अथातो द्र व्यसंग्रहणीयमध्यायं व्याख्यास्यामः
athāto dra vyasaṃgrahaṇīyamadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Suśruta-saṃhitā·1·1.38
Suśruta-saṃhitā 1.38
यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः
yathovāca bhagavān dhanvantariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समासेन सप्तत्रिंशद्द्र व्यगणा भवन्ति
samāsena saptatriṃśaddra vyagaṇā bhavanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्यथाविदारिगन्धा विदारी विश्वदेवा सहदेवा श्वदंष्ट्रा पृथक्पर्णी शतावरी सारिवा कृष्णसारिवा जीवकर्षभकौ महासहा क्षुद्र सहा बृहत्यौ पुनर्नवैरण्डो हंसपादी वृश्चिकाल्यृषभी चेति
tadyathāvidārigandhā vidārī viśvadevā sahadevā śvadaṃṣṭrā pṛthakparṇī śatāvarī sārivā kṛṣṇasārivā jīvakarṣabhakau mahāsahā kṣudra sahā bṛhatyau punarnavairaṇḍo haṃsapādī vṛścikālyṛṣabhī ceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विदारिगन्धादिरयं गणः पित्तानिलापहः शोषगुल्माङ्गमर्दोर्ध्वश्वासकासविनाशनः
vidārigandhādirayaṃ gaṇaḥ pittānilāpahaḥ śoṣagulmāṅgamardordhvaśvāsakāsavināśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरग्वधमदनगोपघोण्टाकण्टकीकुटजपाठापाटलामूर्वेन्द्र यवसप्तपर्णनिम्ब-कुरुण्टकदासीकुरुण्टकगुडूचीचित्रकशार्ङ्गर्ङ्गिए!ष्टिआ!करञ्जद्वयपटोलकिराततिक्तकानि सुषवी चेति
āragvadhamadanagopaghoṇṭākaṇṭakīkuṭajapāṭhāpāṭalāmūrvendra yavasaptaparṇanimba-kuruṇṭakadāsīkuruṇṭakaguḍūcīcitrakaśārṅgarṅgie!ṣṭiā!karañjadvayapaṭolakirātatiktakāni suṣavī ceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरग्वधादिरित्येष गणः श्लेष्मविषापहः मेहकुष्ठज्वरवमीकण्डूघ्नो व्रणशोधनः
āragvadhādirityeṣa gaṇaḥ śleṣmaviṣāpahaḥ mehakuṣṭhajvaravamīkaṇḍūghno vraṇaśodhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सालसाराजकर्णखदिरकदरकालस्कन्धक्रमुकभूर्जमेषशृङ्गतिनिशचन्दनकुचन्दनशिंशपाशिरीषासनधवार्जुनतालशाकनक्तमालपूतीकाश्वकर्णागुरूणि कालीयकं चेति
sālasārājakarṇakhadirakadarakālaskandhakramukabhūrjameṣaśṛṅgatiniśacandanakucandanaśiṃśapāśirīṣāsanadhavārjunatālaśākanaktamālapūtīkāśvakarṇāgurūṇi kālīyakaṃ ceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सालसारादिरित्येष गणः कुष्ठविनाशनः मेहपाण्ड्वामयहरः कफमेदोविशोषणः
sālasārādirityeṣa gaṇaḥ kuṣṭhavināśanaḥ mehapāṇḍvāmayaharaḥ kaphamedoviśoṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरुणार्तगलशिग्रुमधुशिग्रुतर्कारीमेषशृङ्गीपूतीकनक्तमालमोरटाग्निमन्थसैरे-यकद्वयबिम्बीवसुकवसिरचित्रक शतावरीबिल्वाजशृङ्गीदर्भा बृहतीद्वयंचेति १० वरुणादिर्गणो ह्येष कफमेदोनिवारणः विनिहन्ति शिरःशूलगुल्माभ्यन्तरविद्र धीन्
