Somadeva: Kathasaritsagara 6.1

इत्थं फलति शुद्धेन सिक्तं संकल्पवारिणा । पुण्यबीजम् अपि स्वल्पं पुंसां कृषिकृताम् इव

itthaṃ phalati śuddhena siktaṃ saṃkalpavāriṇā / puṇyabījam api svalpaṃ puṃsāṃ kṛṣikṛtām iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् एव दूषितं देवि दुष्टसंकल्पपाथसा । फलत्य् अनिष्टम् अत्रेदं वच्म्य् अन्यद् अपि तच् छृणु

tad eva dūṣitaṃ devi duṣṭasaṃkalpapāthasā / phalaty aniṣṭam atredaṃ vacmy anyad api tac chṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गायां तुल्यकालौ द्वौ तपस्य् अनशने जनौ । एको विप्रो द्वितीयश् च चण्डालस् तस्थतुः पुरा

gaṅgāyāṃ tulyakālau dvau tapasy anaśane janau / eko vipro dvitīyaś ca caṇḍālas tasthatuḥ purā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोर् विप्रः क्षुधाक्रान्तो निषादान् वीक्ष्य तत्रगान् । मत्स्यान् आदाय भुञ्जानान् एवं मूढो व्यचिन्तयत्

tayor vipraḥ kṣudhākrānto niṣādān vīkṣya tatragān / matsyān ādāya bhuñjānān evaṃ mūḍho vyacintayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो दास्याः सुता एते धन्या जगति धीवराः । ये यथाकामम् अश्नन्ति प्रत्यहं शफरामिषम्

aho dāsyāḥ sutā ete dhanyā jagati dhīvarāḥ / ye yathākāmam aśnanti pratyahaṃ śapharāmiṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीयस् तु स चाण्डालो दृष्ट्वा तान् एव धीवरान् । अचिन्तयद् धिगस् त्व् एतान् क्रव्यादान् प्राणिघातिनः

dvitīyas tu sa cāṇḍālo dṛṣṭvā tān eva dhīvarān / acintayad dhigas tv etān kravyādān prāṇighātinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् किम् एवं स्थितस्येह दृष्टैर् एषां मुखैर् मम । इति संमील्य नेत्रे स तत्रासीत् स्वात्मनि स्थितः

tat kim evaṃ sthitasyeha dṛṣṭair eṣāṃ mukhair mama / iti saṃmīlya netre sa tatrāsīt svātmani sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रमाच् चानशनेनोभौ विपन्नौ तौ द्विजान्त्यजौ । द्विजस् तत्र श्वभिर् भुक्तः शीर्णो गङ्गाजले ऽन्त्यजः

kramāc cānaśanenobhau vipannau tau dvijāntyajau / dvijas tatra śvabhir bhuktaḥ śīrṇo gaṅgājale 'ntyajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽकृतात्मा कैवर्तकुल एवात्र स द्विजः । अभ्यजायत तीर्थस्य गुणाज् जातिस्मरस् त्व् अभूत्

tato 'kṛtātmā kaivartakula evātra sa dvijaḥ / abhyajāyata tīrthasya guṇāj jātismaras tv abhūt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चण्डालो ऽपि स तत्रैव गङ्गातीरे महीभुजः । गृहे जातिस्मरो जज्ञे धीरो ऽनुपहतात्मकः

caṇḍālo 'pi sa tatraiva gaṅgātīre mahībhujaḥ / gṛhe jātismaro jajñe dhīro 'nupahatātmakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातयोश् च तयोर् एवं प्राग्जन्मस्मरतोर् द्वयोः । एको ऽनुतेपे दासः सन् राजा सन् मुमुदे ऽपरः

jātayoś ca tayor evaṃ prāgjanmasmarator dvayoḥ / eko 'nutepe dāsaḥ san rājā san mumude 'paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति धर्मतरोर् मूलम् अशुद्धं यस्य मानसम् । शुद्धं यस्य च तद्रूपं फलं तस्य न संशयः

