Somadeva: Kathasaritsagara 17.4

प्रणयस्निग्धमधुरं तद्वचश्व यथाश्रुतम् । तं च संगमसंकेतं तदुक्तं गिरिजाश्रमे

praṇayasnigdhamadhuraṃ tadvacaśva yathāśrutam / taṃ ca saṃgamasaṃketaṃ taduktaṃ girijāśrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददौ तत्प्रहितं तं च तस्यै चूडामणिं ततः । पारितोषिकहारं च तद्दत्तं तमदर्शयत्

dadau tatprahitaṃ taṃ ca tasyai cūḍāmaṇiṃ tataḥ / pāritoṣikahāraṃ ca taddattaṃ tamadarśayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पद्मावती सा ताम् आश्लिष्य कृतिनीं सखीम् । अपूजयद्विसस्मार स्मरानलरुजं च ताम्

tataḥ padmāvatī sā tām āśliṣya kṛtinīṃ sakhīm / apūjayadvisasmāra smarānalarujaṃ ca tām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बद्ध्वा शिखायाम् आनन्दम् इव चूडामणिं च तम् । चक्रे परिकरं गौरीकाननागमनाय सा

baddhvā śikhāyām ānandam iva cūḍāmaṇiṃ ca tam / cakre parikaraṃ gaurīkānanāgamanāya sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रान्तरे मुनिर्दैवात्तद्गौरीवनमागमत् । दृढव्रतेन शिष्येण सह नाम्ना तपोधनः

atrāntare munirdaivāttadgaurīvanamāgamat / dṛḍhavratena śiṣyeṇa saha nāmnā tapodhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स चात्र तम् उवाचैवं मुनिः शिष्यं दृढव्रतम् । दिव्योद्याने ऽहमेतस्मिन्समाधिं विदधे क्षणम्

sa cātra tam uvācaivaṃ muniḥ śiṣyaṃ dṛḍhavratam / divyodyāne 'hametasminsamādhiṃ vidadhe kṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वारि स्थित्वा प्रवेशो ऽत्र न देयः कस्यचित्त्वया । समापितसमाधिश् च पूजयिष्यामि पार्वतीम्

dvāri sthitvā praveśo 'tra na deyaḥ kasyacittvayā / samāpitasamādhiś ca pūjayiṣyāmi pārvatīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वा मुनिरुद्यानद्वारे शिष्यं निवेश्य तम् । अधस्तात्पारिजातस्य स समाधिमसेवत

ity uktvā munirudyānadvāre śiṣyaṃ niveśya tam / adhastātpārijātasya sa samādhimasevata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाधेरुत्थितश्चान्तर्विवेशार्चितुमम्बिकाम् । न च तत्तस्य शिष्यस्य जगाद द्वारवर्तिनः

samādherutthitaścāntarviveśārcitumambikām / na ca tattasya śiṣyasya jagāda dvāravartinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावच् चात्राययौ मुक्ताफलकेतुः प्रसाधितः । आरुह्य दिव्यकरभं सह संयतकेन सः

tāvac cātrāyayau muktāphalaketuḥ prasādhitaḥ / āruhya divyakarabhaṃ saha saṃyatakena saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रविशंश् च तदुद्यानं मुनिशिष्येण तेन सः । मा मा गुरुः समाधौ मे स्थितो ऽत्रेति न्यषिध्यत

praviśaṃś ca tadudyānaṃ muniśiṣyeṇa tena saḥ / mā mā guruḥ samādhau me sthito 'treti nyaṣidhyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विस्तीर्णाभ्यन्तरे जातु प्रिया सा स्यादिहागता । मुनिश्चात्रैकदेशस्थ इत्यालोच्य स सोत्सुकः

vistīrṇābhyantare jātu priyā sā syādihāgatā / muniścātraikadeśastha ityālocya sa sotsukaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजपुत्रो व्यतीत्यास्य मुनिपुत्रस्य दृक्पथम् । विवेश व्योममार्गेण तदुद्यानं सुहृद्युतः

rājaputro vyatītyāsya muniputrasya dṛkpatham / viveśa vyomamārgeṇa tadudyānaṃ suhṛdyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावच् च वीक्षते तत् स तावत् तत्र विवेश सः । गुरोः समाधिनिष्पत्तिं मुनिशिष्यो निरीक्षितुम्

