Somadeva: Kathasaritsagara 13

न्याय्यौ तु पूर्वसुकृतैर् धीधैर् योत्साहवान् पुमान् । अर्थकामाव् अवाप्नोति न तु क्लीबो भवादृशः

nyāyyau tu pūrvasukṛtair dhīdhair yotsāhavān pumān / arthakāmāv avāpnoti na tu klībo bhavādṛśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्भद्र धैर् यमालम्ब्य यतस्वाभीष्टसिद्धये । इत्य् उक्तस्तेन सख्याहं नादां यस्त्किंचिदुत्तरम्

tadbhadra dhair yamālambya yatasvābhīṣṭasiddhaye / ity uktastena sakhyāhaṃ nādāṃ yastkiṃciduttaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निगूह्याशयमाश्रित्य धैर् यं नीत्वा निशां क्रमात् । इहागतो ऽहं सा नाम मास्यां पुरि वसेदिति

nigūhyāśayamāśritya dhair yaṃ nītvā niśāṃ kramāt / ihāgato 'haṃ sā nāma māsyāṃ puri vasediti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्र प्राप्तेन दृष्टस्त्वं पाशार्पितगलो मया । पाशोत्तीर्णाच् छ्रुतं वत्तस्त्वद्दुःखं स्वं च वर्णितम्

atra prāptena dṛṣṭastvaṃ pāśārpitagalo mayā / pāśottīrṇāc chrutaṃ vattastvadduḥkhaṃ svaṃ ca varṇitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदविज्ञातनामादेरपि तस्याः कृते सखे । सुतनोराश्रितोद्योगः पौरुषागोचरे ऽप्य् अहम्

tadavijñātanāmāderapi tasyāḥ kṛte sakhe / sutanorāśritodyogaḥ pauruṣāgocare 'py aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतस्त्वं मदिरावत्याः स्थिताया अपि गोचरे । प्राप्तौ पुरुषकारादि मुक्त्वा क्लीबायसे कथम्

atastvaṃ madirāvatyāḥ sthitāyā api gocare / prāptau puruṣakārādi muktvā klībāyase katham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न श्रुतः पूर्ववृत्तान्तः किं त्वया रुक्मिणीगतः । दत्तापि चेदिपतये हृता सा हरिणा न किम्

na śrutaḥ pūrvavṛttāntaḥ kiṃ tvayā rukmiṇīgataḥ / dattāpi cedipataye hṛtā sā hariṇā na kim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति ब्रुवति मित्त्रे मे तस्मिन्नातोद्यमङ्गलैः । अग्रतस्तत एवागात्सानुगा मदिरावती

iti bruvati mittre me tasminnātodyamaṅgalaiḥ / agratastata evāgātsānugā madirāvatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातृदेवकुले ऽमुष्मिन् कामपूजार्थम् आगताः । अत्र स्थिताः कामदेवं विवाहे ऽर्चन्ति कन्यकाः

mātṛdevakule 'muṣmin kāmapūjārtham āgatāḥ / atra sthitāḥ kāmadevaṃ vivāhe 'rcanti kanyakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत एवैतदग्रे ऽस्मिन्वटे पाशो मयार्पितः । इहागता सा तदर्थं मृतं पश्यतु मामिति

ata evaitadagre 'sminvaṭe pāśo mayārpitaḥ / ihāgatā sā tadarthaṃ mṛtaṃ paśyatu māmiti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतच् छ्रुत्वैव स सुहृद्वीरो माम् अब्रवीद्द्विजः । तर्हि देवकुले ऽत्रैव प्रविश्याभ्यन्तरे द्रुतम्

etac chrutvaiva sa suhṛdvīro mām abravīddvijaḥ / tarhi devakule 'traiva praviśyābhyantare drutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातृणां पृष्ठतश्छन्नावेहि सांप्रतमास्वहे । पश्यावः किम् उपायो ऽत्र कश् चित्स्यादावयोर् न वा

mātṛṇāṃ pṛṣṭhataśchannāvehi sāṃpratamāsvahe / paśyāvaḥ kim upāyo 'tra kaś citsyādāvayor na vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् उक्तवता तेन सख्या साकं तथेत्य् अहम् । गत्वा देवकुलं तत्र तथैवासमलक्षितः

