Suśruta-saṃhitā 2.8

अथातो मूढगर्भनिदानं व्याख्यास्यामः

athāto mūḍhagarbhanidānaṃ vyākhyāsyāmaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्राम्यधर्मयानवाहनाध्वगमनप्रस्खलनप्रपतनप्रपीडनधावनाभिघातविषमशयनासनोपवासवेगाभिघातातिरूक्षकटुतिक्तभोजनशोकातिक्षारसेवनातिसारवमनविरेचनप्रेङ्खोलनाजीर्णगर्भशातनप्रभृतिभिर्विशेषैर्बन्धनान्मुच्यते गर्भः फ-लमिव वृन्तबन्धनादभिघातविशेषैः स विमुक्तबन्धनो गर्भाशयम तिक्रम्य यकृत्प्लीहान्त्रविवरैरवस्रंसमानः कोष्ठसंक्षोभमापादयति तस्या जठरसंक्षो-भाद्वायुरपानो मूढःपार्श्वबस्तिशीर्षोदरयोनिशूलानाहमूत्रसङ्गा नामन्यतममा-पाद्य गर्भं च्यावयति तरुणं शोणितस्रावेण तमेव कदा चिद्विवृद्धमसम्यगा-गतमपत्यपथमनुप्राप्तमनिरस्यमानं विगुणापानसंमोहितं गर्भं मूढगर्भमित्याचक्षते

grāmyadharmayānavāhanādhvagamanapraskhalanaprapatanaprapīḍanadhāvanābhighātaviṣamaśayanāsanopavāsavegābhighātātirūkṣakaṭutiktabhojanaśokātikṣārasevanātisāravamanavirecanapreṅkholanājīrṇagarbhaśātanaprabhṛtibhirviśeṣairbandhanānmucyate garbhaḥ pha-lamiva vṛntabandhanādabhighātaviśeṣaiḥ sa vimuktabandhano garbhāśayama tikramya yakṛtplīhāntravivarairavasraṃsamānaḥ koṣṭhasaṃkṣobhamāpādayati tasyā jaṭharasaṃkṣo-bhādvāyurapāno mūḍhaḥpārśvabastiśīrṣodarayoniśūlānāhamūtrasaṅgā nāmanyatamamā-pādya garbhaṃ cyāvayati taruṇaṃ śoṇitasrāveṇa tameva kadā cidvivṛddhamasamyagā-gatamapatyapathamanuprāptamanirasyamānaṃ viguṇāpānasaṃmohitaṃ garbhaṃ mūḍhagarbhamityācakṣate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कीलः प्रतिखुरो बीजकः परिघ इति तत्र ऊर्ध्वबाहुशिरःपादो यो यो-निमुखं निरुणद्धि कील इव स कीलः निःसृतहस्तपादशिराः कायसङ्गी प्र-तिखुरः यो निर्गच्छत्येक शिरोभुजः स बीजकःयस्तु परिघ इव योनिमुख-मावृत्य तिष्ठति स परिघः इति चतुर्विधो भवतीत्येके भाषन्ते तत्तु न सम्यक् कस्मात् स यदा विगुणानिलप्रपीडितोऽपत्यपथमनेकधा प्रपद्यते तदा सङ्ख्या हीयते

tataḥ kīlaḥ pratikhuro bījakaḥ parigha iti tatra ūrdhvabāhuśiraḥpādo yo yo-nimukhaṃ niruṇaddhi kīla iva sa kīlaḥ niḥsṛtahastapādaśirāḥ kāyasaṅgī pra-tikhuraḥ yo nirgacchatyeka śirobhujaḥ sa bījakaḥyastu parigha iva yonimukha-māvṛtya tiṣṭhati sa parighaḥ iti caturvidho bhavatītyeke bhāṣante tattu na samyak kasmāt sa yadā viguṇānilaprapīḍito'patyapathamanekadhā prapadyate tadā saṅkhyā hīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र कश्चिद्द्वाभ्यां सक्थिभ्यां योनिमुखं प्रतिपद्यते कश्चिदाभुग्नैकसक्थिरेकेन कश्चिदाभुग्नसक्थिशरीरः स्फिग्देशेन तिर्यगागतः कश्चिदुरः पार्श्वपृष्ठानामन्य-तमेन योनिद्वरां पिधायावतिष्ठते अन्तःपार्श्वपवृत्तशिराः कश्चिदेकेन बाहुना कश्चिदाभुग्नशिरा बाहुद्वयेन कश्चिदाभुग्नमध्यो हस्तपादशिरोभिः कश्चिदेकेन सन्कथा योनिमुखं प्रतिपद्यतेऽपरेण पायुम् इत्यष्टविधा मूढगर्भगतिरुद्दिष्टा समासेन