iti dharmataror mūlam aśuddhaṃ yasya mānasam / śuddhaṃ yasya ca tadrūpaṃ phalaṃ tasya na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् एतद् उक्त्वा देवीं तां तारादत्तां स भूपतिः । कलिङ्गदत्तः पुनर् अप्य् उवाचैनां प्रसङ्गतः

ity etad uktvā devīṃ tāṃ tārādattāṃ sa bhūpatiḥ / kaliṅgadattaḥ punar apy uvācaināṃ prasaṅgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं च सत्त्वाधिकं कर्म देवी यन् नाम यादृशम् । फलाय तद् यतः सत्त्वम् अनुधावन्ति संपदः

kiṃ ca sattvādhikaṃ karma devī yan nāma yādṛśam / phalāya tad yataḥ sattvam anudhāvanti saṃpadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा च कथयाम्य् अत्र शृणु चित्राम् इमां कथाम् । अस्तीह भुवनख्यातावन्तीषूज्जयिनी पुरी

tathā ca kathayāmy atra śṛṇu citrām imāṃ kathām / astīha bhuvanakhyātāvantīṣūjjayinī purī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजते सितहर्म्यैर् या महाकालनिवासभूः । तत्सेवारससंप्राप्तकैलासशिखरैर् इव

rājate sitaharmyair yā mahākālanivāsabhūḥ / tatsevārasasaṃprāptakailāsaśikharair iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सच्चक्रवर्तिपानीयः प्रविशद् वाहिनीशतः । यदाभोगो ऽब्धिगम्भीरः सपक्षक्ष्माभृदाश्रितः

saccakravartipānīyaḥ praviśad vāhinīśataḥ / yadābhogo 'bdhigambhīraḥ sapakṣakṣmābhṛdāśritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यां विक्रमसिंहाख्यो बभूवान्वर्थयाख्यया । राजा वैरिमृगा यस्य नैव सन् संमुखाः क्वचित्

tasyāṃ vikramasiṃhākhyo babhūvānvarthayākhyayā / rājā vairimṛgā yasya naiva san saṃmukhāḥ kvacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स च निष्प्रतिपक्षत्वाद् अलब्धसमरोत्सवः । अस्त्रेषु बाहुवीर्ये च सावज्ञो ऽन्तर् अतप्यत

sa ca niṣpratipakṣatvād alabdhasamarotsavaḥ / astreṣu bāhuvīrye ca sāvajño 'ntar atapyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ सो ऽमरगुप्तेन तदभिर्पायवेदिना । कथान्तरे प्रसङ्गेन मन्त्रिणा जगदे नृपः

atha so 'maraguptena tadabhirpāyavedinā / kathāntare prasaṅgena mantriṇā jagade nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देव दोर्दण्डदर्पेण शस्त्रविद्यामदेन च । आशंसताम् अपि रिपून् राज्ञां दोषो न दुर्लभः

deva dordaṇḍadarpeṇa śastravidyāmadena ca / āśaṃsatām api ripūn rājñāṃ doṣo na durlabhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा च पूर्वं बाणेन युद्धयोग्यम् अरिं हरः । दर्पाद् भुजसहस्रस्य तावद् आराध्य याचितः

tathā ca pūrvaṃ bāṇena yuddhayogyam ariṃ haraḥ / darpād bhujasahasrasya tāvad ārādhya yācitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावत् प्राप्त तथाभूततद्वरः स मुरारिणा । देवेन वैरिणा संख्ये लूनबाहुवनः कृतः

yāvat prāpta tathābhūtatadvaraḥ sa murāriṇā / devena vairiṇā saṃkhye lūnabāhuvanaḥ kṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् त्वयापि कर्तव्यो नासंतोषो युधं विना । काङ्क्षणीयो न चानिष्टो विपक्षो ऽपि कदाचन

tasmāt tvayāpi kartavyo nāsaṃtoṣo yudhaṃ vinā / kāṅkṣaṇīyo na cāniṣṭo vipakṣo 'pi kadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शस्त्रशिक्षा स्ववीर्यं च दर्शनीयं तवेह चेत् । योग्यभूमाव् अटव्यां तन्मृगयायां च दर्शय