yāvac ca vīkṣate tat sa tāvat tatra viveśa saḥ / guroḥ samādhiniṣpattiṃ muniśiṣyo nirīkṣitum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स ददर्श गुरुं नात्र ददर्श सवयस्यकम् । श्रीमुक्ताफलकेतुं तु प्रविष्टमपथेन तम्

sa dadarśa guruṃ nātra dadarśa savayasyakam / śrīmuktāphalaketuṃ tu praviṣṭamapathena tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स राजपुत्रं तं मुनिशिष्यो ऽशपत्क्रुधा । सवयस्यो ऽपि मानुष्यमस्मादविनयाद्व्रज

tataḥ sa rājaputraṃ taṃ muniśiṣyo 'śapatkrudhā / savayasyo 'pi mānuṣyamasmādavinayādvraja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतः समाधिं भङ्क्त्वा यद्गुरुर्मे ऽपासितस्त्वया । एवं स दत्तशापस्तं स्वमेवान्वसरद्गुरुम्

itaḥ samādhiṃ bhaṅktvā yadgururme 'pāsitastvayā / evaṃ sa dattaśāpastaṃ svamevānvasaradgurum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स मुक्ताफलकेतुश् च सिद्धप्राये मनोरथे । शापाशनिनिपातेन विषादम् अगमत् परम्

sa muktāphalaketuś ca siddhaprāye manorathe / śāpāśaninipātena viṣādam agamat param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावत् पद्मावती सात्र प्रियसंगमसोत्सुका । आगाद् विहंगमारूढा समनोहारिकादिका

tāvat padmāvatī sātra priyasaṃgamasotsukā / āgād vihaṃgamārūḍhā samanohārikādikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयंवरागतां दृष्ट्वा तां शापान्तरितां च सः । सुखदुःखमयीं कष्टां दशां राजसुतो दधौ

svayaṃvarāgatāṃ dṛṣṭvā tāṃ śāpāntaritāṃ ca saḥ / sukhaduḥkhamayīṃ kaṣṭāṃ daśāṃ rājasuto dadhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मावत्याश् च तत्कालमदाक्षिण्यं प्रदर्शयत् । पस्पन्दे दक्षिणं चक्षुरकम्पत च मानसम्

padmāvatyāś ca tatkālamadākṣiṇyaṃ pradarśayat / paspande dakṣiṇaṃ cakṣurakampata ca mānasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽत्र सा राजसुता कान्तं विग्नं विलोक्य तम् । किं पूर्वानागतत्वान्मे खिन्नः स्यादित्यचिन्तयत्

tato 'tra sā rājasutā kāntaṃ vignaṃ vilokya tam / kiṃ pūrvānāgatatvānme khinnaḥ syādityacintayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रश्रयोपागतां तां च राजपुत्रो जगाद सः । प्रिये मनोरथो भग्नः सिद्धो ऽपि विधिनावयोः

praśrayopāgatāṃ tāṃ ca rājaputro jagāda saḥ / priye manoratho bhagnaḥ siddho 'pi vidhināvayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छ्रुत्वा हा कथं भग्न इति तस्यै ससंभ्रमम् । पृच्छन्त्यै स स्वशापं तं राजसूनुरवर्णयत्

tac chrutvā hā kathaṃ bhagna iti tasyai sasaṃbhramam / pṛcchantyai sa svaśāpaṃ taṃ rājasūnuravarṇayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो विविग्ना जग्मुस् ते शपदातुर् गुरुं मुनिम् । देवीगृहस्थितं सर्वे शापान्तायानुनाथितुम्

tato vivignā jagmus te śapadātur guruṃ munim / devīgṛhasthitaṃ sarve śāpāntāyānunāthitum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपागतांस् तान् प्रणतान् दृष्ट्वा ज्ञानी महामुनिः । स मुक्ताफलकेतुं तं प्रीतिपूर्वम् अभाषत

upāgatāṃs tān praṇatān dṛṣṭvā jñānī mahāmuniḥ / sa muktāphalaketuṃ taṃ prītipūrvam abhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्खेणानेन शप्तस्त्वमप्रेक्षापूर्वकारिणा । न त्वया मे कृतं किंचिदुत्थितो ऽहं स्वतस् ततः

