Suśruta-saṃhitā 1.29

अथातो विपरीताविपरीतस्वप्ननिदर्शनीयमध्यायं व्याख्यास्यामः

athāto viparītāviparītasvapnanidarśanīyamadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दूतदर्शनसंभाषा वेषाश्चेष्टितमेव च ऋक्षं वेला तिथिश्चैव निमित्तं शकुनोऽनिलः

dūtadarśanasaṃbhāṣā veṣāśceṣṭitameva ca ṛkṣaṃ velā tithiścaiva nimittaṃ śakuno'nilaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देशो वैद्यस्य वाग्देहमनसां च विचेष्टितम् कथयन्त्यातुरगतं शुभं वा यदि वाऽशुभम्

deśo vaidyasya vāgdehamanasāṃ ca viceṣṭitam kathayantyāturagataṃ śubhaṃ vā yadi vā'śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाखण्डाश्रमवर्णानां सपक्षाः कर्मसिद्धये त एव विपरीताः स्युर्दूताः कर्मविपत्तये

pākhaṇḍāśramavarṇānāṃ sapakṣāḥ karmasiddhaye ta eva viparītāḥ syurdūtāḥ karmavipattaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नपुंसकं स्त्री बहवो नैककार्या असूयकाः गर्दभोष्ट्ररथप्राप्ताः प्राप्ता वा स्युः परम्पराः

napuṃsakaṃ strī bahavo naikakāryā asūyakāḥ gardabhoṣṭrarathaprāptāḥ prāptā vā syuḥ paramparāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैद्यं य उपसर्पन्ति दूतास्ते चापि गर्हिताः पाशदण्डायुधधराः पाण्डुरेतरवाससः

vaidyaṃ ya upasarpanti dūtāste cāpi garhitāḥ pāśadaṇḍāyudhadharāḥ pāṇḍuretaravāsasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आर्द्र जीर्णापसव्यैकमलिनोद्ध्ववस्तवाससः न्यूनाधिकाङ्गा उद्विग्ना विकृता रौद्र रूपिणः

ārdra jīrṇāpasavyaikamalinoddhvavastavāsasaḥ nyūnādhikāṅgā udvignā vikṛtā raudra rūpiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूक्षनिष्ठुरवक्तारस्त्वमङ्गल्याभिधायिनः छिन्दन्तस्तृणकाष्ठानि स्पृशन्तो नासिकां स्तनम्

rūkṣaniṣṭhuravaktārastvamaṅgalyābhidhāyinaḥ chindantastṛṇakāṣṭhāni spṛśanto nāsikāṃ stanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वस्त्रान्तानामिकाकेशनखरोमदशास्पृशः स्रोतोवरोधहृद्गण्डमूर्धोरःकुक्षिपाणयः

vastrāntānāmikākeśanakharomadaśāspṛśaḥ srotovarodhahṛdgaṇḍamūrdhoraḥkukṣipāṇayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपालोपलभस्मास्थितुषाङ्गारकराश्च ये विलिखन्तो महीं किंचिन्मुञ्चन्तो लोष्टभेदिनः

kapālopalabhasmāsthituṣāṅgārakarāśca ye vilikhanto mahīṃ kiṃcinmuñcanto loṣṭabhedinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैलकर्दमदिग्धाङ्गा रक्तस्रगनुलेपनाः फलं पक्वमसारं वा गृहीत्वाऽन्यच्च तद्विधम्

tailakardamadigdhāṅgā raktasraganulepanāḥ phalaṃ pakvamasāraṃ vā gṛhītvā'nyacca tadvidham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नखैर्नखान्तरं वाऽपि करेण चरणं तथा उपानच्चर्महस्ता वा विकृतव्याधिपीडिताः

nakhairnakhāntaraṃ vā'pi kareṇa caraṇaṃ tathā upānaccarmahastā vā vikṛtavyādhipīḍitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामाचारा रुदन्तश्च श्वासिनो विकृतेक्षणाः याम्यां दिशि प्राञ्जलयो विषमैकपदे स्थिताः