evam uktavatā tena sakhyā sākaṃ tathety aham / gatvā devakulaṃ tatra tathaivāsamalakṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः परिणयोद्गीतमङ्गलागत्य सा शनैः । प्राविशत्तत्र मदिरावती देवकुलान्तरे

tataḥ pariṇayodgītamaṅgalāgatya sā śanaiḥ / prāviśattatra madirāvatī devakulāntare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकाकिन्येव याचिष्ये वरं कंचिन्मनोगतम् । कामदेवाभगवतस्तद्बहिर्भवताखिलाः

ekākinyeva yāciṣye varaṃ kaṃcinmanogatam / kāmadevābhagavatastadbahirbhavatākhilāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतिसर्वा बहिष्कृत्वा सखीरनुचरैः सह । एकैव कामदेवं तमर्चयित्वा व्यजिज्ञपत्

itisarvā bahiṣkṛtvā sakhīranucaraiḥ saha / ekaiva kāmadevaṃ tamarcayitvā vyajijñapat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनोभवेनापि सता त्वया देव कथं न मे । मनोगतः प्रियो ज्ञातो विप्रलब्धा हतास्मि किम्

manobhavenāpi satā tvayā deva kathaṃ na me / manogataḥ priyo jñāto vipralabdhā hatāsmi kim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नास्मिञ्जन्मनि भूतश्चेत्त्वं वराय क्षमो मम । जन्मान्तरे ऽपि तत्कुर्याः कृपां रतिपते मयि

nāsmiñjanmani bhūtaścettvaṃ varāya kṣamo mama / janmāntare 'pi tatkuryāḥ kṛpāṃ ratipate mayi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा प्रसादं कुर्वीथा यथा देहान्तरे ऽपि मे । स एव भर्ता सुभगो भवेद्विप्रकुमारकः

tathā prasādaṃ kurvīthā yathā dehāntare 'pi me / sa eva bhartā subhago bhavedviprakumārakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वा सावयोर् बाला पश्यतोः शृण्वतोरपि । शङ्कौ कृत्वोत्तरीयेण पाशं कण्ठे न्यवेशयत्

ity uktvā sāvayor bālā paśyatoḥ śṛṇvatorapi / śaṅkau kṛtvottarīyeṇa pāśaṃ kaṇṭhe nyaveśayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपेत्य दर्शयात्मानमस्याः पाशं गलाद्धर । इत्य् उक्तस्तेन सख्याहम् उपासर्पं तदैव ताम्

upetya darśayātmānamasyāḥ pāśaṃ galāddhara / ity uktastena sakhyāham upāsarpaṃ tadaiva tām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मा प्रिये साहसं पश्य सैष प्राणपणार्जितः । आर्तिकालोक्तसहजस्नेहो दासो ऽग्रतस्तव

mā priye sāhasaṃ paśya saiṣa prāṇapaṇārjitaḥ / ārtikāloktasahajasneho dāso 'gratastava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् अहं व्याहरन् हर्षभरगद्गदया गिरा । सुतनोस् त्वरितं तस्याः पाशं कण्ठादपाहरम्

ity ahaṃ vyāharan harṣabharagadgadayā girā / sutanos tvaritaṃ tasyāḥ pāśaṃ kaṇṭhādapāharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो मां वीक्ष्य सहसा यावत् सानन्दसाध्वसा । क्षणं तिष्ठति सा तावत् सो ऽब्रवीन्मां द्रुतं सुहृत्

tato māṃ vīkṣya sahasā yāvat sānandasādhvasā / kṣaṇaṃ tiṣṭhati sā tāvat so 'bravīnmāṃ drutaṃ suhṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनक्षयाप्रकाशे ऽस्मिन् काले निर्गत्य याम्य् अहम् । वेषेण मदिरावत्या एतत्परिजनैः सह

dinakṣayāprakāśe 'smin kāle nirgatya yāmy aham / veṣeṇa madirāvatyā etatparijanaiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आवयोर् उत्तरीयाभ्यां संवीतां त्वम् इमां वधूम् । आदायागच्छ निर्गत्य द्वितियद्वारवर्त्मना

