मण्डलविधानप्रकरणम् इति सपतमः पटलः अथ दीक्षां प्रवक्ष्यामि पञ्चतत्त्वव्यवस्थिताम् । पृथिव्यापस्तथा तेजो वायुराकाशमेव च
maṇḍalavidhānaprakaraṇam iti sapatamaḥ paṭalaḥ atha dīkṣāṃ pravakṣyāmi pañcatattvavyavasthitām / pṛthivyāpastathā tejo vāyurākāśameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चैतानि च तत्त्वानि यैर्व्याप्तमखिलं जगत् । सर्वतत्त्वानि तत्रैव द्रष्टव्यानि तु साधकैः
pañcaitāni ca tattvāni yairvyāptamakhilaṃ jagat / sarvatattvāni tatraiva draṣṭavyāni tu sādhakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्माण्डे तु निवृत्तिर्वै शतरुद्रावधिस्तथा । तदूर्ध्वं तु प्रतिष्ठा स्याद् यावदव्यक्तगोचरम्
brahmāṇḍe tu nivṛttirvai śatarudrāvadhistathā / tadūrdhvaṃ tu pratiṣṭhā syād yāvadavyaktagocaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो विद्या नियुक्ता सा यावद्विद्येश्वरान्तिकम् । शान्तिस्तदूर्ध्वमध्वान्ते शक्तिरेव शिवे पदे
tato vidyā niyuktā sā yāvadvidyeśvarāntikam / śāntistadūrdhvamadhvānte śaktireva śive pade
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अज्ञात्वैतानि तत्त्वानि यो दीक्षां कर्तुमिच्छति । वृथा परिश्रमस्तस्य नैव तत्फलमाप्नुयात्
ajñātvaitāni tattvāni yo dīkṣāṃ kartumicchati / vṛthā pariśramastasya naiva tatphalamāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवृत्तिः पृथिवी ज्ञेया प्रतिष्ठा आप उच्यते । विद्यां तेजो विजानीयाद् वायुः शान्तिः प्रकीर्तितः
nivṛttiḥ pṛthivī jñeyā pratiṣṭhā āpa ucyate / vidyāṃ tejo vijānīyād vāyuḥ śāntiḥ prakīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शान्त्यतीता भवेद्व्योम तत्परं शान्तमव्ययम् । तं विदित्वा महासेन श्वपचानपि दीक्षयेत्
śāntyatītā bhavedvyoma tatparaṃ śāntamavyayam / taṃ viditvā mahāsena śvapacānapi dīkṣayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवृत्तिं हृदयेनैव प्रतिष्ठां शिरसा गुरुः । शिवो विद्यां तु शिखया शान्तिं वै कवचेन तु
nivṛttiṃ hṛdayenaiva pratiṣṭhāṃ śirasā guruḥ / śivo vidyāṃ tu śikhayā śāntiṃ vai kavacena tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शान्त्यतीतं परं व्योम प्रासादेन तु होमयेत् । एकैकस्य शतं होम्यम् इत्येवं पञ्च होमयेत्
śāntyatītaṃ paraṃ vyoma prāsādena tu homayet / ekaikasya śataṃ homyam ityevaṃ pañca homayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चपूर्णाहुतीर्दद्यात् प्रासादेन तु षण्मुख । प्रायश्चित्तविशुद्ध्यर्थम् अष्टावेकैकयाहुतीः
pañcapūrṇāhutīrdadyāt prāsādena tu ṣaṇmukha / prāyaścittaviśuddhyartham aṣṭāvekaikayāhutīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्त्रबीजेन मन्त्रज्ञो होमयेदनुपूर्वशः । एवं समाप्यते दीक्षा जननादिविवर्जिता
astrabījena mantrajño homayedanupūrvaśaḥ / evaṃ samāpyate dīkṣā jananādivivarjitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हुतेनैव तु मुच्यन्ते साधका जन्मबन्धनात् । इयमिष्टिर्न प्रकाश्या गोपनीया प्रयत्नतः
hutenaiva tu mucyante sādhakā janmabandhanāt / iyamiṣṭirna prakāśyā gopanīyā prayatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रहस्यं सर्वतन्त्राणाम् एष संस्कार उत्तमः । योनिन्यासादिकं कर्मोद्- धारणं चाप्यपश्चिमम्
rahasyaṃ sarvatantrāṇām eṣa saṃskāra uttamaḥ / yoninyāsādikaṃ karmod- dhāraṇaṃ cāpyapaścimam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शोधनानुक्रमं देव कथयस्व यथाविधि । दश सप्त च ये शोध्याः पृष्टाश्चात्र त्वया गुह
śodhanānukramaṃ deva kathayasva yathāvidhi / daśa sapta ca ye śodhyāḥ pṛṣṭāścātra tvayā guha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य यद्बीजमुक्तं तु तद्वक्ष्याम्यनुपूर्वशः । योनिबीजं तु हृदये कल्पयेच्च यथाक्रमम्