vāmācārā rudantaśca śvāsino vikṛtekṣaṇāḥ yāmyāṃ diśi prāñjalayo viṣamaikapade sthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैद्यं य उपसर्पन्ति दूतास्ते चापि गर्हिताः दक्षिणाभिमुखं देशे त्वशुचौ वा हुताशनम् ज्वलयन्तं पचन्तं वा क्रूरकर्मणि चोद्यतम्

vaidyaṃ ya upasarpanti dūtāste cāpi garhitāḥ dakṣiṇābhimukhaṃ deśe tvaśucau vā hutāśanam jvalayantaṃ pacantaṃ vā krūrakarmaṇi codyatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नग्नं भूमौ शयानं वा वेगोत्सर्गेषु वाऽशुचिम् प्रकीर्णकेशमभ्यक्तं स्विन्नं विक्लवमेव वा

nagnaṃ bhūmau śayānaṃ vā vegotsargeṣu vā'śucim prakīrṇakeśamabhyaktaṃ svinnaṃ viklavameva vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैद्यं य उपसर्पन्ति दूतास्ते चापि गर्हिताः वैद्यस्य पैत्र्! ये दैवे वा कार्ये चोत्पातदर्शने

vaidyaṃ ya upasarpanti dūtāste cāpi garhitāḥ vaidyasya paitr! ye daive vā kārye cotpātadarśane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्याह्ने चार्धरात्रे वा सन्ध्ययोः कृत्तिकासु च आद्रा र्श्ले!षामघामूलपूर्वासु भरणीषु च

madhyāhne cārdharātre vā sandhyayoḥ kṛttikāsu ca ādrā rśle!ṣāmaghāmūlapūrvāsu bharaṇīṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्थ्यां वा नवम्यां वा षष्ठ्यां सन्धिदिनेषु च वैद्यं य उपसर्पन्ति दूतास्ते चापि गर्हिताः

caturthyāṃ vā navamyāṃ vā ṣaṣṭhyāṃ sandhidineṣu ca vaidyaṃ ya upasarpanti dūtāste cāpi garhitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्विन्नाभितप्ता मध्याह्ने ज्वलनस्य समीपतः गर्हिता पित्तरोगेषु दूता वैद्यमुपागताः

svinnābhitaptā madhyāhne jvalanasya samīpataḥ garhitā pittarogeṣu dūtā vaidyamupāgatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त एव कफरोगेषु कर्मसिद्धिकराः स्मृताः एतेन शेषं व्याख्यातं बुद्ध्वा संविभजेत्तु तत्

ta eva kapharogeṣu karmasiddhikarāḥ smṛtāḥ etena śeṣaṃ vyākhyātaṃ buddhvā saṃvibhajettu tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तपित्तातिसारेषु प्रमेहेषु तथैव च प्रशस्तो जलरोधेषु दूतवैद्यसमागमः

raktapittātisāreṣu prameheṣu tathaiva ca praśasto jalarodheṣu dūtavaidyasamāgamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विज्ञायैव विभागं तु शेषं बुध्येत पण्डितः शुक्लवासाः शुचिर्गौरः श्यामो वा प्रियदर्शनः

vijñāyaiva vibhāgaṃ tu śeṣaṃ budhyeta paṇḍitaḥ śuklavāsāḥ śucirgauraḥ śyāmo vā priyadarśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वस्यां जातौ स्वगोत्रो वा दूतः कार्यकरः स्मृतः गोयानेनागतस्तुष्टः पादाभ्यां शुभचेष्टितः

svasyāṃ jātau svagotro vā dūtaḥ kāryakaraḥ smṛtaḥ goyānenāgatastuṣṭaḥ pādābhyāṃ śubhaceṣṭitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मृतिमान् विधिकालज्ञः स्वतन्त्रः प्रतिपत्तिमान् अलङ्कृतो मङ्गलवान् दूतः कार्यकरः स्मृतः