āvayor uttarīyābhyāṃ saṃvītāṃ tvam imāṃ vadhūm / ādāyāgaccha nirgatya dvitiyadvāravartmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

याहि देशान्तरं रात्रौ यथाकामम् अलक्षितः । मच्चिन्तां मा कृथा दैवं शिवं मम विधास्यति

yāhi deśāntaraṃ rātrau yathākāmam alakṣitaḥ / maccintāṃ mā kṛthā daivaṃ śivaṃ mama vidhāsyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वोपात्तमदिरावतीवेषः सुहृत्स मे । निर्गत्यैव ततः प्रायान्नक्तं तदनुगैर् वृतः

ity uktvopāttamadirāvatīveṣaḥ suhṛtsa me / nirgatyaiva tataḥ prāyānnaktaṃ tadanugair vṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं च मदिरावत्यानर्घरत्नस्रजा समम् । द्वारेणान्येन निष्क्रम्य रात्र्या यातो ऽस्मि योजनम्

ahaṃ ca madirāvatyānargharatnasrajā samam / dvāreṇānyena niṣkramya rātryā yāto 'smi yojanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रातर्निर्वर्तिताहारः क्रमाद्गच्छन्दिनैर् अहम् । प्राप्तो ऽचलपुरं नाम नगरं दयितासखः

prātarnirvartitāhāraḥ kramādgacchandinair aham / prāpto 'calapuraṃ nāma nagaraṃ dayitāsakhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मित्त्रीभूय गृहे दत्ते तत्रैकेन द्विजन्मना । परिणीता मया सात्र सत्त्वरं मदिरावती

mittrībhūya gṛhe datte tatraikena dvijanmanā / pariṇītā mayā sātra sattvaraṃ madirāvatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽत्र वसतः सिद्धयथेष्टसुखितस्य मे । किं स्यान्मित्रस्य मे वृत्तं तस्येत्येषाभवद्व्यथा

tato 'tra vasataḥ siddhayatheṣṭasukhitasya me / kiṃ syānmitrasya me vṛttaṃ tasyetyeṣābhavadvyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदनन्तरम् एषो ऽद्य दृष्टो ऽकारणबान्धवः । मयेह गङ्गास्नानार्थम् आगतेनोत्तरायणे

tadanantaram eṣo 'dya dṛṣṭo 'kāraṇabāndhavaḥ / mayeha gaṅgāsnānārtham āgatenottarāyaṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिरं चैतं सवैलक्ष्यमिवाश्लिष्योपविश्य च । यावत् पृच्छामि वृत्तान्तं तावद्देव इहागतः

ciraṃ caitaṃ savailakṣyamivāśliṣyopaviśya ca / yāvat pṛcchāmi vṛttāntaṃ tāvaddeva ihāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमेतमपरं विद्धि प्राणदारप्रदं मम । कृच्छ्रैकमित्त्रं पार्श्वस्थं विप्रं वत्सेशनन्दन

tametamaparaṃ viddhi prāṇadārapradaṃ mama / kṛcchraikamittraṃ pārśvasthaṃ vipraṃ vatseśanandana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तेन यथावृत्ते विप्रेणैकेन वर्णिते । नरवाहनदत्तस् तमपृच्छदपरं द्विजम्

iti tena yathāvṛtte vipreṇaikena varṇite / naravāhanadattas tamapṛcchadaparaṃ dvijam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुष्टिर्मे ब्रूहि मुक्तस्त्वं तादृशात्संकटात्कथम् । मित्त्रार्थागणितप्राणा दुर्लभा हि भवादृशाः

tuṣṭirme brūhi muktastvaṃ tādṛśātsaṃkaṭātkatham / mittrārthāgaṇitaprāṇā durlabhā hi bhavādṛśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्तस्य वचः श्रुत्वा वत्सराजसुतस्य सः । द्वितीयो ऽपि स्ववृत्तान्तं विप्रो वक्तुं प्रचक्रमे

etattasya vacaḥ śrutvā vatsarājasutasya saḥ / dvitīyo 'pi svavṛttāntaṃ vipro vaktuṃ pracakrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा ततो मां मदिरावतीवेषं विनिर्गतम् । देवागारात्तदनुगास्तद्बुद्ध्या पर्यवारयन्

tadā tato māṃ madirāvatīveṣaṃ vinirgatam / devāgārāttadanugāstadbuddhyā paryavārayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरोप्य शिबिकां तैश् च नृत्यवाद्यमदाकुलैः । नीतो ऽस्मि सोमदत्तस्य भवनं विभवान्वितम्