varuṇārtagalaśigrumadhuśigrutarkārīmeṣaśṛṅgīpūtīkanaktamālamoraṭāgnimanthasaire-yakadvayabimbīvasukavasiracitraka śatāvarībilvājaśṛṅgīdarbhā bṛhatīdvayaṃceti 10 varuṇādirgaṇo hyeṣa kaphamedonivāraṇaḥ vinihanti śiraḥśūlagulmābhyantaravidra dhīn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीरतरुसहचरद्वयदर्भवृक्षादनीगुन्द्रा नलकुशकाशाश्मभेदकाग्निमन्थमोरटाव सुकवसिरभल्लूककुरण्टिकेन्दीवरकपोतवङ्काः श्वदंष्ट्रा चेति
vīratarusahacaradvayadarbhavṛkṣādanīgundrā nalakuśakāśāśmabhedakāgnimanthamoraṭāva sukavasirabhallūkakuraṇṭikendīvarakapotavaṅkāḥ śvadaṃṣṭrā ceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीरतर्वादिरित्येष गणो वातविकारनुत् अश्मरीशर्करामूत्रकृच्छ्राघातरुजापहः
vīratarvādirityeṣa gaṇo vātavikāranut aśmarīśarkarāmūtrakṛcchrāghātarujāpahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोध्रसावरलोध्रपलाशकुटन्नटाशोकफञ्जीकट्फलैलवालु कशल्लकीजिङ्गिनीकदम्बसालाः कदली चेति
lodhrasāvaralodhrapalāśakuṭannaṭāśokaphañjīkaṭphalailavālu kaśallakījiṅginīkadambasālāḥ kadalī ceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष रोध्रादिरित्युक्तो मेदःकफहरो गणः योनिदोषहरः स्तम्भी वर्ण्यो विषविनाशनः
eṣa rodhrādirityukto medaḥkaphaharo gaṇaḥ yonidoṣaharaḥ stambhī varṇyo viṣavināśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्कालर्ककरञ्जद्वयनागदन्तीमयूरकभार्गीरास्नेन्द्र पुष्पीक्षुद्र श्वेतामहाश्वेतावृश्चिकाल्यलवणास्तापसवृक्षश्चेति
arkālarkakarañjadvayanāgadantīmayūrakabhārgīrāsnendra puṣpīkṣudra śvetāmahāśvetāvṛścikālyalavaṇāstāpasavṛkṣaśceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्कादिको गणो ह्येष कफमेदोविषापहः कृमिकुष्ठप्रशमनो विशेषाद्व्रणशोधनः
arkādiko gaṇo hyeṣa kaphamedoviṣāpahaḥ kṛmikuṣṭhapraśamano viśeṣādvraṇaśodhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरसाश्वेतसुरसाफणिज्झकार्जकभूस्तृणसुगन्धकसुमुख कालमाल कुठेरकका समर्दक्षवकखरपुष्पाविडङ्गकट् फलसुरसीनिर्गुण्डी कुलाहलोन्दुरुकर्णिकाफञ्जीप्राचीबलकाकमाच्यो विषमुष्टिकश्चेति
surasāśvetasurasāphaṇijjhakārjakabhūstṛṇasugandhakasumukha kālamāla kuṭherakakā samardakṣavakakharapuṣpāviḍaṅgakaṭ phalasurasīnirguṇḍī kulāhalondurukarṇikāphañjīprācībalakākamācyo viṣamuṣṭikaśceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरसादिर्गणो ह्येष कफहृत् कृमिसूदनः प्रतिश्यायारुचिश्वासकासघ्नो व्रणशोधनः
surasādirgaṇo hyeṣa kaphahṛt kṛmisūdanaḥ pratiśyāyāruciśvāsakāsaghno vraṇaśodhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुष्ककपलाशधवचित्रकमदनवृक्षकशिंशपावज्रवृक्षास्त्रिफला चेति
muṣkakapalāśadhavacitrakamadanavṛkṣakaśiṃśapāvajravṛkṣāstriphalā ceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुष्ककादिर्गणो ह्येष मेदोघ्नः शुक्रदोषहृत् मेहार्शःपाण्डुरोगाश्मशर्करानाशनः परः