śastraśikṣā svavīryaṃ ca darśanīyaṃ taveha cet / yogyabhūmāv aṭavyāṃ tanmṛgayāyāṃ ca darśaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञां चाखेटकम् अपि व्यायामादिकृते मतम् । युद्धाध्वनि न शस्यन्ते राजानो ह्य् अकृतश्रमाः

rājñāṃ cākheṭakam api vyāyāmādikṛte matam / yuddhādhvani na śasyante rājāno hy akṛtaśramāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरण्याश् च मृगा दुष्टाः शून्याम् इच्छन्ति मेदिनीम् । तेन ते नृपतेर् वध्या इत्य् अप्य् आखेटम् इष्यते

āraṇyāś ca mṛgā duṣṭāḥ śūnyām icchanti medinīm / tena te nṛpater vadhyā ity apy ākheṭam iṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न चाति ते निषेव्यन्ते तत्सेवाव्यसनेन हि । गता नृपतयः पूर्वम् अपि पाण्ड्वादयः क्षयम्

na cāti te niṣevyante tatsevāvyasanena hi / gatā nṛpatayaḥ pūrvam api pāṇḍvādayaḥ kṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्तो ऽमरगुप्तेन मन्त्रिणा स सुमेधसा । राजा विक्रमसिंहो ऽत्र तथेति तद् अमन्यत

ity ukto 'maraguptena mantriṇā sa sumedhasā / rājā vikramasiṃho 'tra tatheti tad amanyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्येद्युश् चाश्वपादातसारमेयमयीं भुवम् । विचित्रवागुरोच्छ्रायमयीश् च सकला दिशः

anyedyuś cāśvapādātasārameyamayīṃ bhuvam / vicitravāgurocchrāyamayīś ca sakalā diśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहर्षमृगयुग्रामनिनादमयम् अम्बरम् । कुर्वन् स मृगयाहेतोर् नगर्या निर्ययौ नृपः

saharṣamṛgayugrāmaninādamayam ambaram / kurvan sa mṛgayāhetor nagaryā niryayau nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्गच्छन् गजपृष्ठस्थो बाह्ये शून्ये सुरालये । पुरुषौ द्वाव् अपश्यच् च विजने सहितस्थितौ

nirgacchan gajapṛṣṭhastho bāhye śūnye surālaye / puruṣau dvāv apaśyac ca vijane sahitasthitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वैरं मन्त्रयमाणौ च मिथः किम् अपि ताव् उभौ । दूरात् स तर्कयन् राजा जगाम मृगयावनम्

svairaṃ mantrayamāṇau ca mithaḥ kim api tāv ubhau / dūrāt sa tarkayan rājā jagāma mṛgayāvanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र प्रोत्खातखड्गेषु वृद्धव्याघ्रेषु च व्यधात् । तोषं स सिंहनादेषु भूभागेषु नगेषु च

tatra protkhātakhaḍgeṣu vṛddhavyāghreṣu ca vyadhāt / toṣaṃ sa siṃhanādeṣu bhūbhāgeṣu nageṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां स विक्रमबीजाभैर् महीं तस्तार मौक्तिकैः । सिंहानां हस्तिहन्तॄणां निहतानां नखच्युतैः

tāṃ sa vikramabījābhair mahīṃ tastāra mauktikaiḥ / siṃhānāṃ hastihantṝṇāṃ nihatānāṃ nakhacyutaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिर्यञ्चस् तिर्यग् एवास्य पेतुर् वक्रप्लुता मृगः । लघु निर्भिद्य तान् पूर्वं हर्षं प्रापद् अवक्रगः