smṛtimān vidhikālajñaḥ svatantraḥ pratipattimān alaṅkṛto maṅgalavān dūtaḥ kāryakaraḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वस्थं प्राङ्मुखमासीनं समे देशे शुचौ शुचिम् उपसर्पति यो वैद्यं स च कार्यकरः स्मृतः

svasthaṃ prāṅmukhamāsīnaṃ same deśe śucau śucim upasarpati yo vaidyaṃ sa ca kāryakaraḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मांसोदकुम्भातपत्रविप्रवारणगोवृषाः शुक्लवर्णाश्च पूज्यन्ते प्रस्थाने दर्शनं गताः

māṃsodakumbhātapatravipravāraṇagovṛṣāḥ śuklavarṇāśca pūjyante prasthāne darśanaṃ gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्री पुत्रिणी सवत्सा गौर्वर्धमानमलङ्कृता कन्या मत्स्याः फलं चामं स्वस्तिकं मोदका दधि

strī putriṇī savatsā gaurvardhamānamalaṅkṛtā kanyā matsyāḥ phalaṃ cāmaṃ svastikaṃ modakā dadhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिरण्याक्षतपात्रं वा रत्नानि सुमनो नृपः अप्रशान्तोऽनलो वाजी हंसश्चापः शिखी तथा

hiraṇyākṣatapātraṃ vā ratnāni sumano nṛpaḥ apraśānto'nalo vājī haṃsaścāpaḥ śikhī tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मदुन्दुभिजीमूतशङ्खवेणुरथस्वनाः सिंहगोवृषनादाश्च ह्रेषितं गजबृंहितम्

brahmadundubhijīmūtaśaṅkhaveṇurathasvanāḥ siṃhagovṛṣanādāśca hreṣitaṃ gajabṛṃhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शस्तं हंसरुतं नॄणां कौशिकं चैव वामतः प्रस्थाने यायिनः श्रेष्ठा वाचश्च हृदयङ्गमाः

śastaṃ haṃsarutaṃ nṝṇāṃ kauśikaṃ caiva vāmataḥ prasthāne yāyinaḥ śreṣṭhā vācaśca hṛdayaṅgamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पत्रपुष्पफलोपेतान् सक्षीरान्नीरुजो द्रुमान् आश्रिता वा नभोवेश्मध्वजतोरणवेदिकाः

patrapuṣpaphalopetān sakṣīrānnīrujo drumān āśritā vā nabhoveśmadhvajatoraṇavedikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिक्षु शान्तासु वक्तारो मधुरं पृष्ठतोऽनुगाः वामा वा दक्षिणा वाऽपि शकुनाः कर्मसिद्धये

dikṣu śāntāsu vaktāro madhuraṃ pṛṣṭhato'nugāḥ vāmā vā dakṣiṇā vā'pi śakunāḥ karmasiddhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुष्केऽशनिहतेऽपत्रे वल्लीनद्धे सकण्टके वृक्षेऽथवाऽश्मभस्मास्थिविट्तुषाङ्गारपांशुषु

śuṣke'śanihate'patre vallīnaddhe sakaṇṭake vṛkṣe'thavā'śmabhasmāsthiviṭtuṣāṅgārapāṃśuṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चैत्यवल्मीकविषमस्थिता दीप्तखरस्वराः पुरतो दिक्षु दीप्तासु वक्तारो नार्थसाधकाः

caityavalmīkaviṣamasthitā dīptakharasvarāḥ purato dikṣu dīptāsu vaktāro nārthasādhakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुन्नामानः खगा वामाः स्त्रीसंज्ञा दक्षिणाः शुभाः दक्षिणाद्वामगमनं प्रशस्तं श्वश्रृगालयोः वामं नकुलचाषाणां नोभयं शशसर्पयोः

