Suśruta-saṃhitā 2.14

अथातः शूकदोषनिदानं व्याख्यास्यामः

athātaḥ śūkadoṣanidānaṃ vyākhyāsyāmaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लिङ्गवृद्धिमिच्छतामक्रमप्रवृत्तानां शूकदोषनिमित्ता दश चाष्टौ च व्याधयो जायन्ते तद्यथासर्षपिका अष्ठीलिका ग्रथितं कुम्भीका अलजी मृदितं संमू-ढपिडका अवमन्थः पुष्करिका स्पर्शहानिः उत्तमा शतपोनकः त्वक्पाकः शोणितार्बुदं मांसार्बुदं मांसपाकः विद्र धिः तिलकालकश्चेति

liṅgavṛddhimicchatāmakramapravṛttānāṃ śūkadoṣanimittā daśa cāṣṭau ca vyādhayo jāyante tadyathāsarṣapikā aṣṭhīlikā grathitaṃ kumbhīkā alajī mṛditaṃ saṃmū-ḍhapiḍakā avamanthaḥ puṣkarikā sparśahāniḥ uttamā śataponakaḥ tvakpākaḥ śoṇitārbudaṃ māṃsārbudaṃ māṃsapākaḥ vidra dhiḥ tilakālakaśceti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गौरसर्षपतुल्या तु शूकदुर्भग्नहेतुका पिडका कफरक्ताभ्यां ज्ञेया सर्षपिका बुधैः

gaurasarṣapatulyā tu śūkadurbhagnahetukā piḍakā kapharaktābhyāṃ jñeyā sarṣapikā budhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कठिना विषमैरन्तैर्मारुतस्य प्रकोपतः शूकैस्तु विषसंभुग्नैः पिडकाऽष्ठीलिका भवेत्

kaṭhinā viṣamairantairmārutasya prakopataḥ śūkaistu viṣasaṃbhugnaiḥ piḍakā'ṣṭhīlikā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूकैर्यत् पूरितं शश्वद्र् गथितं तत् कफोत्थितम् कुम्भीका रक्तपित्तोत्था जाम्बवास्थिनिभाऽशुभा

śūkairyat pūritaṃ śaśvadr gathitaṃ tat kaphotthitam kumbhīkā raktapittotthā jāmbavāsthinibhā'śubhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलजीलक्षणैर्युक्तामलजीं च वितर्कयेत् मृदितं पीडितं यत्तु संरब्धं वायुकोपतः

alajīlakṣaṇairyuktāmalajīṃ ca vitarkayet mṛditaṃ pīḍitaṃ yattu saṃrabdhaṃ vāyukopataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाणिभ्यां भृशसंमूढे संमूढपिडका भवेत् दीर्घा बह्व्यश्च पिडका दीर्यन्ते मध्यतस्तु याः

pāṇibhyāṃ bhṛśasaṃmūḍhe saṃmūḍhapiḍakā bhavet dīrghā bahvyaśca piḍakā dīryante madhyatastu yāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोऽवमन्थः कफासृग्भ्यां वेदनारोमहर्षकृत् पित्तशोणितसंभूता पिडका पिडकाचिता

so'vamanthaḥ kaphāsṛgbhyāṃ vedanāromaharṣakṛt pittaśoṇitasaṃbhūtā piḍakā piḍakācitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मपुष्करसंस्थाना ज्ञेया पुष्करिकेति सा जनयेत् स्पर्शहानिं तु शोणितं शूकदूषितम्

padmapuṣkarasaṃsthānā jñeyā puṣkariketi sā janayet sparśahāniṃ tu śoṇitaṃ śūkadūṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुद्गमाषोपमा रक्ता पिडका रक्तपित्तजा उत्तमैषा तु विज्ञेया शूकाजीर्णनिमित्तजा

mudgamāṣopamā raktā piḍakā raktapittajā uttamaiṣā tu vijñeyā śūkājīrṇanimittajā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छिद्रै रणुमुखैर्वस्तु चितं यस्य समन्ततः वातशोणितजो व्याधिर्विज्ञेयः शतपोनकः

chidrai raṇumukhairvastu citaṃ yasya samantataḥ vātaśoṇitajo vyādhirvijñeyaḥ śataponakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पित्तरक्तकृतो ज्ञेयस्त्वक्पाको ज्वरदाहवान् कृष्णैः स्फोटैः सरक्तैश्च पिडकाभिश्च पीडितम् यस्य वस्तु रुजश्चोग्रा ज्ञेयं तच्छोणितार्बुदम्

pittaraktakṛto jñeyastvakpāko jvaradāhavān kṛṣṇaiḥ sphoṭaiḥ saraktaiśca piḍakābhiśca pīḍitam yasya vastu rujaścogrā jñeyaṃ tacchoṇitārbudam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मांसदोषेण जानीयादर्बुदं मांससंभवम् शीर्यन्ते यस्य मांसानि यत्र सर्वाश्च वेदनाः

māṃsadoṣeṇa jānīyādarbudaṃ māṃsasaṃbhavam śīryante yasya māṃsāni yatra sarvāśca vedanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्यात्तं मांसपाकं तु सर्वदोषकृतं भिषक् विद्र धिं सन्निपातेन यथोक्तमभिनिर्दिशेत्

vidyāttaṃ māṃsapākaṃ tu sarvadoṣakṛtaṃ bhiṣak vidra dhiṃ sannipātena yathoktamabhinirdiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णानि चित्राण्यथवा शूकानि सविषाणि च पातितानि पचन्त्याशु मेढ्रं निरवशेषतः

kṛṣṇāni citrāṇyathavā śūkāni saviṣāṇi ca pātitāni pacantyāśu meḍhraṃ niravaśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालानि भूत्वा मांसानि शीर्यन्ते यस्य देहिनः सन्निपातसमुत्थानं तं विद्यात्तिलकालकम्

kālāni bhūtvā māṃsāni śīryante yasya dehinaḥ sannipātasamutthānaṃ taṃ vidyāttilakālakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र मांसार्बुदं यच्च मांसपाकश्च यः स्मृतः विद्र धिश्च न सिध्यन्ति ये च स्युस्तिलकालकाः

tatra māṃsārbudaṃ yacca māṃsapākaśca yaḥ smṛtaḥ vidra dhiśca na sidhyanti ye ca syustilakālakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.