mūrkheṇānena śaptastvamaprekṣāpūrvakāriṇā / na tvayā me kṛtaṃ kiṃcidutthito 'haṃ svatas tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेतुमात्रमयं चात्र भवितव्यमिदं तव । मानुष्ये ऽवश्यकार्यं ते देवकार्यं हि विद्यते

hetumātramayaṃ cātra bhavitavyamidaṃ tava / mānuṣye 'vaśyakāryaṃ te devakāryaṃ hi vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतां पद्मावतीम् एव दैवाद्दृष्ट्वा स्मरातुरः । त्यक्त्वा मर्त्यशरीरं त्वं शीघ्रं शापाद्विमोक्ष्यसे

etāṃ padmāvatīm eva daivāddṛṣṭvā smarāturaḥ / tyaktvā martyaśarīraṃ tvaṃ śīghraṃ śāpādvimokṣyase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेनैव च देहेन पुनः प्राणेश्वरीम् इमाम् । त्रातासि विश्वत्राता त्वं चिरं शापं हि नार्हसि

anenaiva ca dehena punaḥ prāṇeśvarīm imām / trātāsi viśvatrātā tvaṃ ciraṃ śāpaṃ hi nārhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मास्त्रेण हता दैत्या बालवृद्धादयो ऽपि यत् । त्वत्प्रयुक्तेन सो ऽधर्मलेशो हेतुस्तवात्र च

brahmāstreṇa hatā daityā bālavṛddhādayo 'pi yat / tvatprayuktena so 'dharmaleśo hetustavātra ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छ्रुत्वा तम् ऋषिं पद्मावती सास्रा व्यजिज्ञपत् । भगवन् यार्यपुत्रस्य गतिः सैवास्तु मे ऽधुना

tac chrutvā tam ṛṣiṃ padmāvatī sāsrā vyajijñapat / bhagavan yāryaputrasya gatiḥ saivāstu me 'dhunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैतद्विरहिता स्थातुम् अपिशक्ष्याम्यहं क्षणम् । इत्यर्थितवतीं पद्मावतीं स मुनिरभ्यधात्

naitadvirahitā sthātum apiśakṣyāmyahaṃ kṣaṇam / ityarthitavatīṃ padmāvatīṃ sa munirabhyadhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैतदस्ति तपस्यन्ति त्वं तिष्ठेहैव संप्रति । येनाचिरान् मुक्तशापस् त्वाम् अयं परिणेष्यति

naitadasti tapasyanti tvaṃ tiṣṭhehaiva saṃprati / yenācirān muktaśāpas tvām ayaṃ pariṇeṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश् चानेन सहिता त्वं मुक्ताफलकेतुना । खेचरासुरसाम्राज्यं दशकल्पान् करिष्यसि

tataś cānena sahitā tvaṃ muktāphalaketunā / khecarāsurasāmrājyaṃ daśakalpān kariṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद्दत्तं शिखारत्नं तपःस्थां त्वां च पास्यति । महाप्रभावमुत्पन्नं धातुरेतत्कमण्डलोः

etaddattaṃ śikhāratnaṃ tapaḥsthāṃ tvāṃ ca pāsyati / mahāprabhāvamutpannaṃ dhāturetatkamaṇḍaloḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति पद्मावतीमुक्तवन्तं दिव्यदृशं मुनिम् । स मुक्ताफलकेतुस्तम् एवं प्रार्थयतानतः

iti padmāvatīmuktavantaṃ divyadṛśaṃ munim / sa muktāphalaketustam evaṃ prārthayatānataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मानुष्ये भगवन्मे ऽस्तु भवे भक्तिरभङ्गुरा । पद्मावती तं तच्छिष्यं शपति स्मापराधिनम्

mānuṣye bhagavanme 'stu bhave bhaktirabhaṅgurā / padmāvatī taṃ tacchiṣyaṃ śapati smāparādhinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् अस्त्व् इति तेनोक्ते मुनिना सातिदुःखिता । पद्मावती तं तच्छिष्यं शपति स्मापराधिनम्

evam astv iti tenokte muninā sātiduḥkhitā / padmāvatī taṃ tacchiṣyaṃ śapati smāparādhinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आर्यपुत्रस् त्वया मौर्ख्याच् छप्तो यत् तद् भविष्यसि । कामरूपं कामचरं मानुष्ये ऽस्यैव वाहनम्