punnāmānaḥ khagā vāmāḥ strīsaṃjñā dakṣiṇāḥ śubhāḥ dakṣiṇādvāmagamanaṃ praśastaṃ śvaśrṛgālayoḥ vāmaṃ nakulacāṣāṇāṃ nobhayaṃ śaśasarpayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भासकौशिकयोश्चैव न प्रशस्तं किलोभयम् दर्शनं वा रुतं वाऽपि न गोधाकृकलासयोः

bhāsakauśikayoścaiva na praśastaṃ kilobhayam darśanaṃ vā rutaṃ vā'pi na godhākṛkalāsayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दूतैरनिष्टैस्तुल्यानामशस्तं दर्शनं नृणाम् कुलत्थतिलकार्पासतुषपाषाणभस्मनाम्

dūtairaniṣṭaistulyānāmaśastaṃ darśanaṃ nṛṇām kulatthatilakārpāsatuṣapāṣāṇabhasmanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पात्रं नेष्टं तथाऽङ्गारतैलकर्दमपूरितम् प्रसन्नेतरमद्यानां पूर्णं वा रक्तसर्षपैः

pātraṃ neṣṭaṃ tathā'ṅgāratailakardamapūritam prasannetaramadyānāṃ pūrṇaṃ vā raktasarṣapaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शवकाष्ठपलाशानां शुष्काणां पथि सङ्गमाः नेष्यन्ते पतितान्तस्थदीनान्धरिपवस्तथा

śavakāṣṭhapalāśānāṃ śuṣkāṇāṃ pathi saṅgamāḥ neṣyante patitāntasthadīnāndharipavastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृदुः शीतोऽनुकूलश्च सुगन्धिश्चानिलः शुभः खरोष्णोऽनिष्टगन्धश्च प्रतिलोमश्च गर्हितः

mṛduḥ śīto'nukūlaśca sugandhiścānilaḥ śubhaḥ kharoṣṇo'niṣṭagandhaśca pratilomaśca garhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रन्थ्यर्बुदादिषु सदा छेदशब्दस्तु पूजितः विद्र ध्युदरगुल्मेषु भेदशब्दस्तथैव च

granthyarbudādiṣu sadā chedaśabdastu pūjitaḥ vidra dhyudaragulmeṣu bhedaśabdastathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तपित्तातिसारेषु रुद्धशब्दः प्रशस्यते एवं व्याधिविशेषेण निमित्तमुपधारयेत्

raktapittātisāreṣu ruddhaśabdaḥ praśasyate evaṃ vyādhiviśeṣeṇa nimittamupadhārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथैवाक्रुष्टहाकष्टमाक्रन्दरुदितस्वनाः छर्द्यां वातपुरीषाणां शब्दो वै गर्दभोष्ट्रयोः

tathaivākruṣṭahākaṣṭamākrandaruditasvanāḥ chardyāṃ vātapurīṣāṇāṃ śabdo vai gardabhoṣṭrayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिषिद्धं तथा भग्नं क्षुतं स्खलितमाहतम् दौर्मनस्यं च वैद्यस्य यात्रायां न प्रशस्यते

pratiṣiddhaṃ tathā bhagnaṃ kṣutaṃ skhalitamāhatam daurmanasyaṃ ca vaidyasya yātrāyāṃ na praśasyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवेशेऽप्येतदुद्देशादवेक्ष्यं च तथाऽतुरे प्रतिद्वारं गृहे चास्य पुनरेतन्न गण्यते

praveśe'pyetaduddeśādavekṣyaṃ ca tathā'ture pratidvāraṃ gṛhe cāsya punaretanna gaṇyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केशभस्मास्थिकाष्ठाश्मतुषकार्पासकण्टकाः खट्वोर्ध्वपादा मद्यापो वसा तैलं तिलास्तृणम्

