Suśruta-saṃhitā 5.8

कृच्छ्रसाध्यविषा ह्यष्टौ प्रोक्ता द्वे च यदृच्छया अवार्यविषवीर्याणां लक्षणानि निबोध मे

kṛcchrasādhyaviṣā hyaṣṭau proktā dve ca yadṛcchayā avāryaviṣavīryāṇāṃ lakṣaṇāni nibodha me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्यामः सौवर्णिकादंशः सफेनो मत्स्यगन्धकः श्वासः कासो ज्वरस्तृष्णा मूर्च्छा चात्र सुदारुणा

dhyāmaḥ sauvarṇikādaṃśaḥ sapheno matsyagandhakaḥ śvāsaḥ kāso jvarastṛṣṇā mūrcchā cātra sudāruṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदंशे लाजवर्णाया ध्यामं पूति स्रवेदसृक् दाहो मूर्च्छाऽतिसारश्च शिरोदुःखं च जायते

ādaṃśe lājavarṇāyā dhyāmaṃ pūti sravedasṛk dāho mūrcchā'tisāraśca śiroduḥkhaṃ ca jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घोरो दंशस्तु जालिन्या राजिमानवदीर्यते स्तम्भः श्वासस्तमोवृद्धिस्तालुशोषश्च जायते

ghoro daṃśastu jālinyā rājimānavadīryate stambhaḥ śvāsastamovṛddhistāluśoṣaśca jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एणीपद्यास्तथा दंशो भवेत् कृष्णतिलाकृतिः तृष्णामूर्च्छाज्वरच्छर्दिकासश्वाससमन्वितः

eṇīpadyāstathā daṃśo bhavet kṛṣṇatilākṛtiḥ tṛṣṇāmūrcchājvaracchardikāsaśvāsasamanvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दंशः काकाण्डिकादष्टे पाण्डुरक्तोऽतिवेदनः तृण्मूर्च्छाश्वासहृद्रो गहिक्काकासाः स्युरुच्छ्रिताः

daṃśaḥ kākāṇḍikādaṣṭe pāṇḍurakto'tivedanaḥ tṛṇmūrcchāśvāsahṛdro gahikkākāsāḥ syurucchritāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तो मालागुणादंशो धूमगन्धोऽतिवेदनः बहुधा च विशीर्येत दाहमूर्च्छाज्वरान्वितः

rakto mālāguṇādaṃśo dhūmagandho'tivedanaḥ bahudhā ca viśīryeta dāhamūrcchājvarānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असाध्यास्वप्यभिहितं प्रत्याख्यायाशु योजयेत् दोषोच्छ्रायविशेषेण दाहच्छेदविवर्जितम्

asādhyāsvapyabhihitaṃ pratyākhyāyāśu yojayet doṣocchrāyaviśeṣeṇa dāhacchedavivarjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साध्याभिराभिर्लूताभिर्दष्टमात्रस्य देहिनः वृद्धिपत्रेण मतिमान् सम्यगादंशमुद्धरेत्

sādhyābhirābhirlūtābhirdaṣṭamātrasya dehinaḥ vṛddhipatreṇa matimān samyagādaṃśamuddharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमर्मणि विधानज्ञो वर्जितस्य ज्वरादिभिः दंशस्योत्कर्तनं कुर्यादल्पश्वयथुकस्य च

amarmaṇi vidhānajño varjitasya jvarādibhiḥ daṃśasyotkartanaṃ kuryādalpaśvayathukasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुसैन्धवसंयुक्तैरगदैर्लेपयेत्ततः प्रियङ्गुरजनीकुष्ठसमङ्गामधुकैस्तथा

madhusaindhavasaṃyuktairagadairlepayettataḥ priyaṅgurajanīkuṣṭhasamaṅgāmadhukaistathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सारिवां मधुकं द्रा क्षां पयस्यां क्षीरमोरटम् विदारीगोक्षुरक्षौद्र मधुकं पाययेत वा