āryaputras tvayā maurkhyāc chapto yat tad bhaviṣyasi / kāmarūpaṃ kāmacaraṃ mānuṣye 'syaiva vāhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं तयाभिशप्तेन विषण्णेनाथ तेन सः । तपोधनः स्वशिष्येण साकमन्तर्दधे मुनिः

evaṃ tayābhiśaptena viṣaṇṇenātha tena saḥ / tapodhanaḥ svaśiṣyeṇa sākamantardadhe muniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पद्मावतीं मुक्ताफलकेतुरभाषत । स्वपुरं यामि पश्यामि तावत्किं तत्र मे भवेत्

tataḥ padmāvatīṃ muktāphalaketurabhāṣata / svapuraṃ yāmi paśyāmi tāvatkiṃ tatra me bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छ्रुत्वा विरहत्रस्ता वातरुग्णा लतेव सा । पद्मावती पपाताशु सपुष्पाभरणा भुवि

tac chrutvā virahatrastā vātarugṇā lateva sā / padmāvatī papātāśu sapuṣpābharaṇā bhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आश्वास्य च कथंचित्तां क्रन्दन्तीं स सुहृद्युतः । मुहुर्वलितदृङ्मुक्ताफलकेतुरगात्ततः

āśvāsya ca kathaṃcittāṃ krandantīṃ sa suhṛdyutaḥ / muhurvalitadṛṅmuktāphalaketuragāttataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मावती च याते ऽस्मिन्विलपन्ती सुदुःखिता । आश्वासयन्तीम् अवदत् तां मनोहारिकां सखीम्

padmāvatī ca yāte 'sminvilapantī suduḥkhitā / āśvāsayantīm avadat tāṃ manohārikāṃ sakhīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सखि जाने मया स्वप्ने देवी दृष्टाद्य पार्वती । सा चोद्यतापि मे कण्ठे क्षेप्तुमुत्पलदामकम्

sakhi jāne mayā svapne devī dṛṣṭādya pārvatī / sā codyatāpi me kaṇṭhe kṣeptumutpaladāmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आस्तां दास्यामि मे भूय इत्य् उक्त्वा विरताभवत् । तद् अयं स प्रियावाप्तिविघ्नो मे सूचितस् तया

āstāṃ dāsyāmi me bhūya ity uktvā viratābhavat / tad ayaṃ sa priyāvāptivighno me sūcitas tayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति ताम् अनुशोचन्तीं सखी वक्ति स्म सा तदा । आश्वासनाय देव्या ते स्वप्नस्तर्ह्येष दर्शितः

iti tām anuśocantīṃ sakhī vakti sma sā tadā / āśvāsanāya devyā te svapnastarhyeṣa darśitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुनिना च तथैवोक्तं देवादेशस् तथैव च । तदाश्वसिहि भावी ते नचिरात् प्रियसंगमः

muninā ca tathaivoktaṃ devādeśas tathaiva ca / tadāśvasihi bhāvī te nacirāt priyasaṃgamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्यादिभिः सखीवाक्यैश् चूडामणिवशेन च । पद्मावती धृतिं बद्ध्वा तस्थौ गौर्याश्रमे तदा

ityādibhiḥ sakhīvākyaiś cūḍāmaṇivaśena ca / padmāvatī dhṛtiṃ baddhvā tasthau gauryāśrame tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विदधे च तपस्त्रिसंध्यमीशं गिरिजासंगतमत्र पूजयन्ती । प्रियचित्रपटं च सा तथैव स्वपुरानायितमात्तदेवबुद्धिः

vidadhe ca tapastrisaṃdhyamīśaṃ girijāsaṃgatamatra pūjayantī / priyacitrapaṭaṃ ca sā tathaiva svapurānāyitamāttadevabuddhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयि निश्चितभाविनीप्सिते ऽर्थे वितथं मा स्म कृथास्तपःश्रमं त्वम् । इति सास्रम् उपेत्य वारयन्तौ विदितार्थौ पितरौ च सैवमाह