tiryañcas tiryag evāsya petur vakraplutā mṛgaḥ / laghu nirbhidya tān pūrvaṃ harṣaṃ prāpad avakragaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृताखेटश् च सुचिरं राजासौ श्रान्तसेवकः । आगाच् छिथिलितज्येन चापेनोज्जयिनीं पुनः

kṛtākheṭaś ca suciraṃ rājāsau śrāntasevakaḥ / āgāc chithilitajyena cāpenojjayinīṃ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यां देवकुले तस्मिंस् तावत् कालं तथैव तौ । स्थितौ ददर्श पुरुषौ निर्गच्छन्यौ स दृष्टवान्

tasyāṃ devakule tasmiṃs tāvat kālaṃ tathaiva tau / sthitau dadarśa puruṣau nirgacchanyau sa dṛṣṭavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काव् एतौ मन्त्रयेते च किं स्विद् एवम् इयच् चिरम् । नूनं चाराव् इमौ दीर्घरहस्यालापसेविनौ

kāv etau mantrayete ca kiṃ svid evam iyac ciram / nūnaṃ cārāv imau dīrgharahasyālāpasevinau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् आलोच्य प्रतीहारं विसृज्यानाययत् स तौ । पुरुषौ द्वाव् अवष्टभ्य राजा बद्धौ चकार च

ity ālocya pratīhāraṃ visṛjyānāyayat sa tau / puruṣau dvāv avaṣṭabhya rājā baddhau cakāra ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीये ऽहनि चास्थानं ताव् आनाय्य स पृष्टवान् । कौ युवां सुचिरं कश् च मन्त्रस्तावान् स वामिति

dvitīye 'hani cāsthānaṃ tāv ānāyya sa pṛṣṭavān / kau yuvāṃ suciraṃ kaś ca mantrastāvān sa vāmiti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तयोः स्वयं राज्ञा तत्र पर्यनुयुक्तयोः । याचिताभययोर् एको युवा वक्तुं प्रचक्रमे

tatas tayoḥ svayaṃ rājñā tatra paryanuyuktayoḥ / yācitābhayayor eko yuvā vaktuṃ pracakrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रूयतां वर्णयाम्य् एतद् यथावद् अधुना प्रभो । अभूत् करभको नाम विप्रो ऽस्याम् एव वः पुरि

śrūyatāṃ varṇayāmy etad yathāvad adhunā prabho / abhūt karabhako nāma vipro 'syām eva vaḥ puri

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य प्रवीरपुत्रेच्छकृताग्न्याराधनोद्भवः । अहम् एष महाराज वेदविद्याविदः सुतः

tasya pravīraputrecchakṛtāgnyārādhanodbhavaḥ / aham eṣa mahārāja vedavidyāvidaḥ sutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिंश् च भार्यानुगते पितरि स्वर्गते शिशुः । अधीतविद्यो ऽप्य् आनाथ्यात् स्वमार्गं त्यक्तवान् अहम्

tasmiṃś ca bhāryānugate pitari svargate śiśuḥ / adhītavidyo 'py ānāthyāt svamārgaṃ tyaktavān aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवृत्तश् चाभवं द्यूतं शस्त्रविद्याश् च सेवितुम् । कस्य नोच्छृङ्खलं बाल्यं गुरुशासनवर्जितम्

pravṛttaś cābhavaṃ dyūtaṃ śastravidyāś ca sevitum / kasya nocchṛṅkhalaṃ bālyaṃ guruśāsanavarjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन क्रमेण चोत्तीर्णे शैशवे जातदोर्मदः । अटवीम् एकदा बाणान् अहं क्षेप्तुं गतो ऽभवम्