keśabhasmāsthikāṣṭhāśmatuṣakārpāsakaṇṭakāḥ khaṭvordhvapādā madyāpo vasā tailaṃ tilāstṛṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नपुंसकव्यङ्गभग्ननग्नमुण्डासिताम्बराः प्रस्थाने वा प्रवेशे वा नेष्यन्ते दर्शनं गताः

napuṃsakavyaṅgabhagnanagnamuṇḍāsitāmbarāḥ prasthāne vā praveśe vā neṣyante darśanaṃ gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भाण्डानां संकरस्थानां स्थानात् संचारणं तथा निखातोत्पाटनं भङ्गः पतनं निर्गमस्तथा

bhāṇḍānāṃ saṃkarasthānāṃ sthānāt saṃcāraṇaṃ tathā nikhātotpāṭanaṃ bhaṅgaḥ patanaṃ nirgamastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैद्यासनावसादो वा रोगी वा स्यादधोमुखः वैद्यं संभाषमाणोऽङ्ग कुड्यमास्तरणानि वा

vaidyāsanāvasādo vā rogī vā syādadhomukhaḥ vaidyaṃ saṃbhāṣamāṇo'ṅga kuḍyamāstaraṇāni vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमृज्याद्वा धुनीयाद्वा करौ पृष्ठं शिरस्तथा हस्तं चाकृष्य वैद्यस्य न्यसेच्छिरसि चोरसि

pramṛjyādvā dhunīyādvā karau pṛṣṭhaṃ śirastathā hastaṃ cākṛṣya vaidyasya nyasecchirasi corasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो वैद्यमुन्मुखः पश्यन्नुन्मार्ष्टि स्वाङ्गमातुरः न स सिध्यति वैद्यो वा गृहे यस्य न पूज्यते

yo vaidyamunmukhaḥ paśyannunmārṣṭi svāṅgamāturaḥ na sa sidhyati vaidyo vā gṛhe yasya na pūjyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवने पूज्यते वाऽपि यस्य वैद्यः स सिध्यति शुभं शुभेषु दूतादिष्वशुभं ह्यशुभेषु च

bhavane pūjyate vā'pi yasya vaidyaḥ sa sidhyati śubhaṃ śubheṣu dūtādiṣvaśubhaṃ hyaśubheṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आतुरस्य ध्रुवं तस्माद्दूतादीन् लक्षयेद्भिषक् स्वप्नानतः प्रवक्ष्यामि मरणाय शुभाय च

āturasya dhruvaṃ tasmāddūtādīn lakṣayedbhiṣak svapnānataḥ pravakṣyāmi maraṇāya śubhāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुहृदो यांश्च पश्यन्ति व्याधितो वा स्वयं तथा स्नेहाभ्यक्तशरीरस्तु करभव्यालगर्दभैः

suhṛdo yāṃśca paśyanti vyādhito vā svayaṃ tathā snehābhyaktaśarīrastu karabhavyālagardabhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वराहैर्महिषैर्वाऽपि यो यायाद्दक्षिणामुखः रक्ताम्बरधरा कृष्णा हसन्ती मुक्तमूर्धजा

varāhairmahiṣairvā'pi yo yāyāddakṣiṇāmukhaḥ raktāmbaradharā kṛṣṇā hasantī muktamūrdhajā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यं चाकर्षति बद्ध्वा स्त्री नृत्यन्ती दक्षिणामुखम् अन्तावसायिभिर्यो वाऽकृष्यते दक्षिणामुखः

yaṃ cākarṣati baddhvā strī nṛtyantī dakṣiṇāmukham antāvasāyibhiryo vā'kṛṣyate dakṣiṇāmukhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिष्वजेरन् यं वाऽपि प्रेताः प्रव्रजितानिस्तिथा मुहुराघ्रायते यस्तु श्वापदैर्विकृताननैः

