिगा ॥ सोक्स्स् १२,३२।२४ (वेत् २५।२४) ॥ सर्वाः ख्याता भवन्त्व् एताः पूजनीयाश् च भूतले । इति तेनार्थितो राज्ञा वेतालो निजगाद सः ॥ सोक्स्स् १२,३२।२५ (वेत् २५।२५) ॥ एवम् अस्तु विशेषं च शृणु वच्म्य् अत्र भूतले । याश् चतुर्विंशतिः पूर्वा यैषा चैका समापिनी ॥ सोक्स्स् १२,३२।२६ (वेत् २५।२६) ॥ कथावलीयं वेतालपञ्चविंशतिकाख्यया । ख्याता जगति पूज्या च शिवा चैव भविष्यति ॥ सोक्स्स् १२,३२।२७ (वेत् २५।२७) ॥ यः श्लोकमात्रम् अप्य् अस्याः कथयिष्यति सादरः । यो वा श्रोष्यति तौ सद्यो मुक्तपापौ भविष्यतः ॥ सोक्स्स् १२,३२।२८ (वेत् २५।२८) ॥ यक्षवेतालकूष्माण्डडाकिनीराक्षसादयः । न तत्र प्रभविष्यन्ति यत्रैषा कीर्तयिष्यते ॥ सोक्स्स् १२,३२।२९ (वेत् २५।२९) ॥ इत्य् उक्त्वा स ययौ तस्मान् निर्गत्य नृकलेवरात् । यथाभिरुचितं धाम वेतालो योगमायया ॥ सोक्स्स् १२,३२।३० (वेत् २५।३०) ॥ ततस् तत्र सुरैः सार्धं राज्ञस् तस्य महेश्वरः । साक्षाद् आविरभूत् तुष्टः प्रणतं चादिदेश तम् ॥ सोक्स्स् १२,३२।३१ (वेत् २५।३१) ॥ साधु वत्स हतो ऽद्यायं यत् त्वया कूटतापसः । विद्याधरमहाचक्रवर्तिताहठकामुकः ॥ सोक्स्स् १२,३२।३२ (वेत् २५।३२) ॥ त्वम् आदौ विक्रमादित्यः सृष्टो ऽभूः स्वांशतो मया । म्लेच्छरूपावतीर्णानाम् असुराणां प्रशान्तये ॥ सोक्स्स् १२,३२।३३ (वेत् २५।३३) ॥ अद्य चोद्दामदुर्वृत्तदमनाय मया पुनः । त्वं त्रिविक्रमसेनाख्यो हीरः सृष्टो ऽत्र भूपतिः ॥ सोक्स्स् १२,३२।३४ (वेत् २५।३४) ॥ अतः सद्वीपपातालां स्थापयित्वा महीं वशे । विद्याधराणम् अचिराद् अधिराजो भविष्यसि ॥ सोक्स्स् १२,३२।३५ (वेत् २५।३५) ॥ भुक्त्वा दिव्यांश् चिरं भोगान् उद्विग्नः स्वेच्छयैव तान् । त्यक्त्वा ममैव सायुज्यम् अन्ते यास्यस्य् असंशयम् ॥ सोक्स्स् १२,३२।३६ (वेत् २५।३६) ॥ अपराजितनामानं खड्गं चैतं गृहाण मे । यस्य प्रसादात् सर्वं त्वं प्राप्स्यस्य् एतद् यथोदितम् ॥ सोक्स्स् १२,३२।३७ (वेत् २५।३७) ॥ इत्य् उक्त्वा खड्गरत्नं तद् दत्त्वा तस्मै महीभृते । वाक्पुष्पाभ्यर्चितस् तेन देवः शंभुस् तिरोदधे ॥ सोक्स्स् १२,३२।३८ (वेत् २५।३८) ॥ अथ दृष्ट्वैव समाप्तं कार्यम् अशेषं निशि प्रभातायाम् । प्रविवेश स त्रिविक्रमसेनः स्वपुरं नृपः प्रतिष्ठानम् ॥ सोक्स्स् १२,३२।३९ (वेत् २५।३९) ॥ तत्र क्रमावगतरात्रिविचेष्टिताभिर् अभ्यर्चितः प्रकृतिभिर् विततोत्सवाभिः । स्नानप्रदानगिरिशार्चननृत्तगीतवाद्यादिभिस् तद् अखिलं स दिनं निनाय ॥ सोक्स्स् १२,३२।४० (वेत् २५।४०) ॥ अल्पैर् एव च वासरैः स नृपतिः शार्वस्य वीर्याद् असेः सद्वीपां सरसा तलां च बुभुजे निःकण्टकां मेदिनीम् । संप्राप्याथ हराज्ञया सुमहतीं विद्याधराधीशतां भुक्त्वा तां सुचिरं जगाम भगवत्सायुज्यम् अन्ते कृती ॥ सोक्स्स् १२,३२।४१ (वेत् २५।४१) ॥ इति विक्रमकेसरी स मन्त्री चिरमिलितः पथि शापविप्रयोगात् । अभिधाय पुनर् मृगाङ्कदत्तं प्रकृतार्थं निजगाद राजपुत्रम्