muṣkakādirgaṇo hyeṣa medoghnaḥ śukradoṣahṛt mehārśaḥpāṇḍurogāśmaśarkarānāśanaḥ paraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिप्पलीपिप्पलीमूलचव्यचित्रकशृङ्गवेरमरिचहस्तिपिप्पलीहरेणुकैलाजमोदे-न्द्र यवपाठाजीरकसर्षपमहानिम्बफलहिङ्गुभार्गीमधुरसातिविषावचाविड-ङ्गानि कटुरोहिणी चेति
pippalīpippalīmūlacavyacitrakaśṛṅgaveramaricahastipippalīhareṇukailājamode-ndra yavapāṭhājīrakasarṣapamahānimbaphalahiṅgubhārgīmadhurasātiviṣāvacāviḍa-ṅgāni kaṭurohiṇī ceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिप्पल्यादिः कफहरः प्रतिश्यायानिलारुचीः निहन्याद्दीपनो गुल्मशूलघ्नश्चामपाचनः
pippalyādiḥ kaphaharaḥ pratiśyāyānilārucīḥ nihanyāddīpano gulmaśūlaghnaścāmapācanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एलातगरकुष्ठमांसीध्यामकत्वक्पत्रनागपुष्पप्रियङ्गुहरेणुकाव्याघ्रनख शुक्ति-चण्डास्थौणेयकश्रीवेष्टकचोचचोरकवालुकगुग्गुलुसर्जरसतुरुष्ककुन्दुरुकागुरुस्पृक्कोशीरभद्र दारुकुङकुमानि पुन्नागकेशरं चेति
elātagarakuṣṭhamāṃsīdhyāmakatvakpatranāgapuṣpapriyaṅguhareṇukāvyāghranakha śukti-caṇḍāsthauṇeyakaśrīveṣṭakacocacorakavālukaguggulusarjarasaturuṣkakundurukāguruspṛkkośīrabhadra dārukuṅakumāni punnāgakeśaraṃ ceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एलादिको वातकफौ विहन्याद्विषमेव च वर्णप्रसादनः कण्डूपिडकाकोठनाशनः
elādiko vātakaphau vihanyādviṣameva ca varṇaprasādanaḥ kaṇḍūpiḍakākoṭhanāśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वचामुस्तातिविषाभयाभद्र दारूणि नागकेशरं चेति
vacāmustātiviṣābhayābhadra dārūṇi nāgakeśaraṃ ceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिद्रा दारुहरिद्रा कलशीकुटजबीजानि मधुकं चेति
haridrā dāruharidrā kalaśīkuṭajabījāni madhukaṃ ceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतौ वचाहरिद्रा दी गणौ स्तन्यविशोधनौ आमातिसारशमनौ विशेषाद्दोषपाचनौ
etau vacāharidrā dī gaṇau stanyaviśodhanau āmātisāraśamanau viśeṣāddoṣapācanau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्यामामहाश्यामात्रिवृद्दन्तीशङ्खिनीतिल्वककम्पिल्लकरम्यकक्रमुकपुत्रश्रेणी गवाक्षीराजवृक्षकरञ्जद्वयगुडूचीसप्तलाच्छगलान्त्रीसुधाः सुवर्णक्षीरी चेति
śyāmāmahāśyāmātrivṛddantīśaṅkhinītilvakakampillakaramyakakramukaputraśreṇī gavākṣīrājavṛkṣakarañjadvayaguḍūcīsaptalācchagalāntrīsudhāḥ suvarṇakṣīrī ceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उक्तः श्यामादिरित्येष गणो गुल्मविषापहः आनाहोदरविड्भेदी तथोदावर्तनाशनः
uktaḥ śyāmādirityeṣa gaṇo gulmaviṣāpahaḥ ānāhodaraviḍbhedī tathodāvartanāśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बृहतीकण्टकारिकाकुटजफलपाठा मधुकं चेति
bṛhatīkaṇṭakārikākuṭajaphalapāṭhā madhukaṃ ceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाचनीयो बृहत्यादिर्गणः पित्तानिलापहः कफारोचकहृद्रो गमूत्रकृच्छ्ररुजापहः