tatra kaściddvābhyāṃ sakthibhyāṃ yonimukhaṃ pratipadyate kaścidābhugnaikasakthirekena kaścidābhugnasakthiśarīraḥ sphigdeśena tiryagāgataḥ kaściduraḥ pārśvapṛṣṭhānāmanya-tamena yonidvarāṃ pidhāyāvatiṣṭhate antaḥpārśvapavṛttaśirāḥ kaścidekena bāhunā kaścidābhugnaśirā bāhudvayena kaścidābhugnamadhyo hastapādaśirobhiḥ kaścidekena sankathā yonimukhaṃ pratipadyate'pareṇa pāyum ityaṣṭavidhā mūḍhagarbhagatiruddiṣṭā samāsena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र द्वावन्त्यावसाध्यौ मूढगर्भौ शेषानपि विपरीतेन्द्रि यार्थाक्षेपकयोनिभ्रंशसंवरणमक्कल्लश्वासकासभ्रमनिपीडितान् परिहरेत्

tatra dvāvantyāvasādhyau mūḍhagarbhau śeṣānapi viparītendri yārthākṣepakayonibhraṃśasaṃvaraṇamakkallaśvāsakāsabhramanipīḍitān pariharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवन्ति चात्र कालस्य परिणामेन मुक्तं वृन्ताद्यथा फलम् प्रपद्यते स्वभावेन नान्यथा पतितुं ध्रुवम्

bhavanti cātra kālasya pariṇāmena muktaṃ vṛntādyathā phalam prapadyate svabhāvena nānyathā patituṃ dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं कालप्रकर्षेण मुक्तो नाडीनिबन्धनात् गर्भाशयस्थो यो गर्भो जननाय प्रपद्यते

evaṃ kālaprakarṣeṇa mukto nāḍīnibandhanāt garbhāśayastho yo garbho jananāya prapadyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृमिवाताभिघातैस्तु तदेवोपद्रुतं फलम् पतत्यकालेऽपि यथा तथा स्याद्गर्भविच्युतिः

kṛmivātābhighātaistu tadevopadrutaṃ phalam patatyakāle'pi yathā tathā syādgarbhavicyutiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आचतुर्थात्ततो मासात् प्रस्रवेद्गर्भविच्युतिः ततः स्थिरशरीरस्य पातः पञ्चमषष्ठयोः

ācaturthāttato māsāt prasravedgarbhavicyutiḥ tataḥ sthiraśarīrasya pātaḥ pañcamaṣaṣṭhayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रविध्यति शिरो या तु शीताङ्गी निरपत्रपा नीलोद्धतसिरा हन्ति सा गर्भं स च तां तथा

pravidhyati śiro yā tu śītāṅgī nirapatrapā nīloddhatasirā hanti sā garbhaṃ sa ca tāṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गर्भास्पन्दनमावीनां प्रणाशः श्यावपाण्डुता भवत्युच्छ्वासपूतित्वं शूलं चान्तर्मृते शिशौ

garbhāspandanamāvīnāṃ praṇāśaḥ śyāvapāṇḍutā bhavatyucchvāsapūtitvaṃ śūlaṃ cāntarmṛte śiśau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मानसागन्तुभिर्मातुरुपतापैः प्रपीडितः गर्भो व्यापद्यते कुक्षौ व्याधिभिश्च प्रपीडितः

mānasāgantubhirmāturupatāpaiḥ prapīḍitaḥ garbho vyāpadyate kukṣau vyādhibhiśca prapīḍitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बस्तमारविपन्नायाः कुक्षिः प्रस्पन्दते यदि तत्क्षणाज्जन्मकाले तं पाटयित्वोद्धरेद्भिषक्

bastamāravipannāyāḥ kukṣiḥ praspandate yadi tatkṣaṇājjanmakāle taṃ pāṭayitvoddharedbhiṣak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.