ity uktavantaṃ vetālaṃ sa rājā tam abhāṣata // SoKss 12,32.22 (Vet 25.22) // tvaṃ cet prasannaḥ ko nāma na siddho 'bhimato varaḥ / tathāpy amoghavacanād idaṃ tvatto 'ham arthaye // SoKss 12,32.23 (Vet 25.23) // ādyāḥ praśnakathā etā nānākhyānamanoramāḥ / caturviṃśatir eṣā ca pañcaviṃśī samāptigā // SoKss 12,32.24 (Vet 25.24) // sarvāḥ khyātā bhavantv etāḥ pūjanīyāś ca bhūtale / iti tenārthito rājñā vetālo nijagāda saḥ // SoKss 12,32.25 (Vet 25.25) // evam astu viśeṣaṃ ca śṛṇu vacmy atra bhūtale / yāś caturviṃśatiḥ pūrvā yaiṣā caikā samāpinī // SoKss 12,32.26 (Vet 25.26) // kathāvalīyaṃ vetālapañcaviṃśatikākhyayā / khyātā jagati pūjyā ca śivā caiva bhaviṣyati // SoKss 12,32.27 (Vet 25.27) // yaḥ ślokamātram apy asyāḥ kathayiṣyati sādaraḥ / yo vā śroṣyati tau sadyo muktapāpau bhaviṣyataḥ // SoKss 12,32.28 (Vet 25.28) // yakṣavetālakūṣmāṇḍaḍākinīrākṣasādayaḥ / na tatra prabhaviṣyanti yatraiṣā kīrtayiṣyate // SoKss 12,32.29 (Vet 25.29) // ity uktvā sa yayau tasmān nirgatya nṛkalevarāt / yathābhirucitaṃ dhāma vetālo yogamāyayā // SoKss 12,32.30 (Vet 25.30) // tatas tatra suraiḥ sārdhaṃ rājñas tasya maheśvaraḥ / sākṣād āvirabhūt tuṣṭaḥ praṇataṃ cādideśa tam // SoKss 12,32.31 (Vet 25.31) // sādhu vatsa hato 'dyāyaṃ yat tvayā kūṭatāpasaḥ / vidyādharamahācakravartitāhaṭhakāmukaḥ // SoKss 12,32.32 (Vet 25.32) // tvam ādau vikramādityaḥ sṛṣṭo 'bhūḥ svāṃśato mayā / mleccharūpāvatīrṇānām asurāṇāṃ praśāntaye // SoKss 12,32.33 (Vet 25.33) // adya coddāmadurvṛttadamanāya mayā punaḥ / tvaṃ trivikramasenākhyo hīraḥ sṛṣṭo 'tra bhūpatiḥ // SoKss 12,32.34 (Vet 25.34) // ataḥ sadvīpapātālāṃ sthāpayitvā mahīṃ vaśe / vidyādharāṇam acirād adhirājo bhaviṣyasi // SoKss 12,32.35 (Vet 25.35) // bhuktvā divyāṃś ciraṃ bhogān udvignaḥ svecchayaiva tān / tyaktvā mamaiva sāyujyam ante yāsyasy asaṃśayam // SoKss 12,32.36 (Vet 25.36) // aparājitanāmānaṃ khaḍgaṃ caitaṃ gṛhāṇa me / yasya prasādāt sarvaṃ tvaṃ prāpsyasy etad yathoditam // SoKss 12,32.37 (Vet 25.37) // ity uktvā khaḍgaratnaṃ tad dattvā tasmai mahībhṛte / vākpuṣpābhyarcitas tena devaḥ śaṃbhus tirodadhe // SoKss 12,32.38 (Vet 25.38) // atha dṛṣṭvaiva samāptaṃ kāryam aśeṣaṃ niśi prabhātāyām / praviveśa sa trivikramasenaḥ svapuraṃ nṛpaḥ pratiṣṭhānam // SoKss 12,32.39 (Vet 25.39) // tatra kramāvagatarātriviceṣṭitābhir abhyarcitaḥ prakṛtibhir vitatotsavābhiḥ / snānapradānagiriśārcananṛttagītavādyādibhis tad akhilaṃ sa dinaṃ nināya // SoKss 12,32.40 (Vet 25.40) // alpair eva ca vāsaraiḥ sa nṛpatiḥ śārvasya vīryād aseḥ sadvīpāṃ sarasā talāṃ ca bubhuje niḥkaṇṭakāṃ medinīm / saṃprāpyātha harājñayā sumahatīṃ vidyādharādhīśatāṃ bhuktvā tāṃ suciraṃ jagāma bhagavatsāyujyam ante kṛtī // SoKss 12,32.41 (Vet 25.41) // iti vikramakesarī sa mantrī ciramilitaḥ pathi śāpaviprayogāt / abhidhāya punar mṛgāṅkadattaṃ prakṛtārthaṃ nijagāda rājaputram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं देव स वृद्धो विप्रो वेतालपञ्चविंशतिकाम् । एतामाख्याय कथां ग्रामे तस्मिन्नुवाच मां भूयः