pācanīyo bṛhatyādirgaṇaḥ pittānilāpahaḥ kaphārocakahṛdro gamūtrakṛcchrarujāpahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पटोलचन्दनकुचन्दनमूर्वागुडूचीपाठाः कटुरोहिणी चेति
paṭolacandanakucandanamūrvāguḍūcīpāṭhāḥ kaṭurohiṇī ceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पटोलादिर्गणः पित्तकफारोचकनाशनः ज्वरोपशमनो व्रण्यश्छर्दिकण्डूविषापहः
paṭolādirgaṇaḥ pittakaphārocakanāśanaḥ jvaropaśamano vraṇyaśchardikaṇḍūviṣāpahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काकोलीक्षीरकाकोलीजीवकर्षभकमुद्गपर्णीमाषपर्णीमेदामहामेदाच्छिन्नरुहाकर्कटशृङ्गीतुगाक्षीरीपद्मकप्रपौण्डरीकर्धि वृद्धिमृद्वीकाजीवन्त्यो मधुकं चेति
kākolīkṣīrakākolījīvakarṣabhakamudgaparṇīmāṣaparṇīmedāmahāmedācchinnaruhākarkaṭaśṛṅgītugākṣīrīpadmakaprapauṇḍarīkardhi vṛddhimṛdvīkājīvantyo madhukaṃ ceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काकोल्यादिरयं पित्तशोणितानिलनाशनः जीवनो बृंहणो वृष्यः स्तन्यश्लेष्मकरस्तथा
kākolyādirayaṃ pittaśoṇitānilanāśanaḥ jīvano bṛṃhaṇo vṛṣyaḥ stanyaśleṣmakarastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊषकसैन्धवशिलाजतुकासीसद्वयहिङ्गूनि तुत्थकं चेति
ūṣakasaindhavaśilājatukāsīsadvayahiṅgūni tutthakaṃ ceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊषकादिः कफं हन्ति गणो मेदोविशोषणः अश्मरीशर्करामूत्रकृच्छ्रगुल्मप्रणाशनः
ūṣakādiḥ kaphaṃ hanti gaṇo medoviśoṣaṇaḥ aśmarīśarkarāmūtrakṛcchragulmapraṇāśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सारिवामधुकचन्दनकुचन्दनपद्मककाश्मरीफलमधू कपुष्पाण्युशीरं चेति
sārivāmadhukacandanakucandanapadmakakāśmarīphalamadhū kapuṣpāṇyuśīraṃ ceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सारिवादिः पिपासाघ्नो रक्तपित्तहरो गणः पित्तज्वरप्रशमनो विशेषाद्दाहनाशनः
sārivādiḥ pipāsāghno raktapittaharo gaṇaḥ pittajvarapraśamano viśeṣāddāhanāśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अञ्जनरसाञ्जननागपुष्पप्रियङ्गुनीलोत्पल नलदनलिनकेशराणि मधुकं चेति
añjanarasāñjananāgapuṣpapriyaṅgunīlotpala naladanalinakeśarāṇi madhukaṃ ceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अञ्जनादिर्गणो ह्येष रक्तपित्तनिबर्हणः विषोपशमनो दाहं निहन्त्याभ्यन्तरं भृशम्
añjanādirgaṇo hyeṣa raktapittanibarhaṇaḥ viṣopaśamano dāhaṃ nihantyābhyantaraṃ bhṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परूषकद्रा क्षाकट्फलदाडिमराजादनकतकफलशाकफलानि त्रिफला चेति
parūṣakadrā kṣākaṭphaladāḍimarājādanakatakaphalaśākaphalāni triphalā ceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परूषकादिरित्येष गणोऽनिलविनाशनः मूत्रदोषहरो हृद्यः पिपासाघ्नो रुचिप्रदः