tena krameṇa cottīrṇe śaiśave jātadormadaḥ / aṭavīm ekadā bāṇān ahaṃ kṣeptuṃ gato 'bhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावत् तेन पथा चैका नगर्या निर्गता वधूः । आगात् कर्णीरथारूढा जन्यैर् बहुभिर् अन्विता

tāvat tena pathā caikā nagaryā nirgatā vadhūḥ / āgāt karṇīrathārūḍhā janyair bahubhir anvitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकस्माच् च तदैवात्र करी त्रोटितशृङ्खलः । कुतो ऽप्य् आगत्य ताम् एव वधूम् अभ्यापतन् मदात्

akasmāc ca tadaivātra karī troṭitaśṛṅkhalaḥ / kuto 'py āgatya tām eva vadhūm abhyāpatan madāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्भयेन च सर्वे ऽपि त्यक्त्वा ताम् अनुयायिनः । तद्भर्त्रापि सह क्लीबाः पलाय्येतस् ततो गताः

tadbhayena ca sarve 'pi tyaktvā tām anuyāyinaḥ / tadbhartrāpi saha klībāḥ palāyyetas tato gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् दृष्ट्वा सहसैवाहं ससंभ्रमम् अचिन्तयम् । हा कथं कातरैर् एभिस् त्यक्तैकेयं तपस्विनी

tad dṛṣṭvā sahasaivāhaṃ sasaṃbhramam acintayam / hā kathaṃ kātarair ebhis tyaktaikeyaṃ tapasvinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् अहं वारणाद् अस्माद् रक्ष्याम्य् अशरणाम् इमाम् । आपन्नत्राणविकलैः किं प्राणैः पौरुषेण वा

tad ahaṃ vāraṇād asmād rakṣyāmy aśaraṇām imām / āpannatrāṇavikalaiḥ kiṃ prāṇaiḥ pauruṣeṇa vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् अहं मुक्तनादस् तं गजेन्द्रं प्रति धावितः । गजो ऽपि तां स्त्रियं हित्वा स माम् एवाभ्यदुद्रुवत्

ity ahaṃ muktanādas taṃ gajendraṃ prati dhāvitaḥ / gajo 'pi tāṃ striyaṃ hitvā sa mām evābhyadudruvat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽहं भीतया नार्या वीक्ष्यमाणस् तया नदन् । पलायमानश् च गजं तं दूरम् अपकृष्टवान्

tato 'haṃ bhītayā nāryā vīkṣyamāṇas tayā nadan / palāyamānaś ca gajaṃ taṃ dūram apakṛṣṭavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रमात् पत्रघनां भग्नां प्राप्य शाखां महातरोः । आत्मानं च तयाच्छाद्य तरुमध्यमगाम् अहम्

kramāt patraghanāṃ bhagnāṃ prāpya śākhāṃ mahātaroḥ / ātmānaṃ ca tayācchādya tarumadhyamagām aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्राग्रे स्थापयित्वा तां शाखां तिर्यक् सुलाघवात् । पलायितो ऽहं हस्ती च स तां शाखाम् अचूर्णयत्

tatrāgre sthāpayitvā tāṃ śākhāṃ tiryak sulāghavāt / palāyito 'haṃ hastī ca sa tāṃ śākhām acūrṇayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽहं योषितस् तस्याः समीपम् अगमं द्रुतम् । शरीरकुशलं चैताम् अपृच्छम् इह भीषिताम्

tato 'haṃ yoṣitas tasyāḥ samīpam agamaṃ drutam / śarīrakuśalaṃ caitām apṛccham iha bhīṣitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सापि मां वीक्ष्य दुःखार्ता सहर्षा चावदत्तदा । किं मे कुशलमेतस्मै दत्ता कापुरुषाय या

sāpi māṃ vīkṣya duḥkhārtā saharṣā cāvadattadā / kiṃ me kuśalametasmai dattā kāpuruṣāya yā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईदृशे संकटे यो मां त्यक्त्वा क्वापि गतः प्रभो । एतत् तु कुशलं यत् त्वम् अक्षतः पुनर् ईक्षितः

