Library·Somadeva: Kathasaritsagara·2·2.3
इति महाकविश्रीसोमदेवभट्टविरचिते कथासरित्सागरे कथामुखलम्बके द्वितीयस् तरङ्गः । तृतीयस् तरङ्गः । ततः स वत्सराज्यं च प्राप्य पित्रा समर्पितम् । कौशाम्ब्यवस्थितः सम्यक्छशासोदयनः प्रजाः
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare kathāmukhalambake dvitīyas taraṅgaḥ / tṛtīyas taraṅgaḥ / tataḥ sa vatsarājyaṃ ca prāpya pitrā samarpitam / kauśāmbyavasthitaḥ samyakchaśāsodayanaḥ prajāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यौगन्धरायणाद्येषु भरं विन्यस्य मन्त्रिषु । बभूव स शनै राजा सुखेष्वेकान्ततत्परः
yaugandharāyaṇādyeṣu bharaṃ vinyasya mantriṣu / babhūva sa śanai rājā sukheṣvekāntatatparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदा सिषेवे मृगयां वीणां घोषवतीं च ताम् । दत्तां वासुकिना पूर्वं नक्तंदिनमवादयत्
sadā siṣeve mṛgayāṃ vīṇāṃ ghoṣavatīṃ ca tām / dattāṃ vāsukinā pūrvaṃ naktaṃdinamavādayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तन्त्रीकलनिर्ह्रादमोहमन्त्रवशीकृतान् । अनिनाय च संयम्य सदा मत्तान् वनद्विपान्
tattantrīkalanirhrādamohamantravaśīkṛtān / anināya ca saṃyamya sadā mattān vanadvipān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वारनारीवक्त्रेन्दुप्रतिमालम्कृतां सुराम् । मन्त्रिणां च मुखच्छायां वत्सराजः समं पपौ
sa vāranārīvaktrendupratimālamkṛtāṃ surām / mantriṇāṃ ca mukhacchāyāṃ vatsarājaḥ samaṃ papau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुलरूपानुरूपा मे भार्या क्वापि न विद्यते । एका वासवदत्ताख्या कन्यका श्रूयते परम्
kularūpānurūpā me bhāryā kvāpi na vidyate / ekā vāsavadattākhyā kanyakā śrūyate param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं प्राप्येत सा चेति चिन्तामेकामुवाह सः । सो ऽपि चण्डमहासेन उज्जयिन्याम् अचिन्तयत्
kathaṃ prāpyeta sā ceti cintāmekāmuvāha saḥ / so 'pi caṇḍamahāsena ujjayinyām acintayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुल्यो मद्दुहितुर्भर्ता जगत्यस्मिन्न विद्यते । अस्ति चोदयनो नाम विपक्षः स च मे सदा
tulyo madduhiturbhartā jagatyasminna vidyate / asti codayano nāma vipakṣaḥ sa ca me sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्कथं नाम जामाता वश्यश्च नियतं भवेत् । उपायस् त्व् एक एवास्ति यद् अटव्यां भ्रमत्य् असौ
tatkathaṃ nāma jāmātā vaśyaśca niyataṃ bhavet / upāyas tv eka evāsti yad aṭavyāṃ bhramaty asau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकाकी द्विरदान् बध्नन् मृगयाव्यसनी नृपः । तेन च्छिद्रेण तं युक्त्यावष्टभ्यानाययाम्य् अहम्
ekākī dviradān badhnan mṛgayāvyasanī nṛpaḥ / tena cchidreṇa taṃ yuktyāvaṣṭabhyānāyayāmy aham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गान्धर्वज्ञस्य तस्यैतां सुतां शिष्यीकरोमि च । ततश् चास्यां स्वयं तस्य चक्षुः स्निह्येद् असंशयम्