parūṣakādirityeṣa gaṇo'nilavināśanaḥ mūtradoṣaharo hṛdyaḥ pipāsāghno rucipradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रियङ्गुसमङ्गाधातकीपुन्नागनागपुष्पचन्दनकुचन्दनमोचरसरसाञ्जनकुम्भी कस्रोतोजपद्मकेसरयोजनवल्ल्यो दीर्घमूला चेति
priyaṅgusamaṅgādhātakīpunnāganāgapuṣpacandanakucandanamocarasarasāñjanakumbhī kasrotojapadmakesarayojanavallyo dīrghamūlā ceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अम्बष्ठाधातकीकुसुमसमङ्गाकट्वङ्गमधुकबिल्वपेशिकासावररोध्रपलाशन-न्दीवृक्षाः पद्मकेशराणि चेति
ambaṣṭhādhātakīkusumasamaṅgākaṭvaṅgamadhukabilvapeśikāsāvararodhrapalāśana-ndīvṛkṣāḥ padmakeśarāṇi ceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गणौ प्रियङ्ग्वम्बष्ठादी पक्वातीसारनाशनौ सन्धानीयौ हितौ पित्ते व्रणानां चापि रोपणौ
gaṇau priyaṅgvambaṣṭhādī pakvātīsāranāśanau sandhānīyau hitau pitte vraṇānāṃ cāpi ropaṇau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न्यग्रोधोदुम्बराश्वत्थप्लक्षमधुककपीतनककुभाम्रकोशाम्रचोरकपत्रजम्बूद्वय प्रियालमधूकरोहिणीवञ्जुलकदम्बबदरीतिन्दुकीसल्लकीरोध्रसावररोध्रभ-ल्लातकपलाशा नन्दीवृक्षश्चेति
nyagrodhodumbarāśvatthaplakṣamadhukakapītanakakubhāmrakośāmracorakapatrajambūdvaya priyālamadhūkarohiṇīvañjulakadambabadarītindukīsallakīrodhrasāvararodhrabha-llātakapalāśā nandīvṛkṣaśceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न्यग्रोधादिर्गणो व्रण्यः संग्राही भग्नसाधकः रक्तपित्तहरो दाहमेदोघ्नो योनिदोषहृत्
nyagrodhādirgaṇo vraṇyaḥ saṃgrāhī bhagnasādhakaḥ raktapittaharo dāhamedoghno yonidoṣahṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुडूचीनिम्बकुस्तुम्बुरुचन्दनानि पद्मकं चेति
guḍūcīnimbakustumburucandanāni padmakaṃ ceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष सर्वज्वरान् हन्ति गुडूच्यादिस्तु दीपनः हृल्लासारोचकवमीपिपासादाहनाशनः
eṣa sarvajvarān hanti guḍūcyādistu dīpanaḥ hṛllāsārocakavamīpipāsādāhanāśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्पलरक्तोत्पलकुमुदसौगन्धिककुवलयपुण्डरीकाणि मधुकं चेति
utpalaraktotpalakumudasaugandhikakuvalayapuṇḍarīkāṇi madhukaṃ ceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्पलादिरयं दाहपित्तरक्तविनाशनः पिपासाविषहृद्रो गच्छर्दिमूर्च्छाहरो गणः
utpalādirayaṃ dāhapittaraktavināśanaḥ pipāsāviṣahṛdro gacchardimūrcchāharo gaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुस्ताहरिद्रा दारुहरिद्रा हरीतक्यामलकबिभीतककुष्ठहैमवतीवचापाठाकटु रोहिणीशार्ङ्गष्टातिविषाद्रा विडीभल्लातकानि चित्रकश्चेति
mustāharidrā dāruharidrā harītakyāmalakabibhītakakuṣṭhahaimavatīvacāpāṭhākaṭu rohiṇīśārṅgaṣṭātiviṣādrā viḍībhallātakāni citrakaśceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष मुस्तादिको नाम्ना गणः श्लेष्मनिषूदनः योनिदोषहरः स्तन्यशोधनः पाचनस्तथा