ayi niścitabhāvinīpsite 'rthe vitathaṃ mā sma kṛthāstapaḥśramaṃ tvam / iti sāsram upetya vārayantau viditārthau pitarau ca saivamāha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवभर्तरि देवनिर्मिते मे सहसा संप्रति शापदुःखम् आप्ते । अहमत्र सुखं कथं वसेयं परमात्मा हि पतिः कुलाङ्गनानाम्

navabhartari devanirmite me sahasā saṃprati śāpaduḥkham āpte / ahamatra sukhaṃ kathaṃ vaseyaṃ paramātmā hi patiḥ kulāṅganānām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपसा च परिक्षयं गते ऽस्मिन् वृजिने तोषम् उपागते च शंभौ । अचिरात् प्रियसंगमो भवेन् मे न हि किंचित् तपसाम् असाध्यम् अस्ति

tapasā ca parikṣayaṃ gate 'smin vṛjine toṣam upāgate ca śaṃbhau / acirāt priyasaṃgamo bhaven me na hi kiṃcit tapasām asādhyam asti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्थं दृढनिश्चयया पद्मावत्या तया तदा गदिते । तन्माता तत्पितरं राजानं कुवलयावली स्माह

itthaṃ dṛḍhaniścayayā padmāvatyā tayā tadā gadite / tanmātā tatpitaraṃ rājānaṃ kuvalayāvalī smāha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देव तपः कष्टमिदं कुरुतां किं खेद्यते ऽधिकं मिथ्या । भवितव्यमेतदस्याः कारणमत्रास्ति वच्मि तच् च शृणु

deva tapaḥ kaṣṭamidaṃ kurutāṃ kiṃ khedyate 'dhikaṃ mithyā / bhavitavyametadasyāḥ kāraṇamatrāsti vacmi tac ca śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवप्रभाभिधाना सिद्धाधिपकन्यका तपो ऽतिमहत् । अभिमतभर्तृप्राप्त्यै कुर्वाणा शिवपुरे पुरातिष्ठत्

devaprabhābhidhānā siddhādhipakanyakā tapo 'timahat / abhimatabhartṛprāptyai kurvāṇā śivapure purātiṣṭhat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र मया सहितैष द्रष्टुं पद्मावती गता देवम् । न त्रपसे पतिहेतोस्तपसा कथमित्य् उपेत्य तामहसत्

tatra mayā sahitaiṣa draṣṭuṃ padmāvatī gatā devam / na trapase patihetostapasā kathamity upetya tāmahasat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूढे हससि शिशुत्वात् त्वम् अपि तपः क्लेशदायि पतिहेतोः । कर्तास्यलम् इत्य् एतां साथ रुषा सिद्धकन्यकाभ्यशपत्

mūḍhe hasasi śiśutvāt tvam api tapaḥ kleśadāyi patihetoḥ / kartāsyalam ity etāṃ sātha ruṣā siddhakanyakābhyaśapat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदवश्यं भोक्तव्यं सिद्धसुताशापकृच्छ्रमनया यत् । तत्को ऽन्यथा विधातुं क्षमते तदियं करोतु यत्कुरुते

tadavaśyaṃ bhoktavyaṃ siddhasutāśāpakṛcchramanayā yat / tatko 'nyathā vidhātuṃ kṣamate tadiyaṃ karotu yatkurute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति राज्ञ्या स तयोक्तस् तद्युक्तस् तां कथंचिद् आमन्त्र्य । तनयां चरणावनतां गन्धर्वपतिर् ययौ निजां नगरीम्

iti rājñyā sa tayoktas tadyuktas tāṃ kathaṃcid āmantrya / tanayāṃ caraṇāvanatāṃ gandharvapatir yayau nijāṃ nagarīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साप्य् अर्चयन्त्यनुदिनं गगनेन गत्वा सिद्धीश्वरं कमलजादिनिषेवितं तम् । स्वप्ने हरेण गदितं गिरिजाश्रमे ऽत्र पद्मावती नियमजप्यपरावतस्थे

sāpy arcayantyanudinaṃ gaganena gatvā siddhīśvaraṃ kamalajādiniṣevitaṃ tam / svapne hareṇa gaditaṃ girijāśrame 'tra padmāvatī niyamajapyaparāvatasthe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.