yasya yadbījamuktaṃ tu tadvakṣyāmyanupūrvaśaḥ / yonibījaṃ tu hṛdaye kalpayecca yathākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्चनं प्रोक्षणं चैव ताडनं च तथा परम् । संधानं चैव संयोगं निक्षेपं तदनन्तरम्
arcanaṃ prokṣaṇaṃ caiva tāḍanaṃ ca tathā param / saṃdhānaṃ caiva saṃyogaṃ nikṣepaṃ tadanantaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्चनं च ततः कुर्याद् गर्भाधानं तथैव च । जननं चाधिकारं च भोगं चैव लयं तथा
arcanaṃ ca tataḥ kuryād garbhādhānaṃ tathaiva ca / jananaṃ cādhikāraṃ ca bhogaṃ caiva layaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वतत्त्वे चाहुतिशतं हृदयेन तु षण्मुख । पाशच्छेदं तथास्त्रेण दद्यात्पूर्णाहुतिं ततः
svatattve cāhutiśataṃ hṛdayena tu ṣaṇmukha / pāśacchedaṃ tathāstreṇa dadyātpūrṇāhutiṃ tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृदयेनात्र तूद्धारः कर्तव्यश्चाप्यनुक्रमात् । उद्धारे प्रोक्षणे चैव ताडने च तथैव च
hṛdayenātra tūddhāraḥ kartavyaścāpyanukramāt / uddhāre prokṣaṇe caiva tāḍane ca tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हुम्फट्कारसमायुक्तं कर्तव्यं चानुपूर्वशः । संधानं चैव तत्त्वानां कर्तव्यं तु यथाक्रमम्
humphaṭkārasamāyuktaṃ kartavyaṃ cānupūrvaśaḥ / saṃdhānaṃ caiva tattvānāṃ kartavyaṃ tu yathākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्त्वे तत्त्वे त्विदं कर्म एष एव विधिक्रमः । एभिस्तु शोधितैर्वत्स विधिं प्राप्नोति पुष्कलम्
tattve tattve tvidaṃ karma eṣa eva vidhikramaḥ / ebhistu śodhitairvatsa vidhiṃ prāpnoti puṣkalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यथा नैव मुच्यन्ते विधिहीनाः षडानन । पूर्णाहुतिप्रदानं च कर्तव्यं धारणायुतम्
anyathā naiva mucyante vidhihīnāḥ ṣaḍānana / pūrṇāhutipradānaṃ ca kartavyaṃ dhāraṇāyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमृतं यत्परं वत्स स्रवन्तं मनसा स्मरेत् । दीक्षाप्रकरणे ह्येतद् योज्यं सर्वत्र सर्वदा
amṛtaṃ yatparaṃ vatsa sravantaṃ manasā smaret / dīkṣāprakaraṇe hyetad yojyaṃ sarvatra sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लिङ्गोद्धारविधाने च नित्यसंस्कारकर्मसु । पशोर्ग्रहणमोक्षं तु यत्त्वयोक्तं पुरानघ
liṅgoddhāravidhāne ca nityasaṃskārakarmasu / paśorgrahaṇamokṣaṃ tu yattvayoktaṃ purānagha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाशा आभ्यन्तरा बाह्याः कम्सिन्स्थाने कथं स्थिताः । कस्मिन्स्थाने तु विच्छेद्याः सद्य उत्क्रमणं कथम्
pāśā ābhyantarā bāhyāḥ kamsinsthāne kathaṃ sthitāḥ / kasminsthāne tu vicchedyāḥ sadya utkramaṇaṃ katham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पशूनां चैव निर्देशं कथयस्व महेश्वर । आदिमस्य द्वितीयेन गृहीत्वात्मानमात्मना
paśūnāṃ caiva nirdeśaṃ kathayasva maheśvara / ādimasya dvitīyena gṛhītvātmānamātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुष्टिना यावत्स्थानं तन् नयेत्तं सुविचक्षणः । विषुवत्सम्प्रयोगेण ब्रह्माद्यास्ते शिवान्तकाः
muṣṭinā yāvatsthānaṃ tan nayettaṃ suvicakṣaṇaḥ / viṣuvatsamprayogeṇa brahmādyāste śivāntakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकत्र समतां यान्ति अन्यथा तु पृथक्पृथक् । द्वादशान्ते तु ते च्छेद्याः शरेणास्त्रेण संयुताः
ekatra samatāṃ yānti anyathā tu pṛthakpṛthak / dvādaśānte tu te cchedyāḥ śareṇāstreṇa saṃyutāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा सायुज्यतां यान्ति समयैः परिवर्जिताः । अनिर्दिष्टमसंज्ञं च यत्कृतं तद्वृथा भवेत्