eṣa mustādiko nāmnā gaṇaḥ śleṣmaniṣūdanaḥ yonidoṣaharaḥ stanyaśodhanaḥ pācanastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरीतक्यामलकबिभीतकानीति त्रिफला
harītakyāmalakabibhītakānīti triphalā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिफला कफपित्तघ्नी मेहकुष्ठविनाशनी चक्षुष्या दीपनी चैव विषमज्वरनाशनी
triphalā kaphapittaghnī mehakuṣṭhavināśanī cakṣuṣyā dīpanī caiva viṣamajvaranāśanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिप्पलीमरिचशृङ्गवेराणीति त्रिकटुकम्
pippalīmaricaśṛṅgaverāṇīti trikaṭukam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्र्! यूषणं कफमेदोघ्नं मेहकुष्ठत्वगामयान् निहन्याद्दीपनं गुल्मपीनसाग्न्यल्पतामपि
tr! yūṣaṇaṃ kaphamedoghnaṃ mehakuṣṭhatvagāmayān nihanyāddīpanaṃ gulmapīnasāgnyalpatāmapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आमलकीहरीतकीपिप्पल्यश्चित्रकश्चेति
āmalakīharītakīpippalyaścitrakaśceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आमलक्यादिरित्येष गणः सर्वज्वरापहः चक्षुष्यो दीपनो वृष्यः कफारोचकनाशनः
āmalakyādirityeṣa gaṇaḥ sarvajvarāpahaḥ cakṣuṣyo dīpano vṛṣyaḥ kaphārocakanāśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रपुसीसताम्ररजतसुवर्णकृष्णलोहानि लोहमलश्चेति
trapusīsatāmrarajatasuvarṇakṛṣṇalohāni lohamalaśceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गणस्त्रप्वादिरित्येष गरक्रिमिहरः परः पिपासाविषहृद्रो गपाण्डुमेहहरस्तथा
gaṇastrapvādirityeṣa garakrimiharaḥ paraḥ pipāsāviṣahṛdro gapāṇḍumehaharastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लाक्षारेवतकुटजाश्वमारकट्फलहरिद्रा द्वयनि म्बसप्तच्छदमालत्यस्त्रायमाणा चेति
lākṣārevatakuṭajāśvamārakaṭphalaharidrā dvayani mbasaptacchadamālatyastrāyamāṇā ceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कषायतिक्तमधुरः कफपित्तार्तिनाशनः कुष्ठक्रिमिहरश्चैव दुष्टव्रणविशोधनः
kaṣāyatiktamadhuraḥ kaphapittārtināśanaḥ kuṣṭhakrimiharaścaiva duṣṭavraṇaviśodhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्च पञ्चमूलान्यत ऊर्ध्वं वक्ष्यामःतत्र त्रिकण्टकबृहतीद्वयपृथ क्पर्ण्यो विदारिगन्धा चेति कनीयः
pañca pañcamūlānyata ūrdhvaṃ vakṣyāmaḥtatra trikaṇṭakabṛhatīdvayapṛtha kparṇyo vidārigandhā ceti kanīyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कषायतिक्तमधुरं कनीयः पञ्चमूलकम् वातघ्नं पित्तशमनं बृंहणं बलवर्धनम्
kaṣāyatiktamadhuraṃ kanīyaḥ pañcamūlakam vātaghnaṃ pittaśamanaṃ bṛṃhaṇaṃ balavardhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बिल्वाग्निमन्थटिण्टुकपाटलाः काश्मरी चेति महत्
bilvāgnimanthaṭiṇṭukapāṭalāḥ kāśmarī ceti mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सतिक्तं कफवातघ्नं पाके लघ्वग्निदीपनम् मधुरानुरसं चैव पश्चमूलं महत् स्मृतम्
