प्रथमो निःष्यन्दः यस्योन्मेषनिमेषाभ्यां जगतः प्रलयोदयौ । तं शक्तिचक्रविभवप्रभवं शङ्करं स्तुमः
prathamo niḥṣyandaḥ yasyonmeṣanimeṣābhyāṃ jagataḥ pralayodayau | taṃ śakticakravibhavaprabhavaṃ śaṅkaraṃ stumaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र स्थितम् इदं सर्वं कार्यं यस्माच् च निर्गतं । तस्यानावृतरूपत्वान् न निरोधो ऽस्ति कुत्रचित्
yatra sthitam idaṃ sarvaṃ kāryaṃ yasmāc ca nirgataṃ | tasyānāvṛtarūpatvān na nirodho 'sti kutracit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जाग्रदादि विभेदे ऽपि तदभिन्ने प्रसर्पति । निवर्तते निजान्नैव स्वभावाद् उपलब्धृतः
jāgradādi vibhede 'pi tadabhinne prasarpati | nivartate nijānnaiva svabhāvād upalabdhṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं सुखी च दुःखी च रक्तश् च इत्यदिसम्विदः । सुखाद्यवस्थानुस्यूते वर्तन्ते ऽन्यत्र ताः स्फुटम्
ahaṃ sukhī ca duḥkhī ca raktaś ca ityadisamvidaḥ | sukhādyavasthānusyūte vartante 'nyatra tāḥ sphuṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न दुःखं न सुखं यत्र न ग्राह्यम् ग्राहकं न च । न चास्ति मूढभावो ऽपि तद् अस्ति परमार्थतः
na duḥkhaṃ na sukhaṃ yatra na grāhyam grāhakaṃ na ca | na cāsti mūḍhabhāvo 'pi tad asti paramārthataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतः करणवर्गो ऽयं विमूढो ऽमूढवत् स्वयम् । सहान्तरेण चक्रेण प्रवृत्तिस्थितिसंहृतिः
yataḥ karaṇavargo 'yaṃ vimūḍho 'mūḍhavat svayam | sahāntareṇa cakreṇa pravṛttisthitisaṃhṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लभते तत्प्रयत्नेन परीक्ष्यं तत्त्वम् आदरात् । यतः स्वतन्त्रता तस्य सर्वत्रेयम् अकृत्रिमा
labhate tatprayatnena parīkṣyaṃ tattvam ādarāt | yataḥ svatantratā tasya sarvatreyam akṛtrimā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न हीच्छानोदनस्यायम् प्रेरकत्वेन वर्तते । अपि त्व् आत्मबलस्पर्शात् पुरुषस् तत्समो भवेत्
na hīcchānodanasyāyam prerakatvena vartate | api tv ātmabalasparśāt puruṣas tatsamo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निजाशुद्ध्यासमर्थस्य कर्तव्येष्व् अभिलाषिणः । यदा क्षोभः प्रलीयेत तदा स्यात् परमम् पदम्
nijāśuddhyāsamarthasya kartavyeṣv abhilāṣiṇaḥ | yadā kṣobhaḥ pralīyeta tadā syāt paramam padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदास्याकृत्रिमो धर्मो ज्ञत्वकर्तृत्वलक्षणह् । यतस् तदेप्सितं सर्वं जानाति च करोति च
tadāsyākṛtrimo dharmo jñatvakartṛtvalakṣaṇah | yatas tadepsitaṃ sarvaṃ jānāti ca karoti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् अधिष्ठातृभावेन स्वभावम् अवलोकयन् । स्मयमान इवास्ते यस् तस्येयं कुसृतिः कुतः
tam adhiṣṭhātṛbhāvena svabhāvam avalokayan | smayamāna ivāste yas tasyeyaṃ kusṛtiḥ kutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाभावो भाव्यताम् एति न च तत्रास्त्य् अमूढता । यतो ऽभियोगसंस्पर्शात् तदासिद् इति निश्चयह्
nābhāvo bhāvyatām eti na ca tatrāsty amūḍhatā | yato 'bhiyogasaṃsparśāt tadāsid iti niścayah
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतस् तत्कृत्रिमं ज्ञेयं सौषुप्तपदवत् सदा । न त्व् एवं स्मर्यमाणत्वं तत् तत्त्वम् प्रतिपद्यते