āropya śibikāṃ taiś ca nṛtyavādyamadākulaiḥ / nīto 'smi somadattasya bhavanaṃ vibhavānvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वचित् सद्वस्त्रभाराढ्यं संभृताभरणं क्व चित् । क्व चिन्निष्पन्नपक्वान्नं क्व चित्सज्जितवेदिकम्

kvacit sadvastrabhārāḍhyaṃ saṃbhṛtābharaṇaṃ kva cit / kva cinniṣpannapakvānnaṃ kva citsajjitavedikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्व चित्प्रगीतदासीकं क्व चिच्चारणसंकुलम् । लग्नवेलाप्रतीक्ष्यैश् च क्व चिदध्यासितं द्विजैः

kva citpragītadāsīkaṃ kva ciccāraṇasaṃkulam / lagnavelāpratīkṣyaiś ca kva cidadhyāsitaṃ dvijaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रैकस्मिन् गृहे पानक्षीबैः परिजनैर् अहम् । कृतावगुण्ठनो नक्तं वधूबुद्ध्या प्रवेशितः

tatraikasmin gṛhe pānakṣībaiḥ parijanair aham / kṛtāvaguṇṭhano naktaṃ vadhūbuddhyā praveśitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपविष्टं च मां तत्र वनिताः पर्यवारयन् । विवाहोत्सवसानन्दनानाचेष्टासमाकुलाः

upaviṣṭaṃ ca māṃ tatra vanitāḥ paryavārayan / vivāhotsavasānandanānāceṣṭāsamākulāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणाद्द्वारोपकण्ठे च मेखलानूपुरारवः । अश्रावि प्राविशच्चात्र कन्यैका ससखीजना

kṣaṇāddvāropakaṇṭhe ca mekhalānūpurāravaḥ / aśrāvi prāviśaccātra kanyaikā sasakhījanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागीव विस्फुरद्रत्नमूर्धा धवलकञ्चुका । अब्धिवीचीव लावण्यपूर्णा मुक्तावलीचिता

nāgīva visphuradratnamūrdhā dhavalakañcukā / abdhivīcīva lāvaṇyapūrṇā muktāvalīcitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्यानदेवता साक्षाद् इव सत्पुष्पमालिनी । सुपर्वबाहुलतिकाविराजत्करपल्लवा

udyānadevatā sākṣād iva satpuṣpamālinī / suparvabāhulatikāvirājatkarapallavā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा चागत्योपविष्टा मे पार्श्वे प्रियसखीधिया । पश्यामि यावत् सैवात्र चित्तचौरी समागता

sā cāgatyopaviṣṭā me pārśve priyasakhīdhiyā / paśyāmi yāvat saivātra cittacaurī samāgatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

या सा शङ्खह्रदे दृष्टा कन्या स्नानागता मया । त्राता गजाद् दृष्टनष्टा मध्येलोकमगान्मम

yā sā śaṅkhahrade dṛṣṭā kanyā snānāgatā mayā / trātā gajād dṛṣṭanaṣṭā madhyelokamagānmama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किमेतत्काकतालीयं किं स्वप्नः सत्यम् एव वा । इति हर्षभरोद्भ्रान्तस्तदा चाहमचिन्तयम्

kimetatkākatālīyaṃ kiṃ svapnaḥ satyam eva vā / iti harṣabharodbhrāntastadā cāhamacintayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणान्तरे च मदिरावतीसख्यो ऽब्रुवंश् च ताम् । किमेवमार्यदुहितरुन्मना इव लक्ष्यसे

