Suśruta-saṃhitā 1.33

अथातोऽवारणीयमध्यायं व्याख्यास्यामः

athāto'vāraṇīyamadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपद्र वैस्तु ये जुष्टा व्याधयो यान्त्यवार्यताम् रसायनाद्विना वत्स तान् शृण्वेकमना मम

upadra vaistu ye juṣṭā vyādhayo yāntyavāryatām rasāyanādvinā vatsa tān śṛṇvekamanā mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वातव्याधिः प्रमेहश्च कुष्ठमर्शो भगन्दरम् अश्मरी मूढगर्भश्च तथैवोदरमष्टमम्

vātavyādhiḥ pramehaśca kuṣṭhamarśo bhagandaram aśmarī mūḍhagarbhaśca tathaivodaramaṣṭamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टावेते प्रकृत्यैव दुश्चिकित्स्या महागदाः प्राणमांसक्षयः शोषस्तृष्णा च्छर्दिर्ज्वरस्तथा

aṣṭāvete prakṛtyaiva duścikitsyā mahāgadāḥ prāṇamāṃsakṣayaḥ śoṣastṛṣṇā cchardirjvarastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतीसारश्च मूर्च्छा च हिक्का श्वासस्तथैव च एतैरुपद्र वैर्जुष्टान् सर्वानेव विवर्जयेत्

atīsāraśca mūrcchā ca hikkā śvāsastathaiva ca etairupadra vairjuṣṭān sarvāneva vivarjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूनं सुप्तत्वचं भग्नं कम्पाध्माननिपीडितम् नरं रुजार्तमन्तश्च वातव्याधिर्विनाशयेत्

śūnaṃ suptatvacaṃ bhagnaṃ kampādhmānanipīḍitam naraṃ rujārtamantaśca vātavyādhirvināśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथोक्तोपद्र वाविष्टमतिप्रस्रुतमेव वा पिडकापीडितं गाढं प्रमेहो हन्ति मानवम्

yathoktopadra vāviṣṭamatiprasrutameva vā piḍakāpīḍitaṃ gāḍhaṃ prameho hanti mānavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभिन्नप्रस्रुताङ्गं च रक्तनेत्रं हतस्वरम् पञ्चकर्मगुणातीतं कुष्ठं हन्तीह कुष्ठिनम्

prabhinnaprasrutāṅgaṃ ca raktanetraṃ hatasvaram pañcakarmaguṇātītaṃ kuṣṭhaṃ hantīha kuṣṭhinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृष्णारोचकशूलार्तमतिप्रस्रुतशोणितम् शोफातीसारसंयुक्तमर्शोव्याधिर्विनाशयेत्

tṛṣṇārocakaśūlārtamatiprasrutaśoṇitam śophātīsārasaṃyuktamarśovyādhirvināśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वातमूत्रपुरीषाणि क्रिमयः शुक्रमेव च भगन्दरात् प्रस्रवन्ति यस्य तं परिवर्जयेत्

vātamūtrapurīṣāṇi krimayaḥ śukrameva ca bhagandarāt prasravanti yasya taṃ parivarjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रशूननाभिवृषणं रुद्धमूत्रं रुगन्वितम् अश्मरी क्षपयत्याशु सिकताशर्करान्विता

praśūnanābhivṛṣaṇaṃ ruddhamūtraṃ ruganvitam aśmarī kṣapayatyāśu sikatāśarkarānvitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गर्भकोषपरासङ्गो मक्कल्लो योनिसंवृतिः हन्यात् स्त्रियं मूढगर्भे यथोक्ताश्चाप्युपद्र वाः

garbhakoṣaparāsaṅgo makkallo yonisaṃvṛtiḥ hanyāt striyaṃ mūḍhagarbhe yathoktāścāpyupadra vāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पार्श्वभङ्गान्नविद्वेषशोफातीसारपीडितम् विरिक्तं पूर्यमाणं च वर्जयेदुदरार्दितम्

pārśvabhaṅgānnavidveṣaśophātīsārapīḍitam viriktaṃ pūryamāṇaṃ ca varjayedudarārditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्ताम्यति विसंज्ञश्च शेते निपतितोऽपि वा शीतार्दितोऽन्तरुष्णश्च ज्वरेण म्रियते नरः