pariṣvajeran yaṃ vā'pi pretāḥ pravrajitānistithā muhurāghrāyate yastu śvāpadairvikṛtānanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिबेन्मधु च तैलं च यो वा पङ्केऽवसीदति पङ्कप्रदिग्धगात्रो वा प्रनृत्येत् प्रहसेत्तथा

pibenmadhu ca tailaṃ ca yo vā paṅke'vasīdati paṅkapradigdhagātro vā pranṛtyet prahasettathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरम्बरश्च यो रक्तां धारयेच्छिरसा स्रजम् यस्य वंशो नलो वाऽपि तालो वोरसि जायते

nirambaraśca yo raktāṃ dhārayecchirasā srajam yasya vaṃśo nalo vā'pi tālo vorasi jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यं वा मत्स्यो ग्रसेद्यो वा जननीं प्रविशेन्नरः पर्वताग्रात् पतेद्यो वा श्वभ्रे वा तमसाऽवृते

yaṃ vā matsyo grasedyo vā jananīṃ praviśennaraḥ parvatāgrāt patedyo vā śvabhre vā tamasā'vṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ह्रियेत स्रोतसा यो वा यो वा मौण्ड्यमवाप्नुयात् पराजीयेत बध्येत काकाद्यैर्वाऽभिभूयते

hriyeta srotasā yo vā yo vā mauṇḍyamavāpnuyāt parājīyeta badhyeta kākādyairvā'bhibhūyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतनं तारकादीनां प्रणाशं दीपचक्षुषोः यः पश्येद्देवतानां वा प्रकम्पमवनेस्तथा

patanaṃ tārakādīnāṃ praṇāśaṃ dīpacakṣuṣoḥ yaḥ paśyeddevatānāṃ vā prakampamavanestathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य छर्दिर्विरेको वा दशनाः प्रपतन्ति वा शाल्मलद्यं किंशुकं यूपं वल्मीकं पारिभद्र कम्

yasya chardirvireko vā daśanāḥ prapatanti vā śālmaladyaṃ kiṃśukaṃ yūpaṃ valmīkaṃ pāribhadra kam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्पाढ्यं कोविदारं वा चितां वा योऽधिरोहति कार्पासतैलपिण्याकलोहानि लवणं तिलान्

puṣpāḍhyaṃ kovidāraṃ vā citāṃ vā yo'dhirohati kārpāsatailapiṇyākalohāni lavaṇaṃ tilān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लभेताश्नीत वा पक्वमन्नं यश्च पिबेत् सुराम् स्वस्थः स लभते व्याधिं व्याधितो मृत्युमृच्छति

labhetāśnīta vā pakvamannaṃ yaśca pibet surām svasthaḥ sa labhate vyādhiṃ vyādhito mṛtyumṛcchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथास्वं प्रकृतिस्वप्नो विस्मृतो विहतस्तथा चिन्ताकृतो दिवा दृष्टो भवन्त्यफलदास्तु ते

yathāsvaṃ prakṛtisvapno vismṛto vihatastathā cintākṛto divā dṛṣṭo bhavantyaphaladāstu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्वरितानां शुना सख्यं कपिसख्यं तु शोषिणाम् उन्मादे राक्षसैः प्रेतैरपस्मारे प्रवर्तनम्

jvaritānāṃ śunā sakhyaṃ kapisakhyaṃ tu śoṣiṇām unmāde rākṣasaiḥ pretairapasmāre pravartanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेहातिसारिणां तोयपानं स्नेहस्य कुष्ठिनाम् गुल्मेषु स्थावरोत्पत्तिः कोष्ठे मूर्ध्नि शिरोरुजि

mehātisāriṇāṃ toyapānaṃ snehasya kuṣṭhinām gulmeṣu sthāvarotpattiḥ koṣṭhe mūrdhni śiroruji

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शष्कुलीभक्षणं छर्द्यामध्वा श्वासपिपासयोः हारिद्रं भोजनं वाऽपि यस्य स्यात् पाण्डुरोगिणः

