Suśruta-saṃhitā 4.1

सप्तपर्णकरञ्जार्कनिम्बराजादनत्चचः हिता गोमूत्रपिष्टाश्च सेकः क्षारोदकेन वा

saptaparṇakarañjārkanimbarājādanatcacaḥ hitā gomūtrapiṣṭāśca sekaḥ kṣārodakena vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रच्छाद्य मांसपेश्या वा कृमीनपहरेद्व्रणात् विंशतिं कृमिजातीस्तु वक्ष्याम्युपरि भागशः

pracchādya māṃsapeśyā vā kṛmīnapaharedvraṇāt viṃśatiṃ kṛmijātīstu vakṣyāmyupari bhāgaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीर्घकालातुराणां तु कृशानां व्रणशोषिणाम् बृंहणीयो विधिः सर्वः कायाग्निं परिरक्षता

dīrghakālāturāṇāṃ tu kṛśānāṃ vraṇaśoṣiṇām bṛṃhaṇīyo vidhiḥ sarvaḥ kāyāgniṃ parirakṣatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषजुष्टस्य विज्ञानं विषनिश्चयमेव च चिकित्सितं च वक्ष्यामि कल्पेषु प्रतिभागशः

viṣajuṣṭasya vijñānaṃ viṣaniścayameva ca cikitsitaṃ ca vakṣyāmi kalpeṣu pratibhāgaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्डूमन्तः सशोफाश्च ये च जत्रूपरि व्रणाः शिरोविरेचनं तेषु विदध्यात्कुशलो भिषक्

kaṇḍūmantaḥ saśophāśca ye ca jatrūpari vraṇāḥ śirovirecanaṃ teṣu vidadhyātkuśalo bhiṣak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुजावन्तोऽनिलाविष्टा रूक्षा ये चोर्ध्वजत्रुजाः व्रणेषु तेषु कर्तव्यं नस्यं वैद्येन जानता

rujāvanto'nilāviṣṭā rūkṣā ye cordhvajatrujāḥ vraṇeṣu teṣu kartavyaṃ nasyaṃ vaidyena jānatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दोषप्रच्यावनार्थाय रुजादाहक्षयाय च जिह्वादन्तसमुत्थस्य हरणार्थं मलस्य च

doṣapracyāvanārthāya rujādāhakṣayāya ca jihvādantasamutthasya haraṇārthaṃ malasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शोधनो रोपणश्चैव व्रणस्य मुखजस्य वै उष्णो वा यदि वा शीतः कवलग्रह इष्यते

śodhano ropaṇaścaiva vraṇasya mukhajasya vai uṣṇo vā yadi vā śītaḥ kavalagraha iṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊर्ध्वजत्रुगतान् रोगान् व्रणांश्च कफवातजान् शोफस्रावरुजायुक्तान् धूमपानैरुपाचरेत्

ūrdhvajatrugatān rogān vraṇāṃśca kaphavātajān śophasrāvarujāyuktān dhūmapānairupācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षतोष्मणो निग्रहार्थं सन्धानार्थं तथैव च सद्योव्रणेष्वायतेषु क्षौद्र सर्पिर्विधीयते

kṣatoṣmaṇo nigrahārthaṃ sandhānārthaṃ tathaiva ca sadyovraṇeṣvāyateṣu kṣaudra sarpirvidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवगाढास्त्वणुमुखा ये व्रणाः शल्यपीडिताः निवृत्तहस्तोद्धरणा यन्त्रं तेषु विधीयते

avagāḍhāstvaṇumukhā ye vraṇāḥ śalyapīḍitāḥ nivṛttahastoddharaṇā yantraṃ teṣu vidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लघुमात्रो लघुश्चैव स्निग्ध उष्णेऽग्निदीपनः सर्वव्रणिभ्यो देयस्तु सदाऽहारो विजानता

laghumātro laghuścaiva snigdha uṣṇe'gnidīpanaḥ sarvavraṇibhyo deyastu sadā'hāro vijānatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निशाचरेभ्यो रक्ष्यस्तु नित्यमेव क्षतातुरः रक्षाविधानैरुद्दिष्टैर्यमैः सनियमैस्तथा

niśācarebhyo rakṣyastu nityameva kṣatāturaḥ rakṣāvidhānairuddiṣṭairyamaiḥ saniyamaistathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षण्मूलोऽष्टपरिग्राही पञ्चलक्षणलक्षितः षष्ट्या विधानैर्निर्दिष्टैश्चतुर्भिः साध्यते व्रणः

ṣaṇmūlo'ṣṭaparigrāhī pañcalakṣaṇalakṣitaḥ ṣaṣṭyā vidhānairnirdiṣṭaiścaturbhiḥ sādhyate vraṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योऽल्पौषधकृतो योगो बहुग्रन्थभयान्मया द्र व्याणां तत्समानानां तत्रावापो न दुष्यति

yo'lpauṣadhakṛto yogo bahugranthabhayānmayā dra vyāṇāṃ tatsamānānāṃ tatrāvāpo na duṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसङ्गाभिहितो यो वा बहुदुर्लभभेषजः यथोपपत्ति तत्रापि कार्यमेव चिकित्सिम्

prasaṅgābhihito yo vā bahudurlabhabheṣajaḥ yathopapatti tatrāpi kāryameva cikitsim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गणोक्तमपि यद्द्र व्यं भवेद्व्याधावयौगिकम् तदुद्धरेद्यौगिकं तु प्रक्षिपेदप्यकीर्तितम्

gaṇoktamapi yaddra vyaṃ bhavedvyādhāvayaugikam taduddharedyaugikaṃ tu prakṣipedapyakīrtitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपद्र वास्तु विविधा व्रणस्य व्रणितस्य च तत्र गन्धादयः पञ्च व्रणस्योपद्र वाः स्मृताः

upadra vāstu vividhā vraṇasya vraṇitasya ca tatra gandhādayaḥ pañca vraṇasyopadra vāḥ smṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्वरातिसारौ मूर्च्छा च हिक्का च्छर्दिररोचकः श्वासकासाविपाकाश्च तृष्णा च व्रणितस्य तु

jvarātisārau mūrcchā ca hikkā cchardirarocakaḥ śvāsakāsāvipākāśca tṛṣṇā ca vraṇitasya tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रणक्रियास्वेवमासु व्यासेनोक्तास्वपि क्रियाम् भूयोऽप्युपरि वक्ष्यामि सद्योव्रणचिकित्सिते

vraṇakriyāsvevamāsu vyāsenoktāsvapi kriyām bhūyo'pyupari vakṣyāmi sadyovraṇacikitsite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.