gāndharvajñasya tasyaitāṃ sutāṃ śiṣyīkaromi ca / tataś cāsyāṃ svayaṃ tasya cakṣuḥ snihyed asaṃśayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं स मम जामाता वश्यश् च नियतं भवेत् । नान्यो ऽस्त्युपायः को ऽप्यत्र येन वश्यो भवेच्च सः
evaṃ sa mama jāmātā vaśyaś ca niyataṃ bhavet / nānyo 'styupāyaḥ ko 'pyatra yena vaśyo bhavecca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संचिन्त्य तत्सिद्ध्यै स गत्वा चण्डिकागृहम् । चण्डीमभ्यर्च्य तुष्टाव चक्रे ऽस्या उपयाचितम्
iti saṃcintya tatsiddhyai sa gatvā caṇḍikāgṛham / caṇḍīmabhyarcya tuṣṭāva cakre 'syā upayācitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्संपत्स्यते राजन्नचिराद्वाञ्छितं तव । इति शुश्राव तत्रासावशरीरां सरस्वतीम्
etatsaṃpatsyate rājannacirādvāñchitaṃ tava / iti śuśrāva tatrāsāvaśarīrāṃ sarasvatīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तुष्टः समागत्य बुद्धदत्तेन मन्त्रिणा । सह चण्डमहासेनस्तमेवार्थमचिन्तयत्
tatastuṣṭaḥ samāgatya buddhadattena mantriṇā / saha caṇḍamahāsenastamevārthamacintayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानोद्धतो वीतलोभो रक्तभृत्यो महाबलः । असाध्यो ऽपि स सामादेः साम्ना तावन्निरूप्यताम्
mānoddhato vītalobho raktabhṛtyo mahābalaḥ / asādhyo 'pi sa sāmādeḥ sāmnā tāvannirūpyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संमन्त्र्य स नृपो दूतमेकं समादिशत् । गच्छ मद्वचनाद्ब्रूहि वत्सराजमिदं वचः
iti saṃmantrya sa nṛpo dūtamekaṃ samādiśat / gaccha madvacanādbrūhi vatsarājamidaṃ vacaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्पुत्री तव गान्धर्वे शिष्या भवितुमिच्छति । स्नेहस् ते ऽस्मासु चेत्तत्वं ताम् इहैवैत्य शिक्षय
matputrī tava gāndharve śiṣyā bhavitumicchati / snehas te 'smāsu cettatvaṃ tām ihaivaitya śikṣaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा प्रेषितस्तेन दूतो गत्वा न्यवेदयत् । कौशाम्ब्यां वत्सराजाय संदेशं तं तथैव सः
ityuktvā preṣitastena dūto gatvā nyavedayat / kauśāmbyāṃ vatsarājāya saṃdeśaṃ taṃ tathaiva saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वत्सराजो ऽपि तच्छ्रुत्वा दूतादनुचितं वचः । यौगन्धरायणस्येदमेकान्ते मन्त्रिणो ऽब्रवीत्
vatsarājo 'pi tacchrutvā dūtādanucitaṃ vacaḥ / yaugandharāyaṇasyedamekānte mantriṇo 'bravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किमेतत्तेन संदिष्टं सदर्पं मम भूभुजा । एवं संदिशतस्तस्य को ऽभिप्रायो दुरात्मनः
kimetattena saṃdiṣṭaṃ sadarpaṃ mama bhūbhujā / evaṃ saṃdiśatastasya ko 'bhiprāyo durātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तो वत्सराजेन तदा यौगन्धरायणः । उवाचैनं महामन्त्रीं स स्वामिहितनिष्ठुरः
ityukto vatsarājena tadā yaugandharāyaṇaḥ / uvācainaṃ mahāmantrīṃ sa svāmihitaniṣṭhuraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुवि व्यसनिताख्यातिः प्ररूढा ते लतेव या । इदं तस्या महाराज कषायकटुकं फलम्
bhuvi vyasanitākhyātiḥ prarūḍhā te lateva yā / idaṃ tasyā mahārāja kaṣāyakaṭukaṃ phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स हि त्वां रागिणं मत्वा कन्यारत्नेन लोभयन् । नीत्वा चण्डमहासेनो बद्ध्वा स्वीकर्तुमिच्छति
