Somadeva: Kathasaritsagara 7.4

आदिश्य च प्रतीहारं द्विजस्यास्येष्टसिद्धये । विचिन्त्य दृढरागां च तां तृणीकृतजीविताम्

ādiśya ca pratīhāraṃ dvijasyāsyeṣṭasiddhaye / vicintya dṛḍharāgāṃ ca tāṃ tṛṇīkṛtajīvitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिज्ञासिद्धिसाहाय्ये सहसोत्कः स्वकामिनीम् । गणयित्वाल्पशेषं च तस्या देहव्ययावधिम्

pratijñāsiddhisāhāyye sahasotkaḥ svakāminīm / gaṇayitvālpaśeṣaṃ ca tasyā dehavyayāvadhim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्वरं मन्त्रिनिक्षिप्तराज्यो गत्वा विहायसा । प्रतिष्ठानं स नृपतिः प्रियावेश्म विवेश तत्

satvaraṃ mantrinikṣiptarājyo gatvā vihāyasā / pratiṣṭhānaṃ sa nṛpatiḥ priyāveśma viveśa tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र ज्योत्स्नच्छवसनां विबुधार्पितवैभवाम् । कृशाम् अपश्यत् कान्तां तां पर्वणीन्दुकलाम् इव

tatra jyotsnacchavasanāṃ vibudhārpitavaibhavām / kṛśām apaśyat kāntāṃ tāṃ parvaṇīndukalām iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सापि नेत्रसुधासारमतर्कितमुपस्थितम् । दृष्ट्वा मदनमाला तमुद्भ्रान्तेवाभवत्क्षणम्

sāpi netrasudhāsāramatarkitamupasthitam / dṛṣṭvā madanamālā tamudbhrāntevābhavatkṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आलिङ्गन्ती ततो भूयः पलायनभयाद् इव । कण्ठे भुजलतापाशम् अर्पयाम् आस तस्य सा

āliṅgantī tato bhūyaḥ palāyanabhayād iva / kaṇṭhe bhujalatāpāśam arpayām āsa tasya sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं मामनागसं त्यक्त्वा गतवानसि निष्कृप । इत्य् उवाच च तं बाष्पघर्घराक्षरया गिरा

kiṃ māmanāgasaṃ tyaktvā gatavānasi niṣkṛpa / ity uvāca ca taṃ bāṣpaghargharākṣarayā girā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एहि वक्ष्यामि रहसीत्य् उक्त्वा सो ऽभ्यन्तरं रहः । तया सह ययौ राजा परिवाराभिनन्दितः

ehi vakṣyāmi rahasīty uktvā so 'bhyantaraṃ rahaḥ / tayā saha yayau rājā parivārābhinanditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रात्मानं प्रकाश्यास्यि स्ववृत्तान्तमवर्णयत् । नरसिंहनृपं युक्त्या जेतुमत्रागमद्यथा

tatrātmānaṃ prakāśyāsyi svavṛttāntamavarṇayat / narasiṃhanṛpaṃ yuktyā jetumatrāgamadyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा प्रपञ्चबुद्धिं च हत्वा खेचरतां ययौ । यथा वरं धनाध्यक्षात्प्राप्य संव्यभजच् च ताम्

yathā prapañcabuddhiṃ ca hatvā khecaratāṃ yayau / yathā varaṃ dhanādhyakṣātprāpya saṃvyabhajac ca tām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा च ब्राह्मणाद्वार्तां श्रुत्वा तत्रागतः पुनः । तत्सर्वमा प्रतिज्ञार्थादुक्त्वा भूयो जगाद ताम्

yathā ca brāhmaṇādvārtāṃ śrutvā tatrāgataḥ punaḥ / tatsarvamā pratijñārthāduktvā bhūyo jagāda tām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्प्रिये नरसिंहो ऽयमजेयो ऽतिबली बलैः । द्वन्द्वयुद्धेन च मया साकमेष नियुध्यते

tatpriye narasiṃho 'yamajeyo 'tibalī balaiḥ / dvandvayuddhena ca mayā sākameṣa niyudhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूचरं द्युचरो भूत्वा न चैनं हतवानहम् । अधर्मयुद्धेन जयं को हीच्छेत्क्षत्त्रियो भवन्

bhūcaraṃ dyucaro bhūtvā na cainaṃ hatavānaham / adharmayuddhena jayaṃ ko hīcchetkṣattriyo bhavan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन् मे प्रतिज्ञासाध्यं यद्बन्दिभिर्द्वारवर्तिनः । आवेदनं नृपस्यास्य तत्र साहायकं कुरु

tan me pratijñāsādhyaṃ yadbandibhirdvāravartinaḥ / āvedanaṃ nṛpasyāsya tatra sāhāyakaṃ kuru

