तृतीयो निःष्यन्दः यथेच्छाभ्यर्थितो धाता जाग्रतो ऽर्थान् हृदि स्थितान् सोमसूर्योदयं कृत्वा सम्पादयति देहिनः ॥ १ । तथा स्वप्ने ऽप्य् अभीष्टार्थान् प्रणयस्यानतिक्रमात् । नित्यं स्फुटतरं मध्ये स्थितो ऽवश्यं प्रकाशयेत्
tṛtīyo niḥṣyandaḥ yathecchābhyarthito dhātā jāgrato 'rthān hṛdi sthitān somasūryodayaṃ kṛtvā sampādayati dehinaḥ || 1 | tathā svapne 'py abhīṣṭārthān praṇayasyānatikramāt | nityaṃ sphuṭataraṃ madhye sthito 'vaśyaṃ prakāśayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यथा तु स्वतन्त्रा स्यात् सृष्टिस् तद्धर्मकत्वतः । सततं लौकिकस्येव जाग्रत्स्वप्नपदद्वये
anyathā tu svatantrā syāt sṛṣṭis taddharmakatvataḥ | satataṃ laukikasyeva jāgratsvapnapadadvaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा हि अर्थो ऽस्फुटो दृष्टः सावधाने ऽपि चेतसि । भूयः स्फुटतरो भाति स्वबलोद्योगभावितः
yathā hi artho 'sphuṭo dṛṣṭaḥ sāvadhāne 'pi cetasi | bhūyaḥ sphuṭataro bhāti svabalodyogabhāvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा यत् परमार्थेन येन यत्र यथा स्थितम् । तत् तथा बलम् आक्रम्य न चिरात् सम्प्रवर्तते
tathā yat paramārthena yena yatra yathā sthitam | tat tathā balam ākramya na cirāt sampravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्बलो ऽपि तदाक्रम्य यतः कार्ये प्रवर्तते । आच्छादयेद् बुभुक्षां च तथा यो ऽति बुभुक्षितः
durbalo 'pi tadākramya yataḥ kārye pravartate | ācchādayed bubhukṣāṃ ca tathā yo 'ti bubhukṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेनाधिष्ठिते देहे यथा सर्वज्ञतादयः । तथा स्वात्मन्य् अधिष्ठानात् सर्वत्रैवम् भविष्यति
anenādhiṣṭhite dehe yathā sarvajñatādayaḥ | tathā svātmany adhiṣṭhānāt sarvatraivam bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्लानिर् विलुङ्थिका देहे तस्याश्चाज्ञानतः सृतिः । तद् उन्मेषविलुप्तं चेत् कुतः सा स्याद् अहेतुका
glānir vilu.ṅthikā dehe tasyāścājñānataḥ sṛtiḥ | tad unmeṣaviluptaṃ cet kutaḥ sā syād ahetukā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकचिन्ताप्रसक्तस्य यतः स्याद् अपरोदयः । उन्मेषः स तु विज्ञेयः स्वयं तम् उपलक्षयेत्
ekacintāprasaktasya yataḥ syād aparodayaḥ | unmeṣaḥ sa tu vijñeyaḥ svayaṃ tam upalakṣayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतो बिन्दुर् अतो नादो रूपम् अस्माद् अतो रसः । प्रवर्तन्ते ऽचिरेणैव क्षोभकत्वेन देहिनः
ato bindur ato nādo rūpam asmād ato rasaḥ | pravartante 'cireṇaiva kṣobhakatvena dehinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिदृक्षयेव सर्वार्थान् यदा व्याप्यावतिष्ठते । तदा किं बहुनोक्तेन स्वयम् एव अवभोत्स्यते
didṛkṣayeva sarvārthān yadā vyāpyāvatiṣṭhate | tadā kiṃ bahunoktena svayam eva avabhotsyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रबुद्धः सर्वदा तिष्ठेज् ज्ञानेनालोक्य गोचरम् । एकत्रारोपयेत् सर्वं ततो ऽन्येन न पीड्यते
prabuddhaḥ sarvadā tiṣṭhej jñānenālokya gocaram | ekatrāropayet sarvaṃ tato 'nyena na pīḍyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शब्दराशिसमुत्थस्य शक्तिवर्गस्य भोग्यताम् । कलाविलुप्तविभवो गतः सन् स पशुः स्मृतः
śabdarāśisamutthasya śaktivargasya bhogyatām | kalāviluptavibhavo gataḥ san sa paśuḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परामृतरसापायस् तस्य यः प्रत्ययोद्भवः । तेनास्वतन्त्रताम् एति स च तन्मात्रगोचरः
parāmṛtarasāpāyas tasya yaḥ pratyayodbhavaḥ | tenāsvatantratām eti sa ca tanmātragocaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वरूपावरणे चास्य शक्तयः सततोत्थिताः । यतः शब्दानुवेधेन न विना प्रत्ययोद्भवः
svarūpāvaraṇe cāsya śaktayaḥ satatotthitāḥ | yataḥ śabdānuvedhena na vinā pratyayodbhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेयं क्रियात्मिका शक्तिः शिवस्य पशुवर्तिनी । बन्धयित्री स्वमार्गस्था ज्ञात सिद्ध्युपपादिका
seyaṃ kriyātmikā śaktiḥ śivasya paśuvartinī | bandhayitrī svamārgasthā jñāta siddhyupapādikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्मात्रोदयरूपेन मनो ऽहंबुद्धिवर्तिना । पुर्यष्टकेन संरुद्धस् तदुत्थम् प्रत्ययोद्भवम्
tanmātrodayarūpena mano 'haṃbuddhivartinā | puryaṣṭakena saṃruddhas taduttham pratyayodbhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुङ्क्ते परवशो भोगं तद्भावात् संसरेद् अतः । संसृतिप्रलयस्यास्य कारणं सम्प्रचक्ष्महे
bhuṅkte paravaśo bhogaṃ tadbhāvāt saṃsared ataḥ | saṃsṛtipralayasyāsya kāraṇaṃ sampracakṣmahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा त्व् एकत्र संरूढस् तदा तस्य लयोदयौ । नियच्छन् भोक्तृताम् एति ततश् चक्रेश्वरो भवेत्
yadā tv ekatra saṃrūḍhas tadā tasya layodayau | niyacchan bhoktṛtām eti tataś cakreśvaro bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.