sa hi tvāṃ rāgiṇaṃ matvā kanyāratnena lobhayan / nītvā caṇḍamahāseno baddhvā svīkartumicchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्मुञ्च व्यसनानि त्वं सुखेन हि परैर्नृपाः । सीदन्तस्तेषु गृह्यन्ते खातेष्विव वनद्विपाः
tanmuñca vyasanāni tvaṃ sukhena hi parairnṛpāḥ / sīdantasteṣu gṛhyante khāteṣviva vanadvipāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्तो मन्त्रिणा धीरः प्रतिदूतं व्यसर्जयत् । स वत्सराजस् तं चण्डमहासेननृपं प्रति
ity ukto mantriṇā dhīraḥ pratidūtaṃ vyasarjayat / sa vatsarājas taṃ caṇḍamahāsenanṛpaṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संदिदेश च यद्यस्ति वाञ्छा मच्छिष्यतां प्रति । त्वत्पुत्र्यास्तदिहैवैषा भवता प्रेष्यतामिति
saṃdideśa ca yadyasti vāñchā macchiṣyatāṃ prati / tvatputryāstadihaivaiṣā bhavatā preṣyatāmiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं कृत्वा च सचिवान्वत्सराजो जगाद सः । यामि चण्डमहासेनमिह बद्ध्वानयामि तम्
evaṃ kṛtvā ca sacivānvatsarājo jagāda saḥ / yāmi caṇḍamahāsenamiha baddhvānayāmi tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छ्रुत्वा तम् उवाचाग्र्यो मन्त्री यौगन्धरायणः । न चैतच् छक्यते राजन् कर्तुं नैव च युज्यते
tac chrutvā tam uvācāgryo mantrī yaugandharāyaṇaḥ / na caitac chakyate rājan kartuṃ naiva ca yujyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स हि प्रभाववान्राजा स्वीकार्यश्च तव प्रभो । तथा च तद्गतं सर्वं शृण्विदं कथयामि ते
sa hi prabhāvavānrājā svīkāryaśca tava prabho / tathā ca tadgataṃ sarvaṃ śṛṇvidaṃ kathayāmi te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्तीहोज्जयिनी नाम नगरी भूषणं भुवः । हसन्तीव सुधाधौतैः पासादैरमरावतीम्
astīhojjayinī nāma nagarī bhūṣaṇaṃ bhuvaḥ / hasantīva sudhādhautaiḥ pāsādairamarāvatīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्यां वसति विश्वेशो महाकालवपुः स्वयम् । शिथिलीकृतकैलासनिवासव्यसनो हरः
yasyāṃ vasati viśveśo mahākālavapuḥ svayam / śithilīkṛtakailāsanivāsavyasano haraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यां महेन्द्रवर्माख्यो राजाभूद्भूभृतां वरः । जयसेनाभिधानो ऽस्य बभूव सदृशः सुतः
tasyāṃ mahendravarmākhyo rājābhūdbhūbhṛtāṃ varaḥ / jayasenābhidhāno 'sya babhūva sadṛśaḥ sutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जयसेनस्य तस्याथ पुत्रो ऽप्रतिमदोर्बलः । समुत्पन्नो महासेननामा नृपतिकुञ्जरः
jayasenasya tasyātha putro 'pratimadorbalaḥ / samutpanno mahāsenanāmā nṛpatikuñjaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽथ राजा स्वराज्यं तत् पालयन् समचिन्तयत् । न मे खड्गो ऽनुरूपो ऽस्ति न च भार्या कुलोद्गता
so 'tha rājā svarājyaṃ tat pālayan samacintayat / na me khaḍgo 'nurūpo 'sti na ca bhāryā kulodgatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संचिन्त्य स नृपश्चण्डिकागृहमागमत् । तत्रौतिष्ठन्निराहारो देवीमाराधयंश्चिरम्