evaṃ deva sa vṛddho vipro vetālapañcaviṃśatikām / etāmākhyāya kathāṃ grāme tasminnuvāca māṃ bhūyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्पुत्र स त्रिविक्रमसेनो राजा किलैवमक्लीबः । वेतालानुग्रहतः किम् इव न यत्प्राप्तवानिष्टम्

tatputra sa trivikramaseno rājā kilaivamaklībaḥ / vetālānugrahataḥ kim iva na yatprāptavāniṣṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् इह त्वम् अपि मन्त्रम् इमं गृहीत्वा मत्तः प्रसादय विमुक्तविषादवृत्तिः । वेतालमुख्यम् अमुना प्रभुणा मृगाङ्कदत्तेन संगममवाप्स्यसि वीर येन

tasmād iha tvam api mantram imaṃ gṛhītvā mattaḥ prasādaya vimuktaviṣādavṛttiḥ / vetālamukhyam amunā prabhuṇā mṛgāṅkadattena saṃgamamavāpsyasi vīra yena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नह्यप्राप्यं किंचिद् उत्साहभाजां भग्नोत्साहो वत्स को नावसीदेत् । तत् ते प्रीत्या वच्मि यत् तत् कुरुष्व त्वं मे बन्धुः सर्पदंशार्तिहर्ता

nahyaprāpyaṃ kiṃcid utsāhabhājāṃ bhagnotsāho vatsa ko nāvasīdet / tat te prītyā vacmi yat tat kuruṣva tvaṃ me bandhuḥ sarpadaṃśārtihartā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्तवतस् तस्माद् विप्राद् आदाय सक्रियं मन्त्रम् । तं चामन्त्र्य ततो ऽहं देवोज्जयिनीं गतो ऽभूवम्

ity uktavatas tasmād viprād ādāya sakriyaṃ mantram / taṃ cāmantrya tato 'haṃ devojjayinīṃ gato 'bhūvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र श्मशाने मटकं रजन्याम् आहृत्य कृत्वा स्नपनादि तस्य । आहूय मन्त्रेण च तेन तस्मिन् वेतालमस्म्यर्चितवान्यथावत्

tatra śmaśāne maṭakaṃ rajanyām āhṛtya kṛtvā snapanādi tasya / āhūya mantreṇa ca tena tasmin vetālamasmyarcitavānyathāvat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोज्यं महामांसमदायि तस्मै तृप्त्यै तदा सो ऽपि तदाशु जग्ध्वा । तृप्तो ऽस्मि नैवान्यदुपानयेति माम् अभ्यधान्मानुषमांसगृध्रुः