tadā sāyujyatāṃ yānti samayaiḥ parivarjitāḥ / anirdiṣṭamasaṃjñaṃ ca yatkṛtaṃ tadvṛthā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमुद्दिश्य कृतं कर्म मोक्षदं तन्न संशयः । सूर्यस्य ग्रहणे वत्स विषुवद्योगसंयुतम्
tamuddiśya kṛtaṃ karma mokṣadaṃ tanna saṃśayaḥ / sūryasya grahaṇe vatsa viṣuvadyogasaṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयामान्ते यदा च्छिन्नं तदा चोत्क्रमते ध्रुवम् । मनसि ग्रथिताः पाशाः सूत्रे मणिगणा इव
āyāmānte yadā cchinnaṃ tadā cotkramate dhruvam / manasi grathitāḥ pāśāḥ sūtre maṇigaṇā iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृत्पद्माद्यावत्तत्पद्मं मनस्तन्तुवितानितम् । तद्दृष्ट्वा छेदनं कुर्यान् मनोवृत्त्या मनश्च्छिदा
hṛtpadmādyāvattatpadmaṃ manastantuvitānitam / taddṛṣṭvā chedanaṃ kuryān manovṛttyā manaścchidā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनसा मनसि च्छिन्ने जीवः केवलतां व्रजेत् । विस्तरं त्यज देवेश संक्षेपात्कथयस्व मे
manasā manasi cchinne jīvaḥ kevalatāṃ vrajet / vistaraṃ tyaja deveśa saṃkṣepātkathayasva me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येन विज्ञातमात्रेण पशून्मोचयते क्षणात् । विज्ञातमात्रेण] चोन्ज्; विज्ञानमात्रेण भत्त् शृणु षण्मुख तत्त्वेन येन मोक्षो ध्रुवं भवेत्
yena vijñātamātreṇa paśūnmocayate kṣaṇāt / vijñātamātreṇa] conj; vijñānamātreṇa Bhatt śṛṇu ṣaṇmukha tattvena yena mokṣo dhruvaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयोगेणातिसूक्ष्मेण योगदृष्टेन मन्त्रवित् । दिव्येन योगमार्गेण शक्तिं यः प्रेरयेत्तु ताम्
prayogeṇātisūkṣmeṇa yogadṛṣṭena mantravit / divyena yogamārgeṇa śaktiṃ yaḥ prerayettu tām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं विदित्वा महासेन जीवं प्राणमयं बुधः । विषुवत्सम्प्रयोगेण योजयेच्छाश्वते पदे
taṃ viditvā mahāsena jīvaṃ prāṇamayaṃ budhaḥ / viṣuvatsamprayogeṇa yojayecchāśvate pade
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगं तु विषुवं प्राप्य को न मुच्येत बन्धनात् । पृथिव्याद्यब्जनाडीर्वै शब्दादिगुणवायुभिः
yogaṃ tu viṣuvaṃ prāpya ko na mucyeta bandhanāt / pṛthivyādyabjanāḍīrvai śabdādiguṇavāyubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्माधिदेवता मन्त्राञ् ज्ञात्वा मुक्तस्तु मोचयेत् । नाडीविवरसम्बन्धा ऊर्ध्वनाला ह्यधोमुखाः
ātmādhidevatā mantrāñ jñātvā muktastu mocayet / nāḍīvivarasambandhā ūrdhvanālā hyadhomukhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रन्थिद्वययुताः सर्वे हुम्फडन्तेन योजिताः । ततश्चोर्ध्वत्वमायान्ति उद्घातैः पूर्ववद्गुह
granthidvayayutāḥ sarve humphaḍantena yojitāḥ / tataścordhvatvamāyānti udghātaiḥ pūrvavadguha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्ष्माद्यानालोक्य मनसा सबाह्याभ्यन्तरं पुनः । तत्त्वे तत्त्वे नियोक्तव्या वियुक्ता निरहंकृता
kṣmādyānālokya manasā sabāhyābhyantaraṃ punaḥ / tattve tattve niyoktavyā viyuktā nirahaṃkṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्माद्याञ्श्रावयेद्वत्स न पुनर्जन्मतां व्रजेत् । तेजश्चेतो द्विरभ्यस्य आयामो भास्करस्य तु
brahmādyāñśrāvayedvatsa na punarjanmatāṃ vrajet / tejaśceto dvirabhyasya āyāmo bhāskarasya tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताडयित्वा पुरा वत्स ग्रहणं पूर्ववद्भवेत् । भित्त्वार्गलां न्यसेद्योनिं तत्त्वं तत्त्वेन संधयेत् । शक्तिभिः सम्पुटीकृत्य वौषडन्तेन निक्षिपेत्
tāḍayitvā purā vatsa grahaṇaṃ pūrvavadbhavet / bhittvārgalāṃ nyasedyoniṃ tattvaṃ tattvena saṃdhayet / śaktibhiḥ sampuṭīkṛtya vauṣaḍantena nikṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.