sārivāṃ madhukaṃ drā kṣāṃ payasyāṃ kṣīramoraṭam vidārīgokṣurakṣaudra madhukaṃ pāyayeta vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षीरिणां त्वक्कषायेण सुशीतेन च सेचयेत् उपद्र वान् यथादोषं विषघ्नैरेव साधयेत्

kṣīriṇāṃ tvakkaṣāyeṇa suśītena ca secayet upadra vān yathādoṣaṃ viṣaghnaireva sādhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नस्याञ्जनाभ्यञ्जनपानधूमं तथाऽवपीडं कवलग्रहं च संशोधनं चोभयतः प्रगाढं कुर्यात्सिरामोक्षणमेव चात्र

nasyāñjanābhyañjanapānadhūmaṃ tathā'vapīḍaṃ kavalagrahaṃ ca saṃśodhanaṃ cobhayataḥ pragāḍhaṃ kuryātsirāmokṣaṇameva cātra

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कीटदष्टव्रणान् सर्वानहिदष्टव्रणानपि आदाहपाकात्तान् सर्वाञ्चिकित्सेद्दुष्टवद्भिषग्

kīṭadaṣṭavraṇān sarvānahidaṣṭavraṇānapi ādāhapākāttān sarvāñcikitsedduṣṭavadbhiṣag

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनिवृत्ते ततः शोफे कर्णिकापातनं हितम् निम्बपत्रं त्रिवृद्दन्ती कुसुम्भं कुसुमं मधु

vinivṛtte tataḥ śophe karṇikāpātanaṃ hitam nimbapatraṃ trivṛddantī kusumbhaṃ kusumaṃ madhu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुग्गुलुः सैन्धवं किण्वं वर्चः पारावतस्य च विषवृद्धिकरं चान्नं हित्वा संभोजनं हितम्

gugguluḥ saindhavaṃ kiṇvaṃ varcaḥ pārāvatasya ca viṣavṛddhikaraṃ cānnaṃ hitvā saṃbhojanaṃ hitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषेभ्यः खलु सर्वेभ्यः कर्णिकामरुजां स्थिराम् प्रच्छयित्वा मधून्मिश्रैः शोधनीयैरुपाचरेत्

viṣebhyaḥ khalu sarvebhyaḥ karṇikāmarujāṃ sthirām pracchayitvā madhūnmiśraiḥ śodhanīyairupācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तषष्ठस्य कीटानां शतस्यैतद्विभागशः दष्टलक्षणमाख्यातं चिकित्सा चाप्यनन्तरम्

saptaṣaṣṭhasya kīṭānāṃ śatasyaitadvibhāgaśaḥ daṣṭalakṣaṇamākhyātaṃ cikitsā cāpyanantaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सविंशमध्यायशतमेतदुक्तं विभागशः इहोद्दिष्टाननिर्दिष्टानर्थान् वक्ष्याम्यथोत्तरे

saviṃśamadhyāyaśatametaduktaṃ vibhāgaśaḥ ihoddiṣṭānanirdiṣṭānarthān vakṣyāmyathottare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सनातनत्वाद्वेदानामक्षरत्वात्तथैव च तथा दृष्टफलत्वाच्च हितत्वादपि देहिनाम्

sanātanatvādvedānāmakṣaratvāttathaiva ca tathā dṛṣṭaphalatvācca hitatvādapi dehinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाक्समूहार्थविस्तारात् पूजितत्वाच्च देहिभिः चिकित्सितात् पुण्यतमं न किंचिदपि शुश्रुमः

vāksamūhārthavistārāt pūjitatvācca dehibhiḥ cikitsitāt puṇyatamaṃ na kiṃcidapi śuśrumaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषेरिन्द्र प्रभावस्यामृतयोनेर्भिषग्गुरोः धारयित्वा तु विमलं मतं परमसंमतम् उक्ताहारसमाचार इह प्रेत्य च मोदते

ṛṣerindra prabhāvasyāmṛtayonerbhiṣagguroḥ dhārayitvā tu vimalaṃ mataṃ paramasaṃmatam uktāhārasamācāra iha pretya ca modate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.