satiktaṃ kaphavātaghnaṃ pāke laghvagnidīpanam madhurānurasaṃ caiva paścamūlaṃ mahat smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनयोर्दशमूलमुच्यते
anayordaśamūlamucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गणः श्वासहरो ह्येष कफपित्तानिलापहः आमस्य पाचनश्चैव सर्वज्वरविनाशनः
gaṇaḥ śvāsaharo hyeṣa kaphapittānilāpahaḥ āmasya pācanaścaiva sarvajvaravināśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विदारीसारिवारजनीगुडूच्योऽजशृङ्गी चेति वल्लीसंज्ञः
vidārīsārivārajanīguḍūcyo'jaśṛṅgī ceti vallīsaṃjñaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करमर्दीत्रिकण्टकसैरीयकशतावरीगृध्रनख्य इति कण्टकसंज्ञः
karamardītrikaṇṭakasairīyakaśatāvarīgṛdhranakhya iti kaṇṭakasaṃjñaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्तपित्तहरौ ह्येतौ शोफत्रयविनाशनौ सर्वमेहहरौ चैव शुक्रदोषविनाशनौ
raktapittaharau hyetau śophatrayavināśanau sarvamehaharau caiva śukradoṣavināśanau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुशकाशनलदर्भकाण्डेक्षुका इति तृणसंज्ञकः
kuśakāśanaladarbhakāṇḍekṣukā iti tṛṇasaṃjñakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूत्रदोषविकारं च रक्तपित्तं तथैव च अन्त्यः प्रयुक्तः क्षीरेण शीघ्रमेव विनाशयेत्
mūtradoṣavikāraṃ ca raktapittaṃ tathaiva ca antyaḥ prayuktaḥ kṣīreṇa śīghrameva vināśayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषां वातहरावाद्यावन्त्यः पित्तविनाशनः पञ्चकौ श्लेष्मशमनावितरौ परिकीर्तितौ
eṣāṃ vātaharāvādyāvantyaḥ pittavināśanaḥ pañcakau śleṣmaśamanāvitarau parikīrtitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिवृतादिकमन्यत्रोपदेक्ष्यामः
trivṛtādikamanyatropadekṣyāmaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समासेन गणा ह्येते प्रोक्तास्तेषां तु विस्तरम् चिकित्सितेषु वक्ष्यामि ज्ञात्वा दोषबलाबलम्
samāsena gaṇā hyete proktāsteṣāṃ tu vistaram cikitsiteṣu vakṣyāmi jñātvā doṣabalābalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एभिर्लेपान् कषायांश्च तैलं सर्पींषि पानकान् प्रविभज्य यथान्यायं कुर्वीत मतिमान् भिषक्
ebhirlepān kaṣāyāṃśca tailaṃ sarpīṃṣi pānakān pravibhajya yathānyāyaṃ kurvīta matimān bhiṣak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धूमवर्षानिलक्लेदैः सर्वर्तुष्वनभिद्रुते ग्राहयित्वा गृहे न्यस्येद्विधिनौषधसंग्रहम्
dhūmavarṣānilakledaiḥ sarvartuṣvanabhidrute grāhayitvā gṛhe nyasyedvidhinauṣadhasaṃgraham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समीक्ष्य दोषभेदांश्च भिन्नान् मिश्रान् प्रयोजयेत् पृथङ्मिश्रान् समस्तान्वा गणं वा व्यस्तसंहतम्
samīkṣya doṣabhedāṃśca bhinnān miśrān prayojayet pṛthaṅmiśrān samastānvā gaṇaṃ vā vyastasaṃhatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.