iti saṃcintya sa nṛpaścaṇḍikāgṛhamāgamat / tatrautiṣṭhannirāhāro devīmārādhayaṃściram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्कृत्याथ स्वमांसानि होमकर्म स चाकरोत् । ततः प्रसन्ना साक्षात्स देवी चण्डी तमभ्यधात्
utkṛtyātha svamāṃsāni homakarma sa cākarot / tataḥ prasannā sākṣātsa devī caṇḍī tamabhyadhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रीतास्मि ते गृहाणेमं पुत्र खड्गोत्तमं मम । एतत्प्रभावाच् छत्रूणाम् अजेयस् त्वं भविष्यसि
prītāsmi te gṛhāṇemaṃ putra khaḍgottamaṃ mama / etatprabhāvāc chatrūṇām ajeyas tvaṃ bhaviṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं चाङ्गारवतीं नाम कन्यां त्रैलोक्यसुन्दरीम् । अङ्गारकासुरसुतां शीघ्रं भार्यामवाप्स्यसि
kiṃ cāṅgāravatīṃ nāma kanyāṃ trailokyasundarīm / aṅgārakāsurasutāṃ śīghraṃ bhāryāmavāpsyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतीव चण्डं कर्मेह कृतं चैतद्यतस्त्वया । अतश्चण्डमहासेन इत्याख्या ते भविष्यति
atīva caṇḍaṃ karmeha kṛtaṃ caitadyatastvayā / ataścaṇḍamahāsena ityākhyā te bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा दत्तखड्गा सा देवी तस्य तिरो ऽभवत् । राज्ञः संकल्पसंपत्तिहृष्टिराविरभूत्पुनः
ityuktvā dattakhaḍgā sā devī tasya tiro 'bhavat / rājñaḥ saṃkalpasaṃpattihṛṣṭirāvirabhūtpunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स खड्गो मत्तहस्तीन्द्रो नडागिरिरिति प्रभो । द्वे तस्य रत्ने शक्रस्य कुलिशैरावणाविव
sa khaḍgo mattahastīndro naḍāgiririti prabho / dve tasya ratne śakrasya kuliśairāvaṇāviva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयोः प्रभावात्सुखितः कदाचित्सो ऽथ भूपतिः । अगाच्चण्डमहासेनो मृगयायै महाटवीम्
tayoḥ prabhāvātsukhitaḥ kadācitso 'tha bhūpatiḥ / agāccaṇḍamahāseno mṛgayāyai mahāṭavīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिप्रमाणं तत्रैकं वराहं घोरमैक्षत । नैशं तम इवाकाण्डे दिवा पिण्डत्वमागतम्
atipramāṇaṃ tatraikaṃ varāhaṃ ghoramaikṣata / naiśaṃ tama ivākāṇḍe divā piṇḍatvamāgatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वराहः शरैरस्य तीक्ष्णैरप्यकृतव्रणः । आहत्य स्यन्दनं राज्ञः पलाय्य बिलमाविशत्
sa varāhaḥ śarairasya tīkṣṇairapyakṛtavraṇaḥ / āhatya syandanaṃ rājñaḥ palāyya bilamāviśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजापि रथम् उत्सृज्य तम् एवानुसरन् क्रुधा । धनुर् द्वितीयस् तत्रैव प्राविशत् स बिलान्तरम्
rājāpi ratham utsṛjya tam evānusaran krudhā / dhanur dvitīyas tatraiva prāviśat sa bilāntaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूरं प्रविश्य चापश्यत्कान्तं पुरवरं महत् । सविस्मयो न्यषीदच्च तदन्तर्दीर्घिकातटे
dūraṃ praviśya cāpaśyatkāntaṃ puravaraṃ mahat / savismayo nyaṣīdacca tadantardīrghikātaṭe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रस्थः कन्यकामेकामपश्यत्स्त्रीशतान्विताम् । संचरन्तीं स्मरस्येव धैर्यनिर्भेदिनीमिषुम्