īdṛśe saṃkaṭe yo māṃ tyaktvā kvāpi gataḥ prabho / etat tu kuśalaṃ yat tvam akṣataḥ punar īkṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन् मे स कतमो भर्ता त्वम् इदानीं पतिर् मम । येनात्मनिरपेक्षेण हृता मृत्युमुखाद् अहम्

tan me sa katamo bhartā tvam idānīṃ patir mama / yenātmanirapekṣeṇa hṛtā mṛtyumukhād aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स चैष दृश्यते भृत्यैः सहागच्छन् पतिर् मम । अतः स्वैरं त्वम् अस्माकं पश्चाद् आगच्छ सांप्रतम्

sa caiṣa dṛśyate bhṛtyaiḥ sahāgacchan patir mama / ataḥ svairaṃ tvam asmākaṃ paścād āgaccha sāṃpratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लब्धे ऽन्तरे हि मिलित यास्यामो यत्रकुत्रचित् । एवं तयोक्तस् तद् अहं तथेति प्रतिपन्नवान्

labdhe 'ntare hi milita yāsyāmo yatrakutracit / evaṃ tayoktas tad ahaṃ tatheti pratipannavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरूपाप्य् अर्पितात्मापि परस्त्रीयं किम् एतया । इति धैर्यस्य मार्गो ऽयं न तारुण्यस्य सङ्गिनः

surūpāpy arpitātmāpi parastrīyaṃ kim etayā / iti dhairyasya mārgo 'yaṃ na tāruṇyasya saṅginaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणाद् एत्य च सा भर्त्रा बाला संभाविता सती । तेन साकं सभृत्येन गन्तुं प्रावर्तत क्रमात्

kṣaṇād etya ca sā bhartrā bālā saṃbhāvitā satī / tena sākaṃ sabhṛtyena gantuṃ prāvartata kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं च गुप्त तद्दत्तपाथेयः परवर्त्मना । पश्चाद् अलक्षितस् तस्य दूरम् अध्वानम् अभ्यगाम्

ahaṃ ca gupta taddattapātheyaḥ paravartmanā / paścād alakṣitas tasya dūram adhvānam abhyagām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा च हस्तिभयभ्रष्टभङ्गाङ्गजनितां रुजम् । पथि मिथ्या वदन्ती तं पतिं स्पर्शे ऽप्य् अवर्जयत्

sā ca hastibhayabhraṣṭabhaṅgāṅgajanitāṃ rujam / pathi mithyā vadantī taṃ patiṃ sparśe 'py avarjayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्य रक्तोन्मुखी गाढरूढान्तर्विषदुःसहा । तिष्ठेद् अनपकृत्य स्त्री भुजगीव विकारिता

kasya raktonmukhī gāḍharūḍhāntarviṣaduḥsahā / tiṣṭhed anapakṛtya strī bhujagīva vikāritā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रमाच् च लोहनगरं प्राप्ताः स्मस् ते पुरं वयम् । वणिज्याजीविनो यत्र भर्तुस् तस्य गृहं स्त्रियाः

kramāc ca lohanagaraṃ prāptāḥ smas te puraṃ vayam / vaṇijyājīvino yatra bhartus tasya gṛhaṃ striyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थिताः स्मस् तद् अहश् चात्र सर्वे बाह्ये सुरालये । तत्र संमिलितश् चैष द्वितीयो ब्राह्मणः सखा

sthitāḥ smas tad ahaś cātra sarve bāhye surālaye / tatra saṃmilitaś caiṣa dvitīyo brāhmaṇaḥ sakhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवे ऽपि दर्शने ऽन्योन्यम् आश्वासः समभूच् च नौ । चित्तं जानाति जन्तूनां प्रेम जन्मान्तरार्जितम्