kṣaṇāntare ca madirāvatīsakhyo 'bruvaṃś ca tām / kimevamāryaduhitarunmanā iva lakṣyase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतच् छ्रुत्वाब्रवीत्कन्या सा निगूह्याशयं तदा । जानीथ किं न मदिरावती मे यादृशी सखि

etac chrutvābravītkanyā sā nigūhyāśayaṃ tadā / jānītha kiṃ na madirāvatī me yādṛśī sakhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषा कृतविवाहा च यास्यति श्वाशुरं गृहम् । एतद्वियुक्ता न स्थातुं शक्ष्यामीत्यस्मि दुःखिता

eṣā kṛtavivāhā ca yāsyati śvāśuraṃ gṛham / etadviyuktā na sthātuṃ śakṣyāmītyasmi duḥkhitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्निर्यात बहिः क्षिप्रं यावद्विस्रम्भसंकथाः । कुर्वती मदिरावत्या सह तिष्ठाम्यहं सुखम्

tanniryāta bahiḥ kṣipraṃ yāvadvisrambhasaṃkathāḥ / kurvatī madirāvatyā saha tiṣṭhāmyahaṃ sukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति निष्कास्य ताः सर्वा द्वारे दत्त्वार्गलं स्वयम् । उपविश्य सखीबुद्ध्या सा मामेवम् अभाषत

iti niṣkāsya tāḥ sarvā dvāre dattvārgalaṃ svayam / upaviśya sakhībuddhyā sā māmevam abhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मदिरावति नास्त्य् अस्माद् दुःखं त्वद्दुःखतो ऽधिकम् । प्राणप्रिये यद् अन्यस्मिन् पित्रान्यस्मै प्रदीयसे

madirāvati nāsty asmād duḥkhaṃ tvadduḥkhato 'dhikam / prāṇapriye yad anyasmin pitrānyasmai pradīyase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथापि ते भवेज्जातु दर्शनं संगमो ऽपि वा । संस्तवाज्ज्ञायमानेन तेन स्वप्रेयसा सह

tathāpi te bhavejjātu darśanaṃ saṃgamo 'pi vā / saṃstavājjñāyamānena tena svapreyasā saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मम त्वनास्थमुत्पन्नं यद्दुःखं तद्वदामि ते । यथाहं ते तथा त्वं हि विस्रम्भैकास्पदं मम

mama tvanāsthamutpannaṃ yadduḥkhaṃ tadvadāmi te / yathāhaṃ te tathā tvaṃ hi visrambhaikāspadaṃ mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गतवत्यस्मि यात्रायां स्नातुं शङ्खह्रदं सरः । विनोदयितुम् आत्मानं भावित्वद्विरहातुरम्

gatavatyasmi yātrāyāṃ snātuṃ śaṅkhahradaṃ saraḥ / vinodayitum ātmānaṃ bhāvitvadvirahāturam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रोद्यानं दिवा मुक्त्वा नभश्चन्द्र इवागतः । आलानकाञ्चनस्तम्भ इव सौन्दर्यदन्तिनः

tatrodyānaṃ divā muktvā nabhaścandra ivāgataḥ / ālānakāñcanastambha iva saundaryadantinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवीनश्मश्रुमधुपश्रेणीश्रितमुखाम्बुजः । कोऽपि कान्तो द्विजयुवा दृष्टो नववया मया

navīnaśmaśrumadhupaśreṇīśritamukhāmbujaḥ / ko'pi kānto dvijayuvā dṛṣṭo navavayā mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनेषु केवलं क्लिष्टास्तपोभिर् मुनिकन्यकाः । न दृष्टो ऽयं युवा याभिः किं तासां तपसः फलम्

vaneṣu kevalaṃ kliṣṭāstapobhir munikanyakāḥ / na dṛṣṭo 'yaṃ yuvā yābhiḥ kiṃ tāsāṃ tapasaḥ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति संचिन्तयन्त्या मे कामेन हृदयं शरैः । तथा विद्धं यथा लज्जा भयं च गलितं ततः

iti saṃcintayantyā me kāmena hṛdayaṃ śaraiḥ / tathā viddhaṃ yathā lajjā bhayaṃ ca galitaṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पश्यामि पश्यन्तं यावत्तं तिर्यगीक्षणा । आलानमुक्तो मत्तेभस्तावदागादशङ्कितम्