atas tatkṛtrimaṃ jñeyaṃ sauṣuptapadavat sadā | na tv evaṃ smaryamāṇatvaṃ tat tattvam pratipadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवस्थायुगलं चात्र कार्यकर्तृत्वशब्दितम् । कार्यता क्षयिणी तत्र कर्तृत्वम् पुनर् अक्षयम्
avasthāyugalaṃ cātra kāryakartṛtvaśabditam | kāryatā kṣayiṇī tatra kartṛtvam punar akṣayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्योन्मुखः प्रयत्नो यः केवलं सो ऽत्र लुप्यते । तस्मिन् लुप्ते विलुप्तो ऽस्मीत्य् अबुधः प्रतिपद्यते
kāryonmukhaḥ prayatno yaḥ kevalaṃ so 'tra lupyate | tasmin lupte vilupto 'smīty abudhaḥ pratipadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तु यो ऽन्तर्मुखो भावह् सर्वज्ञात्वगुणास्पदम् । तस्य लोपः कदाचित् स्याद् अन्यस्यानुपलम्भनात्
na tu yo 'ntarmukho bhāvah sarvajñātvaguṇāspadam | tasya lopaḥ kadācit syād anyasyānupalambhanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्योपलब्धिः सततं त्रिपदाव्यभिचारिणी । नित्यं स्यात् सुप्रबुद्धस्य तदाद्यन्ते परस्य तु
tasyopalabdhiḥ satataṃ tripadāvyabhicāriṇī | nityaṃ syāt suprabuddhasya tadādyante parasya tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानज्ञेयस्वरूपिण्या शक्त्या परमया युतः । पदद्वये विभुर् भाति तदन्यत्र तु चिन्मयः
jñānajñeyasvarūpiṇyā śaktyā paramayā yutaḥ | padadvaye vibhur bhāti tadanyatra tu cinmayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुणादिस्पन्दनिःष्यन्दाः सामान्यस्पन्दसंश्रयात् । लब्धात्मलाभः सततं स्युर् ज्ञस्यापरिपन्थिनः
guṇādispandaniḥṣyandāḥ sāmānyaspandasaṃśrayāt | labdhātmalābhaḥ satataṃ syur jñasyāparipanthinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रबुधधियस् त्व् एते स्वस्थितिस्थगनोद्यताः । पातयन्ति दुरुत्तारे घोरे संसारवर्त्मनि
aprabudhadhiyas tv ete svasthitisthaganodyatāḥ | pātayanti duruttāre ghore saṃsāravartmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतः सततम् उद्युक्तः स्पन्दतत्त्वविविक्तये । जाग्रद् एव निजम् भावम् अचिरेणाधिगच्छति
ataḥ satatam udyuktaḥ spandatattvaviviktaye | jāgrad eva nijam bhāvam acireṇādhigacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिक्रुद्धः प्रहृष्टो वा किं करोमीति वा मृशन् । धावन् व यत् पदं गच्छेत् तत्र स्पन्दः प्रतिष्ठितः
atikruddhaḥ prahṛṣṭo vā kiṃ karomīti vā mṛśan | dhāvan va yat padaṃ gacchet tatra spandaḥ pratiṣṭhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
याम् अवस्थां समालम्ब्य यद् अयम् मम वक्ष्यति । तदवश्यं करिष्ये ऽहम् इति संकल्प्य तिष्ठति
yām avasthāṃ samālambya yad ayam mama vakṣyati | tadavaśyaṃ kariṣye 'ham iti saṃkalpya tiṣṭhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताम् अश्रित्योर्ध्वमार्गेण चन्द्रसूर्याव् उभाव् अपि । सौषुम्ने ऽध्वन्यस्तमितो हित्वा ब्रह्माङ्दगोचरम्
tām aśrityordhvamārgeṇa candrasūryāv ubhāv api | sauṣumne 'dhvanyastamito hitvā brahmā.ṅdagocaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा तस्मिन् महाव्योम्नि प्रलीनशशिभास्करे । सौषुप्तपदवन् मूढः प्रबुद्धः स्याद् अनावृतः
tadā tasmin mahāvyomni pralīnaśaśibhāskare | sauṣuptapadavan mūḍhaḥ prabuddhaḥ syād anāvṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.