nave 'pi darśane 'nyonyam āśvāsaḥ samabhūc ca nau / cittaṃ jānāti jantūnāṃ prema janmāntarārjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो रहस्यम् आत्मीयं सर्वम् अस्मै मयोदितम् । तद् बुद्ध्वैव तदा स्वैरं माम् एवम् अयम् अब्रवीत्

tato rahasyam ātmīyaṃ sarvam asmai mayoditam / tad buddhvaiva tadā svairaṃ mām evam ayam abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुष्णीं भवास्त्य् उपायो ऽत्र यत्कृते त्वम् इहागतः । एतस्या भर्तृभगिनी विद्यते ऽत्र वणिक्स्त्रियाः

tuṣṇīṃ bhavāsty upāyo 'tra yatkṛte tvam ihāgataḥ / etasyā bhartṛbhaginī vidyate 'tra vaṇikstriyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहीतार्था मया साकम् इतः सा गन्तुम् उद्यता । तत् करिष्ये तदीयेन साहाय्येन तवेप्सितम्

gṛhītārthā mayā sākam itaḥ sā gantum udyatā / tat kariṣye tadīyena sāhāyyena tavepsitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वा माम् अयं विप्रो गत्वा तस्यास् तदा रहः । वणिग्वधू ननान्दुस् तद् यथावस्तु न्यवेदयत्

ity uktvā mām ayaṃ vipro gatvā tasyās tadā rahaḥ / vaṇigvadhū nanāndus tad yathāvastu nyavedayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्येद्युः कृतसंविच् च सा ननान्दा समेत्य ताम् । प्रावेशयद् भ्रातृजायां तत्र देवगृहान्तरे

anyedyuḥ kṛtasaṃvic ca sā nanāndā sametya tām / prāveśayad bhrātṛjāyāṃ tatra devagṛhāntare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रान्तः स्थितयोर् नौ च मध्याद् एतं तदैव सा । मित्त्रं मे भ्रातृजायायास् तस्या वेषम् अकारयत्

tatrāntaḥ sthitayor nau ca madhyād etaṃ tadaiva sā / mittraṃ me bhrātṛjāyāyās tasyā veṣam akārayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृततद्वेषम् एनं च गृहीत्वा नगरान्तरम् । भ्रात्रा सहाविशद् गेहं कृत्वा नः कार्यसंविदम्

kṛtatadveṣam enaṃ ca gṛhītvā nagarāntaram / bhrātrā sahāviśad gehaṃ kṛtvā naḥ kāryasaṃvidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं च निर्गत्य ततस् तया पुरुषवेषया । वणिग्वध्वा समं प्राप्तः क्रमेणोज्जयिनीम् इमाम्

ahaṃ ca nirgatya tatas tayā puruṣaveṣayā / vaṇigvadhvā samaṃ prāptaḥ krameṇojjayinīm imām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन् ननान्दा च सा रात्रौ तद् अहः सोत्सवात् ततः । मत्तसुप्तजनाद् गेहाद् अनेन सह निर्गता

tan nanāndā ca sā rātrau tad ahaḥ sotsavāt tataḥ / mattasuptajanād gehād anena saha nirgatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश् चायं गृहीत्वा तां विप्रच्छन्नैः प्रयाणकैः । आगतो नगरीम् एताम् अथावां मिलिताव् इह

tataś cāyaṃ gṛhītvā tāṃ vipracchannaiḥ prayāṇakaiḥ / āgato nagarīm etām athāvāṃ militāv iha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् आवाभ्याम् उभे भार्ये प्राप्ते प्रत्यग्रयौवने । ननान्दृभ्रातृजाये ते स्वानुरागसमर्पिते

ity āvābhyām ubhe bhārye prāpte pratyagrayauvane / nanāndṛbhrātṛjāye te svānurāgasamarpite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतो निवासे सर्वत्र देव शङ्कामहे वयम् । कस्याश्वसिति चेतो हि विहितस्वैरसाहसम्