tatrasthaḥ kanyakāmekāmapaśyatstrīśatānvitām / saṃcarantīṃ smarasyeva dhairyanirbhedinīmiṣum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सापि प्रेमरसासारवर्षिणा चक्षुषा मुहुः । स्नपयन्तीव राजानं शनकैस्तमुपागमत्
sāpi premarasāsāravarṣiṇā cakṣuṣā muhuḥ / snapayantīva rājānaṃ śanakaistamupāgamat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्त्वं सुभग कस्माच्च प्रविष्टो ऽसीह सांप्रतम् । इत्युक्तः स तया राजा यथातत्त्वमवर्णयत्
kastvaṃ subhaga kasmācca praviṣṭo 'sīha sāṃpratam / ityuktaḥ sa tayā rājā yathātattvamavarṇayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्छ्रुत्वा नेत्रयुगलात्सरागादश्रुसंततिम् । हृदयाद्धीरतां चापि समं कन्या मुमोच सा
tacchrutvā netrayugalātsarāgādaśrusaṃtatim / hṛdayāddhīratāṃ cāpi samaṃ kanyā mumoca sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
का त्वं रोदिषि कस्माच्च पृष्टा तेनेति भूभृता । सा तं प्रत्यब्रवीदेवं मन्महाज्ञानुवर्तिनी
kā tvaṃ rodiṣi kasmācca pṛṣṭā teneti bhūbhṛtā / sā taṃ pratyabravīdevaṃ manmahājñānuvartinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो वराहः प्रविष्टो ऽत्र स दैत्यो ऽङ्गारकाभिधः । अहं चैतस्य तनया नाम्नाङ्गारवती नृप
yo varāhaḥ praviṣṭo 'tra sa daityo 'ṅgārakābhidhaḥ / ahaṃ caitasya tanayā nāmnāṅgāravatī nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्रसारमयश् चासौ राजपुत्रीर् इमाः शतम् । आच्छिद्य राज्ञां गेहेभ्यः परिवारं व्यधान् मम
vajrasāramayaś cāsau rājaputrīr imāḥ śatam / ācchidya rājñāṃ gehebhyaḥ parivāraṃ vyadhān mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं चैष राक्षसीभूतः शापदोषान्महासुरः । तृष्णाश्रमार्तश् चाद्य त्वां प्राप्यापि त्यक्तवानयम्
kiṃ caiṣa rākṣasībhūtaḥ śāpadoṣānmahāsuraḥ / tṛṣṇāśramārtaś cādya tvāṃ prāpyāpi tyaktavānayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदानीं चास्तवाराहरूपो विश्राम्यति स्वयम् । सुप्तोत्थितश्च नियतं त्वयि पापं समाचरेत्
idānīṃ cāstavārāharūpo viśrāmyati svayam / suptotthitaśca niyataṃ tvayi pāpaṃ samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति मे तव कल्याणमपश्यन्त्या गलन्त्यमी । संतापक्वथिताः प्राणा इव बाष्पाम्बुबिन्दवः
iti me tava kalyāṇamapaśyantyā galantyamī / saṃtāpakvathitāḥ prāṇā iva bāṣpāmbubindavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्यङ्गारवतीवाक्यं श्रुत्वा राजा जगाद ताम् । यदि मय्यस्ति ते स्नेहस्तदिदं मद्वचः कुरु
ityaṅgāravatīvākyaṃ śrutvā rājā jagāda tām / yadi mayyasti te snehastadidaṃ madvacaḥ kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रबुद्धस्यास्य गत्वा त्वं रुदिहि स्वपितुः पुरः । ततश्च नियतं स त्वां पृच्छेदुद्वेगकारणम्
prabuddhasyāsya gatvā tvaṃ rudihi svapituḥ puraḥ / tataśca niyataṃ sa tvāṃ pṛcchedudvegakāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वां चेन्निपातयेत्कश्चित्ततो मे का गतिर्भवेत् । एतद्दुःखं ममेत्येवं स च वाच्यस्त्वया ततः