tataḥ paśyāmi paśyantaṃ yāvattaṃ tiryagīkṣaṇā / ālānamukto mattebhastāvadāgādaśaṅkitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन नश्यत्परिजनां भीतां दृष्ट्वा स मां युवा । धावित्वाङ्के कृतां दूरे मध्ये लोकस्य नीतवान्

tena naśyatparijanāṃ bhītāṃ dṛṣṭvā sa māṃ yuvā / dhāvitvāṅke kṛtāṃ dūre madhye lokasya nītavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्संस्पर्शामृतानन्दभीलिताहं तदा सखि । को हस्ती किं भयं काहं क्व स्थितास्मीति नाविदम्

tatsaṃsparśāmṛtānandabhīlitāhaṃ tadā sakhi / ko hastī kiṃ bhayaṃ kāhaṃ kva sthitāsmīti nāvidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः परिजनो यावत् प्राप्तो मे तावदागतः । मत्तहस्ती स तत्रैव विरहो मूर्तिमानिव

tataḥ parijano yāvat prāpto me tāvadāgataḥ / mattahastī sa tatraiva viraho mūrtimāniva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्क्षिप्याहमथानीता तद्भयादनुगैर् गृहम् । स च मे जनसंक्षोभे न जाने क्व गतः प्रियः

utkṣipyāhamathānītā tadbhayādanugair gṛham / sa ca me janasaṃkṣobhe na jāne kva gataḥ priyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदाप्रभृत्यविज्ञातनामादिकमसुप्रदम् । स्मरन्ती तं करप्राप्तं केनापीह हृतं निधिम्

tadāprabhṛtyavijñātanāmādikamasupradam / smarantī taṃ karaprāptaṃ kenāpīha hṛtaṃ nidhim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वदुःखहरां निद्रां स्वप्ने तद्दर्शनेच्छया । वाञ्छन्ती चक्रवाकीभिः समं क्रन्दामि रात्रिषु

sarvaduḥkhaharāṃ nidrāṃ svapne taddarśanecchayā / vāñchantī cakravākībhiḥ samaṃ krandāmi rātriṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदेवं निरुपाये ऽस्मिन्दुःखे मम विनोदनम् । त्वद्दर्शनं यत्सखि तद्दूरीभवति चाधुना

tadevaṃ nirupāye 'sminduḥkhe mama vinodanam / tvaddarśanaṃ yatsakhi taddūrībhavati cādhunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपस्थितं तदित्थं मे मरणं मदिरावति । त्वन्मुखालोकनसुखं संप्रत्यनुभवामि तत्

upasthitaṃ taditthaṃ me maraṇaṃ madirāvati / tvanmukhālokanasukhaṃ saṃpratyanubhavāmi tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वा श्रोत्रपीयूषवर्षाभं वचनं मम । कलङ्कयन्ती वक्त्रेन्दुं साञ्जनैर् अश्रुबिन्दुभिः

ity uktvā śrotrapīyūṣavarṣābhaṃ vacanaṃ mama / kalaṅkayantī vaktrenduṃ sāñjanair aśrubindubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवगुण्ठनमुत्क्षिप्य मुखान्मम निरीक्ष्य माम् । परिज्ञाय तदा साभूत्सहर्षाश्चर्यसाध्वसा

avaguṇṭhanamutkṣipya mukhānmama nirīkṣya mām / parijñāya tadā sābhūtsaharṣāścaryasādhvasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो मयोक्तं मुग्धे किं संभ्रमः सो ऽहम् एव ते । विधिर्हि घटयत्यर्थानचिन्त्यानपि संमुखः

tato mayoktaṃ mugdhe kiṃ saṃbhramaḥ so 'ham eva te / vidhirhi ghaṭayatyarthānacintyānapi saṃmukhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मयापि त्वत्कृते दुःखमनुभूतं सुदुःसहम् । यादृशं यादृशी चैषा प्रपञ्चरचना विधेः