bhojyaṃ mahāmāṃsamadāyi tasmai tṛptyai tadā so 'pi tadāśu jagdhvā / tṛpto 'smi naivānyadupānayeti mām abhyadhānmānuṣamāṃsagṛdhruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालं यदा नाक्षमतात्र किंचिद् उत्कृत्त्य मांसानि तदा निजानि । प्रादामहं प्रीतिकराणि तस्मै योगेश्वरस्तेन स मे ऽभ्यतुष्यत्

kālaṃ yadā nākṣamatātra kiṃcid utkṛttya māṃsāni tadā nijāni / prādāmahaṃ prītikarāṇi tasmai yogeśvarastena sa me 'bhyatuṣyat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाब्रवीन् मां स सखे दृढेन सत्त्वेन तुष्टो ऽस्म्यमुनाधुना ते । तत्पूर्ववद्वीर भवाक्षताङ्गो वृणीष्व मत्तो वरमीप्सितं चा

athābravīn māṃ sa sakhe dṛḍhena sattvena tuṣṭo 'smyamunādhunā te / tatpūrvavadvīra bhavākṣatāṅgo vṛṇīṣva matto varamīpsitaṃ cā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्तवन्तं तम् अहं तदैव प्रत्यब्रवं मां नय देव तत्र । यत्र प्रभुर्मे स मृगाङ्गदत्तो नातः परो ऽन्यो ऽभिमतो वरो मे

ity uktavantaṃ tam ahaṃ tadaiva pratyabravaṃ māṃ naya deva tatra / yatra prabhurme sa mṛgāṅgadatto nātaḥ paro 'nyo 'bhimato varo me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत् स वेतालपतिर् निशम्य माम् अभ्यधात्तर्हि ममांसपृष्ठम् । आरोह यावत्तरसा भवन्तं तस्यान्तिकं स्वस्य विभोर्नयाभि

etat sa vetālapatir niśamya mām abhyadhāttarhi mamāṃsapṛṣṭham / āroha yāvattarasā bhavantaṃ tasyāntikaṃ svasya vibhornayābhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् एव तस्योक्तवतस् तथेति स्कन्धाग्रमारोहमहं प्रसह्य । ततोवहन्मां स नभःपथेन प्रातिष्ठत प्रेततनुप्रविष्टः

ity eva tasyoktavatas tatheti skandhāgramārohamahaṃ prasahya / tatovahanmāṃ sa nabhaḥpathena prātiṣṭhata pretatanupraviṣṭaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनीय चेहाद्य विलोक्य युष्मान् मार्गे ऽवतार्याम्बरतश् च तेन । एतेन वेतालवरेण देव संप्रापितो ऽहं तव पादमूलम्

ānīya cehādya vilokya yuṣmān mārge 'vatāryāmbarataś ca tena / etena vetālavareṇa deva saṃprāpito 'haṃ tava pādamūlam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समागतश् च प्रभुणाहम् अद्य गतः स चाप्य् एष समाप्तकृत्यः । इत्य् एष मे मानद नागशापाद् भवद्वियुक्तस्य महानुदन्तः

samāgataś ca prabhuṇāham adya gataḥ sa cāpy eṣa samāptakṛtyaḥ / ity eṣa me mānada nāgaśāpād bhavadviyuktasya mahānudantaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति विक्रमकेसरिणो निजसचिवाच् छ्रुतवियोगवृत्तान्तः । मार्गे मृगाङ्कदत्तो गच्छन् कान्तानिमित्तम् उज्जयिनीम्

iti vikramakesariṇo nijasacivāc chrutaviyogavṛttāntaḥ / mārge mṛgāṅkadatto gacchan kāntānimittam ujjayinīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पारावताख्यशापभ्रष्टक्रममिलितकतिपयामात्यः । मुमुदे स राजपुत्रः संभावितसकलसाध्यसंपत्तिः

pārāvatākhyaśāpabhraṣṭakramamilitakatipayāmātyaḥ / mumude sa rājaputraḥ saṃbhāvitasakalasādhyasaṃpattiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.