tvāṃ cennipātayetkaścittato me kā gatirbhavet / etadduḥkhaṃ mametyevaṃ sa ca vācyastvayā tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं कृते ऽस्ति कल्याणं तवापि च ममापि च । इत्युक्ता तेन सा राज्ञा तथेत्यङ्गीचकार तम्
evaṃ kṛte 'sti kalyāṇaṃ tavāpi ca mamāpi ca / ityuktā tena sā rājñā tathetyaṅgīcakāra tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं च च्छन्नमवस्थाप्य राजानं पापशङ्किनी । अगादसुरकन्या स प्रसुप्तस्यान्तिकं पितुः
taṃ ca cchannamavasthāpya rājānaṃ pāpaśaṅkinī / agādasurakanyā sa prasuptasyāntikaṃ pituḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽपि दैयः प्रबुबुधे प्रारेभे सा च रोदितुम् । किं पुत्रि रोदिषीत्येवं स च तामब्रवीत्ततः
so 'pi daiyaḥ prabubudhe prārebhe sā ca roditum / kiṃ putri rodiṣītyevaṃ sa ca tāmabravīttataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हन्यात्त्वां कोऽपि चेत्तात तदा मे का गतिर्भवेत् । इत्यार्त्या तमवादित्सा स विहस्य ततो ऽब्रवीत्
hanyāttvāṃ ko'pi cettāta tadā me kā gatirbhavet / ityārtyā tamavāditsā sa vihasya tato 'bravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
को मां व्यापादयेत्पुत्रि सर्वो वज्रमयो ह्यहम् । वामहस्ते ऽस्ति मे छिद्रं तच्च चापेन रक्ष्यते
ko māṃ vyāpādayetputri sarvo vajramayo hyaham / vāmahaste 'sti me chidraṃ tacca cāpena rakṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थमाश्वासयामास स दैत्यस्तां निजां सुताम् । एतच्च निखिलं तेन राज्ञा छन्नेन शुश्रुवे
itthamāśvāsayāmāsa sa daityastāṃ nijāṃ sutām / etacca nikhilaṃ tena rājñā channena śuśruve
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः क्षणादिवोत्थाय कृत्वा स्नानं स दानवः । कृतमौनः प्रववृत्ते देवं पूजयितुं हरम्
tataḥ kṣaṇādivotthāya kṛtvā snānaṃ sa dānavaḥ / kṛtamaunaḥ pravavṛtte devaṃ pūjayituṃ haram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्कालं प्रकटीभूय स राजाकृष्टकार्मुकः । उपेत्य प्रसभं दैत्यं रणायाह्वयते स्म तम्
tatkālaṃ prakaṭībhūya sa rājākṛṣṭakārmukaḥ / upetya prasabhaṃ daityaṃ raṇāyāhvayate sma tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽप्युत्क्षिप्य करं वामं मौनस्थस्तस्य भूपतेः । प्रतीक्षस्व क्षणं तावदिति संज्ञां तदाकरोत्
so 'pyutkṣipya karaṃ vāmaṃ maunasthastasya bhūpateḥ / pratīkṣasva kṣaṇaṃ tāvaditi saṃjñāṃ tadākarot
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजापि लघुहस्तत्वात्करे तत्रैव तत्क्षणम् । तस्मिन्मर्मणि तं दैत्यं पृषत्केन जघान सः
rājāpi laghuhastatvātkare tatraiva tatkṣaṇam / tasminmarmaṇi taṃ daityaṃ pṛṣatkena jaghāna saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च मर्माहतो घोरं रावं कृत्वा महासुरः । अङ्गारको ऽपतद्भूमौ निर्यज्जीवो जगाद च
sa ca marmāhato ghoraṃ rāvaṃ kṛtvā mahāsuraḥ / aṅgārako 'patadbhūmau niryajjīvo jagāda ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृषितो ऽहं हतो येन स मामद्भिर्न तर्पयेत् । प्रत्यब्दं यदि तत्तस्य नश्येयुः पञ्च मन्त्रिणः