yastāmyati visaṃjñaśca śete nipatito'pi vā śītārdito'ntaruṣṇaśca jvareṇa mriyate naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो हृष्टरोमा रक्ताक्षो हृदि संघातशूलवान् नित्यं वक्त्रेण चोच्छ्वस्यात्तं ज्वरो हन्ति मानवम्

yo hṛṣṭaromā raktākṣo hṛdi saṃghātaśūlavān nityaṃ vaktreṇa cocchvasyāttaṃ jvaro hanti mānavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिक्काश्वासपिपासार्तं मूढं विभ्रान्तलोचनम् संततोच्छ्वासिनं क्षीणं नरं क्षपयति ज्वरः

hikkāśvāsapipāsārtaṃ mūḍhaṃ vibhrāntalocanam saṃtatocchvāsinaṃ kṣīṇaṃ naraṃ kṣapayati jvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आविलाक्षं प्रताम्यन्तं निद्रा युक्तमतीव च क्षीणशोणितमांसं च नरं नाशयति ज्वरः

āvilākṣaṃ pratāmyantaṃ nidrā yuktamatīva ca kṣīṇaśoṇitamāṃsaṃ ca naraṃ nāśayati jvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वासशूलपिपासार्तं क्षीणं ज्वरनिपीडितम् विशेषेण नरं वृद्धमतीसारो विनाशयेत्

śvāsaśūlapipāsārtaṃ kṣīṇaṃ jvaranipīḍitam viśeṣeṇa naraṃ vṛddhamatīsāro vināśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुक्लाक्षमन्नद्वेष्टारमूर्ध्वश्वासनिपीडितम् कृच्छ्रेण बहु मेहन्तं यक्ष्मा हन्तीह मानवम्

śuklākṣamannadveṣṭāramūrdhvaśvāsanipīḍitam kṛcchreṇa bahu mehantaṃ yakṣmā hantīha mānavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वासशूलपिपासान्नविद्वेषग्रन्थिमूढताः भवन्ति दुर्बलत्वं च गुल्मिनो मृत्युमेष्यतः

śvāsaśūlapipāsānnavidveṣagranthimūḍhatāḥ bhavanti durbalatvaṃ ca gulmino mṛtyumeṣyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आध्मातं बद्धनिष्यन्दं छर्दिहिक्कातृडन्वितम् रुजाश्वाससमाविष्टं विद्र धिर्नाशयेन्नरम्

ādhmātaṃ baddhaniṣyandaṃ chardihikkātṛḍanvitam rujāśvāsasamāviṣṭaṃ vidra dhirnāśayennaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाण्डुदन्तनखो यश्च पाण्डुनेत्रश्च मानवः पाण्डुसंघातदर्शी च पाण्डुरोगी विनश्यति

pāṇḍudantanakho yaśca pāṇḍunetraśca mānavaḥ pāṇḍusaṃghātadarśī ca pāṇḍurogī vinaśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोहितं छर्दयेद्यस्तु बहुशो लोहितेक्षणः रक्तानां च दिशां द्र ष्टा रक्तपित्ती विनश्यति

lohitaṃ chardayedyastu bahuśo lohitekṣaṇaḥ raktānāṃ ca diśāṃ dra ṣṭā raktapittī vinaśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवाङ्मुखस्तून्मुखो वा क्षीणमांसबलो नरः जागरिष्णुरसंदेहमुन्मादेन विनश्यति

avāṅmukhastūnmukho vā kṣīṇamāṃsabalo naraḥ jāgariṣṇurasaṃdehamunmādena vinaśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुशोऽपस्मरन्तं तु प्रक्षीणं चलितभ्रुवम् नेत्राभ्यां च विकुर्वाणमपस्मारो विनाशयेत्

bahuśo'pasmarantaṃ tu prakṣīṇaṃ calitabhruvam netrābhyāṃ ca vikurvāṇamapasmāro vināśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थानेऽवारणीयो नाम त्रयस्त्रिंशत्तमोऽध्यायः

iti suśrutasaṃhitāyāṃ sūtrasthāne'vāraṇīyo nāma trayastriṃśattamo'dhyāyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.