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतच् छ्रुत्वैव धन्यास्मीत्य् उक्त्वा राज्ञामुना सह । संमन्त्र्य गणिकाथ स्वानाहूयोवाच बन्दिनः

etac chrutvaiva dhanyāsmīty uktvā rājñāmunā saha / saṃmantrya gaṇikātha svānāhūyovāca bandinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरसिंहो यदा राजा गृहमेष्यति मे तदा । द्वारसंनिहितैर्भाव्यं भवद्भिर्दत्तदृष्टिभिः

narasiṃho yadā rājā gṛhameṣyati me tadā / dvārasaṃnihitairbhāvyaṃ bhavadbhirdattadṛṣṭibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देव भक्तो ऽनुरक्तश् च नरसिंहनृपस्त्वयि । इति वाच्यं च युष्माभिस् तस्य प्रविशतो मुहुः

deva bhakto 'nuraktaś ca narasiṃhanṛpastvayi / iti vācyaṃ ca yuṣmābhis tasya praviśato muhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कः स्थितो ऽत्रेति यदि च प्रक्ष्यत्युत्प्रेक्ष्य तत्क्षणम् । स्थितो ऽत्र विक्रमादित्य इति वक्तव्य एव सः

kaḥ sthito 'treti yadi ca prakṣyatyutprekṣya tatkṣaṇam / sthito 'tra vikramāditya iti vaktavya eva saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वा तान्विसृज्याथ प्रतीहारीं जगाद सा । नरसिंहो न राजात्र निषेध्यः प्रविशन्निति

ity uktvā tānvisṛjyātha pratīhārīṃ jagāda sā / narasiṃho na rājātra niṣedhyaḥ praviśanniti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं कृत्वा पुनः प्राप्तप्राणनाथा यथासुखम् । तस्थौ मदनमाला सा निःसंख्यं ददती वसु

evaṃ kṛtvā punaḥ prāptaprāṇanāthā yathāsukham / tasthau madanamālā sā niḥsaṃkhyaṃ dadatī vasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः श्रुत्वातिदानं तत्सौवर्णपुरुषोद्भवम् । नरसिंहनृपो हित्वाप्यागाद्द्रष्टुं स तद्गृहम्

tataḥ śrutvātidānaṃ tatsauvarṇapuruṣodbhavam / narasiṃhanṛpo hitvāpyāgāddraṣṭuṃ sa tadgṛham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतीहारानिषिद्धस्य तस्य प्रविशतो ऽत्र च । आ बहिर्द्वारतस्तारमूचुः सर्वे ऽपि बन्दिनः

pratīhārāniṣiddhasya tasya praviśato 'tra ca / ā bahirdvāratastāramūcuḥ sarve 'pi bandinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरसिंहो नृपो देव प्रणतो भक्तिमानिति । तच् च शृण्वन्स मामर्षः सशङ्कश्चाभवन्नृपः

narasiṃho nṛpo deva praṇato bhaktimāniti / tac ca śṛṇvansa māmarṣaḥ saśaṅkaścābhavannṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृष्ट्वा च कः स्थितो ऽत्रेति बुद्ध्वा तत्र स्थितं च तम् । राजानस्ं विक्रमादित्यं क्षणम् एवम् अचिन्तयत्

pṛṣṭvā ca kaḥ sthito 'treti buddhvā tatra sthitaṃ ca tam / rājānasṃ vikramādityaṃ kṣaṇam evam acintayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदिदं प्राक्प्रतिज्ञातं द्वारि मद्विनिवेदनम् । निर्व्यूढममुना राज्ञा प्रसह्यान्तः प्रविश्य मे

tadidaṃ prākpratijñātaṃ dvāri madvinivedanam / nirvyūḍhamamunā rājñā prasahyāntaḥ praviśya me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो राजायमोजस्वी येनाद्य् ऐवमहं जितः । न च वध्यो बलेनासावेकाकी मे गृहागतः

aho rājāyamojasvī yenādy aivamahaṃ jitaḥ / na ca vadhyo balenāsāvekākī me gṛhāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्तावत्प्रविशामीति नरसिंहो विचिन्त्य सः । विवेशाभ्यन्तरं राजा बन्दिवृन्दनिवेदितः

tattāvatpraviśāmīti narasiṃho vicintya saḥ / viveśābhyantaraṃ rājā bandivṛndaniveditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रविष्टं तं च दृष्ट्वैव सस्मितं सस्मिताननः । उत्थाय विक्रमादित्यः कण्ठे जग्राह भूपतिम्