tṛṣito 'haṃ hato yena sa māmadbhirna tarpayet / pratyabdaṃ yadi tattasya naśyeyuḥ pañca mantriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा पञ्चतां प्राप स दैत्यः सो ऽपि तत्सुताम् । तामङ्गारवतीं राजा गृहीत्वोज्जयिनीं ययौ
ityuktvā pañcatāṃ prāpa sa daityaḥ so 'pi tatsutām / tāmaṅgāravatīṃ rājā gṛhītvojjayinīṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिणीतवतस्तस्य तत्र तां दैत्यकन्यकाम् । जातौ द्वौ तनयौ चण्डमहासेनस्य भूपतेः
pariṇītavatastasya tatra tāṃ daityakanyakām / jātau dvau tanayau caṇḍamahāsenasya bhūpateḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एको गोपालको नाम द्वितीयः पालकस्तथा । तयोरिन्द्रोत्सवं चासौ जातयोरकरोन्नृपः
eko gopālako nāma dvitīyaḥ pālakastathā / tayorindrotsavaṃ cāsau jātayorakaronnṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तं नृपतिं स्वप्ने तुष्टो वक्ति स्म वासवः । प्राप्स्यस्यनन्यसदृशीं मत्प्रसादात्सुतामिति
tatastaṃ nṛpatiṃ svapne tuṣṭo vakti sma vāsavaḥ / prāpsyasyananyasadṛśīṃ matprasādātsutāmiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कालेन जातास्य राज्ञः कन्या तु तन्व्यथ । अपूर्वा निर्मिता धात्रा चन्द्रस्येवापरा तनुः
tataḥ kālena jātāsya rājñaḥ kanyā tu tanvyatha / apūrvā nirmitā dhātrā candrasyevāparā tanuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामदेवावतारो ऽस्याः पुत्रो विद्याधराधिपः । भविष्यतीति तत्कालमुदभूद्भारती दिवः
kāmadevāvatāro 'syāḥ putro vidyādharādhipaḥ / bhaviṣyatīti tatkālamudabhūdbhāratī divaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्ता मे वासवेनैषा तुष्टेनेति स भूपतिः । नाम्ना वासवदत्तां तां तनयामकरोत्तदा
dattā me vāsavenaiṣā tuṣṭeneti sa bhūpatiḥ / nāmnā vāsavadattāṃ tāṃ tanayāmakarottadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा च तस्य पितुर् गेहे प्रदेया संप्रति स्थिता । प्राङ्मन्थाद् अर्णवस्येव कमला कुक्षिकोटरे
sā ca tasya pitur gehe pradeyā saṃprati sthitā / prāṅmanthād arṇavasyeva kamalā kukṣikoṭare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवंविधप्रभावश्चण्डमहासेनभूपतिः स किल । देव न शक्यो जेतुं यथा तथा दुर्गदेशस्थः
evaṃvidhaprabhāvaścaṇḍamahāsenabhūpatiḥ sa kila / deva na śakyo jetuṃ yathā tathā durgadeśasthaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं च स राजन्वाञ्छति दातुं तुभ्यं सदैव तनयां ताम् । प्रार्थयते तु स राजा निजपक्षमहोदयं मानी
kiṃ ca sa rājanvāñchati dātuṃ tubhyaṃ sadaiva tanayāṃ tām / prārthayate tu sa rājā nijapakṣamahodayaṃ mānī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा चावश्यं मन्ये वासवदत्ता त्वयैव परिणेया । स सपदि वासवदत्ताहृतहृदयो वत्सराजो ऽभूत्
sā cāvaśyaṃ manye vāsavadattā tvayaiva pariṇeyā / sa sapadi vāsavadattāhṛtahṛdayo vatsarājo 'bhūt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.