Suśruta-saṃhitā 4.21

अथातः शूकदोषचिकित्सितं व्याख्यास्यामः

athātaḥ śūkadoṣacikitsitaṃ vyākhyāsyāmaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संलिख्य सर्षपीं सम्यक् कषायैरवचूर्णयेत् कषायेष्वेव तैलं च कुर्वीत व्रणरोपणम्

saṃlikhya sarṣapīṃ samyak kaṣāyairavacūrṇayet kaṣāyeṣveva tailaṃ ca kurvīta vraṇaropaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्ठीलिकां जलौकोभिर्ग्राहयेच्च पुनः पुनः तथा चानुपशाम्यन्तीं कफग्रन्थिवदुद्धरेत्

aṣṭhīlikāṃ jalaukobhirgrāhayecca punaḥ punaḥ tathā cānupaśāmyantīṃ kaphagranthivaduddharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वेदयेद्ग्रथितं शश्वन्नाडीस्वेदेन बुद्धिमान् सुखोष्णैरुपनाहैश्च सुस्निग्धैरुपनाहयेत्

svedayedgrathitaṃ śaśvannāḍīsvedena buddhimān sukhoṣṇairupanāhaiśca susnigdhairupanāhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुम्भीकां पाकमापन्नां भिन्द्याच्छुद्धां तु रोपयेत् तैलेन त्रिफलालोध्रतिन्दुकाम्रातकेन तु

kumbhīkāṃ pākamāpannāṃ bhindyācchuddhāṃ tu ropayet tailena triphalālodhratindukāmrātakena tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्राहयित्वा जलौकोभिरलजीं सेचयेत्ततः कषायैस्तेषु सिद्धं च तैलं रोपणमिष्यते

grāhayitvā jalaukobhiralajīṃ secayettataḥ kaṣāyaisteṣu siddhaṃ ca tailaṃ ropaṇamiṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलातैलेन कोष्णेन मृदितं परिषेचयेत् मधुरैः सर्पिषा स्निग्धैः सुखोष्णैरुपनाहयेत्

balātailena koṣṇena mṛditaṃ pariṣecayet madhuraiḥ sarpiṣā snigdhaiḥ sukhoṣṇairupanāhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संमूढपिडकां क्षिप्रं जलौकोभिरुपाचरेत् भित्त्वा पर्यागतां चापि लेपयेत् क्षौद्र सर्पिषा

saṃmūḍhapiḍakāṃ kṣipraṃ jalaukobhirupācaret bhittvā paryāgatāṃ cāpi lepayet kṣaudra sarpiṣā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवमन्थे गते पाकं भिन्ने तैलं विधीयते धवाश्वकर्णपत्तङ्गसल्लकीतिन्दुकीकृतम्

avamanthe gate pākaṃ bhinne tailaṃ vidhīyate dhavāśvakarṇapattaṅgasallakītindukīkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रियां पुष्करिकायां तु शीतां सर्वां प्रयोजयेत् जलौकोभिर्हरेच्चासृक् सर्पिषा चावसेचयेत्

kriyāṃ puṣkarikāyāṃ tu śītāṃ sarvāṃ prayojayet jalaukobhirhareccāsṛk sarpiṣā cāvasecayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पर्शहान्यां हरेद्र क्तं प्रदिह्यान्मधुरैरपि क्षीरेक्षुरससर्पिर्भिः सेचयेच्च सुशीतलैः

sparśahānyāṃ haredra ktaṃ pradihyānmadhurairapi kṣīrekṣurasasarpirbhiḥ secayecca suśītalaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिडकामुत्तमाख्यां च बडिशेनोद्धरेद्भिषक् उद्धृत्य मधुसंयुक्तैः कषायैरवचूर्णयेत्

piḍakāmuttamākhyāṃ ca baḍiśenoddharedbhiṣak uddhṛtya madhusaṃyuktaiḥ kaṣāyairavacūrṇayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसक्रिया विधातव्या लिखिते शतपोनके पृथक्पर्ण्यादिसिद्धं च देयं तैलमनन्तरम्

rasakriyā vidhātavyā likhite śataponake pṛthakparṇyādisiddhaṃ ca deyaṃ tailamanantaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रियां कुर्याद्भिषक् प्राज्ञस्त्वक्पाकस्य विसर्पवत् रक्तविद्र धिवच्चापि क्रिया शोणितजेऽबुदे

kriyāṃ kuryādbhiṣak prājñastvakpākasya visarpavat raktavidra dhivaccāpi kriyā śoṇitaje'bude

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कषायकल्कसर्पींषि तैलं चूर्णं रसक्रियाम् शोधनं रोपणं चैव वीक्ष्य वीक्ष्यावचारयेत्

kaṣāyakalkasarpīṃṣi tailaṃ cūrṇaṃ rasakriyām śodhanaṃ ropaṇaṃ caiva vīkṣya vīkṣyāvacārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हितं च सर्पिषः पानं पथ्यं चापि विरेचनम् हितः शोणितमोक्षश्च यच्चापि लघु भोजनम्

hitaṃ ca sarpiṣaḥ pānaṃ pathyaṃ cāpi virecanam hitaḥ śoṇitamokṣaśca yaccāpi laghu bhojanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्बुदं मांसपाकं च विद्र धिं तिलकालकम् प्रत्याख्याय प्रकुर्वीत भिषक् सम्यक् प्रतिक्रियाम्

arbudaṃ māṃsapākaṃ ca vidra dhiṃ tilakālakam pratyākhyāya prakurvīta bhiṣak samyak pratikriyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति सुश्रुतसंहितायां चिकित्सास्थाने शूकरोगचिकित्सितं नामैकविंशोऽध्यायः

iti suśrutasaṃhitāyāṃ cikitsāsthāne śūkarogacikitsitaṃ nāmaikaviṃśo'dhyāyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.