mayāpi tvatkṛte duḥkhamanubhūtaṃ suduḥsaham / yādṛśaṃ yādṛśī caiṣā prapañcaracanā vidheḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वक्ष्यामि विस्तरात्तत्ते नायं कालः कथाक्रमे । निर्गमोपाय एवैकश्चिन्त्यतां संप्रति प्रिये

vakṣyāmi vistarāttatte nāyaṃ kālaḥ kathākrame / nirgamopāya evaikaścintyatāṃ saṃprati priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्ता सा मया बाला प्राप्तकालम् अभाषत । अनेन पश्चाद् द्वारेण निर्गच्छावः शनैर् इतः

ity uktā sā mayā bālā prāptakālam abhāṣata / anena paścād dvāreṇa nirgacchāvaḥ śanair itaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहिश्चात्र गृहोद्यानं पितुः सुक्षत्त्रियस्य मे । तन्मार्गेणैव निर्गत्य व्रजावो यत्र कुत्रचित्

bahiścātra gṛhodyānaṃ pituḥ sukṣattriyasya me / tanmārgeṇaiva nirgatya vrajāvo yatra kutracit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्तवत्यैव तया गुप्ताभरणया सह । तदुक्तेनैव मार्गेण निरगच्छमहं ततः

ity uktavatyaiva tayā guptābharaṇayā saha / taduktenaiva mārgeṇa niragacchamahaṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रात्र्या च दुरम् अध्वानं तया गत्वा द्रुतं भयात् । प्रभाते प्राप्तवान् अस्मि प्रियायुक्तो महाटवीम्

rātryā ca duram adhvānaṃ tayā gatvā drutaṃ bhayāt / prabhāte prāptavān asmi priyāyukto mahāṭavīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गच्छतोश्चावयोस्तस्यां स्वकथैकविनोदयोः । निर्मानुषायां शनकैर् मध्याह्नः समवर्तत

gacchatoścāvayostasyāṃ svakathaikavinodayoḥ / nirmānuṣāyāṃ śanakair madhyāhnaḥ samavartata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निराश्रयाध्वगमनां निराक्रन्दामतापयत् । भूमिं तां दुष्टभूपाल इव तीक्ष्णकरः करैः

nirāśrayādhvagamanāṃ nirākrandāmatāpayat / bhūmiṃ tāṃ duṣṭabhūpāla iva tīkṣṇakaraḥ karaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् काले परिश्रान्तां प्रेयसीं तां तृषार्दिताम् । कृच्छ्रप्राप्तां तरुच्छायां शनैः प्रापितवान् अहम्

tasmin kāle pariśrāntāṃ preyasīṃ tāṃ tṛṣārditām / kṛcchraprāptāṃ tarucchāyāṃ śanaiḥ prāpitavān aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आश्वासयामि यावच् च तत्र तां पटमारुतैः । अकस्मान्महिषस्तावदागाद्व्रणितविद्रुतः

āśvāsayāmi yāvac ca tatra tāṃ paṭamārutaiḥ / akasmānmahiṣastāvadāgādvraṇitavidrutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य पश्चात्प्रधावंश् च हयारूढो धनुर्धरः । आगात् कोऽपि महासत्त्व इत्याकृत्यैव सूचितः

tasya paścātpradhāvaṃś ca hayārūḍho dhanurdharaḥ / āgāt ko'pi mahāsattva ityākṛtyaiva sūcitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स महामहिषं भल्लीप्रहारेणापरेण तम् । वज्रघातेन वज्रीव गिरिं वीरो न्यपातयत्

sa mahāmahiṣaṃ bhallīprahāreṇāpareṇa tam / vajraghātena vajrīva giriṃ vīro nyapātayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा चास्मानुपागत्य स मां प्रीत्यैव पृष्टवान् । कस्त्वं कैषा च ते साधो क्वेहायातौ युवामिति

dṛṣṭvā cāsmānupāgatya sa māṃ prītyaiva pṛṣṭavān / kastvaṃ kaiṣā ca te sādho kvehāyātau yuvāmiti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथोपवीतमुद्घाट्य प्रोक्तं सत्यानृतं मया । विप्रो ऽहमेषा भार्या मे कार्याद्देशान्तरागतौ

athopavītamudghāṭya proktaṃ satyānṛtaṃ mayā / vipro 'hameṣā bhāryā me kāryāddeśāntarāgatau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आवां चौरहतात्सार्थाद्विभ्रष्टौ मार्गनाशतः । इह प्रविष्टौ दृष्टश् च भवान्नष्टाश् च भीतयः