ato nivāse sarvatra deva śaṅkāmahe vayam / kasyāśvasiti ceto hi vihitasvairasāhasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदवस्थानहेतोश् च वित्तार्थं च रहश् चिरम् । आवां मन्त्रयमाणौ ह्य् ओ दृष्टौ देवेन दूरतः

tadavasthānahetoś ca vittārthaṃ ca rahaś ciram / āvāṃ mantrayamāṇau hy o dṛṣṭau devena dūrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वानाय्य च संयम्य स्थापितौ चारशङ्कया । अद्य पृष्टौ च वृत्तान्तं स चैष कथितो मया

dṛṣṭvānāyya ca saṃyamya sthāpitau cāraśaṅkayā / adya pṛṣṭau ca vṛttāntaṃ sa caiṣa kathito mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवः प्रभवतीदानीम् इत्य् अनेनोदिते तदा । राजा विक्रमसिंहस् तौ विप्रौ द्वाव् अप्य् अभाषत

devaḥ prabhavatīdānīm ity anenodite tadā / rājā vikramasiṃhas tau viprau dvāv apy abhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुष्टो ऽस्मि वां भयं मा भूद् इहैव पुरि तिष्ठतम् । अहम् एव च दास्यामि पर्याप्तं युवयोर् धनम्

tuṣṭo 'smi vāṃ bhayaṃ mā bhūd ihaiva puri tiṣṭhatam / aham eva ca dāsyāmi paryāptaṃ yuvayor dhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वा स ददौ राजा यथेष्टं जीवनं तयोः । तौ च भार्यान्वितौ तस्य निकटे तस्थतुः सुखम्

ity uktvā sa dadau rājā yatheṣṭaṃ jīvanaṃ tayoḥ / tau ca bhāryānvitau tasya nikaṭe tasthatuḥ sukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्थं क्रियासु निवसन्त्य् अपि यासु तासु पुंसां श्रियः प्रबलसत्त्वबहिष्कृतासु । एवं च साहसधनेष्व् अथ बुद्धिमत्सु संतुष्य दाननिरताः क्षितिपा भवन्ति

itthaṃ kriyāsu nivasanty api yāsu tāsu puṃsāṃ śriyaḥ prabalasattvabahiṣkṛtāsu / evaṃ ca sāhasadhaneṣv atha buddhimatsu saṃtuṣya dānaniratāḥ kṣitipā bhavanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् ऐहिकेन च पुराविहितेन चापि स्वेनैव कर्मविभवेन शुभाशुभेन । शश्वद् भवेत् तदनुरूपविचित्रभोगः सर्वो हि नाम ससुरासुर एष सर्गः

ity aihikena ca purāvihitena cāpi svenaiva karmavibhavena śubhāśubhena / śaśvad bhavet tadanurūpavicitrabhogaḥ sarvo hi nāma sasurāsura eṣa sargaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् स्वप्नवृत्तनिभतो नभसश् च्युता या ज्वाला त्वयान्तर् उदरं विशतीह दृष्टा । सा कापि देवि सुरजातिर् असंशयं ते गर्भं कुतो ऽपि खलु कर्मवशात् प्रपन्ना

tat svapnavṛttanibhato nabhasaś cyutā yā jvālā tvayāntar udaraṃ viśatīha dṛṣṭā / sā kāpi devi surajātir asaṃśayaṃ te garbhaṃ kuto 'pi khalu karmavaśāt prapannā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति निजभर्तुर् वदनाच् छ्रुत्वा नृपतेः कलिङ्गदत्तस्य । देवी तारादत्ता प्राप सगर्भा परं प्रमदम्

iti nijabhartur vadanāc chrutvā nṛpateḥ kaliṅgadattasya / devī tārādattā prāpa sagarbhā paraṃ pramadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.