praviṣṭaṃ taṃ ca dṛṣṭvaiva sasmitaṃ sasmitānanaḥ / utthāya vikramādityaḥ kaṇṭhe jagrāha bhūpatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथोपविष्टौ तौ द्वावप्यन्योन्यकुशलं नृपौ । तस्यां मदनमालायां पार्श्वस्थायामपृच्छताम्

athopaviṣṭau tau dvāvapyanyonyakuśalaṃ nṛpau / tasyāṃ madanamālāyāṃ pārśvasthāyāmapṛcchatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथाक्रमाच् च पप्रच्छ विक्रमादित्यम् अत्र सः । नरसिंहः कुतो ऽत्रेमे सुवर्णपुरुषा इति

kathākramāc ca papraccha vikramādityam atra saḥ / narasiṃhaḥ kuto 'treme suvarṇapuruṣā iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽत्र विक्रमादित्यो निहतश्रमणाधमम् । साधिताकाशगमनं वित्तेश्वरवरेण च

tato 'tra vikramādityo nihataśramaṇādhamam / sādhitākāśagamanaṃ vitteśvaravareṇa ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संप्राप्ताक्षयसौवर्णमहापुरुषपञ्चकम् । कृत्स्नं कथितवानस्मै स्ववृत्तान्तं तमद्भुतम्

saṃprāptākṣayasauvarṇamahāpuruṣapañcakam / kṛtsnaṃ kathitavānasmai svavṛttāntaṃ tamadbhutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरसिंहो ऽथ मत्वा तं महाशक्तिं नभश्चरम् । अपापबुद्धिं वृतवान्मित्रवाय नृपो नृपम्

narasiṃho 'tha matvā taṃ mahāśaktiṃ nabhaścaram / apāpabuddhiṃ vṛtavānmitravāya nṛpo nṛpam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिपन्नसुहृत्त्वं च कृताचारविधिं तदा । राजधानीं निजां नीत्वा स्वोपचारैरुपाचरत्

pratipannasuhṛttvaṃ ca kṛtācāravidhiṃ tadā / rājadhānīṃ nijāṃ nītvā svopacārairupācarat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संमान्य प्रहितस् तेन राज्ञा च स नृपः पुनः । गृहं मदनमालाया विक्रमादित्य आययौ

saṃmānya prahitas tena rājñā ca sa nṛpaḥ punaḥ / gṛhaṃ madanamālāyā vikramāditya āyayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ स निजौजः प्रतिमासंपादितदुस्तरप्रतिज्ञार्थः । गन्तुं चकार चेतो निजनगरं विक्रमादित्यः

atha sa nijaujaḥ pratimāsaṃpāditadustarapratijñārthaḥ / gantuṃ cakāra ceto nijanagaraṃ vikramādityaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन समं सा जिगमिषुर् असहा विरहस्य मदनमालापि । त्यक्ष्यन्ती तं देशं ब्राह्मणसादकृतवसतिं स्वाम्

tena samaṃ sā jigamiṣur asahā virahasya madanamālāpi / tyakṣyantī taṃ deśaṃ brāhmaṇasādakṛtavasatiṃ svām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तया साकमनन्यचित्तया तदीयहस्त्यश्वपदात्यनुद्रुतः । स विक्रमादित्यनरेन्द्रचन्द्रमा निजं पुरं पाटलिपुत्रकं ययौ

tatas tayā sākamananyacittayā tadīyahastyaśvapadātyanudrutaḥ / sa vikramādityanarendracandramā nijaṃ puraṃ pāṭaliputrakaṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र तेन सह बद्धसौहृदस् तस्थिवान्स नरसिंहभूभृता । अन्वितो मदनमालया तया प्रेममुक्तनिजदेशया सुखम्

tatra tena saha baddhasauhṛdas tasthivānsa narasiṃhabhūbhṛtā / anvito madanamālayā tayā premamuktanijadeśayā sukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति देव भवत्युदारसत्त्वो दृढरक्तश् च विलासिनीजनो ऽपि । अवरोधसमो महीपतीनां किमुतान्यः कुलजः पुरंध्रिलोकः

iti deva bhavatyudārasattvo dṛḍharaktaś ca vilāsinījano 'pi / avarodhasamo mahīpatīnāṃ kimutānyaḥ kulajaḥ puraṃdhrilokaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्थं निशम्य मरुभूतिमुखादुदाराम् एतां कथां स नरवाहनदत्तभूपः । विद्याधरोत्तमकुलप्रभवा च सास्य रत्नप्रभा नववधुर्व्यधित प्रमोदम्

itthaṃ niśamya marubhūtimukhādudārām etāṃ kathāṃ sa naravāhanadattabhūpaḥ / vidyādharottamakulaprabhavā ca sāsya ratnaprabhā navavadhurvyadhita pramodam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.