śaṣkulībhakṣaṇaṃ chardyāmadhvā śvāsapipāsayoḥ hāridraṃ bhojanaṃ vā'pi yasya syāt pāṇḍurogiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तपित्ती पिबेद्यस्तु शोणितं स विनश्यति स्वप्नानेवंविधान् दृष्ट्वा प्रातरुत्थाय यत्नवान्

raktapittī pibedyastu śoṇitaṃ sa vinaśyati svapnānevaṃvidhān dṛṣṭvā prātarutthāya yatnavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दद्यान्माषांस्तिलांल्लोहं विप्रेभ्यः काञ्चनं तथा जपेच्चापि शुभान् मन्त्रान् गायत्रीं त्रिपदां तथा

dadyānmāṣāṃstilāṃllohaṃ viprebhyaḥ kāñcanaṃ tathā japeccāpi śubhān mantrān gāyatrīṃ tripadāṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा तु प्रथमे यामे स्वप्याद् ध्यात्वा पुनः शुभम् जपेद्वाऽन्यतमं वेदं ब्रह्मचारी समाहितः

dṛṣṭvā tu prathame yāme svapyād dhyātvā punaḥ śubham japedvā'nyatamaṃ vedaṃ brahmacārī samāhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न चाचक्षीत कस्मैचिद्दृष्ट्वा स्वप्नमशोभनम् देवतायतने चैव वसेद्रा त्रित्रयं तथा विप्रांश्च पूजयेन्नित्यं दुःस्वप्नात् प्रविमुच्यते

na cācakṣīta kasmaiciddṛṣṭvā svapnamaśobhanam devatāyatane caiva vasedrā tritrayaṃ tathā viprāṃśca pūjayennityaṃ duḥsvapnāt pravimucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि प्रशस्तं स्वप्नदर्शनम् देवान् द्विजान्गोवृषभान् जीवतः सुहृदो नृपान्

ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi praśastaṃ svapnadarśanam devān dvijāngovṛṣabhān jīvataḥ suhṛdo nṛpān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समिद्धमग्निं साधूंश्च निर्मलानि जलानि च पश्येत् कल्याणलाभाय व्याधेरपगमाय च

samiddhamagniṃ sādhūṃśca nirmalāni jalāni ca paśyet kalyāṇalābhāya vyādherapagamāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मांसं मत्स्यान् स्रजः श्वेता वासांसि च फलानि च लभेत धनलाभाय व्याधेरपगमाय च

māṃsaṃ matsyān srajaḥ śvetā vāsāṃsi ca phalāni ca labheta dhanalābhāya vyādherapagamāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाप्रासादसफलवृक्षवारणपर्वतान् आरोहेद्दुव्यलाभाय व्याधेरपगमाय च

mahāprāsādasaphalavṛkṣavāraṇaparvatān ārohedduvyalābhāya vyādherapagamāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नदीनदसमुद्रा श्चं! क्षुभितान् कलुषोदकान् तरेत् कल्याणलाभाय व्याधेरपगमाय च

nadīnadasamudrā ścaṃ! kṣubhitān kaluṣodakān taret kalyāṇalābhāya vyādherapagamāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उरगो वा जलौको वा भ्रमरो वाऽपि यं दशेत् आरोग्यं निर्दिशेत्तस्य धनलाभं च बुद्धिमान्

urago vā jalauko vā bhramaro vā'pi yaṃ daśet ārogyaṃ nirdiśettasya dhanalābhaṃ ca buddhimān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं रूपाञ् शुभान् स्वप्नान् यः पश्येद्व्याधितो नरः स दीर्घायुरिति ज्ञेयस्तस्मै कर्म समाचरेत्

evaṃ rūpāñ śubhān svapnān yaḥ paśyedvyādhito naraḥ sa dīrghāyuriti jñeyastasmai karma samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.