āvāṃ caurahatātsārthādvibhraṣṭau mārganāśataḥ / iha praviṣṭau dṛṣṭaś ca bhavānnaṣṭāś ca bhītayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं मयोक्ते ब्राह्मण्यात्सानुकम्पश् च सो ऽभ्यधात् । अहं वनचराधीशो मृगयार्थमिहागतः

evaṃ mayokte brāhmaṇyātsānukampaś ca so 'bhyadhāt / ahaṃ vanacarādhīśo mṛgayārthamihāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युवां चान्वपरिश्रान्तौ संप्राप्तवतिथी मम । तदेतं विश्रमायैतन्नातिदूरं मदास्पदम्

yuvāṃ cānvapariśrāntau saṃprāptavatithī mama / tadetaṃ viśramāyaitannātidūraṃ madāspadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वा मत्प्रियां श्रान्तामारोप्य स्वतुरंगमे । पादचारीभवन्नावां स्वनिवासं स नीतवान्

ity uktvā matpriyāṃ śrāntāmāropya svaturaṃgame / pādacārībhavannāvāṃ svanivāsaṃ sa nītavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र बान्धववत्सो ऽस्मान् भोजनाद्यैर् उपाचरत् । कुदेशेष्व् अपि जायन्ते क्वचित् केचिन् महाशयाः

tatra bāndhavavatso 'smān bhojanādyair upācarat / kudeśeṣv api jāyante kvacit kecin mahāśayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽटवीं ताम् उत्क्रम्य तद्वितीर्णानुयात्रिकाम् । प्राप्याग्रहारमेकं सा परिणीता मया वधूः

tato 'ṭavīṃ tām utkramya tadvitīrṇānuyātrikām / prāpyāgrahāramekaṃ sā pariṇītā mayā vadhūḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः परिभ्रमन्देशान्दृष्ट्वा सार्थं समं तया । अद्य भागिरथीस्नानमहं कर्तुमिहागतः

tataḥ paribhramandeśāndṛṣṭvā sārthaṃ samaṃ tayā / adya bhāgirathīsnānamahaṃ kartumihāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इहैव चैष संप्राप्तः स्वयंवरसुहृन्मया । देवश् च दृष्ट इत्येष वृत्तान्तो मामकः प्रभो

ihaiva caiṣa saṃprāptaḥ svayaṃvarasuhṛnmayā / devaś ca dṛṣṭa ityeṣa vṛttānto māmakaḥ prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वा विरतं स यावद् अथ तं निर्व्याजसत्त्वोचितप्राप्ताभीष्टफलं प्रशंसतितरां वत्सेशपुत्रो द्विजम् । यावत्तं युवराजमात्मसचिवा बम्भ्रम्यमाणाश्चिरं चिन्वन्तः किल गोमुखप्रभृतयस्तत्रागता लेभिरे

ity uktvā virataṃ sa yāvad atha taṃ nirvyājasattvocitaprāptābhīṣṭaphalaṃ praśaṃsatitarāṃ vatseśaputro dvijam / yāvattaṃ yuvarājamātmasacivā bambhramyamāṇāściraṃ cinvantaḥ kila gomukhaprabhṛtayastatrāgatā lebhire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स च नरवाहनदत्तश् चरणनतान् हर्षबाष्पधौतमुखान् । तान् अभिननन्द सर्वान् संमान्य यथोचितं सचिवान्

sa ca naravāhanadattaś caraṇanatān harṣabāṣpadhautamukhān / tān abhinananda sarvān saṃmānya yathocitaṃ sacivān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ तौ विप्रयुवानौ सदर्थनीतिप्रियौ सहादाय । स ययौ सह तैर् मन्त्रिभिर् अन्वागतललितलोचनः स्वपुरीम्

atha tau viprayuvānau sadarthanītipriyau sahādāya / sa yayau saha tair mantribhir anvāgatalalitalocanaḥ svapurīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.